I.Môc tiªu: 1.KiÕn thøc: Hiểu và phân tích được nội dung vấn đề nghị luận, hệ thống luận điểm, nghệ thuật trình bày dãn chứng, nhớ được câu chủ đề, một số câu có hình ảnh so sánh, 1 số c[r]
Trang 1Ngày soạn: 22/1/11.
Ngày giảng: 7a: 24/1/11
7c: 27/1/11
Ngữ văn - bài 20 Tiết 85 Văn bản
Tinh thần yêu nước của nhân dân ta
Phạm Văn Đồng
I.Mục tiêu:
1.Kiến thức: Hiểu và phõn tớch được nội dung vấn đề nghị luận, hệ thống luận điểm,
nghệ thuật trỡnh bày dón chứng, nhớ được cõu chủ đề, một số cõu cú hỡnh ảnh so sỏnh, 1
số cõu tiờu biểu cho phong cỏch nghị luận của tỏc giả
2.Kĩ năng:
Rốn kỹ năng đọc, hiểu, phõn tớch bố cục, cỏch nờu luận điểm, cỏch đưa luận chứng rong bài nghị luận chứng minh
3.Thái độ: Hs yờu thớch mụn học
1.Giáo viên: giáo án.sgk , Chuẩn kiến thức kĩ năng.
II.Các kĩ năng sống cần giáo dục trong bài
1 Ra quyết định
2 Giao tiếp
III.Chuẩn bị:
1.Giỏo viờn:
2.Học sinh: soạn bài
IV.Phương pháp: Đàm thoại, phân tích, bình luận,
V.Các bước lên lớp:
1.ổn định: (1’)
7a:
7c:
2.Kiểm tra: (4’)
Đọc thuộc lũng 5 cõu tục ngữ về con người và xó hội? Phõn tớch nội dung, nghệ thuật
em cho là lý thỳ nhất?
Xỏc định mối quan hệ giữa hai cõu: “khụng thầy đố mày làm nờn” và “học thầy khụng tày học bạn”?
3.Tiến trình tổ chức các hoạt động.
Khởi động (1’)
Mựa xuõn năm 1951, tại một khu rừng Việt Bắc, Đại hội Đảng lao động Việt Nam (nay
là ĐCSVN)
lần thứ II được tổ chức, Hồ Chủ Tịch đó thay mặt BCHTW Đảng đọc bỏo cỏo chớnh trị quan trọng trong đú cú đoạn bàn về “tinh thần yờu nước của nhõn dõn ta”
Hoạt động 1 Đọc và thảo luận chú thích.
Mục tiêu: Hiểu được tác dụng của việc đọc có liên
7’ I.Đọc và thảo luận chỳ thớch.
Trang 2quan đến việc hiểu và phân tích văn bản.
Gv hướng dẫn đọc: Giọng to rừ ràng mạch lạc, dứt
khoỏt nhưng tỡnh cả
Gvdộc mẫu
Học sinh đọc -> nhật xột
Gv nhận xột , sửa chữa
Giải thớch nghĩa từ “quyờn”;”nồng nàn”?
Hs đọc cỏc từ khú cũn lại
Văn bản thuộc thể loại gỡ?
Hoạt động 2:Tìm hiểu bố cục.
Mục tiêu: Hs phân chia được bố cục của văn bản từ
đó có cơ sở cho việc phân tích văn bản
? Bố cục của văn bản?
H:
+ P1: Nờu vấn đề đoạn (đoạn1)
+ P2: Giải quyết vấn đề ( đoạn 2,3)
+ P3: Kết thỳc vấn đề (đoạn 4)
Hoạt động 3:Tìm hiểu văn bản.
Mục tiêu: Hiểu được nội dung và ý nghĩa của văn
bản
Gv: Đoạn trớch ngắn nhưng rất hoàn chỉnh, cú thể
coi đõy là một bài nghị luận mẫu mực
Đọc đoạn 1 trang 24, 1em
Vấn đề chủ chốt mà tỏc giả đưa ra để nghị luận là
vấn đề gỡ? được thể hiện ở những cõu nào?
Gv Vấn đề nghị luận: Truyền thụng yờu nước của
nhõn dõn ta được thể hiện ở cõu 1và cõu 2
Như vậy tỏc giả đó nờu vấn đề bằng cỏch nào? Tỏc
dụng nghệ thuật của cỏch ấy?
? Nờu vấn đề trực tiếp, rừ ràng, rành mạch, dứt
khoỏt và khẳng định bằng kết cấu C cú V; C là V
Giải thớch từ “Nồng nàn”, “Truyền thống”?
H: Cỏc từ này dựng để cụ thể hoỏ mức độ của tư
tưởng yờu nước: Sụi nổi, mạnh mẽ, dõng trào, vừa
khỏi quỏt theo thời gian lịch sử vừa khẳng định giỏ
trị của vấn đề
Truyền thống: là những giỏ trị đó trở nờn bền vững
trải qua một thời gian dài
So sỏnh cõu 1,2,với cõu 3, em thấy cõu 3 cú cấu
trỳc ntn?
25’
1.Đọc văn bản.
2.Thảo luận chỳ thớch.
3.Thể loại :
Nghị luận xó hội Chứng minh một vấn đề chớnh trị xó hội
II Bố cục
Bố cục: 3 phần
III Tỡm hiểu văn bản
1.Tinh thần yờu nước của nhõn dõn ta.
Trang 3Dài và phức tạp hơn.
? Tác dụng của nó là gì?
H: Hình ảnh so sánh chính xác, mới mẻ Tư tưởng
yêu nước, như làn sóng -> giúp ta hình dung sức
mạnh to lớn, vô tận và tất yếu của lòng yêu nước
Em nhận xét gì về tác dụng của các động từ “lướt”,
“nhấn chìm” trong câu? M
H: Gợi cho ta sự nhanh chóng, linh hoạt và mạnh
mẽ của tư tưởng yêu nước
? Đoạn văn giúp em hiểu gì về tinh thần yêu nước
của nhân dân ta?
Đọc thầm đoạn 2, đoạn 3
? Đoạn 2, 3 nói về vần đề gi?
? Những biểu hiện của tinh thần yêu nước
GV: tích hợp: Đoạn 2,3 là phần giải quyết vấn đề,
đoạn 1 là phần đặt vấn đề -> để hiểu rõ, ta sẽ học ở
các tiết sau
Đọc đoạn 2 ( 1 em)
? Đoạn văn chứng minh ý nào nêu ở phần đặt vấn
đề?
H: Chứng minh ý: từ xưa…
? Để chứng minh ý này tác giả dùng biện pháp nghệ
thuật gì?
H: Tác giả dùng biện pháp liệt kê theo trình tự thời
gian và chơi chữ: anh hùng dân tộc – dân tộc anh
hùng
? Ngoài các biện pháp trên, trong đoạn văn tác giả
còn sử dụng biện pháp nghệ thuật gì?
H: Điệp ngữ: chúng ta -> là lời kêu gọi là mệnh
lệnh của lãnh tụ
? Các biện pháp nghệ thuật trên đã cho thấy tinh
thần yêu nước của nhân dân ta trong lịch sử như thế
nào?
Đọc thầm đoạn văn 3 sgk
Cách nêu vấn đề ngắn gọn, sinh động hấp dẫn theo lối
so sánh cụ thể khẳng định
và trực tiếp thể hiện được sức mạnh to lớn, vô tận, và tất yếu của lòng yêu nước
2.Thể hiện của tinh thần yêu nước
a.Tinh thần yêu nước trong lịch sử chống ngoại xâm
Sử dụng liệt kê, chơi chữ, trình tự thời gian, điệp từ -> trong lịch sử nhân dân ta có nhiều tấm gương tiêu biểu thể hiện lòng yêu nước nồng nàn của nhân dân ta
b Tinh thần yêu nước của
Trang 4? Đoạn này chứng mình vấn đề gì ở phần nêu vấn
đề?
Gv Đoạn văn chứng minh: đến nay…
? Em có nhận xét gì về lập luận và dẫn chứng của
tác giả?
H: Cách lập luận chặt chẽ, mạch lạc, dẫn chứng
theo:
+ Lứa tuổi: từ cụ già-> nhi đồng
+ Không gian: trong nước -> ngoài nước, kiều bào
ngoài nước -> đồng bào vùng tạm chiến
+ Nhiệm vụ, công việc, chiến đấu, sản xuất
+ Con người: bộ đội, công nhân, nông dân, phụ nữ
+ Việc làm: chịu đói, nhịn ăn, diệt giặc, vận tải, sản
xuất, săn sóc, yêu thương bộ đội
Đọc đoạn 4 sgk 1 em
? Trước khi đề ra những nhiệm vụ, Bác phân tích
sâu hơn những biểu hiện của tinh thần yêu nước, đó
là biểu hiện gì? Được so sánh bằng những hình ảnh
như thế nào?
H: Đó là cách so sánh tinh tế, sâu sắc để tiếp tục
phân tích biểu hiện của tư tưởng yêu nước đồng
thời đề ra nhiệm vụ
? Đó là nhiệm vụ gì?
Hoạt động 3: HD tæng kÕt rút ra ghi nhớ.
HS đọc nội dung ghi nhớ
Mục tiêu: Hs hiểu được nội dung nghệ thuật của
bài thơ qua phần ghi nhớ
? Em nhận xét gì về kết thúc của bài viết?
H: Kết thúc tự nhiên, hợp lí, sâu sắc và tinh tế dựa
trên sự am hiểu thực tiễn cuộc sống phong phú, sâu
sắc, tâm nhìn chiến lược của vị lãnh tự tối cao của
2’
5’
nhân dân ta trong hiện tại
Lí lẽ lập luận giản di, chủ yếu là dẫn chứng
-> Tinh thần yêu nước của nhân dân ta được thể hiện ở mọi đối tượng , mọi nơi, mọi lúc -> đã khơi dậy kích thích, khởi động tinh thần dân tộc, sự tự hào, tin tưởng vào chiến thắng của cuộc kháng chiến
3.Nhiệm vụ của chúng ta
Phải ra sức tổ chức, tuyên truyền, lãnh đạo làm cho tư tưởng yêu nước được thực hành
IV Ghi nhớ.
Trang 5Đảng Cách kết thúc thể hiện rõ phong cách nghị
luận của tác giả: giản di, rõ ràng, cụ thể, chặt chẽ,
thuyết phục
Hs dọc phần ghi nhớ
Gv chốt lại nội dung chính
Hoạt động 4: Hướng dẫn luyện tập
Mục tiêu: Hs biết áp dụng những kiến thức đã học
để giải quyết được yêu cầu của bài tập
Bài tập về nhà
GV: Đoạn văn
Sau học kỳ I, phòng trào thi đua của lớp em sôi
nổi hẳn lên Từ các thầy cô giáo đến các bạn học
ính, từ các bạn nữ đến các bạn nam, từ học sinh giỏi
đến học sinh yếu, từ những bạn xưa nay rất trầm
đến các bạn sôi nổi, có thành tích cao Tất cả đều cố
gắng để đạt được thành tích cao nhất
Hoạt động 6.Đọc thêm.
Mục tiêu:Hs hiểu được tác dụng của việc đọc thêm
có liên quan đến việc tìm hiểu văn bản từ đó có
hứng thú …
Hs đọc văn bản
Gv nhận xét
( SGK)
IV Luyện tập
1.Học sinh đọc thuộc lòng
từ đầu đến “ tiêu biểu của một dân tộc anh hùng”
2.Viết đoạn văn theo lối liệt
kê ( 4-5 câu) sử dụng mô hình liên kết từ… đến
V Đọc thêm
4 Củng cố.Hướng dẫn học bài: (3’)
? Bài nghị luận của Bác cho em hiểu điều gì?
Học thuộc 1 đoạn ( BT1), ghi nhớ,
chuẩn bị “ Sự giàu đẹp của tiếng việt”