TIẾNG GAÌ TRƯA A.Mục tiêu cần đạt: Giúp HS: Cảm nhận được vẻ đẹp trong sáng, đằm thắm của những kỷ niệm về tuổi thơ và tình cảm bà cháu đưọc thể hiện trong bài.. Thấy được biểu hiện [r]
Trang 1Bài 13_Tiết 53+54_Văn học
TIẾNG GÀ TRƯA
A.Mục tiêu cần đạt: Giúp HS:
Cảm nhận được vẻ đẹp trong sáng, đằm thắm của những kỷ niệm về tuổi thơ và tình cảm bà cháu đưọc thể hiện trong bài
Thấy được biểu hiện tình cảm tình cảm,cảm xúc của tác giả qua những chi tiết tự nhiên,bình dị
B.Chuẩn bị:
GV: Nghiên cứu SGK,SGV,sách tham khảo
_ Soạn bài
HS: Đọc trước bài, trả lời câu hỏi vào vở bài tập
C.Lên lớp:
1.Ổn định:
2.Bài cũ: _ Đọc diễn cảm bài thơ”Cảnh khuya” và “Rằm tháng giêng”.Hỏi em thích
bài nào hơn,vì sao?
_ Hãy so sánh hình ảnh trăng trong hai bài thơ của Bác với bài “Tĩnh dạ tứ” của Lý Bạch?
3 Bài mới:
a.Giới thiệu bài: Tiếng gà gáy đã từng khơi nguồn cảm hứng cho bao nhà thơ
từ xưa đến nay.Nhưng không phải là tiếng gà trống gáy báo thời gian mà là tiếng gà trưa_ Tiếng gà mái kêu vang sau khi đẻ quả trứng hồng.Cảm xúc của tác giả về âm thanh ấy như thế nào_ Chúng ta sẽ tìm hiểu bài thơ trong tiêt học hôm nay!
b.Tiến trình tổ chức:
* HĐ 1: Tìm hiểu tác giả,tác phẩm.
Yêu cầu đọc chú thích/150
GV giảng thêm:Xuân Quỳnh
quê ở Hà Đông,sinh sống ở Hà
Nội
HS đọc chú thích
HS lắng nghe
I.Tìm hiểu bài:
1.Tác giả:
Xuân Quỳnh (19421988) _ Thơ Xuân Quỳnh thể hiện một trái tim phụ nữ hồn hậu,chân thành
TUẦN 14
Tiết 53+54: TIẾNG GÀ TRƯA.
Tiết 55: ĐIỆP NGỮ Tiết 56: LUYỆN NÓI
Trang 2Thơ Xuân Quỳnh hồn hậu,chân
thật,mang tâm sự của người phụ
nữ,người mẹ trong đời thường
_ Có nhiều bài thơ hay cho thiếu
nhi
Cho hai HS đọc_GV đọc lại
* HĐ 2: Mạch cảm xúc của bài
thơ
? Cảm hứng của tác giả đưọc khơi
gợi từ sự việc gì?
? Mạc cảm xúc trong bài được diễn
biến như thế nào?
* HĐ 3: Tìm hiểu bài thơ.
? Những hình ảnh và kỷ niệm gì
trong tuổi thơ đã được gợi lại từ
tiếng gà trưa?
? Em có nhận xét gì về những kỷ
niệm đó?
? Qua những kỷ niệm đã được gợi
lại ấy bài thơ đã biểu hiện những
tình cảm gì của tác giả?
GV chuyển ý: Trong dòng kỷ
niệm tuổi thơ in đậm nét hình ảnh
người bà
Yêu cầu đọc khổ 3 đến 6
? Em cảm nhận được gì về hình
ảnh của người bà trong cás khổ thơ
mà bạn vừa đọc?
HS đọc bài thơ
Tiếng gà trưa
Lặp lại như điệp khúc ở mỗi lần nhắc lại gợi ra một hình ảnh trong kỷ niệm
_ Khổ 1: Người chiến sĩ nghe tiếng gà nhớ về kỷ niệm tuổi thơ
_ Kổ 2: Kỷ niệm về những con gà
_Khổ 3 đến 6: Kỷ niệm về người bà
_ Khổ 7,8: Tiếng gà trưa đi vào cuộc chiến đấu với những mơ ước đẹp
Hình ảnh những con gà mái và ổ trứng hồng
_ Tò mò nhìn gà để trứng _ Người bà lo toan trứng, gà
_ Được quâìn áo mới Tâm hồn trong sáng, hồn nhiên của một em nhỏ và tình cảm nhớ thương, yêu quý người bà của mình
T2.
HS đọc
_ Tần tảo, chắt chiu trong cảnh nghèo
_ Dành trọn vẹn tình yêu thương cho cháu
2.Tác phẩm: In lần đầu
trong “ Hoa dọc chiến hào” (1968)
II.Phân tích:
1.Kỷ niệm và tình cảm của người cháu:
_ Kỷ niệm tuỏi thơ đẹp,hồn nhiên ,trong sáng
_ Nhớ thương, yêu quý, biết ơn bà > yêu quê hương đất nước
2 Hình ảnh và tình cảm của người bà:
_ Tần tảo,chắt chiu
_ Giàu tình yêu thương,hy sinh cho con cháu
_ Cháu kính trọng,biết ơn
Trang 3 GV: Những kỷ niệm về bà đã
biểu hiện tình bà cháu thật sâu
nặng,tha thiết.Bà tần tảo,hi sinh,có
khi trách nắng cũng là bảo ban
nhắc nhở cháu
GV liên hệ: “Bếp lửa” (Bùi
Việt)
_ “Cháu ở cùng bà,bà nghe
Bà dạy cháu làm,bà học”
* HĐ 4:Tìm hiểu thể thơ.
? Bài thỏ làm theo thể ngũ ngôn
nhưng sáng tạo,linh hoạt chổ nào?
? Ở lớp 6 em biết bài nào giống bài
này?
* HĐ 5: Tổng kết
? Hãy nêu nhận xét,cảm nghĩ ccủa
em về nội dung và nghệ thuật của
bài thơ?
GV dựa vào GN/151 SGK để
tổng kết về nội dung và nghệ thuật
của bài thơ?
* HĐ 6: Luyện tập.
GV yêu cầu HS chọn học thuộc
lòng
_ BT 2: GV gợi ý,hoc sinh tự phát
biểu cảm nghĩ của các em > Chân
thàn,sâu sắc về người cháu,về người
bà
Cháu yêu thương và kính trọng bà,biết ơn bà
Yêu quê hương,chiến đấu cho quê hương,đất nước
+ Số câu không nhất định trong một khổ
+ Vần: liền(câu 2,3),cách
_ Có xen câu 3tiếng như điệp khúc_nhấn mạnh
“ Đêm nay Bác không ngủ” của Minh Huệ
HS thảo luận nhóm,trả lời
Hs đọc ghi nhớ/151
HS làm độc lập
HS làm độc lập,cá nhân trình bày
bà > yêu thương quê hương,đất nước,chiến đấu cho quê hương
_ Bảo ban,dạy dỗ,trách mắng cũng là yêu thương cháu
3.Nghệ thuật:
_ Điệp cấu trúc câu > nhấn mạnh,tình cảm da diết
_ Thể ngũ ngôn sáng tạo ,linh hoạt
III.Tổng kết:
* Ghi nhớ/151 SGK
IV Luyện tập:
_Bài tập 1: học thuộc lòng một đoạn thơ
_Bài tập 2: Nêu cảm nghĩ về tình bà cháu
4.Củng cố: _Đọc lại bài thơ.
5.Dặn dò : _Học thuộc bài thơ.
_Soạn “Một món quà của lúa non: “Cốm”
**********************************
Trang 4Bài 13_Tiết 55_Tiếng Việt
ĐIỆP NGỮ
A.Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh:
Hiểu được thế nào là điệp ngữ và giá trị của điệp ngữ
Biết và sử dụng điệp ngữ khi cần thiết
B.Chuẩn bị:
GV: _ Nghiên cứu SGK,SGV,sách tham khảo,bảng phụ
_ Soạn bài
HS: _ Đọc trước bài ở nhà
C Lên lớp:
1.Ổn định:
2.Kiểm tra: _ Em hiểu thành ngữ là gì?Hãy tìm thành ngữ và cho biết ý nghĩa,phép tu
từ sử dụng:”Xem phim kinh dị, nhiều lúc tôi dựng tóc gáy” (Kinh dị vô cùng > nói qúa)
_ Nêu những đặc điểm về nghĩa của thành ngữ?(nghĩa đen và nghĩa bóng).Hãy giải thích nghĩa các thành ngữ sau:+ “Ruột để ngoài da”(Vô tư,không để tâm)
+”Xôi hỏng bỏng không”(Hư,mất cả) +”Bán tính bán nghi”(Nửa tin nửa ngờ) +”Tương thân tương ái”(Cùng nương tựa,thương yêu nhau)
3.Bài mới:
a.Giới thiệu: GV thực hiện.
b.Tiến trình tổ chức:
* HĐ 1: Hình thành khái niệm điệp
ngữ
Yêu cầu đọc khổ 1+2 bài “ Tiếg gà
trưa”_Treo bảng phụ
? Trong mỗi khổ thơ đó,co những từ
ngữ nào được lặp đi lặp lại?
GV đưa thêm:
1/ HCM muôn năm!
HCM muôn năm!
HCM muôn năm!
Phút giây thiêng liêng anh gọi Bác ba
lần (Tố Hữu)
2/ Chú bé đường vàng (Tố Hữu)
HS đọc > Nghe, vì, > lặp từ
I.Bài học:
1.Khái niệm:
Trang 5? Trong ví dụ 1,câu nào được lặp lại?
? Ở ví dụ 2 lặp lại tư,ì ngũ hay câu?
Gọi các cách lặp đi lặp lại như thế
là điệp ngữ_ Vậy em hiểu như thế nào
là điệp ngữ?
* HĐ 2: Tìm hiểu tác dụng của định
ngữ
Yêu cầu đọc lại khổ 1+2 bài”Tiêng
gà trưa”
? Theo em,nếu không dùng điệp ngữ
“nghe”,”vì” thì ý câu sẽ như thế nào?
? Vậy,dùng điệp ngữ sẽ có tác dụng
gì? > GV chốt ý
GV cho thêm: Tác dụng mở rộng
ý: _ Quê hương là chùm khế ngọt
.Quê hương là cánh diều biếc
.Quê hương là con đò nhỏ
(Đỗ Trung Quân)
* HĐ 3: Tìm hiểu các dạng điệp ngữ.
Treo bảng phụ ghi mẫu câu:
1/ Nghe xao động nắng trưa
Nghe bàn chân đỡ mỏi
Nghe gọi về tuổi thơ
2/Anh đã tìm em rất lâu,rất lâu
3/Cùng trông lại mà cũng thấy xanh
xanh những mấy ngàn dâu
? Em có nhận xét gì về vị trí của các
từ,ngữ được lặp trong mỗi ví dụ?
GV: _ Ở ví dụ 1 gọi là dạng ->
_ Ở ví dụ 2 gọi là dạng ->
_ Ví dụ 3 gọi là dạng >
Bài tập nhanh: Tìm điệp ngữ và
xác định dạng điệp ngữ trong ví dụ
sau: _Tre xung phong vào Tre giữ
làng,giữ nước,giữ mái nhà tranh
_ Những lúc say sưa cũng muốn chừa
> “ HCm muôn năm” > lặp câu
> Cả đoạn
“Chú vàng”
> Là biện pháp lặp lại từ,ngữ ,hoặc câu
HS đọc
> Không nhấn mạnh,khắc sâu được trạng thái lắng nghe âm thanh tiếng gà và tình cảm biết
ơn của người cháu
> Làm nổi bật ý,gây cảm xúc mạnh
HS làm bài tập 3/153:
> Lỗi lặp từ làm câu văn lủng củng, nặng nề chứ không có tác dụng biểu cảm
HS quan sát
HS đọc ba ví dụ
> 1: Đặt cách một ố từ
2: Đặt nối tiếp
3: Chuyển tiếp,vòng tròn
> Tre,giữ -> điệp ngữ cách quảng
_Là biện pháp lặp lại từ ngữ hoặc cả câu,đoạn
2.Tác dụng:
_ Làm nổi bật ý,gây cảm xúc mạnh,khắc sâu,mở rộng điều muốn nói
* Lưu ý:ầnnn phân biệt phép điệp từ với lỗi lặp từ
3.Các dạng điệp ngữ.
_ Điệp ngữ cách quãng _Điệp ngữ nối tiếp _Điệp ngữ chuển tiếp (vòng)
Trang 6Muốn chừa nhưng tính lại hay ưa
Hay ưa nên nỗi không chưa được
Chừa được nhưng mà cũng chăíng
chừa (Nguyễn Khuyến)
* HĐ 4: Luyện tập.
_BT 1: HS đọc,xác định đề
Gợi ý:a/ Một góc > khẳng định
bản chất anh hùng,ngoan cường của
dân tộc ta trong chiến đấu
Dân được > nhấn mạnh quyền
được hưởng độc lập,tự do tất yếu của
dân tộc ta
b/ Đi cấy,trông > Nhấn mạnh tầm
quan sát,mối quan tâm,lòng mong mỏi
thời tiết thuận hòa cảu người nông
dân
_BT2: HS đọc,xác định vấn đề
Gợi ý: Xa nhau > cách quãng
Một giấc mơ > chuyển tiếp
_BT3: HS đọc,xác định đề
Gợi ý: Trên các bản làng,đến mùa
hoa ban nở trắng rừng,Ban ở trước
mặt,sau lưng.Ban ở bên phải ,bên
trái.Ban ở trên núi cao,trong thung
lũng,Trắng trời,trắng núi một thề giới
ban
> Muốn chừa,hay ưa,chừa được > Diệp chuyển tiếp,vòng
Thảo luận nhóm
HS làm độc lập
HS làm độc lập
_ Hai em trình bày
_Ghi đoạn mẫu
*GN/152 SGK
III.Luyện tập:
_ BT 1:Tìm và nên tác dụng của điệp ngữ
_ BT 2: Tìm và xác định dạng điệp ngữ
_ BT 3: Viết đoạn văn có dòng điệp ngữ
4.Củng cố: _ Nêu khái niệm?tác dụng và các dạng điệp ngữ.
5.Dặn dò: _ Học thuộc bài.
_ Sưu tầm 5 ví dụ có dùng điệp ngũ
_ Chuẩn bị bài”Luyện nói văn phát biểu cảm nghĩ về tác phẩm văn học”
**********************************
Trang 7Bài 13_Tiết 56_Tập làm văn.
LUYỆN NÓI PHÁT BIỂU CẢM NGHIÎ VỀ TÁC PHẨM VĂN HỌC
A.Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh:
Củng cố kiến thức về cách làm bài văn phát biểu cảm nghĩ về tác phẩm văn
học
Luyện phát biểu trước tập thể,bày tỏ cảm xúc,suy nghĩ về tác phẩm văn học
B.Chuẩn bị:
GV: _Giới hạn đề,cho học sinh chuẩn bị trướcở nhà
_ Soạn giáo án
HS: _Chuẩn bị dàn ý bài nói
_ Tâm lý ổn định
C.Lên lớp:
1.Ổn định:
2.Kiểm tra: Chuẩn bị của hs.
3.Bài mới:
a Giới thiệu: GV thực hiện.
b Tiến trình tổ chức:
* HĐ 1: Chuẩn bị ở nhà:
GV: ghi đề lên bảng,hướng dẫn
chuẩn bị trưóc ở nhà:
_ Đề: cảm nghĩ của em về một bài thơ
đã học(ngữ văn 7) mà em thích
* HĐ 2: thực hành trên lớp.
GV nêu yêu cầu của giờ học nói:
? Theo em ban không nói mà đọc được
không?vì sao?
? Nói tốt ,có hiệu qủ là nói như thế
nào?em có đạt được không?
GV hướng dẫn dàn ý: bài” rằm
tháng giêng”
a/MB: Giới thiệu tác phẩm:
+”Rằm tháng giêng” là một bài thơ
+ Được HCM viết vào thời kỳ
_ Giới thiệu ấn tượng,cảm xúc
+ Đọc bài thơ em thấy
Nghiên cứu đề
Lập dàn ý bài mới
Chọn người đại diện tổ
HS lắng nghe
>Không đúng với yêu cầu của giờ luyện nói
> Có điệu bộ,chú ý giọng điệu ,bình tĩnh
HS tham khảo dàn ý mẫu,bổ sung vào phần trình bày của mình
I Yêu cầu:
_ Nói chứ không đọc
_Chú ý điệu bộ,cử chỉ
minh họa phù hợp _ Giọng truyền cảm,ngữ điệu tốt _ Phong thái tự nhiên
II Trình bày:
1.Cá nhân:
Trang 8+ Bài”Rằm tháng giêng” sâu sắc và thú
vị vì
b/ TB: _ Chuẩn bị đoạn văn nêu cảm
nhận chung về hình ảnh trong bài thơ
_ Chuẩn bị đoạn văn nêu cảm nghĩ cho
từng câu thơ,các biện pháp liên tưởng,so
sánh
c/ KB:_ Qua bài thơ ta càng hiểu thêm
tâm hồn lạc quan yêu đời của Bác
_Bác là một nghệ sĩ yêu cái đẹp và sáng
tạo cái đẹp cho đời
* HĐ 3: Nhận xét,đánh giá.
GV nhận xét phù hợp
Tuyên dương những cá nhân,tổ chuẩn
bị tốt
Ghi điểm khuyến khích
HS trình bày cá nhân (3 em)
Đại diện tổ trình bày (2 tổ)
HS còn lại chú ý nghe,nhận xét bổ sung
2.Tổ:
III.Tổng kết:
4.Củng cố: _Phát huy những ưu điểm,hạn chế những thiếu sót để rút kinh nghiệm lần
sau trình bày tốt hơn,đạt kết quả cao hơn
5.Dăn dò: _ Xem lại dàn ý đã chuẩn bị.
_ Xem lại dàn ý gợi mở,hướng dẫn
_ Chuẩn bị bài” Một thứ quà của lúa non: Cốm”
*******************************