- Đó là cảnh thiên nhiên núi đèo bát ngát , thấp thoáng có sự sống của con người nhưng còn hoang sô theå hieän taâm traïng coâ ñôn buoàn vaéng cuûa taùc giaû... - Caûnh thieân nhieân n[r]
Trang 1Ngày soạn : Ngày dạy :
Tiết : 29
Văn bản : QUA ĐÈO NGANG
(Bà Huyện Thanh Quan)
A Mục tiêu yêu cầu :
1 Cần làm cho hs đạt được :
- Hình dung được cảnh tượng Đèo Ngang , tâm trạng cô đơn của Bà Huyện Thanh Quan lúc qua đèo
- Bước đầu tìm hiểu thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật
2 Rèn luyện kỹ năng tìm hiểu thơ
3 Giáo dục ý thức học tập của hs
B Đồ dùng dạy học :
- Gv : Giáo án , sgk
- Hs: Bài cũ + Bài mới
C Phương pháp dạy – học :
- Vấn đáp – Giảng giải
D Tiến trình lên lớp :
I Ổn định tổ chức : (1’)
II Kiểm tra bài cũ : (5’)
Em hãy đọc đoạn trích sau phút chia ly ? Và cho biết tâm trạng của người vợ trong đoạn thơ này được miêu tả như thế nào ?
III Bài mới :
1 Giới thiệu bài mới : (1’)
2 Phát triển bài :
TG Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung
4’ Hoạt động 1 : Hướng dẫn hs
đọc và tìm hiểu ghi chú :
- Gọi hs đọc văn bản
- Gọi hs đọc phần ghi chú
- Đọc văn bản
- Đọc ghi chú
I Đọc – Chú thích :
(sgk tr 102 -103 )
1 Đọc
2 Ghi chú :
8’ Hoạt động 2 : Hướng dẫn hs
tìm hiểu cấu trúc văn bản :
Sau khi đã đọc bài thơ - Có 8 câu
II Tìm hiểu cấu trúc văn bản :
- Một bài có 8 câu ,
Tuần 8 : Bài 8 :
Tiết 29 : Qua Đèo Ngang Tiết 30 : Bạn Đến Chơi Nhà Tiết 31+32 : Viết bài tập làm văn số 2 tại lớp
Trang 2Qua Đèo Ngang , em hãy
nhận xét về số câu số chữ
như thế nào ?
Cách gieo vần như thế
nào ?
Phép đối của bài thơ được
thể hiện như thế nào ?
Bài thơ Qua Đèo Ngang
được làm theo thể thơ gì ?
Bs: Về bố cục , một bài thơ
thất ngôn bát cú có bốn
phần , tương đương với 4 cặp
thơ , mỗi cặp 2 câu , gọi theo
thứ tự là Đề – Thực – Luận
– Kết
Hãy chỉ ra bố cuch của
bài Qua Đèo Ngang ?
- Mỗi câu có 7 chữ
- Vần được gieo ở tiếng cuối của các câu 1,2,4,6,8
- ở các cặp 3-4 và 5-6
- Hs trả lời
mỗi câu có 7 chữ
- Vần được gieo ở tiếng cuối của các câu 1, 2, 4, 6, 8 (tà – hoa – nhà – gia – tạ )
* Phép đối :
- Câu 3 và 4 + Lom khom/ lác đác
+ Dưới nước/ bên sông
+ Tiều vài chú / chợ mấy nhà
- Câu 5và 6 : + Nhớ nước / thương nhà
+ Đau lòng/ mỏi miệng
+ Con quốc quốc/ cái gia gia
- Bài thơ Qua Đèo Ngang được làm theo thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật
- Bố cục bài thơ gồm 4 phần :
+ Phần đề (câu 1,2) + Phần thực (câu 3,4)
+ Phần luận (câu 5,6)
+ Phần kết (câu 7,8)
17’ Hoạt động 3 : Hướng dẫn hs
tìm hiểu nội dung văn bản :
Cảnh tượng Đèo Ngang - Lúc xế tà
III Tìm hiểu nội dung văn bản :
1 Cảnh Đèo Ngang
Trang 3được miêu tả vào thời gian
nào trong ngày ?
Thời điểm đó có lợi gì
cho việc bộc lộ tâm trạng
của tác giả ?
Cảnh Đèo Ngang được
miêu tả gồm những chi tiết
nào ?
Em có nhận xét gì về
nghệ thuật dùng từ của tác
giả ?
Việc dùng các hình ảnh
nghệ thuật ấy có tác dụng
như thế nào ?
Qua việc miêu tả phong
cảnh về Đèo Ngang , em có
nhận xét gì về cảnh tượng
Đèo Ngang ?
Gv: Tâm trạng của Bà
Huyện Thanh Quan khi qua
Đèo Ngang được thể hiện
dưới 2 hình thức : Mượn
cảnh nói tình và trực tiếp tả
tình
Hình thức mượn cảnh nói
tình thể hiện như thế nào ?
Còn tác giả trực tiếp tả
tình thể hiện như thế nào ?
Qua những hình ảnh thơ
nào?
- Cô đơn , buồn vắng
- Cảnh vật gồm : cỏ , cây, hoa, lá, dãy núi, con sông, cái chợ, mấy túp nhà , có tiếng chim quốc và chim đa đa , có vài chú tiều phu
- Dùng ngôn ngữ miêu tả có các từ láy , từ tượng thanh
- Tác dụng gợi hình, gợi cảm
- Đó là cảnh thiên nhiên núi đèo bát ngát , thấp thoáng có sự sống của con người nhưng còn hoang sơ thể hiện tâm trạng cô đơn buồn vắng của tác giả
- Thông qua việc miêu tả thời gian cây , cỏ , hành độngh của con người (nhưng rất heo hút, vắng lặng) để nói lên tâm trạng buồn vắng , cô đơn của tác giả
- Nhớ nước …
- Thương nhà …
- Thời điểm lúc xế tà
- Cảnh vật gồm : cỏ , cây, hoa, lá, dãy núi, con sông, cái chợ, mấy túp nhà , có tiếng chim quốc và chim đa đa , có vài chú tiều phu
=> Ngôn ngữ miêu tả , từ láy, từ tượng thanh gợi hình , gợi cảm
- Cảnh thiên nhiên núi đèo bát ngát , thấp thoáng có sự sống của con người nhưng còn hoang sơ
2 Con người giữa cảnh Đèo Ngang :
- Thông qua việc miêu tả thời gian cây , cỏ , hành độngh của con người (nhưng rất heo hút, vắng lặng) để nói lên tâm trạng buồn vắng , cô đơn của tác giả
- Tiếng chim quốc quốc : nhớ nước
- Tiếng chom đa đa : thương nhà
Trang 4 Em hiểu như thế nào về
hình ảnh thơ của phần kết ?
(2 câu cuối )
Ở 2 câu này tác giả sử
dụng nghệ thuật gì ?
Điều đó càng thể hiện
tâm trạng gì của tác giả qua
cum từ “ta với ta” ?
Nhìn toàn bài thơ , nó thể
hiện điều gì ở tâm trạng của
tác giả ?
- Gọi hs đọc phần ghi nhớ
- Thể hiện nỗi buồn cô đơn
- Đối lập , ngược chiều
- Bộc lộ sự cô đơn gần như tuyệt vọng
- Hs bộc lộ
- Đọc
=>Thông qua việc miêu tả tiếng chim quốc quốc, đa đa cũng chính là tiếng lòng thiết tha , da diết của tác giả nhớ nhà, nhớ quá khức của đất nước
- Trời , non , nước / một mảnh tình riêng : Hình ảnh thơ đối lập ngược chiều : Trời, non , nước bát ngát , mở rộng bao nhiêu thì mảnh tình riêng càng nặng nề , khép kín bấy nhiêu
- Cụm từ “ta với ta” bộc lộ sự cô đơn gần như tuyệt vọng của tác giả
=> Tâm trạng buồn, cô đơn, hoài cổ của tác giả
* Ghi nhớ : sgk tr104 6’ Hoạt động 4 : Hướng dẫn hs
về nhà luyện tập :
Bài tập 1 : Hãy tìm hàm
nghĩa cum từ “ta với ta”
Bài tập 2 : Học thuộc lòng
bài thơ
- Hs theo dõi sự hướng dẫn của Gv về nhà thực hiện
IV Luyện tập :
Hs về nhà làm và học thuộc lòng bài thơ
3 Củng cố : (2’)
Với phong cánh trang nhã , bài thơ Qua Đèo Ngang cho thấy cảnh tương Đèo Ngang thoáng đãng mà heo hút, thấp thoáng có sự sống của con người nhưng còn hoang sơ , đồng thời thể hiện nỗi nhớ nước thương nhà , nỗi buồn thầm lặng cô đơn của tác giả
4 Đánh giá tiết học : (1’)
5 Dặn dò : (1’)
- Học bài, học thuộc lòng bài thơ
- Làm bài tập
- Soạn bài “Bạn đến chơi nhà”
IV Rút kinh nghiệm , bổ sung :