Bài văn đã tái hiện lại cảnh sắc mùa xuân trên đất Bắc, đồng thời thể hiện tình cảm tha thiết, nồng nàn của tác giả với quê hương, đất nước.... Phương pháp: Vấn đáp tái hiện thông qua cá[r]
Trang 1Giáo án Ngữ văn 7 Năm học 2011 - 2012
Tiếng Việt:
Chuẩn mực sử dụng từ
1 Kiến thức:
thân trong việc sử dụng từ
2 Kỹ năng:
- Rèn kĩ năng sử dụng từ ngữ
3 Thái độ:
- Có ý thức sử dụng từ đúng chuẩn mực, tránh thái độ cẩu thả khi nói, viết -> giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt
ii Chuẩn bị:
- GV: Bảng phụ, tầm 1 số lỗi học sinh hay mắc phải
- HS: học bài cũ, chuẩn bị bài mới
iii phương pháp – kĩ thuật:
- Nêu vấn đề và giải quyết vấn đề, vấn đáp giải thích, minh hoạ; phân tích cắt nghĩa, thuyết giảng, hoạt động nhóm
iv Các hoạt động trên lớp:
1 Tổ chức lớp:
2 Kiểm tra bài cũ:
? Thế nào là chơi chữ? Cho 1 ví dụ sử dụng lối chơi chữ? Phân tích tác dụng của nó?
? Làm bài tập 3? Chỉ ra các lối chơi chữ?
3 Bài mới:
HS đọc ví dụ
GV chia lớp thành 4 nhóm, mỗi
nhóm tìm hiểu 1 phần trong
SGK
- Nhóm 1: Phần I
- Nhóm 2: Phần II
- Nhóm 3: Phần III
- Nhóm 4: Phần IV
A Lý thuyết:
Từ sai Nguyên nhân Sửa Bài học
I
- Dùi
- Tập tẹ
- Khoảng khắc
- Lẫn phụ âm
đầu
- Lẫn phụ âm
đầu
- Vùi
- Bập bẹ
- Khoảnh khắc
Sử dụng từ
đúng âm,
đúng chính tả
Trang 2? Theo em ở địa A# ! chúng
ta # _ mắc lỗi nào khi nói,
viết?
? Đọc các lỗi dùng từ sai nghĩa
mà em đã mắc khi làm bài tập
làm văn?
GV: Các từ in đậm thuộc từ loại
nào? nó # _ giữ chức vụ ngữ
pháp gì trong câu?
- VD: Hào quang: là DT không
thể sử dụng làm VN # TT
+ Ăn mặc là ĐT
+ Thảm hại là TT
-> Không thể sử dụng # DT
+ Sự giả tạo phồn vinh -> Trái
với quy tắc trậ tự từ tiếng Việt
? Nếu sử dụng nhiều từ địa
A# ! khi giao tiếp với _
khác thì sẽ ntn?
? Nhắc lại tại sao không nên lạm
dụng từ HV?
? Qua đó rút ra bài học gì?
HS đọc ghi nhớ
- Đánh giá khả năng sử dụng từ
của bản thân, xem lại các bài
TLV đã làm xem mình hay mắc
lỗi nào nhất -> sửa lại cho đúng
- Thảm hại
- Giả tạo phồn vinh
Ngữ pháp
- Sai về t/c Ngữ
pháp
- Sai quy tắc trật
tự từ
mặc…
- Bỏ “với nhiều”, thêm
“rất”
- Đổi: Phồn vinh giả tạo
chất ngữ pháp của từ
IV
- Lãnh
đạo
- Chú hổ
Không phù hợp sắc thái ý nghĩa - Cầm đầu.
- Con hổ
Cần sử dụng
đúng sắc thái biểu cảm, hợp phong cách
lạm dụng từ
địa A# !'
từ Hán Việt
* Ghi nhớ: SGK
B Luyện tập:
- HS tự làm
4 Củng cố:
? Khi sử dụng từ ta cần tránh những lỗi gì?
Phát hiện lỗi trong các VD sau và sửa
(1) Cô ấy đảm ! lắm
(2) Huynh đệ # thể chân tay
5 Hướng dẫn học bài ở nhà:
- Học và nắm vững phần ghi nhớ
- Vận dụng vào trong nói và viết
- Soạn bài: Mùa xuân của tôi - Vũ Bằng soạn bài, tìm hiểu về cảnh sắc dặc riêng của Hà
Nội, của mùa xuân Bắc Bộ , trả lời câu hỏi SGK
- Tiết sau học bài Ôn tập văn biểu cảm, chuẩn bị và làm theo nội dung đã # J dẫn tuần J
Trang 3Giáo án Ngữ văn 7 Năm học 2011 - 2012
Tập làm văn:
Ôn tập văn biểu cảm
1 Kiến thức:
- HS ôn lại những điểm quan trọng nhất về lý thuyết làm văn biểu cảm Phân biệt văn tự sự, miêu tả trong văn biểu cảm; cách lập ý và lập dàn bài cho 1 đề văn biểu cảm; cách diễn đạt trong bài văn biểu cảm
2 Kĩ năng:
- Hoaứn thaứnh toỏt baứi vaờn bieồu caỷm
3 Thái độ:
- Boọc loọ caỷm xuực phuứ hụùp trửụực moùi vaỏn ủeà trong cuoọc soỏng
ii Chuẩn bị
- GV: Soạn bài, bảng phụ
- HS: Đọc và soạn bài J ở nhà
iii phương pháp – kĩ thuật:
- Vấn đáp giải thích, minh hoạ; phân tích cắt nghĩa; nêu và giải thích vấn đề
iv Các hoạt động trên lớp:
1 Tổ chức lớp:
2 Kiểm tra bài cũ:Lồng vào bài học
3 Bài mới:
I Phân biệt sự khác nhau giữa văn miêu tả, tự sự với văn biểu cảm:
? Nêu sự khác nhau giữa
văn miêu tả, tự sự với
văn biểu cảm?
? Tự sự và miêu tả đóng
vai trò gì trong văn biểu
cảm? Vậy yếu tố tự sự,
miêu tả trong văn biểu
cảm có gì khác với văn
tự sự, miêu tả? Cho ví
Miêu tả - Tự sự Biểu cảm
[K _' cảnh vật) sao cho _
- Tự sự: Kể lại 1 câu chuyện (Sự việc) có đầu, có cuối, có nguyên nhân, diễn biến, kết quả
- Biểu cảm:
nó mà nói lên suy nghĩ, cảm xúc của mình Do vậy mà biểu cảm # _ sử dụng biện pháp
tu từ: so sánh, ẩn dụ
+ Yếu tố tự sự trong biểu cảm nhằm nói lên cảm xúc qua sự
Trang 4(? Mùa xuân đến đã gợi
cho em những cảm xúc
gì? Em yêu thích điều gì
nhất ở mùa xuân?)
? Bài văn biểu cảm có
bố cục ntn?
Với các ý đã tìm em
định viết phần thân bài
thành mấy đoạn?
? Nội dung phần kết
bài?
? Lập dàn bài xong, các
/ J còn lại là gì?
- Mùa xuân:
+ Đem lại cho mỗi _ 1 tuổi; đối với thiếu nhi, mùa xuân là mùa đánh dấu sự " thành
+ Mùa xuân là mùa đâm chồi, nảy lộc của cây cỏ; mùa sinh sôi của muôn loài
+ Mùa mở đầu cho 1 năm, mở đầu cho mọi kế hoạch, dự định mới
* Dàn bài:
- Mở bài: Trong 4 mùa, em yêu thích nhất mùa xuân
Xuân đến đem nhiều niềm vui mới, kế hoạch mới, cây cối đâm chồi, nảy lộc
- Thân bài:
+ Xuân đối với con _ đón tết nguyên đán, vui vẻ cùng gia
dấu sự " thành cả về thể chất lẫn tinh thần
+ Xuân đối với cây cối, muông thú: là mùa cây cối đâm chồi, nảy lộc;uôn hoa khoe sắc; là tết trồng cây; là mùa để muông thú sinh sôi nảy nở
+ Sử dụng nghệ thuật: so sánh, nhân hoá để bộc lộ tình cảm, cảm xúc
- Kết bài:
+ Khẳng định tình yêu của mình với mùa xuân
+ Mong đợi xuân về
3 Viết bài:
4 Đọc và sửa lỗi:
4 Củng cố:
- GV cho HS nói phần mở bài, kết bài theo dàn bài trên
- Khái quát những nét đặc của văn biểu cảm
5 Hướng dẫn học bài ở nhà:
- Ôn lại phần lí thuyết văn biểu cảm; xem lại các cách lập dàn ý cho bài văn biểu cảm
- Tập lập dàn bài cho các đề trong SGK/191
- Chuẩn bị tốt cho bài thi học kỳ
Trang 5Giáo án Ngữ văn 7 Năm học 2011 - 2012
***************************************************
Tuần 16 Ngày soạn:3/12/2010
Văn bản:
Mùa xuân của tôi
(Vũ Bằng)
A Mục tiêu:
2 Kỹ năng: - Rèn kĩ năng đọc, cảm thụ tác phẩm văn học
3 Thái độ: - Giáo dục tình yêu quê # !' đất J
B Chuẩn bị
1 GV: Soạn bài, bảng phụ
2 HS: học bài cũ, chuẩn bị bài mới theo hệ thống câu hỏi SGK
C Tổ chức các hoạt động dạy và học:
1 ổn đinh tổ chức:
2 Kiểm tra bài cũ:
? Đọc thuộc lòng 1 đoạn văn 5 – 6 câu em thích nhất trong văn bản Nêu nhận xét về tình cảm
của tác giả gửi gắm qua đoạn văn đó?
3 Bài mới:
Phương pháp: Thuyết trình.
-Bài Mùa xuân của tôi là đoạn đầu của thiên tuỳ bút Tháng giêng mơ về trăng non, mở đầu
cho nỗi nhớ # ! _ hai tháng của tác giả Bài văn đã tái hiện lại cảnh sắc mùa xuân trên đất
Bắc, đồng thời thể hiện tình cảm tha thiết, nồng nàn của tác giả với quê # !' đất J
Phương pháp: Vấn đáp tái hiện thông qua các hoạt động tri giác ngôn ngữ.
? Giới thiệu đôi nét về cuộc đời, sự nghiệp của
Vũ Bằng?
I Tìm hiểu chung:
1 Tác giả:
- Vũ Đăng Bằng (1913 – 1984)
Trang 6đặt ra trong văn bản.
Phương pháp: Vấn đáp tái hiện, phân tích cắt nghĩa trực quan, nêu và giải quyết vấn đề, so sánh
đối chiếu
2 HS đọc văn bản: đọc diễn cảm
GV nhận xét chung
GV kiểm tra việc tìm hiểu chú thích SGK
? Bài văn có thể chia làm mấy đoạn? Nêu nội
dung chính của từng đoạn?
Mục tiêu: HS tìm hiểu đoạn 1, nêu những cảm
nhận về quy luật tình cảm của con người với
mùa xuân, liên hệ thực tiễn từ vấn đề đặt ra
trong văn bản.
Phương pháp: Vấn đáp tái hiện, phân tích cắt
nghĩa trực quan, nêu và giải quyết vấn đề, so
sánh đối chiếu
HS đọc đoạn 1
- Tác giả đã liên hệ tình cảm mùa xuân của con
_ với những quan hệ gắn bó nào?
- Nhận xét biện pháp ngôn từ và dấu câu?
? Tác giả liên hệ tình cảm mùa xuân của con
nhiên và xã hội khác # non – J P / J
– hoa; trăng – gió; mẹ – con…Theo em
cách liên hệ này có tác dụng gì?
? Đoạn văn này đã bộc lộ thái độ và tình cảm
nào của tác giả với mùa xuân quê # !Q
Mục tiêu: HS tìm hiểu đoạn 2, cảm nhận về
cảnh sắc, không khí đặc trưng của mùa xuân
đất Bắc, liên hệ thực tiễn từ vấn đề đặt ra trong
văn bản.
Phương pháp: Vấn đáp tái hiện, phân tích cắt
nghĩa trực quan, nêu và giải quyết vấn đề, so
sánh đối chiếu
HS đọc đoạn 2
? Tìm các chi tiết nổi bật miêu tả cảnh sắc và
không khí mùa xuân đất J
hậu đặc biệt của mùa xuân vừa có cái lành
lạnh…# lại có cái ấm áp, nồng nàn của khí
II Đọc – hiểu văn bản:
1 Đọc, chú thích:
2 Bố cục:
- (1) từ đầu -> mê luyến mùa xuân: Tình cảm của con _ với mùa xuân là 1 quy luật tất yếu tự nhiên
- (2) tiếp -> mở hội liên hoan: cảnh sắc, không khí mùa xuân ở đất trời và lòng _
- (3) còn lại: cảnh sắc mùa xuân từ sau rằm tháng giêng
3 Phân tích:
a Đoạn 1: Cảm nhận về quy luật tình cảm của con người với mùa xuân
- Tự nhiên như thế
- không có gì lạ hết
- Ai bảo non đừng thương nước; bướm hoa; trai gái; mẹ yêu con
=> phép lặp từ ngữ, nhiều dấu phẩy và dấu chấm phẩy tạo nhịp điệu cho lời văn thêm tha thiết
=> Khẳng định tình cảm của con _ đối với mùa xuân là quy luật, không thể khác, không thể cấm đoán
-> Tình cảm nâng niu, trân trọng, # ! nhớ, thuỷ chung với mùa xuân quê # !
b Đoạn 2:Cảm nhận về cảnh sắc, không khí mùa xuân đất Bắc
- Cảnh sắc, không khí mùa xuân Bắc Việt
+ Cảnh sắc:
* y + riêu riêu gió lành lạnh
+ Không khí:
* Có tiếng nhạn kêu, tiếng trống chèo, câu hát huê tình
* Bàn thờ, đèn nến, # ! trầm
=> Không khí hài hoà với cảnh sắc -> Tạo 1 sự sống riêng của mùa xuân đất bắc
- Nhựa sống trong _ căng lên # máu
Trang 7Giáo án Ngữ văn 7 Năm học 2011 - 2012
xuân
trong khung cảnh gia đình
? Những dấu hiệu đó gợi 1 bức tranh xuân đất
Bắc ntn?
- HS theo dõi phần tiếp
? Tác giả gọi mùa xuân đất bắc HN là “mùa
xuân thánh thần của tôi” điều đó có ý nghĩa gì?
kì diệu của mùa xuân)
? Hãy tìm những chi tiết nói lên sức mạnh của
mùa xuân?
(Mùa xuân tác động đến con _' thiên nhiên
ntn?)
? Nhận xét về nghệ thuật và giọng điệu, dấu câu
dụng của biện pháp này?
những điều kỳ diệu nào của mùa xuân?
? Qua đây, tình cảm nào của tác giả dành cho
ảnh minh hoạ trong SGK?
( HStự bộc lộ)
Mục tiêu: HS tìm hiểu đoạn 3, cảm nhận về
cảnh sắc, không khí mùa xuân trong tháng
giêng đất Bắc, liên hệ thực tiễn từ vấn đề đặt ra
trong văn bản.
Phương pháp: Vấn đáp tái hiện, phân tích cắt
nghĩa trực quan, nêu và giải quyết vấn đề, so
sánh đối chiếu
HS theo dõi đoạn cuối
? Tìm những chi tiết miêu tả cảnh sắc và không
khí mùa xuân từ sau ngày rằm tháng giêng?
căng lên trong lộc của loài nai…mầm non…phải trồi ra…
- Mùa xuân trở lại, tim _ ta…trẻ hơn
ra…anh cũng sống lại “thèm khát” yêu
# !…
- Gia đình đoàn tụ…trong lòng cảm # có không biết bao nhiêu hoa mới nở / J mới ra ràng mở hội liên hoan
=> Tạo các hình ảnh so sánh mới mẻ diễn tả sinh động, hấp dẫn sức sống của mùa xuân + Giọng điệu vừa sôi nổi, vừa êm ái thiết tha
=> Phản ánh cảm xúc mãnh liệt của tâm hồn tạo nhạc điệu cho lời văn
Mùa xuân khơi dậy:
* Năng lực sống cho muôn loài
* Năng lực tinh thần cao quý
* Tình yêu cuộc sống, quê # ! của con
_
- Hân hoan, biết ơn, # ! nhớ
c Đoạn 3: Cảm nhận mùa xuân trong tháng giêng nơi đất Bắc.
- Đào hơi phai # nhuỵ vẫn còn phong
- Cỏ nức một mùi # ! man mác
- y + xuân…những vệt xanh ! hiện ở trên trời…có những làn sóng hồng hồng rung
động…
- Bữa cơm giản dị có cà om với thịt thăn…hay bát canh trứng cua…
=> Không gian dần rộng rãi, sáng sủa
Không khí đời # _ giản dị, ấm cúng, chân thật
Trang 8( Dùng yếu tố miêu tả, tự sự để biểu cảm)
Hoạt động 4: Hệ thống kiến thức đã tìm hiểu
qua bài học.
Mục tiêu: HS khái quát kiến thức.
Phương pháp: Khái quát hoá
từ tuỳ bút “Mùa xuân của tôi”?
? Em cảm nhận những gì sâu sắc nhất về mùa
xuân đất Bắc qua văn bản này?
? Căn cứ vào hoàn cảnh ra đời của văn bản Em
hiểu thêm điều gì về tác giả Vũ Bằng?
(Tình yêu mùa xuân bền chặt; tình cảm thuỷ
chung với quê # !P lòng mong mỏi cho đất
J hoà bình thống nhất để có mùa xuân sum
họp)
HS đọc ghi nhớ SGK
4 Tổng kết:
a Nghệ thuật:
- Cảm xúc mãnh liệt
- Chi tiết tinh tế
- Lời văn giàu hình ảnh và nhịp điệu
b Nội dung:
- Vẻ đẹp của mùa xuân Bắc Việt
- Tình yêu quê # ! đất J ' lòng yêu cuộc sống và tâm hồn tinh tế, nhạy cảm của tác giả
* Ghi nhớ: SGK
4 Củng cố:
- GV cho HS đọc diễn cảm bài văn
bản này là gì?
5 Hướng dẫn học bài ở nhà:
- Chọn 1 đoạn văn 5 – 6 câu và học thuộc -> nội dung của đoạn văn đó
- Viết 1 đoạn văn nêu cảm xúc của em khi xuân về
- Soạn bài: Sài Gòn tôi yêu – Minh Hương đọc văn bản, xác định bố cục, tìm hiểu A# ! thức
biểu đạt của văn bản, tìm hiểu nội dung và nghệ thuật của văn bản theo hệ thống câu hỏi SGK
***************************************
... data-page="5">Giáo án Ngữ văn Năm học 2011 - 2012< /small>
***************************************************
Tuần 16 Ngày soạn:3/12/2010
Văn bản:
Mùa... cố:
- GV cho HS đọc diễn cảm văn
bản gì?
5 Hướng dẫn học nhà:
- Chọn đoạn văn – câu học thuộc -& gt; nội dung đoạn văn
- Viết đoạn văn nêu cảm xúc... data-page= "7" >
Giáo án Ngữ văn Năm học 2011 - 2012< /small>
xuân
trong khung cảnh gia đình
? Những dấu hiệu gợi tranh xuân đất
Bắc ntn?
- HS theo dõi phần tiếp