1.Kh¸i niÖm v¨n b¶n thuyÕt minh: -Lµ Gợi ý: Mục đích của văn bản thuyết kiểu văn bản thông dụng trong lĩnh vực minh đời sống nhằm cung cấp tri thức khách -Cung cấp tri thức hiểu biết, kh[r]
Trang 1Tuần 1
Ngày soạn: 20/8/2008
Ngày dạy: 25/8/2008
tiết 1: phong cách hồ chí minh
I- Mục tiêu cần đạt
Giúp học sinh:
-Thấy vẻ đẹp trong phong cách Hồ Chí Minh là sự kết hợp hài hoà giữa truyền thống và hiện đại, dân tộc và nhân loại, thanh cao và giản dị
-Từ lòng kính yếu, tự hào về Bác, học sinh có ý thức tu 4@ 3 học tập, rèn luyện theo D Bác
-Rèn kĩ năng đọc và cảm thụ một văn bản nhật dụng
II- Chuẩn bị:
Gv: Sách giáo khoa, tài liệu tham khảo
Hs: Soạn theo câu hỏi phần đọc hiểu
III- Tiến trình lên lớp:
1.Kiểm tra: Sách vở của học sinh
2.Bài mới
Giới thiệu bài: Hồ Chí Minh không những là nhà yêu R3 nhà cách mạng vĩ đại mà còn là danh nhân văn hoá thế giới Vẻ đẹp văn hoá chính là nét nổi bật trong phong cách Hồ Chí Minh
?Học sinh đọc phần chú thích * trong
sách giáo khoa
?Em hãy nêu xuất xứ của văn phong
cách Hồ Chí Minh
-Văn bản trích từ “Phong cách Hồ Chí
Minh, cái vĩ đại gắn với cái giản dị
trong Hồ Chí Minh và văn hoá Việt
Nam của Lê Anh Trà do Viện Văn hoá
xuất bản tại Hà Nội-1990
Gv yêu cầu đọc: To rõ ràng, thể hiện
sự trang trọng Giáo viên đọc từ đầu
đến “…rất hiện đại.”
Gọi học sinh đọc phần còn lại
? Căn cứ chú thích từ khó SGK em hãy
giải thích?
Văn bản này có thể chia làm mấy
phần, em hãy chỉ rõ?
H? Em nêu nội dung từng phần?
Gọi học sinh đọc phần 1 xác định lại
nội dung
? Qua học lịch sử em hãy nêu tóm tắt
hoạt động tìm i cứu R của Bác
I- Đọc và tìm hiểu chung
*.Bố cục
- Phần 1: Từ đầu đến “rất hiện đại”
- Phần 2: Còn lại
III - Đọc hiểu văn bản.
1.Con i hình thành phong cách văn hóa Hồ Chí Minh
Trang 2-Xuất 4D 1911 đến tận năm 1941
Bác trở về R
? Em hiểu gì về cuộc sống của Bác
trong quãng thời gian đó?
-Đó là quãng thời gian đầy truân
chuyên, Bác phải làm nhiều nghề để
kiếm sống và hoạt động
GV: Giảng thêm: Chính quãng thời
gian gian khổ ấy đã tạo điều kiện gì
cho Bác?
- Tiếp xúc với văn hoá nhiều R3
nhiều vùng trên thế - Bác có vốn tri
thức văn hoá cả ở ^D Đông và
^D Tây ? Chính
vì tiếp xúc với nhiều nền văn hoá
và làm nhiều nghề đã tạo điều kiện gì
cho Bác?
-Nói và viết thạo nhiều thứ tiếng
GV: Để giúp tìm và làm việc tốt hơn
và chính qua công việc, qua lao động
mà ` i có điều kiện mà học hỏi, tìm
hiểu
? Sự đi nhiều, biết nhiều của i
tác giả khẳng định qua lời bình
nào?
“Có thể nói… Hồ Chí Minh.”
Qua việc tác giả kể và bình luận giúp
em hiểu về Bác thế nào?
- Bác có vốn tri thức văn hoánhân loại
sâu rộng
GV: Trong cuộc đời cách mạng đầy
gian nan vất vả,
Hồ Chí Minh đã đi qua nhiều nơi, tiếp
xúc với nhiều nền văn hoá Từ trong
lao động ` i học hỏi và am hiểu các
dân tộc và văn hoá thế giới sâu sắc
vậy
H? Theo em vì sao Bác có vốn tri thức
sâu rộng vậy?
-“Đi đến đâu… uyên thâm.”
Bác tiếp thu văn hoá thế giới thế
nào?
-Tiếp thu cái đẹp, cái tinh tuý…
? Em có nhận xét gì về sự tiếp thu văn
hoá thế giới của Bác?
- ` i tiếp thu một cách có chọn lọc
-Bác là i có vốn tri thức văn hóa sâu rộng, tiếp thu văn hóa nhân loại một các có chộn lọc để hình thành lên một nhân cách rất Việt Nam
Trang 3tinh hoá văn hoá nhân loại.
GV: Mặc dù chịu ảnh P của nền
văn hoá thế giới Bác vẫn giữ
cái gốc văn hoá dân tộc không gì
lay chuyển nổi
? Chính ảnh P văn hoá thế giới mà
vẫn giữ điều gì ở Bác?
-Tạo nên một nhân cách rất cái
gốc văn hóa dân tộc đã tạo nên Việt
Nam, rất ^D Đông rất mới
và hiện đại
GV: ` vậy trên nền tảng văn hoá
dân tộc màvẫn tiếp thu những hình ảnh
quốc tế ` i luôn hội nhập với thế
giới mà vẫn giữ bản sắc dân tộc
?Học sinh đọc bài tập giáo viên gợi ý
một số nét chính sau đó học sinh lam
và chữa trên lớp
*Luyện tập : Viết một đoạn văn trình bày những suy nghĩ của em về Bác sau khi học xong tiết học này
3.Củng cố:
?Con i nào hình thanh lên phong cách văn hóa Hồ Chí Minh
4 "R dẫn về nhà:
- Tìm đọc thêm những mẩu chuyện về lối sống giản dị mà cao đẹp của Bác Hồ
Ngày soạn: 20/8/2008
Ngày dạy: 25/8/2008
tiết 1: phong cách hồ chí minh
I- Mục tiêu cần đạt
II- Chuẩn bị:
Gv: Sách giáo khoa, tài liệu tham khảo
Hs: Soạn theo câu hỏi phần đọc hiểu
III- Tiến trình lên lớp:
1.Kiểm tra: Con i hình thành lên phong cách Hồ Chí Minh
2.Bài mới:
Theo dõi phần II
?Học sinh đọc phần 2 của văn bản
? Là vị lãnh tụ những Hồ Chí Minh có
nếp sinh hoạt và làm việc thế nào?
-Lối sống:
2.Vẻ đẹp phong cách Hồ Chí Minh
thể hiện trong phong cách sống và làm việc của 4#56
Trang 4+ Nơi ở, nơi làm việc đơn sơ
+ Trang phục: áo bà ba, áo trấn thủ,
dép lốp,…
+ Ăn uống đạm bạc: Rau luộc, cá kho
4- ghém cà muối,…
?nhận xét gì về lối sống của Bác
? Tác giả kể ra hàng loạt dẫn chứng về
lối sống của
HCM, tác giả còn có những lời bình
gì?
-Qua một câu chuyện… và tiết chế
vậy
? Từ lối sống của Bác gợi ta nhớ đến
cách sống của những vị hiền triết nào
trong lịch sử?
-Nguyễn Trãi, Nguyễn Bỉnh Khiêm
sống ở quê nhà
với những thú quê thuần đức: Thu ăn
măng trúc, đông…
GV: Các nhà hiền triết \- có cuộc
sống gắn với thú quê đạm bạc mà
thanh cao
? Qua đây giúp em cảm nhận gì
về lối sống củaBác?
GV: Chính lối sống giản dị này đã
giúp Bác dễ gần gũi
tiếp xúc với mọi i 9 Không chỉ
riêng Bác mà các
nhà hiền triết \- Nguyễn Trãi,
Nguyễn Bỉnh Khiêm cũng vậy, thanh
bạch, đạm bạc mà làm cho i đời
sau phải nể phục
Thảo luận: Có ý kiến về lối sống của
Bác sau:
-Đây là lối sống khắc khổ của những
con i tự
vui trong cảnh nghèo khó
-Đây là một cách sống tự thần thánh
hoá, tự làm cho
khác đời, hơn i 9
-Đây là một cách sống có văn hoá đã
trở thành một
quan niệm thẩm mỹ, cái đẹp là sự giản
dị tự nhiên
?Em đồng ý với ý kiến nào?
-Em đồng ý với ý kiến thứ ba: Sự giản
-Lối sinh hoạt và nếp sống rất gắn với cảnh làng quê, rất giản dị
* Bác có lối sống giản dị mà lại vô cùng thanh cao và sang trọng
Trang 5dị là một nét đẹp của con i Việt
Nam làm cho tự nhiên không
phải cầu kỳ phô D 9
GV: Qua bài học này ta thấy Bác có
kiến thức văn hoá
nhân loại sâu rộng, là vị lãnh tụ có lối
sống giản dị Chính điểm này đã làm
nên phong cách riêng của Bác mà ít vị
lãnh tụ nào có 9
H Vì sao có thể nói lối sống của Bác là
sự kết hợp giữa giản dị và thanh cao?
GV: Chính tác giả đã khẳng định: “
Nếp sống thể xác”
? Để làm nổi bật phong cách của Bác,
tác giả đã sử dụng những biện pháp
nghệ thuật nào?
? Em nhận xét gì về việc tác giả - ra
những dẫn
chứng và các biện pháp nghệ thuật?
? Từ những thành công về nghệ thuật
giúp làm nổi bật nội dung gì?
? Tìm những đoạn văn, đoạn thơ nói về
phong cách của Bác Hồ?
IV- Tổng kết
1 Nghệ thuật
-Kết hợp kể và bình luận đan xen nhau một cách tự nhiên
-Dẫn chứng tiêu biểu có chọn lọc, có
đan xen thơ Ngyễn Bỉnh Khiêm để thấy sự gần gũi của Bác
với các bậc hiền triết
-Đối lập: Vĩ nhân mà hết sức giản dị, gần gũi am hiểu mọi nền văn hoá nhân loại mà hết sức dân tộc, hết
sức Việt Nam
2.Nội dung
-Vẻ đẹp của phong cách Hồ Chí Minh
là sự kết hợp hài hoà giữa truyền thống văn hoá dân tộc và tinh hoá văn hóa nhân loại, giữa thanh cao và giản dị
IV- Luyện tập
* Bài tập 1 Bác Hồ đó chiếc áo nâu giản dị Màu quê D bền bỉ đậm đà
<Tố Hữu>
Ăn khoẻ, ngủ ngon, làm việc khoẻ, Trần mà thế kém gì tiên
<Hồ Chí Minh>
` i i bỏ lại đĩa thịt gà mà ăn hết mấy quả cà xứ Nghệ,
Tránh nói to mà đi rất nhẹ trong i9 <Việt
^D }
3 Củng cố:
- Vẻ đẹp phong cách Hồ Chí Minh Thể hiện trong lối sống và làm việc của
i
4 "R dẫn về nhà:
Trang 6- Tìm đọc thêm những mẩu chuyện về lối sống giản dị mà cao đẹp của Bác Hồ Soạn bài “Đấu tranh cho một thế giới vì hoà bình”
Ngày soạn: 22/8/2008
Ngày dạy: /8/2008
tiết 3: châm hội thoại I- Mục tiêu cần đạt
-Tích hợp với phần Văn qua bài “Phong cách Hồ Chí Minh” và tập làm văn “Sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh”
II- Chuẩn bị
GV: Nghiên cứu soạn bài
HS: Đọc bài, tìm hiểu R bài
III- Tiến trình lên lớp.
1.Kiểm tra
?ở lớp 8 ta đã học về hội thoại? Em hãy cho biết hội thoại là gì?
GV: - Nói đến hội thoại là nói đến giao tiếp Nói đến giao tiếp là ít nhất có i nói,
có i nghe hoặc i viết, i đọc
-Nói đến giao tiếp là nói đến ứng xử, nói năng
-Trong giao tiếp có những quy định tuy không nói ra thành lời những i tham gia giao tiếp cần phải tuân thủ Nếu không thì dù câu nói không mắc lỗi gì về ngữ
âm, từ vựng và ngữ pháp giao tiếp cũng sẽ không thành công Những quy định đó
2.Bài mới
H? Đọc đoạn đối thoại ở SGK?
GV: Đây là đoạn đối thoại giữa hai nhân vật
An và Ba
? Bạn An hỏi điều gì và bạn Ba trả lời ra sao?
-An hỏi Ba: có biết bơi không?
-Ba trả lời có biết bơi và bơi giỏi
-An hỏi Ba học bơi ở đâu?
-Ba trả lời bạn ấy học bơi 4R R9
? ` vậy trong cuộc đối thoại này cả An và
Ba đều nói về nội dung gì?
-Cả hai đều nói về việc biết bơi và tập bơi của
bạn Ba
? Em có nhận xét gì về câu trả lời thứ hai của
Ba?
I-
* Ví dụ: 1/8 SGK
Trang 7-Câu trả lời - đáp ứng yêu cầu của An.
? Đúng ra Ba phải trả lời thế nào?
-Tập bơi ở sông, ở ao hay ở hồ
GV: Điều mà An cần biết là địa điểm tập bơi
của Ba còn Ba trả lời bơi “ ở 4R Rd thì
không cần trả lời ai chẳng biết là bơi thì phải
di chuyển ở 4R R9
? ` vậy khi nói cần có yêu cầu gì về nội
dung?
GV: Chúng ta tìm hiểu truyện i “ Lợn R
áo mới”
? Kể lại truyện “Lợn R áo mới”
? Lẽ ra anh lợn R và anh áo mới cần phải
hỏi và
trả lời thế nào?
-Lợn R Bác có thấy con lợn nào chạy qua
đây
không?
-áo mới: (Nãy giờ) tôi chẳng thấy con lợn nào
chạy qua đây cả
? Theo em truyện gây i ở chỗ nào? (vì sao
truyện gây i X9
-Vì: các nhân vật đều nói những điều không
cần nói, nói thừa vậy cốt để khoe mẽ rằng
tôi có lợn để R vợ, tôi có áo mới
? Qua câu chuyện này em hiểu cần tuân thủ
yêu cầu gì khi giao tiếp?
? Qua tìm hiểu 2 ví dụ trên em thấy khi giao
tiếp ta cần quan tâm đến điểm gì về nội dung
đáp ứng đúng yêu cầu của cuộc giao tiếp,
không thiếu, không thừa
GV: Đáp ứng những yêu cầu này về nội
dung là ta đã đảm bảo yêu cầu về ' 9
?Học sinh đọc phần ghi nhớ trong SGK
?Học sinh đọc bài tập 3 trong sách giáo khoa
H
? Đọc “Quả bí khổng lồ”
? Truyện kể cuộc đối thoại giữa ai với ai?
-Hai i bạn, có một i hay nói khoác
? Truyện có điểm gi đáng i X Truyện phê
phán ai?
GV: Sự thật thì không có quả bí to bằng cái
nhà
phê phán anh chàng có tính nói khoác
H? Qua câu truyện em thấy trong giao tiếp
*Câu nói phải đúng với yêu cầu giao tiếp
*Ví dụ 2:
- Khi giao tiếp ta cần nói có nội dung
-Không nên nói nhiều hơn những gì cần nói
*Ghi nhớ(SGK)
* Bài tập nhanh bài 1SGK Thừa:
a) Nuôi ở nhà
b) Có hai cánh
II-
* Ví dụ1: Quả bí khổng lồ
- Không nên nói những điều
mà mình không tin là đúng sự thật
Trang 8cần tránh điều gì?
GV: n- tình huống; Một hôm bạn A nghỉ
học, cô giáo hỏi:
-“Có ai biết vì sao bạn A nghỉ học không?”
Em có thể trả lời thế nào?
-Bạn A nghỉ học vì ốm ạ!
-Có lẽ bạn A nghỉ học vì ốm ạ!
? Nhận xét của xem hai câu trả lời của hai bạn
này đã đáp ứng đúng yêu cầu giao tiếp -X
$- biết lý do mà bạn 1 nói bạn ốm thì không
đúng vì không có bằng chứng xác thực
-Bạn thứ hai (có lẽ) - chắc chắn lắm -
đúng
? Từ ví dụ này em hãy cho biết trong giao tiếp
cần tránh điều gì?
GV: Đảm bảo những yêu cầu trên thì giao tiếp
? Gọi một học sinh đọc phần ghi nhớ SGK/10
? Đọc bài tập, bài tập gồm mấy phần? Bài tập
yêu cầu chúng ta làm gì?
về ' giải thích vì sao khi nói i ta dùng
những cách diễn đạt:
? Theo em để giải thích ý a ta dựa vào
-Về chất: Trong giao tiếp không nên nói…xác
thực
GV: Để tránh điều này ta có thể dùng những
cụm từ
có ý phỏng đoán chứng tỏ ý - chắc chắn để
thông báo tính xác thực hay thông tin mình
- ra - kiểm chứng
b)Vì sao i ta dùng cách diễn đạt: tôi
đã trìnhbày, mọi i điều biết
châm hội thoại nào?
^D châm về ' 9
GV: Yêu cầu khi giao tiếp phải nói có nội
dung- nội dung phải đúng yêu cầu giao tiếp,
không thừa, không thiếu- tức là tuân thủ về
' 9
` trong giao tiếp đôi khi để nhấn mạnh
ý, chuyển ý, dẫn ý i nói cần nhắc lại nội
dung nào đó (để tránh thiếu ý) i nói dùng
những cụm từ trên đểnhắc lại những nội dung
*Ví dụ 2
-Đừng nói những điều mà mình không có bằng chứng xác thực.Trong giao tiếp đừng nóinhững điều mà mình không tin là đúng hay không bằng chứng xác thực
*Ghi nhớ (SGK)
III- Luyện tập Bài tập 4
-` tôi biết, tôi tin rằng, nếu tôi không lầm thì, tôi nghe nói, theo tôi nghĩ, hình
là…những từ có ý nghĩa - chắc chắn
* Bài tập 3
Trang 9cũ đã nói.
? Đọc truyện i “Có nuôi không”
GV: Đây là câu truyện cổ dân gian, nhân vật
không có tên riêng mà chỉ có tên rất chung: Để
tiện theo dõi ta tự đặt:
-Anh có em đẻ 7 tháng là A
-Anh bạn tốt bụng đã an ủi bạn là B
? Em hiểu vì sao anh A lại lo lắng con anh ta
đẻ có nuôi không?
` i ta i nói mang thai 9 tháng 10
ngày
-Vợ anh ta mới mang thai có 7 tháng đã sinh
con thì đứa con anh A thiếu tháng, tức là bị đẻ
non-> anh A lo con mình khó nuôi
? Anh bạn tốt bụng đã an ủi bạn điều gì?
- Đừng sợ và - ra bằng chứng: Bà anh B sinh
ra bố anh ta cũng mang thai 7 tháng đẻ non
? Anh A hỏi lại anh B điều gì?
-Bố anh B đẻ non có nuôi không?
? Truyện đáng i ở điểm nào?
-Tất nhiên là bố anh B phải nuôi thì mới
sinh ra anh B- Anh A hỏi vậy là thừa
? Trong lời thoại của anh A đã đảm bảo
^D châm về ' 9
? Vì sao?
-Trong giao tiếp- nội dung nói phải đáp ứng
nội dung giao tiếp, không thiếu, không
thừa
châm về ' 3 hỏi thừa “Có nuôi không”
l9"R dẫn về nhà
- Học thuộc phần ghi nhớ
- Làm hoàn chỉnh các bài tập
Ngày soạn: 23/8/2008
Ngày dạy: 8/2008
tiết 4: Sử dụng một số biện pháp nghệ thuật
trong văn bản thuyết minh
Trang 10I- Mục tiêu cần đạt
pháp thuyết minh
-Tích hợp với văn bản “Phong cách Hồ Chí Minh” với Tiếng Việt ở bài : ^D châm hội thoại
-Rèn luyện kỹ năng sử dụng một số biện pháp nghệ thuật miêu tả, so sánh… trong văn bản thuyết minh
II- Chuẩn bị
GV: Nghiên cứu soạn giáo án
HS: Ôn tập lại văn bản thuyết minh
III-Tiến trình lên lớp
1.Kiểm tra
-2.Bài mới
? Thế nào là văn bản thuyết minh?
? Qua đây ta thấy đặc điểm nổi bật
của văn bản thuyết minh khác các thể
loại văn bản khác ở chỗ nào?
(Gợi ý: Mục đích của văn bản thuyết
minh)
-Cung cấp tri thức (hiểu biết, khách
quan về những
sự vật hiện 3 vấn đề…
chọn làm đối để thuyết minh
thuyết minh đã
học?
? Em hãy đọc văn bản: Hạ Long- Đá
và `R9
? Chỉ ra biện pháp thuyết minh ở văn
bản trên?
-Phân tích,( phân loại)
? Văn bản thuyết minh đặc điểm của
đối nào?
-Thuyết minh vẻ đẹp (sự kì lạ) của
Vịnh Hạ Long
?Theo em văn bản này có cung cấp tri
thức của đối không?
-Cung cấp tri thức của đối là:
Vẻ đẹp của R và đá
?Theo em việc cung cấp tri thức về vẻ
đẹp của Vịnh Hạ Long có dễ thuyết
minh không và vì sao?
I Tìm hiểu việc sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong các văn bản thuyết minh
1.Khái niệm văn bản thuyết minh: -Là kiểu văn bản thông dụng trong lĩnh vực
đời sống nhằm cung cấp tri thức khách quan về đặc điểm, tính chất, nguyên nhân… của các hiện và sự vật trình bày, giới thiệu, giải thích
^D pháp định nghĩa, phân loại, nêu ví dụ, liệt kê, số liệu, so sánh
II Viết văn bản thuyết minh có sử dụng một số biện pháp nghệ thuật.
1 Ví dụ: Hạ Long-Đá và R
-Việc cung cấp tri thức về vẻ đẹp kì lạ rất khó vì không thể đo đếm, nêu số liệu, liệt kê Đặc điểm của đối rất