HƯỚNG DẪN TỰ HỌC Gv : Khái quát nội dung và yêu cầu hs nêu tên 3 phần của văn - Học ghi nhớ , Làm hết bài tập còn lại bản..định hướng : Nói như vậy là không đúng vì qua bảng hệ , Soạn bà[r]
Trang 1TUẦN 2
TIẾT O5
Ngày soạn:
Ngày dạy:
Văn Bản:CUỘC CHIA TAY CỦA NHỮNG CON BÚP BÊ (T1)
(Theo Khánh Hoài)
A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT
- Hiểt được hồn cảnh éo le và tình cảm ,tâm trạng của các nhân vật trong truyện.
- Nhận ra được cách kể chuyện trong văn bản
B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG
1 Kiến thức:
- Tình cảm anh em ruột thịt thắm thiết ,sâu nặng và nỗi đau khổ của ngững đứa trẻ khơng may rơi vào hồn cảnh bố mệ li dị
- Đặc sắc nghệ thuật của văn bản
2 Kĩ năng:
- Đọc - hiểu Văn bản truyện ,đọc diễn cảm lời đối thoại phù hợp với tâm trạng các nhân vật
- Kể và tĩm tắt truyện
3 Thái độ:
- Rèn kĩ năng miêu tả và phân tích tâm lí nhân vật
C PHƯƠNG PHÁP
- Vấn đáp kết hợp thuyết trình, thực hành
D TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 Ổn định :
2 Bài cũ
?Viết một đoạn văn ngắn , khoảng 5-6 câu trình bày cảm nhận của em về hình ảnh và vai trị của người
mẹ qua 2 vb nhật dụng vừa mới học : Cổng trường mở ra và Mẹ tơi
3 Bài mới : Giới thiệu bài:
Trong cuộc sống , ngồi việc trẻ được sống đầy đủ về vật chất thì cha mẹ cịn làm cho con trẻ đầy đủ ,
hồn thiện về đời sống tinh thần Trẻ cĩ thể thiếu thốn vật chất nhưng tinh thần cần phải đầy đủ Cho dù rất hồn nhiên , ngây thơ nhưng trẻ vẫn cảm nhận , vẫn hiểu biết 1 cách đầy đủ về c/ s gia đình mình Nếu chẳng may rơi vào hồn cảnh bất hạnh , các em cũng biết đau đớn , xĩt xa , nhất là khi phải chia tay với gia đình thân yêu của mình Để hiểu rõ hồn cảnh đĩ , bài học hơm nay sẽ giúp ta hiểu được vấn đề đĩ
*HOẠT ĐỘNG 1 :Hướng dẫn HS đọc và tìm hiểu
về tác giả ,tác phẩm.
? Nêu một vài hiểu biết của em về tác giả ,tác
phẩm?
? Văn bản này thuộc kiểu văn bản nào?
? Giống văn bản nào mà chúng ta đã học?
? Em hãy tĩm tắt vb này một cách ngắn gọn nhất ?
*HOẠT ĐỘNG 2 : Đọc và tìm hiểu văn bản
GV: Gọi hs đọc những đoạn tiêu biểu
Gv : Giải thích từ khĩ.
Gv : Đọc mẫu một đoạn ,gọi hs đọc tiếp cho đến hết
văn bản
? Truyện cĩ thể chia làm mấy phần?
HS : Thảo luận (2’) trình bày.
Gv: Định hướng.
I GIỚI THIỆU CHUNG
1 Tác giả: Khánh Hồ 2.Tác phẩm: Truyện ngắn được trao giải nhì trong
cuộc thi thơ-văn viết về quyền trẻ em 1992
3 Thể loại : Vb nhật dụng viết theo kiểu văn bản
tự sự
4 Tĩm tắt
II ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN.
1 Đọc tìm hiểu từ khĩ
a Đọc văn bản b.Tìm hiểu từ khĩ
* Ráo hoảnh :Khơ khơng cĩ một chút nước nào
2 Tìm hiểu văn bản
a Bố cục : 2phần
+ Từ đầu đến ….Từ thủa ấu thơ :Cuộc chia tay
cua hai anh em Thành và Thủy + Cịn lại: Cuộc chia tay của Thủy với lĩp học,và chia tay đột ngột ở nhà
Trang 2Gv :Yêu cầu hs tĩm tắt lại đoạn 1.
? Truyện viết về ai ? Về việc gì ? Ai là nhân vật
chính ?
HS: Thảo luận trình bày
GV: Chốt sửa sai
? Tại sao tên truyện lại là “ Cuộc chia tay của
những con búp bê” ? Tên truyện cĩ liên quan gì đến
ý nghĩa của truyện khơng ?
Hs :Thảo luận (3’), trình bày.
Gv : Giảng
? Em cĩ nhận xét gì về tình cảm của 2 anh em trong
câu chuyện này ?
HS:Tình cảm chân thành , sâu nặng
? Chính vì tình cảm sâu nặng như thế nên gặp cảnh
ngộ phải chia tay chúng đã bộc lộ cảm xúc gì ?
Hs : Cảm nhận , trả lời
* HỌAT ĐỘNG 3 : Hướng dẫn tự học
b Phân tích
* Cuộc chia tay của Thuỷ với anh trai
- Hồn cảnh sảy ra sự việc trong truyện : bố mẹ Thành và Thuỷ li hơn
- Những giọt nước mắt xĩt xa, ngậm ngùi của hai anh em trong đêm
- Kỉ niệm của người anh đối với em
- Thuỷ mang kim chỉ ra tận sân vận động vá áo cho anh
- Chiều nào Thành cũng đĩn em đi học về , dắt tay nhau vừa đi vừa trị chuyện
- Thành nhường hết đồ chơi cho em nhưng Thuỷ lại thương anh “Khơng ai gác đêm cho anh ngủ” nên để lại cho anh cả 2 con búp bê
Tình cảm chân thành , sâu nặng, tấm lịng nhân
hậu,vị tha
III HƯỚNG DẪN TỰ HỌC - Tĩm tắt vb - Đặt nhân vật Thuỷ vào ngơi thứ nhất đttr kể tĩm tắt câu chuyện - Học phần ghi nhớ Soạn mục tiếp theo của bài E RÚT KINH NGHIỆM : ………
………
………
********************************************
TUẦN 2
TIẾT O6
Ngày soạn: Ngày dạy:
Văn Bản:CUỘC CHIA TAY CỦA NHỮNG CON BÚP BÊ (T2 )
(Theo Khánh Hoài)
A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT
- Hiểt được hồn cảnh éo le và tình cảm ,tâm trạng của các nhân vật trong truyện.
- Nhận ra được cách kể chuyện trong văn bản
B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG
1 Kiến thức:
- Tình cảm anh em ruột thịt thắm thiết ,sâu nặng và nỗi đau khổ của ngững đứa trẻ khơng may rơi vào hồn cảnh bố mẹ li dị
- Đặc sắc nghệ thuật của văn bản
2 Kĩ năng:
- Đọc - hiểu Văn bản truyện ,đọc diễn cảm lời đối thoại phù hợp với tâm trạng các nhân vật
- Kể và tĩm tắt truyện
Trang 3C PHƯƠNG PHÁP
- Vấn đáp kết hợp thuyết trình, thực hành
D TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 Ổn định :
2 Bài cũ
? Em hãy tóm tắt lai truyên ngắn Cuộc chia tay của những con búp bê.
3 Bài mới : Giới thiệu bài:
Trong cuộc sống , ngoài việc trẻ được sống đầy đủ về vật chất thì cha mẹ còn làm cho con trẻ đầy đủ ,
hoàn thiện về đời sống tinh thần Trẻ có thể thiếu thốn vật chất nhưng tinh thần cần phải đầy đủ Cho dù rất hồn nhiên , ngây thơ nhưng trẻ vẫn cảm nhận , vẫn hiểu biết 1 cách đầy đủ về c/ s gia đình mình Nếu chẳng may rơi vào hoàn cảnh bất hạnh , các em cũng biết đau đớn , xót xa , nhất là khi phải chia tay với gia đình thân yêu của mình Để hiểu rõ hoàn cảnh đó , bài học hôm nay sẽ giúp ta hiểu được vấn đề đó
* HOẠT ĐỘNG 1: Gv hướng dẫn hs tìm hiểu
mục 2.
Gv :Yêu cầu hs đọc lại đoạn 2.
Hs : Thực hiện
? Lời nói và hành động của Thuỷ khi thấy anh
chia 2 con búp bê Vê sĩ và em nhỏ ra 2 bên có mâu
thuẫn gì ?
Hs : Phát biểu.
? Kết thúc truyện Thuỷ đã lựa chọn cách giải quyết
ntn?
? Chi tiết này gợi lên trong em những suy nghĩ,tình
cảm gì?
GV gợi ý: Thuỷ đặt 2 con búp bê nằm cạnh
nhau Gợi lên trong lòng người đọc lòng thương
cảm đối với em:Một em bé gái giàu lòng vị tha,…
Theo dõi cuộc chia tay với lớp
Hs : Trả lời.
? Trong đoạn này , chi tiết nào khiến em cảm động
nhất? Vì sao ?
? Hãy nhận xét về cách kể truyện của tác giả , cách
kể này có tác dụng gì trong việc làm nổi rõ tư
tưởng của truyện ?
Hs :Thảo luận(3’) trình bày.
Gv : Định hướng.
? Nghệ thuật độc đáo trong việc xây dựng truyện?
? Qua câu chuyện này , theo em tác giả muốn gửi
gắm đến mọi người điều gì ?
GV : Thông điệp mà câu truyện gửi tới cho ngừơi
đọc là gì?
Hs : Dựa vào ghi nhớ trả lời
*HOẠT ĐỘNG 2 Hướng dẫn tự học
II ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN.
1 Đọc tìm hiểu từ khó
a Đọc văn bản b.Tìm hiểu từ khó
2 Tìm hiểu văn bản
a Bố cục :
b Phân tích
* Cuộc chia tay của Thuỷ với anh trai
* Cuộc chia tay với lớp học
- Cô mở cặp lấy một quyển sổ cùng với chiếc bút máy nắp vàng đưa cho Thuỷ
- Em tôi …nức nở -> Cần yêu thương và quan tâm đến quyền lợi của trẻ em , đừng làm tổn hại đến hững tình cảm tự nhiên, trong sáng
* Nghệ thuật :
- Xây dựng tình huống tâm lí
- Lựa chọn ngôi thứ nhất để kể : nhân vật tôi trong truyện kể lại câu chuyện của minh nên những day dứt , nhớ thương được thể hiện một cách chân thực
- Khắc hoạ hình tượng nhân vật trẻ nhỏ ( Thàng và Thuỷ) qua đó gợi lại suy nghĩ về sự lựa trọn ,ứng
sử của những người làm cha làm mẹ
- Lời kể tự nhiên theo trình tự sự việc
* Ý nghĩa văn bản:
- Là câu truyện của ngững đứa con nhưng lại gợi cho những người làm cha, mẹ phải suy nghĩ Trẻ
em cần được sống trong mái ấm gia đình Mỗi người cần phải biết giữ cho gia đình hạnh phúc
3 Tổng kết :SGK/27 III HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
- Tóm tắt vb
- Tìm các chi tiết của truyện thể hiện tình cảm gắn
bó của hai anh em Thành và Thuỷ
- Soạn bài “Bố cục trong văn bản
Trang 4E RÚT KINH NGHIỆM
………
……….………
………
………
******************************************************
TUẦN 2
TIẾT O7
Ngày soạn:
Ngày dạy:
Tập Làm Văn: BỐ CỤC TRONG VĂN BẢN
A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT
- Hiểt được tần quan trọng và yêu cầu của bố cục trong văn bản; trên cơ sở đó ,có ý thức xây dựng bố cục
khi tạo lập văn bản
- Bước đầu xây dựng được những bố cục rành mạch ,hợp lí cho các bước làm.
B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG
1 Kiến thức:
- Tác dụng của việc xây dựng bố cục
2 Kĩ năng:
- Nhân biết ,phân tích bố cục trong văn bản
- Vận dụng kiến thức về bố cục trong việc đọc - hiểu văn bản , xây dựng bố cục trong một văn bản nói ( viết ) cụ thể
3 Thái độ:
- Nghiêm túc thực hiện
C PHƯƠNG PHÁP
- Vấn đáp kết hợp thuyết trình, thực hành
D TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 Ổn định :
2 Bài cũ
? Thế nào là liên kết trong vb
? Muốn 1 vb có tính liên kết người viết phải ntn?
3 Bài mới : (1p) Giới thiệu bài: Trong những năm học trước , các em đã được làm quen với công việc
xây dựng dàn bài , Dàn bài lại là chính kết quả , hình thức thể hiện của bố cục Vì thế bố cục trong vb không phải là 1 vấn đề hoàn toàn mới mẻ đối với chúng ta Tuy nhiên trên thực tế , vẫn có rất nhiều học sinh không
Trang 5qua tâm đến bố cục , và rất ngại xd bố cục trong lúc làm bài Vì vậy bài học hôm nay sẽ học ta thấy rõ tầm quan trọng của bố cục trong vb , bước đầu giúp ta xd được bố cục rành mạch , hợp lí
* HOẠT ĐỘNG 1:(10p) Tìm hiểu bố cục của văn bản
GV :Yêu cầu hs nhắc lại bố cục của văn bản Cuộc chia tay
của những con búp bê?
? Em muốn viết một lá đơn để xin ra nhập đội TNTPHCM,
hãy cho biết trong lá đơn ấy cần ghi những nội dung gì ?
HS: Tên , tuổi , nghề nghiệp
Nêu yêu cầu , nguyện vọng , lời hứa
? Những nội dung trên được sắp xếp theo một trật tự ntn?
Gv : Giảng Theo trật tự trước sau một cách hợp lí , chặt chẽ ,
rõ ràng
? Em có thể tuỳ tiện thích ghi nd nào trước cũng được không
? Ví dụ có thể viết lí do trước sau đó mới viết tên được không
?
Hs : Phát biểu.
? Từ đó em thấy bố cục một vb cần đạt những yêu cầu gì để
người đọc có thể hiểu được vb đó ? ( ghi nhớ 1)
Hs : Dựa vào ghi nhớ trả lời.
*HOẠT ĐỘNG 2 (12p) Yêu cầu đối với bố cục trong văn
bản
Gv : Gọi hs đọc 2 câu truyện trong phần 2
Chú ý câu chuyện thứ nhất
? Đọc câu chuyện này lên ta thấy nội dung được sắp xếp ntn
so với vb kể trong sách ngữ văn ?
? Trong câu chuyện thứ nhất gồm mấy đoạn ? các câu trong
mỗi đoạn có tập trung 1 ý chung không ? ý của đoạn này và
đoạn kia có phân biệt được với nhau không ?
Hs : Thaỏ luận trả lời.
Gv : Chốt ý.
? Vậy trong vb bố cục phải như thế nào ?
Gv : Yêu cầu hs chú ý câu chuyện thứ 2
? Câu chuyện này gồm mấy đoạn ? ( 2 đoạn)
? Vậy cách kể này bất hợp lí chỗ nào ? ( Làm cho câu chuyện
không nêu bật được ý phê phán, không còn buồn cười )
Hs : Phát hiện trả lời.
? Từ đây em rút ra được bài học gì về 1 bố cục rành mạch ,
hợp lí
Hs : Dựa vào ghi nhớ trả lời.
*HOẠT ĐỘNG 3: (5p) Các phần của bố cục
Gv : Khái quát nội dung và yêu cầu hs nêu tên 3 phần của văn
bản định hướng : Nói như vậy là không đúng vì qua bảng hệ
thống đã điền vào nd thích hợp và qua sự lập luận về 1 bố cục
rành mạch như trên , ta thấy rõ sự phân biệt giữa các đoạn ,
phần Có như thế bố cục mới đạt yêu cầu :
* GV khái quát lại bài,HS đọc ghi nhớ
*HOẠT ĐỘNG 4: (10p) Hướng dẫn luyện tập
Gv : Hướng dẫn hs thực hiện các bài tập trong sgk.
*HOẠT ĐỘNG 5 Hướng dẫn tự học
I BÀI HỌC
1 Bố cục của vb VD: Một lá đơn xin gia nhập Đội
- Tên, tuổi, địa chỉ, nghề nghiệp của người viết đơn
- Yêu cầu, nguyện vọng, lời hứa
Các nội dung được sắp xếp theo một trình tự , 1 hệ thống rành mạch, hợp lí
2 Những yêu cầu về bố cục trong vb
- Nội dung trong vb phải thống nhất chặt chẽ với nhau , giữa chúng phải có
sự phân biệt rạch ròi
- Trình tự sắp xếp các phần các đoạn phải giúp cho người viết (nói) dễ dàng đạt được mục đích
3 Các phần của bố cục
3 phần : Mở bài , Thân bài , Kết bài mỗi phần có một nhiệm vụ riêng
II LUYỆN TẬP Bài tập 2 :
- Mb: Từ đầu … khóc nhiều
- Tb: Tiếp theo đi thôi con
- Kb: Còn lại
Bố cục đã rành mạch hợp lí
Bài tập 3: Chưa rành mạch hợp lí vì
các điểm 1,2,3 ở phần thân bài mới chỉ
kể lại việc học chứ chưa phải là trình bày kinh nghiệm học tốt Trong đó điểm 4 lại không phải nói về việc học
III HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
- Học ghi nhớ , Làm hết bài tập còn lại
, Soạn bài “ Mạch lạc trong vb”
Trang 6E RÚT KINH NGHIỆM
………
……….………
………
………
******************************************************
TUẦN 2
TIẾT O8
Ngày soạn: Ngày dạy:
Tập Làm Văn:MẠCH LẠC TRONG VĂN BẢN
A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT
- Có nhũng hiểu biết bước đầu về mạch lac trong văn bản và sự cần thiết phải làm cho văn bản có mạch
lạc
- Vận dụng kiến thức về mạch lạc trong văn bản vào đọc - hiểu văn bản và thực tiễn tạo lập văn bản viết,
nói
B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG
1 Kiến thức:
- Mạch lạc trong văn bnả và sự cần thiết của mạch lạc trong văn bản
- Điều kiện cần thiết để văn bản có tính mạch lạc
2 Kĩ năng:
- Rèn kĩ năng nói, viết mạch lạc
3 Thái độ:
- Nghiêm túc thực hiện
C PHƯƠNG PHÁP
- Vấn đáp kết hợp thuyết trình, thực hành
D TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 Ổn định :
2 Bài cũ
? Bố cục của vb là gì ?
? Một bố cục như thế nào được gọi là rành mạch và hợp lí ? cho vd minh hoạ
3 Bài mới : (1p) GV giới thiệu bài (1p)Nói đến bố cục là nói đến sự sắp đặt , sự phân chia nhưng vb lại
không thể không liên kết Vậy làm thế nào để các phần , các đoạn của 1 vb vẫn được phân cách rành mạch
mà lại không mất đi sự liên kết chặt chẽ với nhau ? Để làm được điều đó thì cô cùng các em tìm hiểu tiết học này
HOẠT ĐỘNG 1 (7P) Tìm hiểu sự mạch lạc trong văn
bản
GV : Yêu cầu hs đọc ví dụ trong sgk.
? Dựa vào hiểu biết (sgk/ 31) , Em hãy xác định mạch lạc trong
vb có những tính chất gì trong số 3 tính chất được nêu trong sgk
?
? Khái niệm mạch lạc trong vb có được dùng theo nghĩa đen
không ?(Không)
I BÀI HỌC
1 Mạch lạc trong vb
- Thông suốt , liên tục , không đứt quãng
Văn bản rất cần sự mạch lạc
2 Các điều kiện để một vb có tính mạch lạc
- Các phần các đoạn , các câu trong vb đều nói về một đề tài
Trang 7? Vậy sự mạch lạc có vai trò ntn đối với vb ?
Hs : Dự vào bài soạn ở nhà trả lời.
Gv : Định hướng.
(rất cần thiết )
* HOẠT ĐỘNG 2 :(15P) Các đều kiện để một văn bản có tính
mạch lạc.
Gv : Yêu cầu hs chú ý phần 2
? Hãy cho biết toàn bộ sự việc trên xoay quanh sự việc chính
nào ? ( chia tay)
? Sự chia tay và những con búp bê đóng vai trò gì trong truyện
? Hai anh em Thành và Thuỷ có vai trò gì trong truyện ?
Hs :Thảo luận (5’) trình bày.
Gv : Trong vb Cuộc chia tay của những con búp bê có đoạn kể
việc hiện tại , có đoạn kể việc quá khứ , có đoạn kể việc ở nhà ,
có đoạn kể việc ở trường , có đoạn kể chuyện hôm nay , có đoạn
kể chuyện sáng mai
? Hãy cho biết các đoạn ấy được nối với nhau theo mối liên hệ
nào trong các mối liên hệ dưới đây : Liên hệ thời gian , không
gian , liên hệ tâm lí , liên hệ ý nghĩa ?
? Từ thực tế của truyện , theo em 1 vb có tính mạch lạc là 1 vb
như thế nào ?
Hs : Dựa vào mục 2 phần ghi nhớ trả lời.
Gv : Gọi 1 hs thực hiện phần ghi nhớ.
hs đọc điểm thứ 2 trong phần ghi nhớ
*HOẠT ĐỘNG 3 (15p) Hướng dẫn HS luyện tập
Gv :Yêu cầu hs đọc bài tập 1
? Nêu yêu cầu của bài tập 1? (HSTLN)
? Bài tập 2 yêu cầu chúng ta phải làm gì ?
*HOẠT ĐỘNG 4 Hướng dẫn tự học
nối tiếp theo một trình tự rõ ràng hợp
lí
* Ghi nhớ : sgk/ 32
II LUYỆN TẬP
* Bài tập 1 /32,33
+ Ý chủ đạo xuyên suốt toàn đoạn văn là : sắc vàng trù phú , đầm ấm của làng quê vào mùa đông , giữa ngày mùa Ý tứ ấy được dẫn dắt theo một dòng chảy hợp lí , phù hợp với nhận thức của người đọc
- Câu đầu giới thiệu bao quát về sắc vàng trong thời gian
- Hai câu cuối : là nhận xét cảm xúc
về màu vàng
- Một trình tự với 3 phần nhất quán
và rõ ràng như thế đã làm cho mạch văn thông suốt và bố cục các đoạn văn trở nên mạch lạc
*Bài tập 2 :
Ý chủ đạo của câu chuyện xoay quanh việc chia tay của 2 đứa trẻ và 2 con búp bê ….do đó , làm mất sự mạch lạc của câu chuyện
III HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
- Học thuộc ghi nhớ sgk - Hoàn thành bài tập
- Soạn câu hỏi bài “Ca dao – dân ca”
E RÚT KINH NGHIỆM
………
……….………
………
………
******************************************************