- Giáo viên chuyển sang phần 2: Yêu cầu học sinh tiến hành thí nghiệm như hình 10.2 - Giáo viên chú ý học sinh: cần giữ trật tự, gõ mạnh vừa phải và mỗi nhóm chỉ gõ 2 lần: + Lần 1: gõ để[r]
Trang 1Ngày soạn: 23.10.2009 Vật lý 7
BÀI 10 NGUỒN ÂM
I Mục tiêu:
1 Kiến thức:
- Nêu được đặc điểm chung của các nguồn âm
- Nhận biết được một số nguồn âm thường gặp trong đời sống
2 Kỹ năng:
- Quan sát thí nghiệm kiểm chứng để rút ra đặc điểm của nguồn âm là dao động
3 Thái độ:
- Yêu thích môn học
- Liên hệ thực tế
- Có ý thức hợp tác nhóm để giải quyết những yêu cầu giáo viên đặt ra
II Chuẩn bị:
- Đối với giáo viên:
* Chuẩn bị cho mỗi nhóm
o Một sợi dây cao su mảnh
o Một dùi trống và trống
o Một âm thoa và búa cao su
* Chuẩn bị cho cả lớp: 1 cốc không và 1 cốc có nước
- Đối với học sinh:
o Chuẩn bị bài
o Một tờ giấy
o Một mẫu lá chuối
III Tổ chức hoạt động dạy và học
* Hoạt động 1: Tổ chức tình huống học tập (5’)
- Yêu cầu học sinh đọc phần thông báo ở đầu
chương
- Yêu cầu học sinh cho biết mục tiêu của
Chương II Âm học.
- Giáo viên hướng dẫn học sinh hướng đến 5
vấn đề cần giải quyết của chương này
* Tổ chức tình huống học tập: Yêu cầu 1 học
sinh đọc phần mở đầu của bài Nêu vấn đề: âm
thanh được tạo ra như thế nào?
* Hoạt động 2: Nhận biết nguồn âm (10’)
- Yêu cầu học sinh đọc câu C1, sau đó 1 phút
giữ yên lặng để trả lời câu hỏi C1
I Nhận biết nguồn âm
Vật phát ra âm gọi là nguồn âm
Trang 2- Học sinh giữ trật tự, lắng nghe âm thanh để
trả lời câu C1
- Giáo viên thông báo: vật phát ra âm gọi là
nguồn âm
- Yêu cầu học sinh kể tên một số nguồn âm
* Hoạt động 3: Tìm hiểu đặc điểm chung của nguồn âm (15’)
- Yêu cầu học sinh đọc phần thông tin 1
- Yêu cầu các nhóm tiến hành làm như 2 bạn ở
hình 10.1 và trả lời câu hỏi C3
- Giáo viên yêu cầu học sinh các nhóm khác
nhận xét xem câu trả lời của nhóm bạn giống
với kết quả thí nghiệm của nhóm mình
không?
- Giáo viên chuyển sang phần 2: Yêu cầu học
sinh tiến hành thí nghiệm như hình 10.2
- Giáo viên chú ý học sinh: cần giữ trật tự, gõ
mạnh vừa phải và mỗi nhóm chỉ gõ 2 lần:
+ Lần 1: gõ để nghe âm phát ra
+ Lần 2: để kiểm tra vật có rung động không?
- Yêu cầu các nhóm dựa vào kết quả thu được
trả lời câu C4
- Giáo viên nhận xét và chốt lại
- Giáo viên thuyết trình cung cấp thông tin: sự
rung động qua lại vị trí cân bằng của dây cao
su, thành cốc, mặt trống … gọi là dao động
- Yêu cầu học sinh chuyển sang phần 3: yêu
cầu học sinh làm thí nghiệm như hình 10.3 và
giải quyết câu C5
- Giáo viên hướng dẫn học sinh đưa ra phương
án kiểm tra vật có rung động hay không:
+ Dùng tay sờ nhẹ
+ Đặt một quả bóng cạnh nhánh âm thoa quả
bóng bị nẩy ra
+ Buộc 1 que tăm vào một nhánh âm thoa, gõ
nhẹ, đặt một đầu của tăm xuống nước làm cho
mặt nước dao động
- Yêu cầu cá nhân học sinh hoàn thành phần
kết luận
- Giáo viên yêu cầu học sinh cho biết các
nguồn âm có chung đặc điểm gì?
II Các nguồn âm có chung đặc điểm gì?
Thí nghiệm
Sự rung động qua lại vị trí cân bằng của dây cao su, thành cốc, mặt trống … gọi
là dao động
* Kết luận: Khi phát ra âm các vật đều
dao động
* Hoạt động 4: Vận dụng (10’)
- Yêu cầu học sinh trả lời câu hỏi C6: yêu cầu III Vận dụng
Trang 3học sinh tiến hành làm cho tờ giấy và lá chuối
phát ra âm
- Yêu cầu học sinh kể tên hai nhạc cụ phát ra
âm và chỉ ra bộ phận phát ra âm trong hai
nhạc cụ đó?
- Yêu cầu các học sinh trả lời các học sinh khác
nhận xét và có thể cho thêm ví dụ và chỉ ra bộ
phận phát ra âm thanh
- Giáo viên yêu cầu học sinh các nhóm làm thí
nghiệm như yêu cầu của câu C8
- Giáo viên hướng dẫn: có thể dán các tua giấy
mỏng ở miệng lọ
- Giáo viên bố trí và tiến hành thí nghiệm như
hình 10.4 và yêu cầu học sinh trả lời các câu
hỏi a, b trong câu C9
C9:
a Ống nghiệm và nước trong ống nghiệm dao động
b Ống có nhiều nước nhất phát ra âm trầm nhất, ống có ít nước nhất phát ra
âm bổng nhất
c Cột không khí trong ống dao động
d Ống có ít nước nhất phát ra âm trầm nhất, ống có nhiều nước nhất phát ra âm bổng nhất
* Hoạt động 5: Củng cố - hướng dẫn về nhà (5’)
- Yêu cầu học sinh trả lời các câu hỏi:
+ Vật phát ra âm có chung đặc điểm gì?
+ Hãy tìm trong cuộc sống 3 nguồn âm?
- Cho học sinh đọc mục “Có thể em chưa biết”
Tìm hiểu:
+ Bộ phận nào trong cổ phát ra âm?
+ Phương án kiểm tra?
- Giáo viên hướng học sinh đến kiến thức bài
học vừa xong để giải quyết các câu hỏi đặt ra
- Hướng dẫn về nhà:
+ Biết được đặc điểm chung của các nguồn âm
+ Tìm được ví dụ và chỉ ra được bộ phận nào của
vật phát ra âm
+ Làm các bài tập trong sách bài tập từ 10.1 đến
10.5