+Để biết được cách chuyển đổi câu chủ…câu bị động ,các em xem các caâu sau ñaây coù cuøng noäi dung miêu tả với 2 câu a,b khoâng.. + Ởû câu này có cùng nội dung miêu tả với 2 câu a,b kho[r]
Trang 1Tuần 27
Tiết: 99
CHUYỂN ĐỔI CÂU CHỦ ĐỘNG THÀNH CÂU BỊ ĐỘNG
I Mục tiêu :
1 Kiến thức :
_ Nắm được các cách chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động và ngược lại.
_ Thực hành các thao tác chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động
2 Kỹ năng :
_ Có kỹ năng nhận diện ,phân biệt câu bình thường có chứa từ bị,được và các cặp câu chủ động, bị động tương ứng
3.Thái độ :
_ Đọc kỹ các y/c để trả lời câu hỏi chính xác
II Chuẩn bị :
* Thầy : Cách chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động
* Trò: Đọc trước ví dụ sgk trả lời câu hỏi
III Các bước lên lớp :
1 Ổn định lớp :
2 Kiểm tra bài : ( khởi động )
? Hãy nêu nghệ thuật mà Hoài Thanh sử dụng trong bài “Ý nghĩa văn chương”?
? Trong văn bản Hoài Thanh khẳng định điều gì?
3 Bài mới :
Hoạt động 1
Tìm Hiểu Cách Chuyển Đổi Câu Chủ Động Thành Câu Bị Động
_ Cho hs đọc ví dụ (a,b)
và so sánh điểm giống và
khác nhau ?
+Về nội dung, hai câu có
miêu tả cùng một sự việc
không ?
+ Theo định nghĩa về câu
bị động ở bài trước thì 2
câu này có cùng là câu bị
động không ?
+ Về hình thức hai câu có
gì khác nhau ?
+Để biết được cách
chuyển đổi câu chủ…câu
bị động ,các em xem các
câu sau đây có cùng nội
dung miêu tả với 2 câu
_ Hs đọc ví dụ và so sánh
_ Hs nhận xét và trả lời _ Hai câu miêu tả cùng một sự việc
_ Cả hai câu đều là câu bị động
_ về hình thức câu a có dùng từ được, câu b không dùng từ được.
_ Hs quan sát trên bảng
_Ví dụ : Người ta đã hạ cánh màn đều treo ở đầu
I Cách chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động:
* Có 2 cách chuyể đổi câu chủ động thành câu bị động _ Chuyển từ (hoặc cụm từ )chỉ đối tượng của hoạt động lên đầu câu và thêm các từ bị hay được vào sau từ ( cụm từ ) ấy _ Chuyển từ (hoặc cụm từ )chỉ đối tượng của hoạt động lên đầu câu ,đồng thời lược bỏ hoặc biến từ ( cụm từ ) chỉ chủ thể của hoạt động thành một bộ phận không bắt buộc trong câu /.
Trang 2(a,b) không ?
+ Ởû câu này có cùng nội
dung miêu tả với 2 câu
a,b không ?
_ Từ các ví dụ trên gv
hướng cho hs nắm cách
chuyển đổi câu chủ động
thành câu bị động
_ Cho hs đọc ví dụ 3 (a,
b)và cho biết câu ( a,b) có
phải là câu bị động
không? Vì sao ? ( không
phải câu bị động vì chúng
không có những câu chủ
động tương ứng )
bàn thờ ông vải xuống từ hôm “ hóa vàng”
_ Câu này có cùng nội dung miêu tả với 2 câu kia(a,b) nhưng là câu chủ động tương ứng với câu
bị động (a,b)
_ Hs nhận xét trả lời Hai câu a,b tuy có dùng từ được , bị nhưng không phải là câu bị động ,bởi lẽ chỉ có thể nói đến câu bị động trong đối lập với câu chủ động tương ứng
_ Không phải câu nào có các từ bị hay được cũng là câu bị động
Hoạt động 2
Luyện Tập
_ Cho hs đọc các yêu
cầu bài tập và thực
hiện theo yêu cầu
II Luyện tập :
1 Chuyển đổi câu chủ động thành 2 câu bị động theo hai kiểu khác nhau :
a) Ngôi chùa ấy được (một nhà sư vô danh) xây từ thế kỉ XIII
+ Ngôi chùa ấy xây từ thế kỉ XIII
b) Tất cả cánh cửa chùa(người ta ) làm bằng gỗ lim.
+ Tất cả cánh cửa chùa làm bằng gỗ lim
dấu ngoặc đơn đánh dấu cho những từ ngữ không bắt buộc phải có mặt trong câu
2.Chuyển đổi như trên (1 câu dùng bị,được) sắc thái của chúng a/ Em bị thầy giáo phê bình
b/ Em được thầy giáo phê bình a/ Ngôi nhà ấy bị người ta phái đi b/ Ngôi nhà ấy được người ta phái đi
Dùng “được” hàm ý đánh giá tích cực Dùng “bị “ ý đánh giá tiêu cực
4 Củng cố :
_ Gọi hs đọc lại phần ghi nhớ sgk
_ Tiến hành làm bài tập như trên.
5 Dặn dò : Học bài và làm các bài tập còn lại
Trang 3Hoạt động của gv Hoạt động của hs Ghi bảng
Hoạt động 1: GV treo
bảng phụ VD trong
SGK/64.
? Về nội dung, 2 câu có
miêu tả cùng một sự việc
không?
=> HS đọc VD trên bảng phụ
=> Cùng một nội dung
I Cách chuyển đổi câu chủ động thànhcâu bị động VD1: a/ => Câu bị động
b/ => Câu bị động
Trang 4? Hai câu khác nhau như
thế nào?
? Qua đó ta thấy hai câu
này có cùng là câu bị động
không?
? Hãy tìm câu chủ động
cho hai câu trên?
GV gợi ý tìm chủ thể hoạt
động trong hai câu trên?
? Vậy câu chủ động là thế
nào?
? Câu chủ động vừa tìm có
cùng nội dung miêu tả
không?
? Nó có điểm nào khác hai
câu trên?
? Qua VD vừa phân tích, ta
thấy có mấy cách chuyển
đổi? Đó là cách nào?
GV giảng và khắc sâu Ghi
nhớ
Hoạt động 2
GV vận dụng câu hỏi
SGK.
GV cho HS đọc VD mục 3
SGK/64.
? Hai câu đó có phải là câu
bị động không?
GV giải thích và chuyển ý
Hoạt động 3
Củng cố
? Hãy nêu có mấy cách
chuyển đổi câu chủ động
thành câu bị động?
? Có những những câu có
từ bị, được đều là câu bị
động không?
=> Khác nhau: Câu b đã bỏ từ “được”
=> Đều là câu bị động
=> Chủ thể hành động : Người ta
=> Người ta đã hạ cánh màn diều … hoá vàng
=> Có cùng một nội dung miêu tả
=> Đây là câu chủ động
=> Có 2 cách:
+ Dùng từ “bị, được”
+ Không dùng từ “bị, được”
=> Không phải, vì 2 câu không có chủ ngữ, không phải là đối tượng của hành động, chúng không có câu chủ động tương ứng
VD2: Người ta đã hạ màn diều
treo ở đầu bàn thờ ông vải xuống từ hôm “hoá vàng”
=> Câu chủ động
* Có 2 cách chuyển đổi:
+ Dùng từ “bị, được”
+ Không dùng từ “bị, được”
II Ghi nhớ sgk/64
LUYỆN TẬP
BT1/65: Hãy chuyển đổi những câu chủ động sau thành 2 câu bị động theo 2 kiểu khác nhau:
a/ - Ngôi chùa ấy được (một nhà sư vô danh) xây từ thế kỉ XIII
- Ngôi chùa ấy xây từ thế kỉ XIII
Trang 5b/ – Tất cả cánh cửa chùa được (người ta) làm bằng gỗ lim.
- Tất cả cánh cửa chùa làm bằng gỗ lim
c/ - Con ngựa bạch được (chàng kị sĩ) buộc bên gốc đào
- Con ngựa bạch buộc bên gốc đào
d/ – Một lá cờ đại được (người ta) dựng ở giữa sân
- Một lá cờ đại dựng ở giữa sân
BT2/65: Chuyển đổi câu chủ động sau thành 2 câu bị động: một câu có dùng từ bị và một câu có dùng từ được:
a/ – Em bị thầy giáo phê bình
- Em được thầy giáo phê bình
b/.- Ngôi nhà ấy bị người ta phá đi
- Ngôi nhà ấy được người ta phá đi
c/ - Sự khác biệt giữa thành thị với nông thôn đã bị trào lưu đô thị hoá thu hẹp
- Sự khác biệt giữa thành thị với nông thôn đã được trào lưu đô thị hoá thu hẹp
4/ Dặn dò: Học bài và soạn bài mới: “Luyện tập viết đoạn văn chứng minh”
Đọc trước các đề trong SGK/65 và tìm hiểu ý nghĩa của các đề đó
Tuần 25
Tiết 99
CHUYỂN ĐỔI CÂU CHỦ ĐỘNG THÀNH CÂU BỊ ĐỘNG
I MỤC TIÊU :
1 Kiến thức :
_ Nắm được các cách chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động và ngược lại
_ Thực hành các thao tác chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động
2 Kỹ năng :
_ Có kỹ năng nhận diện ,phân biệt câu bình thường có chứa từ bị,được và các cặp câu chủ động, bị động tương ứng
3.Thái độ :
_ Đọc kỹ các y/c để trả lời câu hỏi chính xác
II CHUẨN BỊ :
* Thầy : Cách chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động
* Trò: Đọc trước ví dụ sgk trả lời câu hỏi
III HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC :
1 Ổn định lớp :kts
2 Kiểm tra bài : ( khởi động )
_ Nêu khái niệm câu chủ động và câu bị động
_ Việc chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động có t/d gì trong đoạn văn ?
3 Bài mới :
Trang 6Hoạt động 1
Tìm Hiểu Cách Chuyển Đổi Câu Chủ Động Thành Câu Bị Động
_ Cho hs đọc ví dụ (a,b)
và so sánh điểm giống và
khác nhau ?
+Về nội dung, hai câu có
miêu tả cùng một sự việc
không ?
+ Theo định nghĩa về câu
bị động ở bài trước thì 2
câu này có cùng là câu bị
động không ?
+ Về hình thức hai câu có
gì khác nhau ?
+Để biết được cách
chuyển đổi câu chủ…câu
bị động ,các em xem các
câu sau đây có cùng nội
dung miêu tả với 2 câu
(a,b) không ?
+ Ởû câu này có cùng nội
dung miêu tả với 2 câu
a,b không ?
_ Từ các ví dụ trên gv
hướng cho hs nắm cách
chuyển đổi câu chủ động
thành câu bị động
_ Cho hs đọc ví dụ 3 (a,
b)và cho biết câu ( a,b) có
phải là câu bị động
không? Vì sao ? ( không
phải câu bị động vì chúng
không có những câu chủ
động tương ứng )
_ Hs đọc ví dụ và so sánh
_ Hs nhận xét và trả lời _ Hai câu miêu tả cùng một sự việc
_ Cả hai câu đều là câu bị động
_ về hình thức câu a có dùng từ được, câu b không dùng từ được
_ Hs quan sát trên bảng
_Ví dụ : Người ta đã hạ cánh màn đều treo ở đầu bàn thờ ông vải xuống từ hôm “ hóa vàng”
_ Câu này có cùng nội dung miêu tả với 2 câu kia(a,b) nhưng là câu chủ động tương ứng với câu
bị động (a,b)
_ Hs nhận xét trả lời Hai câu a,b tuy có dùng từ được , bị nhưng không phải là câu bị động ,bởi lẽ chỉ có thể nói đến câu
bị động trong đối lập với câu chủ động tương ứng
I Cách chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động:
* Có 2 cách chuyể đổi câu chủ động thành câu
bị động _ Chuyển từ (hoặc cụm từ )chỉ đối tượng của hoạt động lên đầu câu và thêm các từ bị hay được vào sau từ ( cụm từ ) ấy
_ Chuyển từ (hoặc cụm từ )chỉ đối tượng của hoạt động lên đầu câu ,đồng thời lược bỏ hoặc biến từ ( cụm từ ) chỉ chủ thể của hoạt động thành một bộ phận không bắt buộc trong câu /
_ Không phải câu nào có các từ bị hay được cũng là câu bị động
Hoạt động 2
Luyện Tập
_ Cho hs đọc các yêu
cầu bài tập và thực
hiện theo yêu cầu
II Luyện tập :
1 Chuyển đổi câu chủ động thành 2 câu bị động theo hai kiểu khác nhau :
a) Ngôi chùa ấy được (một nhà sư vô danh) xây từ thế kỉ XIII
Trang 7+ Ngôi chùa ấy xây từ thế kỉ XIII b) Tất cả cánh cửa chùa(người ta ) làm bằng gỗ lim
+ Tất cả cánh cửa chùa làm bằng gỗ lim
dấu ngoặc đơn đánh dấu cho những từ ngữ không bắt buộc phải có mặt trong câu
2.Chuyển đổi như trên (1 câu dùng bị,được) sắc thái của chúng a/ Em bị thầy giáo phê bình
b/ Em được thầy giáo phê bình a/ Ngôi nhà ấy bị người ta phái đi b/ Ngôi nhà ấy được người ta phái đi
Dùng “được” hàm ý đánh giá tích cực Dùng “bị “ ý đánh giá tiêu cực
4 Củng cố :
_ Gọi hs đọc lại phần ghi nhớ sgk
_ Tiến hành làm bài tập như trên
5 Dặn dò : Học bài và làm các bài tập còn lại
Tuần 25
Tiết 100
LUYỆN TẬP:
VIẾT ĐOẠN VĂN CHỨNG MINH I.MỤC TIÊU :
1 Kiến thức :
_ Củng cố chắc chắn hơn những hiểu biết về cách làm bài văn lập luận chứng minh
_ Biết vận dụng những hiểu biết đó vào việc kết một đoạn văn chứng minh cụ thể
2 Kỹ năng :
_ Tìm hiểu đề,tìm ý, lập bố cục …
3 Thái độ :
_ Cần đọc kỹ đề bài, chính xác , cẩn thận
II CHUẨN BỊ :
* Thầy : Đề bài , hướng cho hs biết cách viết đoạn
* Trò : Nắm lại lý thuyết , vận dụng vào các đề sgk đã cho
III HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC :
1 Ổ định lớp :
2 Kiểm tra bài : ( khởi động)
3 Bài mới : Gv cho hs chọn 1 trong 8 đề trong sgk
Đề bài : chứng minh rằng cần phải chọn sách mà đọc
Hoạt động 1
Trang 8Cho hs nhắc lại những y/c đối với một đoạn văn cần chứng minh , lưu ý mấy điểm?
Cần có câu chủ đề nêu rõ luận điểm đoạn văn các ý ,các câu khác trong đoạn phải tập trung làm sáng tỏ cho luận điểm
* Các lý lẽ dẫn chứng phải được sắp xếp hợp lý,lập luận rõ ràng mạch lạc
Hoạt động 2 _Gv chia tổ ,nhóm dựa vào phần lý thuyết vận dụng viết phần mờ bài
1 Mở bài :
2 Củng như một nhà văn nói “ Sách là ngọn đèn bất diệt “vì sách giúp chúng
ta đọc nhiều điều ,có ích trong mọi lĩnh vực trong học tập cững như trong cuộc sống Vì vậy chúng ta cần phải chọn sách mà học
* Gọi hs nhận xét góp ý , sửa chữa bổ sung
Hoạt động 3 _Cho hs viết tiếp phần kết bài
+ Nói tóm lại, sách là người bạn rất tốt đáng tin cậy đối với con người.sách sẽ giúp cho chúng ta biết rất nhiều điều mới lạ , dạy cho ta những điều hay lẻ phải.Hãy nhớ “sách là một ngọc đèn bất diệt “ sẽ không bao giờ tắt ,vì vậy các bạn nên chọn sách mà đọc
_ Hs góp ý , thảo luận , bổ sung , rút kinh nghiệm
4 Củng cố _ Dặn dò :
_ Về nhà tập viết đoạn thân bài để có một bài văn hoàn chỉnh
_ Chuẩn bị : Tìm hiểu chung về văn giải thích
************************************************//******************************************
****
Kết quả cần đạt
Nắm được đề tài ,luận điểm,phương pháp lập luận của các bài
Văn nghị luận đã học.Nắm được đặc trưnh của văn nghị luận qua
Việc phân biệt các thể văn khác Chỉ ra được những nét riêng đặc sắc
Trong nghệ thuật nghị luận của mỗi bài nghị luận đã học
Nắm được cách dùng cụm c_v để mở rộng câu
Đánh già được đúng ưu khuyết điểm của bài tập làm văn số 5 theo Yêu cầu của bài văn lập luận chứng minh
Nắm được mục đích tính chất và các yếu tố của văn giải thích
Tuần 26
Tiết 101
Ngày soạn :
Trang 9Ngày dạy :
ÔN TẬP : VĂN NGHỊ LUẬN
I MỤC TIÊU :
1 Kiến thức :
_ Nắm được luận điểm cơ bản và phương pháp luận của các bài văn nghị luận đã học
_ Chỉ ra được những nét riêng đặc sắc trong nghệ thuật nghị luận trong mỗi bài nghị luận đã học
2 Kỹ năng :
_ Hệ thống hóa, so sánh ,đối chiếu, nhận diện tìm hiểu và phân tích văn bản nghị luận
3 Thái độ :
_ Ham thích đọc sách, yêu thích bộ môn
II CHUẨN BỊ :
* Thầy : Kiến thức tổng quát về phần văn nghị luận
* Trò : Các bài văn nghị luận đã học vể nội dung ,đặc điểm nghệ thuật qua các bài văn , các câu hỏi
III HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC :
1 Ổn định lớp : ktss
2 kiểm tra bài : Thông qua
3 Bài mới :
Hoạt động 1 Tóm tắt nội dung và nghệ thuật của các bài nghị luận đã học
Tt Tên bài Tác
giả Đề tài nghị luận Luận điểm (1) PP lập luận
1
Tinh thần
yêu nước
của nhân
dân ta
Hồ Chí Minh
Tinh thần yêu nước của dân tộc
Dân tộc ta có lòng nồng nàn yêu nước , đó là truyền thống quý báu của ta
Chứng minh
2
Sự giàu
đẹp của
tiếng việt
Đặng Thai Mai
Sự giàu đẹp của tiếng việt
Tiếng việt có những đặc sắc của một thứ tiếng đẹp,một thứ tiếng hay
Chứng minh kết hợp giải thích
3
Đức tính
giản dị của
Bác Hồ
Phạm Văn Đồng
Đức tính giản dị của Bác Hồ
Bác giản dị trong mọi phương tiện
Chứng minh + giải thích + bình luận
Trang 10Ý nghĩa
văn chương
Hoài Thanh
Văn chương và
ý nghĩa của nó đối với con người
Nguồn gốc của văn chương là tình thương người ,muôn loài,muôn vật
Giải thích + bình luận
Hoạt động 2
* Nét đặc sắc nghệ thuật ở mỗi bài
** Bài 1: Tinh thần yêu nước của nhân dân ta
Bố cục chặt chẽ,dẫn chứng chọn lọc ,toàn diện,sắp xếp hợp lý , hình ảnh
so sánh đặc sắc
** Bài 2: Sự giàu đẹp của tiếng việt
Bố cục mạch lạc ,kết hợp giải thích với chứng minh luận cứ xác đáng,chặt chẽ
** Bài 3: Đức tính giản dị của Bác Hồ
Dẫn chứng cụ thể xác thực , toàn diện ,kết hợp chứng minh với giải thích và bình luận,lời văn giản dị mà giàu cảm xúc
** Bài 4 : Ý nghĩa văn chương
Trình bày những vấn đề phức tạp một cách ngắn gọn , giản dị,sáng sủa,kết hợp cảm xúc , văn giàu hình ảnh
Hoạt động 2 Tiến hành làm bài tập sgk _ Cốt truyện _ Dế mèn phiêu lưu ký
1 Truyện ký _ Nhận vật _ Buổi học cuối cùng
_ Nhân vật kể chuyện _ Cây tre việt nam
_ Tâm trạng,cảm xúc _ Ca dao,ca dao trữ tình 2.Trữ tình _ Hình ảnh vần nhịp _ Nam quốc sơn hà, nguyên tâu
_ Nhân vật trữ tình _ Tĩnh dạ tứ
_ Luận đề
3 Nghị luận _ Luận điểm Bốn văn bản
_ Luận chứng
*** Sự khác nhau giữa văn nghị luận và các thể loại tự sự trữ tình
_ Các thễ loại tự sự truyện ký : chủ yếu là kể chuyện dùng phương pháp miêu tả và kể,nhằm tái hiện sự vật và sự việc con người
_ Các thể loại trữ tình , thơ trữ tình,tùy bút : Chủ yếu thể hiện cảm xúc ,tình cảm
_ Văn nghị luận : Chủ yếu dùng lý lẽ dẫn chứng , cốt yếu là lập luận với các luận điểm ,luận cứ , chặt chẽ, chính xác