Giáo án môn học Ngữ văn 7 - Tuần 11 đến tuần 19

Nêu nét đặc sắc về nghệ thuật sử dụng trong 2 bài thơ - Thể thơ: Thất ngôn tứ tuyệt vừa cổ điển vừa hiện đại - So s¸nh tinh tÕ gîi c¶m - §iÖp tõ: lång, xu©n - Thể hiện phong thái ung dun[r]

Tuần 11

Ngày soạn:

Ngày dạy:

Đọc thờm:

Tieỏt 41: Bài ca nhà tranh bị gió thu phá

Đỗ Phủ

A.Mục tiêu cần đạt

Giúp HS cảm nhận  tinh thần nhân đạo và lòng nhân ái cao cả của nhà

thơ Đ Phủ  biểu hiện qua bài thơ

HS thấy  vị trí và ý nghĩa của yếu tố miêu tả và tự sự trong văn bản trữ

tình

B.Chuẩn bị

Thầy: Tìm hiểu về nhà thơ  

Trò: Soạn bài theo câu hỏi SGK

C.Tiến trình tổ chức các họat động dạy học

1.Kiểm tra bài cũ

Đọc thuộc bài th

Hãy dùng hai câu văn ngắn gọn để nói về hai góc độ cảm hứng tình quê của

hai nhaứ thơ (R#M

2.Bài mới:

H: Dủa vào SGK nêu những nét chính về nhà thơ

ĐP?

GV bổ sung thêm về nhà thơ ĐP

H: Bài thơ ra đời trong hoàn cảnh nào?

GV S# dẫn HS đọc bài thơ

Xác định thể loại của bài thơ?

Bài thơ  viết theo thể tự do,  viết rất phóng

túng không theo một quy định của một hình thức thể

thơ nào

H: Nêu bố cục cuả bài thơ?

H: Đọc phần 1 Xác định '# thức biểu đạt?

Miêu tả+ tự sự

Những dòng thơ đầu tác giả kể cho ta nghe những

nỗi khổ nào?

Cơn gió mùa thu cuốn bay mất nhà tranh cuả gđ của

nhà thơ

H: Nhà thơ đã dùng những hình ảnh nào để tái hiện

- Tranh bay rải khắp b

- Mảnh cao: treo ngọn rừng xa

- Mảnh thấp quay lộn vào '# sa

H: Nhận xét nghệ thuật miêu tả cuả tác giả? Tác

I.Giới thiệu tác giả tác phẩm 1.Tác giả

Đỗ Phủ (712-770) tự là Tủ

Mỡ hiệu là Thiếu Lăng

Ông còn  mệnh danh là

thánh thơ

2.Tác phẩm

Bài thơ ' st năm 760 tại ngôi nhà tranh ở thành đô

II.Tìm hiểu văn bản

1 Nhà tranh  giú thu phỏ

- Gia cảnh thiếu thốn khốn khổ

Nghệ thuật tả thực giúp #R đọc hình dung một

cách sinh động về thực tại trớ trêu khốn khổ của nhà

thơ

H: Em hình dung ra tâm trạng cuả nhà thơ lúc này

 thế nào?

Ngao ngán trông theo những mái lá tranh đang bị

gió cuốn đi mà không cách nào lấy lại  

H: Ngay ở phần mở đầu giúp em cảm nhận về gia

cảnh của nhà thơ ntn?

GV: Gia cảnh đã vốn nghòe khó, có  căn nhà

tranh cũng là do bạn bè giúp, vậy mà cơn gió quái ác

đã lam tốc, tiêu điều tổ ấm che %Z nắng của gđ ĐP

T# nỗi khổ ây vẫn % hết đối với nhà thơ - HS

đọc khổ 2

Nhận xét '# thức biểu đạt trong khổ thơ 2?

PT: kể

H: Tác giả tiếp tục kể lại sự việc nào?

những tiếng la hét của ông già

Chúng xô S giật

H: A1S hành động của lũ trẻ tâm trạng của tg ntn?

Vô cùng ấm ức # lại bất lực

? Vậy nên đằng sau nỗi ấm ức vì những đứa trẻ

không nghe lời còn là tâm trạng gì của nhà thơ?

? Qua hai khổ thơ trên em hiểu nhà thơ có những

nỗi khổ nào?

Thế # đây % phải là đỉnh điểm nỗi khổ của

nhà thơ

HS đọc tiếp 8 câu tiếp

Nghệ thậu đặc sắc  sử dụng trong đoạn 3 là gì?

Nghệ thuật miêu tả

H: Hãy tìm những hình ảnh miêu tả?

Gió lặng, mây tối  mực, thu mịt mù, đêm đen

đặc, dày hạt %

Chỉ có vài nét khắc hoạ nhà thơ đã làm nổi bật lên

đặc điểm thời tiết mùa thu ntn?

- thời tiết rất khắc nghiệt

Bao nhiêu nỗi khổ dồn dập của nhà thơ  tái hiện

qua hình ảnh nào?

Ướt lạnh, con quậy phá, lo lắng vì loạn lạc

H: Trong nỗi khổ ấy nỗi khổ nào  miêu tả sinh

động nhất?

- Đằng sau sự mất mát về vật chất của cải là nỗi đau về nhân tình thế thái- Cuộc sống cùng cực đã làm thay đổi tính cách trẻ thơ

- Chỉ bằng một vài nét miêu tả , kể đã làm nổi bật nên nỗi khổ của tg: không chỉ khổ vì nghèo

đói, bệnh tật mà còn vì lạc loạn

2.Ước mơ cho khắp thiên hạ

- Là một S mơ tuy là ảo lòng vị tha và tinh thần nhân

Từ trải cơn loạn ít ngủ ghê

H: T vậy nỗi khổ sâu sa nhất trong ba nỗi khổ của

tác giả là gì?

Nỗi khổ vì loạn lạc

H: Trong 18 câu thơ đầu giúp em hiểu những nỗi khổ

nào của nhà thơ?

GVB:

? Trong hoàn cảnh ấy, nhà thơ đã S những gì?

- Ước  nhà rộng muôn gian che khắp thiên hạ

Riêng lều ta chịu rét cũng 

H: Theo em trong hoàn cảnh ấy S mơ của nhà thơ

có thực hiện  ko?

KHông thể thhực hiện 

nghĩ gì về tình cảm của nhà thơ?

Ước mơ cao cả, chan chứa lòng vị tha và nhân đạo

H: Em hãy nêu lại những giỏ  nghệ thuật chính

của bài thơ

-   miờu 

- ! " cỏc $  %# miờu & ' (' và *

#

- Ngụn ,   mà - /

? Qua - tp -2  ỏnh , giỏ  3 dung gỡ

Hs -7# ghi 8 SGK

III.Tổng kết.

 

;3 dung ghi nhớ SGK IV.Luyện tập.

Bài  2/ Sgk

3.Củng cố, hửụựng daón veà nhaứ

Học thuộc bài thơ

Làm bài tập phần luyện

Tuần 11

Ngày soạn:

Ngày dạy:

Tiết 42: Kiểm tra văn

A.Mục tiêu cần đạt:

- Giúp hs củng cố kiến thức đã học về những tác phẩm trữ tình

- Nắm  khái niệm về ca dao

- Rèn kỹ năng tự đánh giá bài làm

B Chuẩn bị:

Thầy: Đề bài+Đáp án +Biểu điểm

Trò: Ôn bài ở nhà

C Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học:

1 Kiểm tra:

2 Bài mới:

Sơ Đồ ma trận

Nhận biết Thông hiểu Vận dụng Tổng

điểm Cấp độ

Những câu hát về tình

cảm gia đình

I. TRẮC NGHIỆM (2 điểm)

Khoanh trũn trước chữ cỏi cú phương ỏn trả lời đỳng.

Cõu 1 3 dung chớnh # )@  Cổng trường mở ra là gỡ?

A Miờu

B

C Ghi

con

D Bàn

Cõu 2: Cha

A RS yờu $  và nuụng #C con

B Yờu $ & nghiờm >U# và !  trong )# 4E/ con

C Luụn nghiờm >U# và khụng tha % cho  I # con

D Luụn thay K En-ri-cụ  B/! 7 cụng )# trong gia -5

Cõu 3: ! thỳc / “Cuộc chia tay của những con bỳp bờ” #3# chia tay

nào -2 khụng X/ ra:

A J3# chia tay , hai anh em

B

C J3# chia tay , hai con bỳp bờ Em Z và [ 9\

D J3# chia tay , ]/ )8 cụ giỏo và cỏc E

Cõu 4: Thụng - nào -$"# ^ U qua )@  “Cuộc chia tay của những con bỳp bờ”:

A Hóy -* P em -$"# (_ trong mụt mỏi S gia -5

B Hóy tụn 7 ý thớch # P em

C Hóy hành -3 vỡ P em

D ]EH -C > -* P em phỏt * , tài @ (a cú

Cõu 5: Bài ca dao “Cụng cha

A

chỏu

C

)8 con

Cõu 6: Nột tớnh cỏch nào sau -D/ núi -F )C chõn dung “chỳ tụi” trong bài ca

dao chõm ! % SQ

A Tham lam, ớch >b C 3# ỏc, tàn c

B

Cõu 7: Bài “Sụng nỳi

A < tuyờn ngụn -3#  -I tiờn C Áng thiờn #g hựng )@

B 6i kốn xung  D Khỳc ca > hoàn

Cõu 8: jH Ngang 3# - $  nào:

B 1 Bỡnh D  giỏp gianh , hai b 1 Bỡnh và

Hà ]\

II TỰ LUẬN (8 điểm)

Cõu 1: Chộp 3# lũng bài  “Bạn đến chơi nhà” # /k /! và

nờu 3 dung chớnh # bài   (4 điểm).

Cõu 2: [! -HE )@ U (khoảng 15 dũng) nờu #  # em )C thõn

điểm)

B ĐÁP ÁN.

I TRẮC NGHIỆM (2 điểm)

II TỰ LUẬN (8 điểm)

Nờu -F 3 dung: [! )C tỡnh E -U U& thõn ! 1 điểm

Cõu 2 67# sinh #  -$"# , ý sau:

+

+

3 J #_& 4p dũ

GV  xột thu bài

[C nhà #L  bài : ]q -i õm

Tuần 11

Ngày soạn:

Ngày dạy:

Tiết 43:

Từ đồng âm

A.Mục tiêu cần đạt

1 Kiến thức: HS nắm  bản chất của từ đồng âm và phân biệt  từ

đồng âm với từ nhiều nghĩa

2 Kĩ năng: Rèn kĩ năng *S đầu sử dụng từ đồng âm trong khi nói và viết

3 Thái độ: ý thức giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt

B.Chuẩn bị của thầy và trò:

Thầy: Nghiên cứu tài liệu, soạn giáo án

Trò: ôn bài

C.Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy và học

1.Kiểm tra bài cũ

Thế nào là từ trái nghĩa? Lấy ví dụ?

2.Bài mới:

Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt

HS đọc ví dụ:

Giải nghĩa của từ lồng trong các ví dụ sau

Lồng1: Vật bằng tre, gỗ dùng để nhốt chim,

ngan gà

Lồng 2: Hành động dựng lên, nhảy lồng lên

H: Giải nghĩa của từ lợi trong bài ca dao sau:

Hs trả lời

H: Em hãy so sánh đặc điểm âm thanh và ý

nghĩa của hai cặp từ trên?

- âm thanh: Phát âm giống nhau

- ý nghĩa: hoàn toàn khác xa nhau

H: Cho các từ sau: sâu, bàn Em hãy tìm những

từ giống nhau về mặt âm thanh những khác

nhau về nghĩa?

Sâu-(DT)L: con sâu

Sâu TT: đôi mắt sâu

Bàn: chiếc bàn: DT

Bàn bạc: ĐT

H: Em rút ra kết luận gì về từ đồng âm?

H: Có thể nhận diện từ đồng âm bằng cách nào

nữa?

Sự khác nhau về từ loại

GV chốt

Em hãy lấy ví dụ về những cặp từ đồng âm?

Nhờ đâu mà em phân biệt nghĩa cuả từ lồng

trong hai ví dụ trên?

Dựa vào ngữ cảnh của câu văn

*.Hình thành kiến thức mới I.Thế nào là từ trái nghĩa 1.Ví dụ:

Con ngựa đang đứng bỗng

lồng lên

Mua  con chim, bạn tôi

nhốt ngay vào trong lồng

Bà già đi chợ Cầu Đông Xem một quẻ bói lấy chồng

lợi chăng.

Thầy bói gieo quẻ nói rằng

Lợi thì có lợi # răng

không còn

2 ghi nhớ

Từ đồng âm là những từ giống nhau về âm thanh

# khác xa nhau về nghĩa

II Sử dụng từ đồng âm 1.Ví dụ

H: Câu Đem cá về kho nếu tách ra khỏi ngữ

cảnh có thể hiểu theo mấy nghĩa?

Kho: kho cá

Kho: Nhà kho

H: EM hãy thêm một vào câu một vài từ để câu

trở thành đơn nghĩa

-Mẹ vừa đi chợ về,mua  con cá mang kho

ngay

trong VD: Con bò ra R# cái rồi

Bò: con bò

Bò2: hành động bò của một đứa trẻ

An % đàn bò ra R# cái rồi

H: Qua các tình huống trên em cần rút ra nhữ

tích gía trị của nó trong các ví dụ sau?

a.Nhớ S đau lòng con quốc quốc

A'# nhà mỏi miệng cái gia gia

TL: Con cuốc cuốc tg viết thành con quốc quốc

bS e nhớ S

Sử dụng từ đồng âm vừa nói lên một nghệ thuật

rất tài tình bà HTQ vừa diễn tả nỗi nhớ S

Lợi

b.Bà già đi chợ cầu đông

Bói xem một qủe lấy chồng lợi chăng

Lợi thì có lợi # răng không còn

Lợi 1: lợi ích, lợi lộc

Lợi 2,3: lợi gắn với răng

H: Việc thầy bói dùng từ đồng âm có hàm ý gì?

Chế giễu bà già

dụng các cặp từ đồng âm có dụng ý nghệ thuật

nhất định

HS đọc yêu cầu các bài tập 1

Làm theo cặp, nhóm

GV chuẩn xác đánh gía

? Tỡm cỏc \ khỏc nhau # danh q #g và

2.Ghi nhớ

Trong giao tiếp phải chú ý

đến ngữ cảnh giao tiếp để tránh hiểu sai hoặc hiểu S

đôi

III Tổng kết Ghi nhớ SGK

IV.Luyện tập Bài tập1:

+ Thu: mựa thu, thu thanh,

thu C

+Cao: nhà cao, $ ng cao,

 thớch _ liờn quan # cỏc q -

? Tỡm cỏc q -i õm )8 danh q #g và cho

! \ # q -

? Đặt câu với mỗi cặp từ sau?

cao S

+Tranh: mỏi tranh, tranh )r& tranh @& tranh giành

Bài tập 2:

Cổ: bộ phân cơ thể

Cổ: a%Z cũ

- ]q -i õm: #g -E& #g -+& #g kớnh, #g I

Bài tập 3:

Bàn: Chiếc bàn này  là -K DT

Bàn: Họ đang bàn bạc

#/ gỡ - T

-Sõu: Một con sâu làm dầu

nồi canh DT

Sõu: Cô ấy có đôi mắt sâu

thẳm TT

3Củng cố S# dẫn về nhà: Gv nhắc lại nội dung bài học

Học thuốc ghi nhớ SGK

Làm bài t s_ 4/ SGK

Tuần 11

Ngày soạn:

Ngày dạy:

Tiết 44:Yếu tố tự sự và miêu tả

trong văn biểu cảm

A.Mục tiêu cần đạt

1 Kiến thức: Giúp học sinh hiểu vai trò của yếu tố tự sự và miêu tả trong vn biểu cảm

2 Kĩ năng: Rèn kĩ nắngử dụng yếu tố tự sự và miêu tả trong văn biểu cảm B.Chuẩn bị của thầy và trò

Thầy: Nghiên cứu các tài liệu

Trò: Soạn bài

C.Tiến trình tổ chức các họat động dạy và học

1 Kiểm tra bài cũ

2 Bài mới

Họat động của thầy và trò Nội dung cần đạt

? Hãy chỉ yếu tố tự sự và miêu tả trong bài thơ:

Nhà tranh bị gió thu phá và mêu ý nghĩa cuả

chúng?

Phần 1: miêu tả, tự sự

đoạn 2: Tự sự, biểu cảm

Đoạn 3: miêu tả, biểu cảm

Đoạn 4: Biểu cảm trực tiếp

GV: Bài thơ là một chỉnh thể, việc phân chia

ranh giới các '# thức biểu đạt chỉ mang tính

H: Nêu ý nghĩa của yếu tố miêu tả,tự sự trong

văn bản?

Nhằm dựng lại bức tranh toàn cảnh và sự việc

làm nền cho tâm trạng

H: Nêu vai trò ý nghĩa của PTBĐ tự sự và miêu

tả là gì?

HE )@ /SGK

Hs -7# -HE )@

? Haỹ chỉ ra yếu tố miêu tả và tự sự trong đoạn

văn và nêu ý nghĩa của chúng

Yếu tố miêu tả: Từ đầu cho đến ba cô tiên nữ-

Cảnh đẹp trên R# đến Sa Pa

-Yếu tố tự sự: Từ bây giờ đên hết- cảm xúc của

tác giả

- Đoạn văn trên có 6 so sánh và sử dụng nhều

tính từ chỉ màu sắc có tác dụng gây cảm giác và

tạo cảm xúc

H: Nếu không có yếu tố miêu tả và tự sự thì yếu

tố biểu cảm có thể bộc lộ  hay không?

- Nếu không có yếu tố tự sự và miêu tả thì yếu

tố biểu cảm không thể bộc lộ  

H: Đoạn văn trên miêu tả, tự sự trong niềm hồi

miêu tả  thế nào?

- Yếu tình cảm đã chi phối yếy tố miêu tả và tự

sự: các yếu tố miêu tả và tự sự  chonlọc , tập

vất vả nắng 8'# của bố làm bật lên cuộc đời

vất vả của bố

H: Qua hai văn bản trên em có nhận xét gì về

vai trò của yếu tố tự sự và miêu tả trọng văn bản

biểu cảm?

HS thảo luận, GV chỉ định một số học sinh đọc

* Hình thành kiến thức mới

I Tự sự và miêu tả trong văn bản biểu cảm

1.Đoạn văn

2 kết luận

II.Tổng kết.

Ghi nhớ:

tả đầy đủ sự việc, phong cảnh

III.Luyện tập:

Bài tập1: * E 3 dung bài

 "Bài ca nhà tranh  giú thu phỏ" #   u )@ xuụi * #

bài làm cả lớp nhận xét bổ sung.

Gv S# dẫn Hs viết đoạn văn

- 7# )@ = SGK

-

# em Chỳ ý  - H _ #O# rừ ràng

- 9^ 4O cỏc /! _ miờu & ' (' trong )@



Bài tập 2: Trờn # (w )@

 sau, )! E thành bài )@

* #

3 Củng cố, S# dẫn về nhà.

Gv khái quát nội dung bài học

-Học bài, làm bài tập2 hoàn chỉnh

Đủ giáo án tuần 11/2011

Tuần 12

Ngày soạn:

Ngày dạy:

Tiết 45 : Cảnh khuya, rằm tháng giêng

(Hồ chí Minh)

A.Mục tiêu cần đạt

1 Kiến thức: Giúp Hs cảm nhận và phân tích làm nổi bật phong thái ung dung

của Bác qua hai bài thơ

- Biết  thể thơ và chỉ ra  những nét đặc sắc nghệ thuật của 2 bài thơ

2 Kĩ năng: Rèn kĩ năng đọc và phân tích thơ thất ngôn tứ tuyệt (R# luật

3

B chuẩn bị:

GV: Nghiên cứu soạn giáo án

HS: Đọc và soạn bài ở nhà

C Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học

1 kiểm tra bài cũ

? Đọc thuộc bài thơ Bài ca nhà tranh bị gió thu phá? Hãy kể, tả lại những nỗi khổ của nhà thơ  nói đến trong bài thơ?

2Bài mới

Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt

? Hãy nêu những nét khái quát về cuộc đời, sự nghiệp

của Hồ Chí Minh ?

- HS nêu, HS bổ sung, GV chú ý nhấn mạnh

+ Chủ tịch Hồ Chí Minh tên thật Nguyễn Tất

Thành (1890 – 1969), Sinh ra và lớn lên trong một gia

đình nhà nho yêu S Z quê ở Kim Liên, Nam Đàn,

Nghệ An

+ Là nhà yêu S Z lãnh tụ vĩ đại của giai cấp

công nhân và dân tộc Việt Nam, chiến sĩ lỗi lạc của

phong trào công nhân và cộng sản quốc tế.Là một danh

nhân văn hoá của nhân loại

+ Sự nghiệp văn thơ của Bác rất phong phú về thể

loại (kí, tuỳ bút, thơ)

GV S# dẫn đọc: Đọc giọng chậm rãi thanh thản sâu

lắng

GV: Hai bài thơ một bài viết bằng tiếng Việt, một bài

viết bằng tiếng Hán

? Gọi HS đọc, nhận xét

- Thể thơ: Viết theo thể thơ Thất ngôn tứ tuyệt

Dịch thơ: Lục bát

? Nêu đại ý của bài thơ ?

- Bài thơ tả cảnh ở một đêm trăng trong rừng Việt Bắc

qua đó thể hiện tâm trạng của một vị lãnh tụ Chí Minh

những năm đầu cuộc kháng chiến chống Pháp

? Gọi HS đọc 2 câu thơ đầu?

? Cảnh đêm trăng  tác giả miêu tả qua những hình

ảnh nào?

- Tiếng suối, trăng, cổ thụ, hoa

? Tác giả miêu tả âm thanh của tiếng suối  thế nào ?

Có điều gì đặc sắc? Cách miêu tả có tic dụng gì?

- Tác giả dùng cái động để diễn tả cái tĩnh: Tiếng suối

chảy róc rách văng vẳng đâu đây nghe  giọng hát

ngọt ngào của ai đó vang vọng lại trong đêm khuya yên

tĩnh

GV: trong Côn sơn ca Nguyễn Trãi đã ví Côn Sơn suối

chảy rì rầm/ta nghe  tiếng đàn cầm bên tai

Trong tiếng sáo Thiên Thai – Thế Lữ viết: Tiếng suối

trong   ngọc tuyền

? Em có so sánh gì về cách miêu tả tiếng suối của tác

giả với tiếng suói trong bài Côn Sơn ca của Nguyễn

Trãi?

- Giống nhau: Đều miêu tả tiếng suối với âm nhạc, đều

dùng phép so sánh

I Giới thiệu tác giả, tác phẩm

1.Tác giả (SGK)

2.Tác phẩm

+ Cảnh khuya: Viết năm 1947 khi chiến dịch Việt Bắc đang diễn

ra vô cùng gay go ác liệt + Nguyên tiêu: Viết vào mùa xuân 1948 sau thắng lợi của quân ta trên

R# số 4

II Đọc, tỡm hiểu văn bản

A Cảnh khuya (1947)

1 Cảnh đêm khuya ttrong rừng Việt Bắc

-Học bài, làm tập2 hoàn chỉnh

Đủ giáo án tuần 11/ 2 011< /h2>

Tuần 12

Ngày soạn:

Ngày dạy:

Tiết 45 : Cảnh khuya, rằm tháng... -  -$ "# ^ U qua )@  “Cuộc chia tay bỳp bờ”:

A Hóy -* P em -$ "# (_ mụt mỏi S gia -5 

B Hóy tụn  7  ý thớch # P em

C Hóy hành -3 ... class="page_container" data-page="10">

bài làm lớp nhận xét bổ sung.

Gv S# dẫn Hs viết đoạn văn

- 7# )@ = SGK

-

# em Chỳ ý  -  H _ #O# rừ ràng

- 9^ 4O