Như vậy, tuy có dấu vết của sự sống, song vẫn còn thưa thớt chưa đủ làm rộn vui, nồng ấm lên cả 1 vuøng thieân nhieân caûnh vaät baït ngaøn - gọi hs đọc * Học sinh đọc 2 câu luận : - Phé[r]
Trang 1Ngày
Ngày : 05-10-09 BÀI 8
TUẦN 8
( sgk / 101 )
I-VĂN – TIẾT: 29
VĂN BẢN: QUA ĐÈO NGANG
( Bà Huyện Thanh Quan)
A - MỤC TIÊU CẦN ĐẠT : Giúp học sinh
- Hình dung được cảnh tượng đèo ngang , tâm trạng cô đơn của Bà Huyện Thanh Quan lúc qua đèo
- Bước đầu hiểu thể thơ thất ngôn bát cú ( Đường luật )
B- CHUẨN BỊ :- "# : giáo án – ' (#)
- Trị : bài
D TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC:
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY HOẠT ĐỘNG CỦA TRÒ N ỘI DUNG- KIẾN THỨC
* H Đ1 Bài mới : Giới thiệu :
Đọc thuộc lòng bài thơ “Bánh
trôi nước” giới thiệu qua tác giả
Hồ Xuân Hương
- Bài thơ có tính đa nghĩa : Vậy
thế nào là tính đa nghĩa trong bài
thơ “Bánh trôi nước”
Bài #- “ Bánh trơi
01203 4$ theo #6 #- nào?
A 9) bát B.Song #; <) bát
C #; ngơn > ? C @ ngơn
> ?
* H Đ2:Bài mới : Đèo Ngang
thuộc dãy núi Hành Sơn , phân
cách địa giới Hà Tĩnh và Quảng
Bình địa danh nổi tiếng trên đất
nước ta , đã có nhiều thi nhân
làm thơ Vịnh Đèo Ngang : Cao
Bá Quát , Nguyễn Khuyến ,
Nguyễn Thượng Hiền , yêu thích
nhất vẫn là qua đèo ngang của
Bà Huyện Thanh Quan
* H Đ3 : Đọc tìm hiểu chú thích :
Giáo viên đọc mẫu , hướng
dẫn học sinh đọc : - Đọc nhẹ trầm
, buồn , tâm trạng
-Cho biết vài nét về tác giả
-: Em hãy cho biết số câu trong
bài , số chữ trong câu và cách
* hs DE vào chú thích*
-8 câu , mỗi câu 7 chữ Gieo vần bằng ở chữ cuối câu 1 , 2, 4 , 6 , 8 IJ$ K( 3-4, 5-6
I -Đọc- chú thích:
1 Tác giả – tác phẩm
- Bà Huyện Thanh Quan ( Nguyễn Thị Hinh )
- Sống ở thế kỷ 19
- Quê Nghi Tàm (nay thuộc Tây Hồ, Hà Nội )
Trang 2gieo vần và K( câu J$?
GV gọi đọc lại bài thơ HD HS
chiabố cục: Chia thông thường
QE bài #- #; ngơn > ?
Đề : Câu 1 mở ý của đầu bài
- Câu 2 tiếp ý chuyển thân bài
Thực (câu 3, 4) giải thích rõ ý
đầu bài
Luận (câu 5 , 6) phát tiển rộng
ý đầu bài
Kết (câu 7 , 8) kết thúc ý toàn
bài
* HĐ4 : Đọc - hiểu văn bản
GV gọi đọc lại bài thơ
GV: R bài #- này ta khơng
phân tích theo 'J ) chúng ta S
phân thích theo 2 ý 2 ý Ta cĩ #6
nêu 2 ý ?
* Ý bốn câu đầu
GV gọi học sinh 2 câu đầu
-Quang cảnh Đèo Ngang được
miêu tả vào thời điểm nào ?
Đèo Ngang là 1 nơi núi non
hiểm trở nằm ngay trên đường từ
Bắc vào Nam Vì thế, lúc xế tà
thì núi non hiểm trở ấy càng trở
nên hoang vu, buồn vắng
- Là lợi thế tác giả bộc lộ tâm
trạng của mình lúc qua đèo
- Cảnh đèo ngang được phác hoạ
bằng cách nói ra sao ( ,$? pháp
tu X 7
- Phép điệp từ gợi cảnh thiên
nhiên như thế nào ?
Chen…chen : điệp từ và điệp
âm liên tiếp tà…đá…lá…hoa trong
câu thơ đã tạo ra 1 cảnh thiên
nhiên hoang dã, ngút ngàn cây và
lá, đá và hoa Rõ ràng đây là
phong cảnh hoang vu của miền
sơn Cước
Và trong cảnh hoang vu đó vẫn
không phải hoàn toàn xa cách với
cuộc sống của con người
Chuyển ý : hoang sơ nhưng
không hoàn toàn xa cách con
1 Quang cảnh Đèo Ngang
2 Tâm trạng nhà thơ
- HS Z
- chiều tà, mặt trời đang xuống thấp dần Buổi chiều tàn, nắng nhạt và sắp tắt
- Phép điệp từ chen Chen chúc ngàn cây đá gợi cảm giác hoang
sơ , cảnh hoang vu miền sơn cước
- Thể thơ : Thất ngôn bát cú Đường luật
II Đọc tìm hiểu văn bản
1) Quang cảnh Đèo Ngang
- Điệp từ, điệp âm liên tiếp
- Cảnh hoang vu buồn vắng lúc chiều tà
Trang 3người
- Gọi đọc 2 câu thực
-Bức tranh vẽ cảnh sườn non chân
núi, có đá, có hoa, tất cả chen lẫn
chau tạo nên 1 phong cảnh hoang
vu nhưng có thiếu bóng dáng của
con người không ?
- Lom khom, lác đác là từ gì ?
Trật tự cú pháp trong 2 câu này
có gì lạ ?
Bóng dáng con người thấp
thoáng “dưới núi” nhỏ xíu
và chỉ có “vài chú” nên không
làm vơi được cái vắng vẻ Và
cảnh “bên sông” cũng chỉ lơ thơ
vài cái lều quán giữa chợ càng
làm tăng thêm nỗi buồn
Như vậy, tuy có dấu vết của sự
sống, song vẫn còn thưa thớt chưa
đủ làm rộn vui, nồng ấm lên cả 1
vùng thiên nhiên cảnh vật bạt
ngàn
* Học sinh đọc 2 câu lu[ :
- Bên cạnh những hình ảnh gợi
tả thì ở nơi hoang vu ấy còn gợi
lên những âm thanh nào ?
- Em hiểu gì về 2 con chim này ?
Hai câu này không chỉ là âm
thanh mà còn tả cảm xúc Đó là
nỗi nhớ nước, thương nhà và phải
chăng niềm nhớ nước ở đây là
thương tiếc quá khứ và nỗi
thương nhà ở đây chỉ niềm
thương nỗi nhớ quê nhà phía Bắc
mà bà vừa từ biệt để ra đi
* Học sinh đọc 2 câu cuối
- Hai câu trên sử dụng nghệ thuật
đặc trưng gì ?
- Z$ hs Z
- không Thấp thoáng sự sống của con người
- Đảo ngữ trong câu và phép đối giữa hai câu –cho thấy : bóng dáng con người không làm vơi cảnh vắng vẻ ; cảnh lơ thơ làm tăng thêm nỗi buồn
- Lom khom , lác đác -> gợi hình ( X láy)
- Z$ hs Z
-Tiếng chim kêu trên đèo vắng lúc chiều tà nghe càng thê lương khắc khoải trong lòng nhà thơ nên càng gợi thêm cái hắt hiu buồn vắng
- HS Z 2 chú thích ( 4,5 sgk /
103 )
- Học sinh đọc
- Đối và chơi chữ
- Phép đối, đảo ngữ từ láy gợi hình : giữa cảnh hoang sơ, heo hút, thấp tháng có sự sống con người
- Phép đối, chơi chữ, nhân hóa, nói lên sự tiếc nuối thời vàng son rực rỡ, tâm trạng nặng trĩu nỗi niềm thương nhớ buồn đau
Trang 4 Giáo viên bình : Nói về chim
quốc , chim đa mượn âm thanh
tiếng chim nói lên tiếng lòng nhớ
nước , thương nhà (quê nhà phía
Bắc )
- Giáo viên gọi học sinh đọc hai
câu kết
- Cảnh nào hiện lên trước mắt
nhà thơ ? Có tả cảnh không ?
- Tình riêng ở đây là gì ?
-:Tương quan giữa trời non nước
và ta với ta là tương quan gì ?
- “ Ta với ta” bộc lộ cảm xúc ,
tâm trạng gì ? Để biểu đạt tình
cảm người ta làm gì ?
- Câu thơ cuối mang tình cảm
biểu hiện gì ?
- học xong bài thơ , em cảm nhận
nội dung nào là chính ?
- Nghệ thuật được sử dụng tài
tình trong bài thơ là gì ?
GV : liên hệ giáo dục mơi
trường
- Tìm chi tiết miêu tả cảnh
hoang sơ của đèo Ngang ?
- Theo em tự nhiên ngày nay cịn
giữ được vẻ hoang sơ khơng ?
- Em làm gì để giữ được vẻ đẹp
tự nhiên của mơi trường quê
hương em ?
-Giáo viên gọi học sinh đọc ghi
nhớ trong SGK
-hs Z
- Trời , non nước
- Nỗi nhớ nước thương nhà
- Đối lập , tương phản
- Cảm xúc chân thật -> bộc lộ nỗi lòng
- Tâm trạng nhà thơ (mượn cảnh tả tình
- Đối , ngụ cảnh tả tình ,chơi chữ
- Cỏ , cây ,đá ,lá , hoa bĩng dáng con người, nhà cửa thưa thớt
- Khơng , vì đã cĩ bàn tay của con người khai phá khai thác rừng bừa bải
- Bảo vệ cảnh quan , bảo vệ mơi trường bằng cách khơng được vứt rác bừa bải quanh nơi ở , xuống sơng rạch, vận động mọi người bảo vệ mơi trường là bảo
vệ sự sống của con người
- hs Z ghi #1
_ Đối lập
- Nỗi buồn cô quạnh thầm lặng
III Ghi nhớ :SGK/104
1) Tìm hàm nghĩa cụm từ : “Ta với ta”
Cụm từ bộc lộ , cô đơn gần như tuyệt đối của tác giả Cho thấy nỗi buồn , cô đơn thầm kính , hương nội của tác giả giữa cảnh Đèo Ngang trời cao thăm thẳm , non nước bao la
* HĐ5 CỦNG CỐ : Luyện tập
* H Đ6 DẶN DÒ : - Học thuộc lòng bài thơ
- Học bài giảng , ghi nhớ
- Soạn “Bạn đến chơi nhà”
Trang 5Ngày
Ngày : 05-10-09
II TIẾNG VIỆT- TIẾT: 30 CHỮA LỖI VỀ QUAN HỆ TỪ
A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT :
"#; 03 #^ <_$ #0` K( 4a QHT
- Nâng cao kỹ năng sử dụng quan hệ từ
- Tránh được các lỗi thường gặp trong quan hệ từ
B
-Trị: - bài
C TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC:
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY HOẠT ĐỘNG CỦA TRÒ N ỘI DUNG - KIẾN THỨC
* HĐ1 Kt bài cũ : "# nào là
QHT?
-Trong #^ dịng sau N dịng
nào d ) QHT?
A PXE *e <$ 4XE trịn
,8,f g$ ba chìm
C.Tay h K
D $^ ;B lịng son
* HĐ2:Bài mới: khi d dung
QHT nĩi và 4$ ta #0` K(
Bj J <_$ ,ta nên tránh 1 J <_$ V
* H Đ3:Tìm hiểu các lỗi thường
gặp về quan hệ từ :
1 Thiếu quan hệ từ :
- GVtreo bng ph) cĩ ghi ví dụ
VD 1 : Đừng nên nhình hình
thức đánh giá kẻ khác
- Cho học sinh nhận xét về ví
dụ?
- Ví dụ trên thiếu quan hệ từ
nào?
VD 2 : Nhà em ở xa trường và
bao giờ em cũng đến trường
đúng giờ
- Quan hệ từ “và” được sử dụng
trong câu này có đúng không ?
- Theo em thì sử dụng quan hệ
từ nào mới thích hợp?
* Như vậy ví dụ này sẽ là :
GV: Vậy đây là trường hợp
dùng quan hệ từ không thích hợp
về nghĩa
GV:Tuy nhiên khi sử dụng
quan hệ từ đôi khi chúng ta còn
mắc phải 1 lỗi nữa đó là thừa
A
- HS Ik=
- Ví dụ trên thiếu quan hệ từ
“mà”
VD1 Đừng nên nhìn hình mà thức đánh giá kẻ khác
-(Nhưng)
- Nhà em ở xa trường nhưng bao
giờ em cũng đến trường đúng giờ
I Các lỗi thường gặp về quan hệ từ :
1 Thiếu quan hệ từ :
VD: Đừng nên nhìn hình mà thức đánh giá kẻ khác
2 Dùng quan hệ từ không thích
hợp về nghĩa :
-Nhà em ở xa trường nhưng bao giờ em cũng đến trường đúng giờ
Trang 6quan hệ từ
VD 3 : GZi HS Zc VD
Qua câu ca dao “công cha như
núi thái sơn, nghĩa mẹ như nước
trong nguồn chảy ra” cho ta thấy
công lao to lớn của cha mẹ đối
với con cái
- Chúng ta thấy có cần sử dụng
quan hệ từ “qua” ở đây
không?Vì sao?
- Không cần vì nó sẽ làm cho các
câu văn trên thiếu đi CN
GV: Mục đích của việc dùng
quan hệ từ là liên kết các câu,
các đoạn với nhau, nhưng các em
thử xét VD 4 sau đây việc dùng
quan hệ từ có tác dụng liên kết
hay không ?
VD 4 : Nam là 1 học sinh giỏi
toàn diện, không những giỏi về
môn toán , không những giỏi về
môn văn
- Vd trên đã đúng chưa ? em
hãy sửa lại cho đúng
HĐ4:Hd Luyện tập
Khơng d ) QHT “ qua”
- Không cần vì nó sẽ làm cho các câu văn trên thiếu đi CN
- câu ca dao “công cha như núi thái sơn, nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra” cho ta thấy công lao to lớn của cha mẹ đối với con cái
- HS Z VD
- Nam là 1 học sinh giỏi toàn
diện, không những giỏi … về môn văn.
3 Thừa quan hệ từ :- câu ca
dao “công cha như núi thái sơn, nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra” cho ta thấy công lao to lớn của cha mẹ đối với con cái
4 Dùng quan hệ từ mà không có tác dụng liên kết :
- Nam là 1 học sinh giỏi toàn diện, không những giỏi … về môn văn
II Luyện tập :
Bài tập 1 :Thêm quan hệ từ thích hợp vào chỗ trống
a Nó chăm chú nghe kể chuyện từ đầu đến cuối
b Con xin báo 1 tin vui cho cha mẹ mừng
Bài tập 2 : Thay các quan hệ từ sau thành những quan hệ từ thích hợp :
a Với – như
b Tuy - dù
c Bằng - qua
Bài tập 3 : Chữa lại các câu văn cho hoàn chỉnh.
a Bỏ (đối với)
b Bỏ (với)
c Bỏ (qua)
Bài tập 4 : Nhận xét các quan hệ từ được dùng trong câu sau đúng hay sai :
* CỦNG CỐ : Trong việc sử dụng quan hệ từ chúng ta thường mắc các lỗi gì ?
* DẶN DỊ : chuẩn bị văn bản : Xa ngắm thác núi lư.
Trang 7Ngày
Ngày : 09-10-09
III TẬP LÀM VĂN – TIẾT: 31-32 VIẾT BÀI TẬP LÀM VĂN SỐ 2
A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT :
- Giúp học sinh củng cố lại những kiến thức đã học trong tập làm văn
- Riêng đối với tập làm văn, học sinh vận dụng được những kiến thức và kỹ năng về văn biểu cảm, đã được học và luyện tập
- Không viết lại : cây tre, cây sấu, cây gạo
B CHUẨN BỊ:
C TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC:
HĐ1: GV ghi a lên '
ĐỀ: =B #l 4a lồi cây em yêu
G
HĐ2: Thu bài
HĐ 3: #[ xét
HĐ4: iK dị
DÀN Ý
I- Mở bài:
- Nêu lồi cây em yêu
- lí do em yêu lồi cây V
II –Thân bài :( H
-Các K $6B 3$ B QE cây
- Lồi cây trong j J QE con 0`$
- Lồi cây trong j J QE em
III – Kết bài: (
Tình B QE con J$ 41$ lồi cây
... – TIẾT: 3 1-3 2 VIẾT BÀI TẬP LÀM VĂN SỐA MỤC TIÊU CẦN ĐẠT :
- Giúp học sinh củng cố lại kiến thức học tập làm văn
- Riêng tập làm văn, học. ..
-Giáo viên gọi học sinh đọc ghi
nhớ SGK
-hs Z
- Trời , non nước
- Nỗi nhớ nước thương nhà
- Đối lập , tương phản
- Cảm xúc chân thật -& gt;...
I-VĂN – TIẾT: 29
VĂN BẢN: QUA ĐÈO NGANG
( Bà Huyện Thanh Quan)
A - MỤC TIÊU CẦN ĐẠT : Giúp học sinh
-