Môc tiªu bµi häc: * Kiến thức cần đạt: Giúp học sinh: cảm nhận được nét đẹp riêng của cảnh sắc thiên nhiên, không khí mùa xuân tươi đẹp của Hà Nội và đất Bắc; Thấy được tình quê hương, đ[r]
Trang 1Ngày soạn: tháng năm 2010
Ngày dạy: tháng năm 2010
Tuần 16
Tiết : 62 mùa xuân của tôi
I Mục tiêu bài học:
* Kiến thức cần đạt: Giúp học sinh: cảm nhận được nét đẹp riêng của cảnh sắc thiên
nhiên, không khí mùa xuân tươi đẹp của Hà Nội và đất Bắc; Thấy được tình quê hương, đất nước tha thiết, sâu đậm của tác giả đối với Hà Nội được thể hiện qua ngôn từ, h/a giàu cảm xúc và nhịp điệu Từ đó, ta càng yêu mến Hà Nội
*Kĩ năng cần rèn: Rèn đọc, cảm nhận tùy bút - hồi kí.
*Giáo dục tư tưởng:Tình yêu quê hương, yêu đất nước tha thiết.
II.Trọng tâm của bài: Tìm hiểu chi tiết
III.Chuẩn bị
*Giáo viên: Giáo án, tài liệu tham khảo
*Học sinh: Học bài cũ, xem trước bài mới ở nhà
IV Tiến trình bài dạy:
A/Kiểm tra bài cũ (4’)
Qua bài viết Một thứ quà
của lúa non: Cốm, em hiểu
về thái độ, t/c của t/g ntn ?
Cảm nghĩ về nguồn gốc, giá trị, cách thưởng thức của cốm Yêu quí, trân trọng cội nguồn trong sạch, đẹp
đẽ, giàu sắc thái văn hoá dân tộc của cốm
B/Bài mới (36’)
1.Vào bài (1’) Chúng ta đã từng biết và cảm thông với tấm lòng của n ng sống xa
q.hg, trĩu nặng tình quê trong thơ Đg của Lí Bạch, Đỗ Phủ, Hạ Tri Chương ở VN cũng có một nghệ sĩ do hoàn cảnh riêng và yêu cầu công tác CM phải xa rời quê hương MB vào sống ở MN mấy chục năm trời, đó là nhà văn Vũ Bằng – một nhà văn đã từng nổi tiếng trước cm/8.1945 Tấm lòng của Vũ Bằng đối với quê hương đã
được gửi gắm trong TP “Thương nhớ 12” mà đoạn trích mùa xuân của tôi
2.Nội dung bài dạy (35’)
Tg
Hoạt động 1: Hướng dẫn tìm hiểu
chung
- Hs đọc chú thích (*) sgk 175, cho
biết vài nét về tác giả Vũ Bằng
- Gv nhận xét, bổ sung
? Xác định h/c sáng tác và xuất xứ
của vb? Hoàn cảnh đó có ý nghĩa gì?
Nội dung kiến thức
I Đọc tìm hiểu chung
1.Tác giả : Vũ Bằng (1913-1984), quê HN Là nhà văn, nhà báo
- Viết nhiều về thể loại tuỳ bút, bút
ký, truyện ngắn
2 Tác phẩm:
a Hoàn cảnh sáng tác : Trích từ thiên tuỳ bút “Tháng giêng mơ về trăng non rét ngọt”, trong tập tuỳ bút-bút kí “Thương nhớ mười hai” của nhà văn
-TP viết trong h.c đ.nc bị chia cắt, tác giả sống trong vùng k.soát của
Trang 220’
Hoạt động 2: Hướng dẫn đọc hiểu
văn bản
-Hd đọc: Giọng chậm rãi, sâu lắng,
mềm mại, hơi buồn se sắt
-Giải nghĩa từ khó
? Hãy cho biết đại ý của văn bản ?
? Em có thể chia văn bản thành mấy
phần ? ND từng phần ?
Hoạt động 3: Hướng dẫn tìm hiểu
chi tiết
? Nhận xét về giọng điệu mở đầu vb?
Cụm từ “tự nhiên như thế, không có
gì lạ hết” được t/g sử dụng với dụng
ý gì ?
? Tác giả đã sử dụng thủ pháp nghệ
thuật nào ? Hãy chỉ ra và nêu tác
dụng của thủ pháp nghệ thuật ấy ?
- Gv: T/g liên hệ t/c mx của con người với
quan hệ gắn bó của các hiện tượng tự
nhiên và xã hội khác như nước - non, bướm
- hoa, trai - gái để khẳng định t/c với mx là
quy luật, ko thể khác, ko thể cấm đoán.
Yêu cầu HS đọc đoạn 2
? Đoạn văn trên đã bộc lộ tình cảm
nào của tác giả ?
? Theo em, tại sao tác giả lại mở đầu
đoạn bằng câu “ Mùa xuân của tôi ”?
(Đó là mùa xuân trong lòng, theo cảm
nhận của tác giả ).
nguỵ, xa cách q.hg miền Bắc
b Thể loại : tuỳ bút.(Hồi kí)
II Đọc tìm hiểu chi tiết
1.Đọc tìm hiểu từ khó
*Đọc:
*Từ khó:
2 Đại ý : Văn bản viết về cảnh sắc
và không khí mùa xuân ở HN và MB qua nỗi nhớ thương da diết của một người xa quê
3 Bố cục: 3 phần Phần 1 : mê luyến m.xuân: Cảm nhận về q.luật tình cảm của con người đối với muà xuân
Phần 2…liên hoan: Cảm nhận về cảnh sắc và kh2 m.xuân đất Bắc-m.xuân HN
Phần 3 :Còn lại:Cảm nhận về cảnh sắc m.xuân sau rằm tháng giêng
4 Tìm hiểu chi tiết
a Tình cảm của con người với mùa xuân.
- Điệp ngữ “ai bảo”, “đừng thương”,
“ai cấm được”
Điệp kiểu câu: “ai bảo”, “đừng thương”, “ai cấm được”
-> Lời văn nhịp nhàng, tha thiết;
Khẳng định, nhấn mạnh t/c của con người dành cho mx Đó là 1 t/c sẵn có, hết sức tự nhiên trong mỗi người
=>Thể hiện t/c thương nhớ thuỷ chung với mùa xuân của tác giả
b Cảnh sắc, không khí mùa xuân nơi
đất Bắc.
+ Cảnh sắc thiên nhiên được gợi tả qua những dấu hiệu điển hình:
- Thời tiết, khí hậu: mưa riêu riêu, gió lành lạnh
- Âm thanh: tiếng nhạn, tiếng trống chèo, câu hát huê tình
-> Không khí xuân hài hòa tạo thành
sự sống riêng của mx đất Bắc
Trang 3? Hãy tìm những chi tiết, hình ảnh
nói về cảnh sắc, không khí mùa xuân
miền Bắc trong những ngày tết?
? Em hình dung cảnh sắc, không khí
những ngày tết ở miền Bắc ntn?
Những t/c gì trỗi dậy trong lòng t/g
khi mx đến ?
Yêu cầu HS đọc đoạn 3
? ấn tượng của t/g về mùa xuân sau
rằm tháng giêng đất Bắc ntn ?
- Hs phát hiện
? Những hình ảnh, chi tiết đó có gì
khác với trước rằm tháng giêng ?
(Đối lập)
? Những chi tiết này cho thấy sự tinh
tế ntn trong cách cảm thụ đời sống?
- Gv: Nhà văn đã cảm nhận được những
cái hữu hình và cả những cái vô
hình”Những làn sóng hồng hồng rung
động, mát như quạt vào lòng”
? Cảnh sắc mùa xuân sau rằm tháng
giêng đã mang lại cho con người
cảm xúc gì ?
? Theo em, tại sao t.g lại yêu nhất
mx vào thời điểm đó ?
Hs suy luận
?Qua văn bản, em cảm nhận được
những nội dung gì ?
? Hãy khái quát lại nghệ thuật tuỳ
bút của Vũ Bằng qua văn bản ?
+ Cảnh xuân trong gia đình: trầm,
đèn, nến, bàn thờ tổ tiên, không khí
đoàn tụ gia đình thật đầm ấm
=>Cảnh lung linh, huyền ảo, mơ màng như trong mộng và cũng thật
ấm áp tình người
Kết hợp kể, tả, b/c: Bài văn thể hiện tâm trạng bồi hồi, nhớ thương
da diết mx, quê hương của t/g
c Cảnh sắc và hương vị mùa xuân
xứ Bắc sau rằm tháng giêng.
+ Cảnh sắc:
- Đào hơi phai, nhụy còn phong
- Cỏ nức mùi hương man mác
- Trời hết nồm, mưa xuân
+ Không khí:
- Bữa cơm giản dị
- Các trò chơi đã mãn
- Màn điều đã cất, lễ hóa vàng
-> Tất cả trở lại cuộc sống thường nhật, một cuộc sống êm đềm
Cảm xúc con người: vui vẻ, phấn chấn
* N.v đã cảm nhận chính xác những nét rất riêng của mx đất Bắc -> Thể hiện sự tinh tế, nhạy cảm, cho thái
độ trân trọng sự sống, yêu th/nh của t/g
5 Tổng kết
a.Nghệ thuật:
- Điệp ngữ, lời văn nhịp nhàng, tha thiết, Hình ảnh đối lập
b Nội dung:
Ghi nhớ sgk
C.Luyện tập(3’) Viết đv diễn tả cảm xúc của em về một mùa trong năm ở q.hg em ? D.Củng cố(1’
Tập đọc diễn cảm bài văn, bài thơ “Xuân về” So sánh cảm xúc, cách biểu đạt của 2 t/g?
E.Hướng dẫn về nhà(1’)
- Học bài Bài tập 3
- Chuẩn bị: Sài Gòn tôi yêu