* Đối với sức khoẻ cộng đồng: - Thuốc lá gây ảnh hưởng đến những người xung quanh: + Người thân, đồng nghiệp hít phải khói thuèc bÞ ®au tim m¹ch, viªm phÕ qu¶n, ung th.. + Phụ nữ đang m[r]
Trang 1Tr ường THCS Tõn Phong
GV: Ngụ thị Bớch Thuận
Tiết 45 : Bài 12 Ôn dịch, thuốc lá
(Nguyễn Khắc Viện)
I/ Mục tiêu cần đạt
- Kiến thức:
+ Nhận thức tác hại to lớn nhiều mặt của thuốc lá đối với đời sống cá nhân và cộng
đồng
bản
- Kỹ năng: Rèn kĩ năng phân tích một văn bản nhật dụng thuyết minh một vấn đề khoa học xã hội
- Thái độ:
II/ Chuẩn bị của thầy và trò: - GV : Soạn GA, máy chiếu
- HS : soạn bài
III/ Nội dung và tiến trình tiết dạy:
1 Tổ chức lớp:
a ổn định trật tự
b Kiểm tra sĩ số
2 Tiến trình tiết dạy:
I Tìm hiểu chung
1 Tác giả:
Bác sĩ Nguyễn Khắc Viện (1913-1997)
2 Văn bản :
- Xuất xứ: trích từ cuốn sách Từ thuốc lá
Hoạt đông 1: Kiểm tra bài cũ
Câu hỏi: VB Thông tin về ngày trái đất năm
2000 đã đề cập đến vấn đề gì? Vấn đề đó có liên quan ntn đói với cuộc sống hiện nay?
HS trả lời GV nhận xét, đánh giá và dẫn dắt chuyển vào bài mới: không chỉ việc sử dụng bao chúng ta còn rất nhiều thói quen khác đang từng chính bản thân và của cộng đồng Trong đó có hút thuốc lá Vậy thuốc lá có những tác hại gì đến con Hôm nay cô cùng các em sẽ tìm hiểu văn bản nhật
dịch, thuốc lá.
Hoạt đông 2: đọc, tìm hiểu chung về: tác giả, nguồn gốc văn bản, chú thích
Em hãy cho biết ai là tác giả của VB?
HS trả lời: bác sỹ Nguyễn Khắc Viện
GV thuyết giảng:
Bác sĩ Nguyễn Khắc Viện (1913-1997) từng là : nhà hoạt động chớnh trị - xó hội, nhà nghiờn cứu VH và tõm lý - y học- GD
Ông từng giải thưởng của Nhà nước Việt Nam và Viện Hàn lõm Phỏp
ễng để lại nhiều cụng trỡnh nghiờn cứu giỏ trị
Nêu xuất xứ của VB?
HS trả lời:
Trang 2đến ma túy Bệnh nghiện” do Nhà xuất bản
GD ấn hành (1992)
- Thể loại : Văn bản nhật dụng
- Nội dung Thuyết minh về một vấn đề xã
hội có tính khoa học
- Đọc
- Giải thích từ khó
- Bố cục: 3 phần:
+ Phần 1: Từ đầu … “còn nặng hơn cả
AIDS”: Nêu vấn đề ôn dịch, thuốc lá
+ Phần 2:
pháp”: Những tác hại của khói thuốc lá đối
với cá nhân và cộng đồng
+ Phần 3: Phần còn lại: Lời kiến nghị chống
thuốc lá
II.TèM HIỂU VĂN BẢN :
1 Nhan đề văn bản
- Chỉ dịch thuốc lá
- Tỏ thái độ căm ghét với bệnh dịch này
2 Thông báo về nạn dịch thuốc lá
+ “Ôn dịch, thuốc lá” đang đe doạ sức khoẻ
+ So sánh với dịch tả, dịch hạch, AIDS, đại
Qua việc chuẩn bị bài ở nhà, em có nhận xét về gì th ể loại của văn bản ?
(Có thể gợi ý: VB giống với văn bản nào em đã
học xét về cách đề cập, cũng xét về nội dung)
HS trả lời:
mạch lạc chú ý các dòng chữ in nghiêng, và đọc giọng phù hợp ở các câu cảm thán
GV đọc mẫu 1 đoạn – gọi 2 học sinh đọc tiếp lỗi trong quá trình luyện đọc
HS đọc chú thích
GV ý HS các chú thích: 1, 8
Dựa vào nội dung, ta có thể chia văn bản thành mấy phần? Nội dung của từng phần?
HS trả lời
Chuy ển ý: chúng ta sẽ tỡm hiểu VB theo bố cục
trên
Hoạt động 3: Tìm hiểu văn bản Nhan đề VB:
? Em hi ểu gỡ về nhan đề của văn bản? Dấu phẩy ở đây có ý nghĩa gì?
HS trả lời
GV sử dụng máy chiếu trình diễn các khái niệm dưới đây và thuyết giảng:
+ Ôn dịch chỉ chung loại bệnh nguy hiểm, lây lan
định Trong VB, ôn dịch dùng tiếng chửi rủa
+ Thuốc lá: nói tắt của “tệ nghiện thuốc lá”
Đặt “thuốc lá” sau “ôn dịch” một sự so sánh:
Tệ nghiện thuốc lá chẳng khác gì một thứ bệnh dịch có đặc điểm dễ lây lan, gây hậu quả nghiêm trọng
+ Dấu phẩy tạo ngữ điệu gây một tình huống nguy cấp, phải cảnh báo, nhấn mạnh sắc thái biểu cảm vừa căm tức, vừa ghê tởm:
“ Thuốc lá! Mày là đồ ôn dịch ”
?Nhận xét về nhan đề?
HS trả lời: nhan đề thể hiện chủ đề độc đáo, hấp dẫn
Chuyển ý: Vậy sự độc đáo hấp dẫn đó cụ thể ra sao? chúng ta phân tích tiếp
- HS đọc phần 1 và cho biết nội dung chính của phần văn bản em vừa đọc.
HS trả lời
Trang 3dịch thuốc lá là nguy hiểm nhất.
đọc nhận thấy tính nghiêm trọng của
vấn đề - là hiểm hoạ đối với cuộc sống
3.: Tác hại của thuốc lá
* Với người hút:
Khói thuốc lá chứa nhiều chất độc: hắc ín,
hút, gây những trọng bệnh J ung vòm
họng, phổi, nhồi máu cơ tim…
* Đối với sức khoẻ cộng đồng:
xung quanh:
thuốc bị đau tim mạch, viêm phế quản, ung
+ Phụ nữ đang mang thai dễ đẻ non
- Hút thuốc lá là việc làm dẫn tới tội ác
học theo, đua đòi
+ Để có tiền hút thuốc, khiến trẻ dễ vi phạm
đạo đức, vi phạm pháp luật, đỏnh mất nhõn
cỏch
- Kinh tế gia đình, kinh tế xã hội đều suy
yếu
dịch nào? Trong hàng loạt đại dịch ấy, theo tác giả loại dịch nào nguy hiểm nhất?
HS trả lời
?Cách so sánh X vậy có tác dụng gì?
HS trả lời
Chuyển ý: Vậy tính nghiêm trọng của hiểm họa
thuốc lá ghê gớm, đáng sợ thế nào, chỳng ta sang phần 3
HS đọc tiếp sức khoẻ cộng đồng
HS trao đổi nhóm đôi câu hỏi 2 (SGK):
?Vì sao tác giả dẫn lời của Trần RX * Đạo
X? khi phân tích tác hại của thuốc lá?
HS trả lời
- So sánh việc chống thuốc lá với chống giặc ngoại xâm
(hơn giặc ngoại xâm)
?Với sức khoẻ con *XZ thuốc lá ảnh XI * ra sao?
Học sinh trả lời:
Học sinh khác bổ sung.
GV trình diễn trên máy các dẫn chứng: + Chất hắc ín làm tê liệt các lông mao ở vòm họng, phế quản gây ho hen, ung vòm họng, ung phổi
+ Chất oxit cacbon thấm vào máu không cho tiếp nhận O2 khiến sức khỏe giảm sút
+ Chất nicôtin làm co thắt các động mạch gây bệnh huyết áp cao, nhồi máu cơ tim rất dễ dẫn đến
tử vong
+ Hàng ngàn công trình nghiên cứu đã chứng minh thì đẻ non
GV: chiếu cụ thể hình ảnh những bệnh nhân bị bệnh do hút thuốc lá
?Thuốc lá còn ảnh XI * đối với con *XZ ở những mặt nào nữa?
GV bỡnh giảng: từ nghiện thuốc lá đến việc thử
hút hít các chất gây nghiện khác là điều rất dễ những tệ nạn XH khác
Trang 4- Nghệ thuật:
+ Lập luận độc đáo dễ dàng thuyết phục
minh:
Nêu những số liệu cụ thể, dẫn chứng rõ
ràng khoa học đáng tin cậy
So sánh chính xác, độc đáo
+ Sử dụng cách liệt kê vấn đề
+ Nêu các chứng cứ có tính thực tiễn và có
cơ sở khoa học
lá chính là nạn ôn dịch”
4.: Lời kiến nghị chống thuốc lá.
chóng lại, ngăn ngừa ôn dịch này”
+ Chúng ta không thể đứng ngoài cuộc
+ Việt Nam là đất ! còn nhiều khó khăn
nên việc chống thuốc lá càng phải mạnh mẽ
hơn
=> Tuyên truyền vận động, đánh vào ý thức,
thuốc lá
GV chốt ý: vậy, tác giả đã cho ta thấy thuốc
đến sức khoẻ , nhõn cỏch con người
?Để làm sỏng tỏ những quan điểm đó, trong VB tác giả đã sử dụng thành công những thủ pháp
NT nào?
Gv cho HS nêu dẫn chứng:
?Tác dụng của những BPNT này là gì?
Chuyển ý: Thuốc lá đang hủy hoại sức khỏe và
gì để phòng chống nạn ôn dịch này? chúng ta cùng tìm hiểu tiếp
Học sinh đọc đoạn cuối.
?Đoạn cuối *XZ viết đã chỉ ra những cách nào
để hạn chế việc hút thuốc lá ở các X? phát triển?
HS trả lời:
GV thuyết giảng trình chiếu:
Cách hạn chế thuốc lá ở các ! phát triển:
+ Xem việc chống thuốc lá chiến dịch
+ Cấm hút thuốc lá nơi công cộng: ở Bỉ, năm 1987 phạt hút thuốc lá nơi công cộng lần thứ nhất 40 đô
la Mỹ, tái phạm phạt 500 đô la
+ Hạn chế dần biển quảng cáo thuốc lá, gia tăng tài liệu, khẩu hiệu chống hút thuốc
+ Không cho quảng cáo thuốc lá
?Kết quả của những cách đó?
HS trả lời: Dịch hút thuốc lá giảm hẳn, có triển vọng nêu khẩu hiệu “Một Châu Âu không còn thuốc lá”
?ở X? ta cần làm thế nào để hạn chế hút thuốc?
HS trả lời:
Mở rộng:
?Em đã làm gì đối với những *XZ hút thuốc lá xung quanh mình ?
HS trả lời
GV bình giảng: Tác giả kết thúc VB bằng một
câu cảm thán, thể hiện tấm lòng tha thiết và mong
Trang 5III Tổng kết:
1 Nội dung:
- Thuốc lá là ôn dịch, gây tác hại nghiêm
trọng đến sức khoẻ, lối sống của cá nhân và
cộng đồng
- Chúng ta cần quyết tâm chống lại ôn dịch
này
2 Nghệ thuật:
- Lập luận chặt chẽ có căn cứ khoa học, có
số liệu cụ thể đáng tin cậy
- So sánh sinh động giàu sức thuyết phục
minh
IV Củng cố và luyện tập:
HS thảo luận câu hỏi 3 (SGK):
chứng tỏ sự vô trách nhiệm 8! gia đình,
đầy đủ về tác hại của thuốc lá
+ Tạo nền tảng cho vấn đề trình bày
tiếp theo của việc hút thuốc lá làm ảnh
chống nạn hút thuốc lá: không hút thuốc lá, tích cực cai, bỏ dần thói quen hút thuốc lá
của thuốc lá, nên Thế giới đã chọn ngày 31 tháng
5 là ngày phòng chống thuốc lá
Hoạt động 4:
? Nội dung VB đã giúp em hiểu gì về thuốc lá?
? Bản thân em cần phải làm gì với nạn ôn dịch này?
? Nét đặc sắc về NT của VB ?
Ghi nhớ: SGK trang 122.
Vì sao tác giả đặt giả định: Có *XZ bảo: “Tôi hút, tôi bị bệnh, mặc tôI” X? khi nêu lên tác hại về ;Xg * diện xã hội của thuốc lá?
Đọc đề bài? Xác định yêu cầu của đề bài ?
HS thảo luân nhóm, cử đại diện phát biểu ý kiến
IV/ Dặn dò :
- Nắm nội dung bài học
- Hoàn thiện phần Luyện tập
- Chuẩn bị : Soạn Bài toán dân số
...+ Cấm hút thuốc nơi công cộng: Bỉ, năm 1 987 phạt hút thuốc nơi công cộng lần thứ 40 đô
la Mỹ, tái phạm phạt 500 đô la
+ Hạn chế dần biển quảng cáo thuốc lá, gia tăng tài... tác hại thuốc
+ Tạo tảng cho vấn đề trình bày
tiếp theo việc hút thuốc làm ảnh
chống nạn hút thuốc lá: khơng hút thuốc lá, tích cực cai, bỏ dần thói quen hút thuốc
của... thuốc lá, nên Thế giới chọn ngày 31 tháng
5 ngày phòng chống thuốc
Hoạt động 4:
? Nội dung VB giúp em hiểu thuốc lá?
? Bản thân em cần phải làm với nạn ôn