Tỡm hiểu Khụng lạm dụng từ địa 10’ V.Khụng lạm dụng từ địa phương, Hán Việt phương, Hán Việt Mục tiêu: Hs hiểu được Không lạm dụng từ địa Nói đến một địa phương phương, Hán Việt nhưng lạ[r]
Trang 1Ngày soạn: 23/11/10
Ngày giảng: 7a: 30/11/10
7c: 1/12/10
Ngữ văn - Bài 14 Tiết 61 Chuẩn mực sử dụng từ I.Mục tiêu:
1.Kiến thức: Nắm được cỏc yờu cầu trong việc sử dụng từ
2.Kĩ năng: Tự kiểm tra được những nhược điểm của bản thõn trong việc sử dụng từ,
cú ý thức dựng đỳng chuẩn mực, trỏnh thỏi độ cẩu thả khi núi và viết
3.Thái độ: Hs yờu thớch mụn học.
II.Cỏc kĩ năng sống cơ bản được giỏo dục trong bài
1 Ra quyết định:
2 Giao tiếp:
III.Chuẩn bị:
1.Giáo viên: Bảng phụ, sgk.sgv, Chuẩn kiến thức kĩ năng.
2.Học sinh: chuẩn bị bài ở nhà
IV.Phương pháp: Đàm thoại, Quy nạp, Động nóo.
V.Các bước lên lớp:
1.ổn định: (1’)
7a:
7c:
2.Kiểm tra: (3’)
? Chơi chữ là gỡ?Vớ dụ?
Là lợi dụng đặc sắc về õm, về nghĩa của từ ngữ để tạo sắc thỏi dớ dỏm, hài hước… làm cho cõu văn hấp dẫn và thỳ vị
3.Tiến trình tổ chức các hoạt động.
Khởi động (1’)
Trong quỏ trỡnh núi và viết, cỏc em thường mắc lỗi dựng từ Vậy chỳng ta phải dựng
từ như thế nào cho chuẩn mực để khi núi, viết đạt hiệu quả cao
Hoạt động của thầy và trò TG Nội dung chính Hoạt động 1.Tìm hiểu Sử dụng từ đỳng õm, đỳng
chớnh tả
Mục tiờu: Hiểu được Sử dụng từ đỳng õm, đỳng
chớnh tả
Hs đọc BT (SGK 166)
? Cỏc dựng từ in đậm trong vớ dụ sau dựng sai như
thế nào?
H: Viết sai chớnh tả, dựng sai õm
? Nguyờn nhõn dẫn đến cỏc lỗi sai ? Hóy sửa lại
cho đỳng?
H: Dựi, vựi; tập tẹ -) bập bẹ, khoảng khắc -)
khoảnh khắc (T ngắn )
Gv: Cần chỳ ý cỏc yếu tố trờn để sử dụng từ đỳng
Hoạt động 2 Tỡm hiểu Sử dụng từ đỳng nghĩa
9’
9’
I Sử dụng từ đỳng õm, đỳng chớnh tả
1 Bài tập.
Cỏc từ in đậm dựng sai Do: Ảnh hưởng tiếng địa phương, nhầm lẫn giữa cỏc
từ gần; liờn tưởng sai
II Sử dụng từ đỳng nghĩa
Trang 2Mục tiờu: Hs hiểu được Sử dụng từ đỳng nghĩa
Hs đọc bài SGK 166
? Dựng cỏc từ in đậm cú thớch hợp khụng Vỡ sao
H: Khụng vỡ sai nghĩa
? Hóy xỏc định tại sao dựng sai nghĩa
H: Do khụng hiểu được nghĩa của từ 02 phõn biệt
từ đồng nghĩa, gần nghĩa
? Thay cỏc từ trờn bằng cỏc từ khỏc thớch hợp?
H: Sỏng sủa -> Tươi đẹp
Cao cả -> Sõu sắc (cú tớnh chất đi vào chiều sõu,
vào những V/c thuộc bản chất, cú ý nghĩa nhất)
Biết -> cú
Cao cả: cao quý -> mức khụng thể hơn
Sỏng sủa: nhiều ỏnh sỏng tự nhiờn chiếu vào ->
cảm giỏc thớch thỳ
Hoạt động 3 Tỡm hiểu Sử dụng từ đỳng tớnh chất
ngữ phỏp của từ
Mục tiờu: Hs hiểu được Sử dụng từ đỳng tớnh
chất ngữ phỏp của từ
Học sinh đọc bài tập SGK
? Tại sao núi cỏc từ in đậm dựng sai
H: Hào quang: Danh từ dựng làm vị ngữ như tớnh
từ
- Ăn mặc là động từ, thảm hại là tớnh khụng thể
dựng như danh từ
- Sự giả tạo phồn vinh là trỏi quy tắc trật tự từ
tiếng việt
? Em thấy cỏc bài tập ấy phạm phải lỗi gỡ? Em
hóy sửa lại cho đỳng?
H: Thay: hào quang = hào nhoỏng
Thờm “Sự”, “Việc” vào trước “Ăn mặc”
Hoặc đổi kết cấu của cõu thành “ Chị ăn mặc thật
giản dị”
Bỏ “với”, “nhiều “ thờm”rất”
Đổi giả tạo phồn vinh -> phồn vinh giả tạo
Hoạt động 4 Tỡm hiểu Sử dụng từ đỳng sắc thỏi
biểu cảm hợp phong cỏch
Mục tiờu: Hs hiểu được Sử dụng từ đỳng sắc thỏi
biểu cảm hợp phong cỏch
Học sinh đọc
? Cỏc từ in đậm đỳng sai như thế nào?
H: Sử dụng từ khụng đỳng sắc thỏi biểu cảm
Thay lónh đạo -> cầm đầu
Chỳ hổ -> con hổ (vỡ từ chỳ đặt trước danh từ chỉ
10’
9’
1.Bài tập.
- Dựng sai nghĩa
- Do khụng hiểu được nghĩa của từ 02 phõn biệt
từ đồng nghĩa, gần nghĩa
III Sử dụng từ đỳng tớnh chất ngữ phỏp của từ.
1 Bài tập
- Sử dụng từ khụng đỳng đặc điểm, tớnh chất đặc điểm cỳ phỏp của từ
Hào quang: Ánh sỏng rực
rỡ hiếu toả xung quanh Hào nhoỏng: cú vẻ đẹp phụ trương bề ngoài
IV Sử dụng từ đỳng sắc thỏi biểu cảm hợp phong cỏch.
1 Bài tập.
- Sử dụng từ khụng đỳng sắc thỏi biểu cảm
Trang 3động vật -> sắc thỏi “đỏng yờu”)
Gv lấy cỏc vớ dụ
Hoạt động 4 Tỡm hiểu Khụng lạm dụng từ địa
phương, Hỏn Việt
Mục tiờu: Hs hiểu được Khụng lạm dụng từ địa
phương, Hỏn Việt
? Trong trường hợp nào thỡ khụng nờn dựng từ địa
phương? Từ Hỏn Việt?
H: Núi đến một địa phương nhưng lại dựng từ địa
phương khỏc
Khi muốn tạo sự thõn mật, giản dị -> bảo vệ sự
trong sỏng của tiếng việt
? Vỡ sao khụng nờn lạm dụng từ địa phương, từ
Hỏn Việt?
H: Gõy khú hiểu
Mất sự trong sỏng của tiếng việt, nhiều khi khụng
phự hợp đối tượng, hoàn cảnh giao tiếp
Học sinh đọc ghi nhớ(sgk-2em)
Gv kết luận
10’
2’
V.Khụng lạm dụng từ địa phương, Hỏn Việt
Núi đến một địa phương nhưng lại dựng từ địa phương khỏc
Khi muốn tạo sự thõn mật, giản dị -> bảo vệ sự trong sỏng của tiếng việt
* Ghi nhớ
4 Củng cố và hướng dẫn học bài: (4’)
? Khi sử dụng từ ngữ cần chỳ ý điều gỡ?
Học ghi nhớ, xem lại cỏc bài tập
Chuẩn bị bài: ễn tập văn biểu cảm