Bài mới: * Giới thiệu bài: Trong thời kỳ chế độ phong kiến suy tàn đã nảy sinh và bước đầu phát triển nền sản xuất của CNTB, dẫn tới mâu thuẫn ngày càng tăng... Lª TiÕn NhËt.[r]
Trang 1Ngày soạn:15/8/2010
Ngày dạy: 17/8/2010
Phần 1: LỊCH SỬ THẾ GIỚI
LỊCH SỬ THẾ GIỚI CẬN ĐẠI
Chương I:
THỜI KỲ XÁC LẬP CỦA CHỦ NGHĨA TƯ BẢN (GIỮA THẾ KỶ XVI- NỬA SAU THẾ KỶ XIX)
Tiết 1 Bài 1:
NHỮNG CUỘC CÁCH MẠNG TƯ SẢN ĐẦU TIấN
I Mục tiờu bài học:
ơ[1 Kiến thức:
Giỳp học sinh nắm được:
- Nguyờn nhõn, diễn biến, tớnh chất, ý nghĩa lịch sử của:
+ Cỏch mạng Hà Lan giữa TK XVI
+ Cỏch mạng Anh giữa TK XVII
- Cỏc khỏi niệm cơ bản “CMTS”, “ giai cấp tư sản và vụ sản”
2 Tư tưởng:
Bồi dưỡng cho học sinh;
- Nhận thức đỳng vai trũ của giai cấp nụng dõn trong cuộc cỏch mạng
- Nhận thấy CNTB cú mặt tiến bộ, song vẫn chỉ là chế độ búc lột thay thế cho chế độ phong kiến
3 Kỹ năng:
- Rốn kỹ năng sử dụng bản đồ thế giới, lược đồ cuộc nội chiến ở Anh …
- Độc lập giải quyết các vấn đề trong học tập
II Phương tiện thực hiện
Thầy:
- Bản đồ hành chớnh thế giới
- Lược đồ cuộc nội chiến ở Anh
- Tranh “xử tử Saclơ I”
Trò: Học bài cũ, đọc trước bài mới
III Cách thức tiến hành:
Sủ dụng phương pháp dạy học nêu vấn đề, thảo luận nhóm, khai thác tranh
ảnh trực quan, phân tích đánh giá sự kiện
IV Tiến trình giờ dạy:
A ổn định tổ chức.
B Kiểm tra: Sự chuẩn bị của học sinh
C Bài mới:
* Giới thiệu bài: Trong thời kỳ chế độ phong kiến suy tàn đó nảy sinh và bước đầu phỏt triển nền sản xuất của CNTB, dẫn tới mõu thuẫn ngày càng tăng
Trang 2giữa giai cấp phong kiến, tư sản và cỏc tầng lớp nụng dõn lao động Một cuộc cỏch mạng sẽ nổ ra
Hoạt động 1
- Học sinh đọc
? Những sự kiện nào chứng tỏ 1 nền sản
xuất mới ra đời ở Tõy Âu?
? Sự thay đổi về kinh tế đó kộo theo sự
thay đổi về xó hội như thế nào?
? Trong xó hội phong kiến cú hai giai
cấp (mới) cơ bản nào?
? Khi cú hai giai cấp mới xuất hiện thỡ
xó hội cú thờm những mõu thuẫn nào?
? Để giải quyết cỏc mõu thuẫn này cần
phải làm gỡ?
Hoạt động 2
? Nguyờn nhõn làm bựng nổ cỏch mạng
Hà Lan?
Giỏo viờn: Tõy Ban Nha vơ vột, búc lột,
tăng thuế: sản xuất chỉ bằng 1/6 tư bản
nhưng phải nộp 40% thuế
? Vậy cỏch mạng Hà Lan diễn ra như
thế nào?
- Nờđeclan= “sứ thấp”, phần lớn đất đai
thấp hơn mặt biển
? Cỏch mạng Hà Lan giành độc lập cú ý
nghĩa như thế nào?
? Tại sao núi cỏch mạng tư sản Hà Lan
là cuộc cỏch mạng tư sản đầu tiờn trờn
thế giới?
Hoạt động 3
? Tỡnh hỡnh kinh tế ở Anh TK XVI ?
? Tầng lớp quý tộc mới được ra đời từ
tầng lớp nào?
Hoạt động 4
I Sự biến đổi về KT- XH Tõy Âu
trong cỏc thế kỷ XV- XVII Cỏch mạng Hà Lan TK XVI
1 Một nền sản xuất mới ra đời
* Kinh tế:
- Vào TK XVI, Tõy Âu xuất hiện nền sản xuất mới đú là nền sản xuất TBCN
* Xó hội:
- Xuất hiện hai giai cấp mới: Tư sản và
vụ sản → kộo theo những mõu thuẫn mới
+ Chế độ phong kiến ›‹ nụng dõn + Tư sản ›‹ vụ sản
+ Tư sản ›‹ chế độ phong kiến
=> Đõy chớnh là nguyờn nhõn cỏc cuộc cỏch mạng nổ ra
2 Cỏch mạng Hà Lan thế kỷ XVI.
- Nguyờn nhõn:
+ Kinh tế TBCN sớm phỏt triển nhưng thực dõn Tõy Ban Nha ngăn cản sự phỏt triển này
* Diễn biến:
- T8 1566: Nụng dõn Nờđeclan nổi dậy
- 1581: 7 tỉnh Nờđeclan thành lập “cỏc tỉnh liờn hiệp” (Hà Lan)
- 1648: Hà Lan giành độc lập
* í nghĩa:
- Mở đường cho Kinh tế TBCN phỏt triển
- Là cuộc cỏch mạng tư sản đầu tiờn trờn thế giới dưới hỡnh thức đấu tranh giải phúng dõn tộc
II Cỏch mạng tư sản Anh giữa TK
XVII.
1 Sự pht triển của chủ nghĩa tư bản ở
Anh.
* Kinh tế:
- Quan hệ sản xuất TBCN phỏt triển mạnh
Trang 3- Học sinh đọc.
? Sự kiện nào mở đầu cho cuộc cỏch
mạng tư sản Anh?
? Qua giai đoạn 1 cho biết tương quan
lực lượng giữa quõn của nhà vua và
quốc hội? tại sao?
? Sự kiện mở đầu cho giai đoạn 2 là gỡ?
? Vỡ sao ở Anh lại cú cuộc đảo chớnh
ngày thỏng 12.1688?
? Em hiểu chế độ quõn chủ lập hiến là
gỡ?
Hoạt động 5
? í nghĩa cuộc cỏch mạng tư sản Anh?
* Xó hội:
- Xuất hiện giai cấp mới, tầng lớp mới (quý tộc mới) và những mõu thuẫn mới:
Tư sản quý tộc mới ›‹ chế độ phong kiến
… => nguyờn nhõn bựng nổ cỏch mạng
2 Tiến trình cách mạng.
a Giai đoạn 1 (1642-1648)
- T8.1642 nội chiến bựng nổ
- 1648 giai đoạn 1 kết thỳc với sự thắng lợi nghiờng về Quốc hội
b Giai đoạn 2 (1649-1688)
- 30.1.1649 Saclơ I bị xử tử → Anh trở thành nước Cộng hoà
- Cuộc đảo chớnh 12.1688 đó đưa nước Anh từ chế độ cộng hoà → nền quõn chủ lập hiến
3 ý nghĩa lịch sử của cách mạng tư
sản Anh giữa TK XVII.
- Là cuộc nội chiến đỏnh đổ quan hệ sản xuất phong kiến, mở đường cho quan hệ sản xuất TBCN phỏt triển
=> chỉ đem lại quyền lợi cho quý tộc mới và tư sản, quần chỳng nụng dõn khụng được hưởng gỡ
D Củng cố.
? So sỏnh điểm giống và khỏc nhau giữa cỏch mạng tư sản Hà Lan và cỏch mạng tư sản Anh?
E Hướng dẫn.
- Học nội dung bài
- Chuẩn bị phần III
Trang 4Ngày soạn: 17/8/2010
Ngày dạy: 19/8/2010
Tiết 2 Bài 1:
NHỮNG CUỘC CÁCH MẠNG TƯ SẢN ĐẦU TIấN
(tiếp theo)
I Mục tiêu bài học:
- Giỳp học sinh nắm được nguyờn nhõn, diễn biến, tớnh chất và ý nghĩa lịch sử của cuộc đấu tranh giành độc lập của 13 Bang thuộc địa ở Bắc Mĩ
- Việc thành lập hợp chủng quốc Mĩ
- Nhận thức đỳng vai trũ của quần chỳng nhõn dõn trong cỏch mạng
- Rốn kỹ năng sử dụng bản đồ, ảnh
- Độc lập làm việc trong quỏ trỡnh học tập
II Phương tiện thưc hiện:
Thầy: - Bản đồ hành chớnh chõu Mĩ
- Lược đồ 13 thuộc địa Anh ở bắc Mĩ Trò: Học bài cũ, đọc trước bài mới
III Cách thức tiến hành.
Sử dụng phương pháp: Thảo luận nhóm, đàm thoại, phân tích - đánh giá sự kiện lịch sử, thảo luận nhóm
IV Tiến trình giờ dạy.
1 Tổ chức:
2 Kiểm tra:
? Em hóy cho biết sự giống và khỏc nhau giữa cỏch mạng tư sản Anh và cỏch mạng tư sản Hà Lan?
3 Bài mới.
* Giới thiệu bài: Cũng giống như ở Chõu Âu, ở bờn kia bờ đại dương, quan
hệ sản xuất TBCN cũng đang phỏt triển mạnh ở 13 Bang thuộc địa của Anh Song vấp phải sự kỡm hóm của Thực dõn Anh → cỏch mạng bựng nổ
Hoạt động 1
- Học sinh đọc
? Thực dõn Anh thành lập 13 bang thuộc
địa ở bắc Mĩ vào thời gian nào?
? Tỡnh hỡnh kinh tế ở bắc Mĩ như thế
nào?
? Vỡ sao nhõn dõn cỏc thuộc địa ở bắc
Mĩ đầu tranh chống thực dõn Anh?
III Chiến tranh giành độc lập của cỏc
thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ.
1 Tỡnh hỡnh cỏc thuộc địa Nguyờn
nhõn của chiến tranh.
- Từ TK XVII - TK XVIII, Thực dõn Anh thành lập 13 thuộc địa ở bắc Mĩ
- Kinh tế ở bắc Mĩ sớm phỏt triển theo con đường TBCN nhưng thực dõn Anh kỡm hóm sự phỏt triển này
=> Xó hội cú ›‹ mới gay gắt: Nhõn dõn thuộc địa ›‹ với chớnh quốc → nguyờn
Trang 5Hoạt động 2
? Sự kiện mở đầu cho cuộc chiến tranh
ở bắc Mĩ là gỡ?
? Diễn biến tiếp theo của cuộc chiến
tranh là gỡ?
* Giới thiệu về Gioúc- giơ- oa- sinh-
tơn?
? Theo em tớnh chất tiến bộ của TN thể
hiện ở những điểm nào?
Hoạt động 3
? Kết quả?
- Học sinh đọc
? Kết quả của cuộc đấu tranh giành độc
lập ở bắc Mĩ?
? Khi một nhà nước mới ra đời, để quản
lý đất nước thỡ phải làm gỡ?
? Em nhận xột gỡ về Hiến phỏp 1787?
- í nghĩa của cuộc CMTS Mĩ?
nhõn làm bựng nổ chiến tranh
2 Diễn biến chiến tranh.
- T12- 1773 Nhõn dõn Cảng Botton nộm cỏc thựng chố của Anh xuống biển
- 5.9- 26.10.1774 Hội nghị lục địa họp
- T4-1775 chiến tranh bựng nổ giữa chớnh quốc và thuộc địa do Gioúc-giơ-oa-sinh-tơn chỉ huy?
- 4.7.1776 “Tuyờn ngụn độc lập” được cụng bố
- 17.10.1777 quõn khởi nghĩa thắng một trận lớn ở Xa-ra-tụ-ga
=> Năm 1783 Anh ký Hiệp ước Vecxai cụng nhận nền độc lập của Bắc Mĩ
3 Kết quả và ý nghĩa cuộc chiến tranh
giành độc lập của cỏc thuộc địa Anh ở bắc Mĩ.
a Kết quả:
- Theo Hiệp ước Vecxai, Anh thừa nhận nền độc lập của Bắc Mĩ
- Một quốc gia tư sản mới ra đời- Hợp chủng quốc Mĩ (Mĩ)
- 1787 ban hành Hiến phỏp mới
b í nghĩa
- Là cuộc đấu tranh giải phúng dõn tộc
mở đường cho CNTB Mĩ phỏt triển
=> Là cuộc CMTS khụng triệt để
4 Củng cố.
? Tại sao núi cuộc đấu tranh giành độc lập của 13 thuộc địa Anh ở bắc Mĩ là cuộc cỏch mạng tư sản?
5 Hướng dẫn.
Bài tập: Lập niờn biểu về diễn biến chớnh của cuộc đấu tranh giành độc lập ở bắc Mĩ?
Trang 6Ngày soạn:20/8/2010
Ngày dạy: 24/8/2010
Tiết 3 Bài 2:
CÁCH MẠNG TƯ SẢN PHÁP
(1789- 1794)
I Mục tiêu bài học:
1 Kiến thức:
Giỳp học sinh hiểu:
- Nguyờn nhõn dẫn đến cuộc CMTS Phỏp
- Những thắng lợi đầu tiờn trờn mặt trận tư tưởng và sự kiện tấn cụng phỏo đài Baxti
2 Tư tưởng
- Giỏo dục học trũ cỏch nhỡn nhận đỏnh giỏ ý nghĩa cỏch mạng Phỏp
3 Kỹ năng:
-Rốn kỹ năng vẽ, sử dụng bản đồ, lập bảng niờn biểu
- Biết phõn tớch, so sỏnh cỏc sự kiện, liện hệ kiến thức đang học với cuộc sống
II Phương tiện thực hiện:
Thầy:
- Bản đồ nước Phỏp thế kỷ XVIII
- Đĩa tư liệu lịch sử 8
Trò: Học bài cũ, đọc trước bài mới
III Cách thức tiến hành.
Sử dụng phương pháp:
- Thảo luận nhóm, khai thác tranh ảnh trực quan
- Nờu vấn đề, phõn tớch
IV Tiến trình giờ dạy:
1 Tổ chức:
2.Kiểm tra.
- Nờu ý nghĩa cỏc cuộc cỏch mạng tư sản đầu tiờn?
3 Bài mới.
* Giới thiệu bài
Hoạt động 1
? Em cú nhận xột gỡ về tỡnh hỡnh kinh tế
Phỏp trước cỏch mạng?
Hoạt động 2
I Nước Phỏp trước cỏch mạng.
1 Tỡnh hỡnh kinh tế.
- Nụng nghiệp: Thụ sơ, lạc hậu
- Cụng thương nghiệp: đó phỏt triển song lại bị chế độ phong kiến cản trở
2 Tỡnh hỡnh chớnh trị- xó hội.
Trang 7? Tinh hỡnh chớnh trị Phỏp trước cỏch
mạng cú đặc điểm gỡ?
Cho học sinh vẽ sơ đồ
? Qua sơ đồ em cú nhận xột gỡ về tỡnh
hỡnh chớnh trị Phỏp trước cỏch mạng?
Hoạt động 3
? Hóy kể tờn những tờn tuổi tiờu biểu
trờn mặt trận đấu tranh tư tưởng.?
? Cuộc đấu tranh của họ cú tỏc dụng
như thế nào đối với cỏch mạng?
? Dựa vào đoạn trớch trong SGK hóy
nờu một vài điểm trong tư tưởng của
những tờn tuổi tiờu biểu đú.?
Hoạt động 4
? Hóy nờu những biểu hiện về sự khủng
hoảng của chế độ quõn chủ chuyờn chế?
- Là nước quõn chủ chuyờn chế
- Xó hội phõn ra ba đẳng cấp: Tăng lữ, quý tộc và đẳng cấp thứ 3
=> Cỏc đẳng cấp cú quyền lợi và địa vị khỏc nhau
1%
+ cú mọi quyền + khụng phải đúng thuế 99%
Tư sản + Khụng cú quyền gỡ N.dõn
+ Đúng thuế Các tầng lớp nhân dân khác
3 Đấu tranh trờn mặt trận tư tưởng.
- Trào lưu tư tưởng triết học ỏnh sỏng với những tờn tuổi tiờu biểu: Mụng te- xki- ơ, Vụnte, Rỳt- xơ…
=> Đả kớch vào chế độ quõn chủ chuyờn chế thỳc đẩy cỏch mạng nổ ra
II Cỏch mạng bựng nổ.
1 Sự khủng hoảng của chế độ quõn
chủ chuyờn chế.
- Chế độ phong kiến ngày càng suy yếu
ĐẲNG CẤP THỨ 3
Trang 8Hoạt động 5
? Sự kiện mở đầu cho cuộc cỏch mạng
bựng nổ?
? Túm tắt ngắn gọn những thắng lợi
bước đầu của cỏch mạng?
? Tại sao núi cuộc tấn cụng phỏo đài
Baxti dó mở đầu cho thắng lợi của
CMTS Phỏp?
→ Nhà nước trở thành con nợ lớn
- Cụng thương nghiệp đỡnh đốn sa sỳt
- Nhiều cuộc khởi nghĩa nụng dõn nổ ra
2 Mở đầu thắng lợi của cỏch mạng.
- 5.5.1789: Hội nghị 3 đẳng cấp họp ở Vecxai, song quyền lợi của đẳng cấp thứ
ba khụng được thoả món
- 17.6.1789 Đẳng cấp thứ ba tự họp và tuyờn bố Quốc hội lập hiến
- 14.7.1789 Khởi nghĩa vũ trang quần chỳng tấn cụng phỏo đài Baxti
=> Chế độ quõn chủ chuyờn chế bị giỏng đũn đầu tiờn quan trọng → cỏch mạng bắt đầu thắng lợi
4 Củng cố:
? Tỡnh hỡnh nước Phỏp trước cỏch mạng?
? Hóy nờu những thắng lợi bước đầu của cỏch mạng?
5 Hướng dẫn về nhà:
- Học nội dung
- Chuẩn bị phần III
Trang 9Ngày soạn: 23/8/2010
Ngày dạy: 26/8/2010
CÁCH MẠNG TƯ SẢN PHÁP (Tiếp theo)
(1789-1794)
I Mục tiêu bài học
-Giỳp học sinh nắm được:
+ Diễn biến cỏch mạng Phỏp qua 3 giai đoạn, vai trũ của quần chỳng nhõn dõn trong cỏch mạng
+ í nghĩa lịch sử của cỏch mạng Phỏp
- Nhận thức tớnh chất hạn chế của cỏch mạng, bài học kinh nghiệm rỳt ra từ cỏch mạng
- Rốn kỹ năng vẽ, sử dụng bản đồ, lập niờn biểu …
II Phương tiện thực hiện
thầy: ảnh chân dung của Rôbexpie, đĩa tư liệu lịch sử 8, sách chìa khoá vàng Bản đồ nước Phỏp TK XVIII
Trò: Học bài cũ, đọc trước bài mới
III Cách thức tiến hành
- Nờu vấn đề, thảo luận nhóm, thuyết trình
IV Tiến trình giờ dạy
1 Tổ chức:
? Những tiền đề dẫn đến CMTS Phỏp bựng nổ?
? Nờu thắng lợi bước đầu của cỏch mạng?
2 Bài mới:
* Giới thiệu bài:
? Cỏch mạng thắng lợi ở Pari tỡnh
hỡnh nước Phỏp như thế nào?
? Hiến phỏp tiếp theo của cỏch
mạng Phỏp như thế nào?
? Nờu những điểm tiến bộ và hạn
chế trong “Tuyờn ngụn Nhõn quyền
và Dõn quyền” của Phỏp?
→ Chỉ là sự lừa bịp của giai cấp tư
sản
? Vỡ sao nước Phỏp lại ở vào tỡnh
trạng “ Tổ quốc lõm nguy?
? Nhõn dõn Pari làm gỡ trước tỡnh
trạng “ Tổ quốc lõm nguy”?
III Sự phỏt triển của cỏch mạng.
1 Chế độ quõn chủ lập hiến
(14.7.1789- 10.8.1792)
- Phỏi lập hiến (đại tư sản) lờn nắm quyền
- T8.1789: Quốc hội thụng qua “Tuyờn ngụn Nhõn quyền và Dõn quyền”
- T9.1791: Thụng qua Hiến phỏp mới
- T8.1972: 80 vạn quõn tràn về Phỏp
- 10.8.1792: Nhõn dõn Pari lật đổ phỏi lập hiến → xoỏ bỏ chế độ phong kiến đi lờn nền Cộng hoà tư sản
2 Bước đầu nền cộng hoà (21.9-
Trang 10? Sau khi Pháp lập hiến bị lật đổ
tình hình nước Pháp như thế nào?
? Phái Gi-rông-đanh đã có những
việc làm gì?
? Tình hình nước Pháp từ năm
1793? Thái độ của phái
Gi-rông-đanh?
? Trước thái độ của phái
Gi-rông-đanh quần chúng nhân dân đã có
hành động gì?
? Phái Gi-rông-đanh bị lật đổ, chính
quyền thuộc về tay ai?
? Nêu những việc làm của phái
Giacôbanh?
? Em có những nhận xét gì về việc
làm của phái Giacôbanh khi họ lên
nắm quyền?
? Vì sao sau năm 1794 CMTS Pháp
không thể tiếp tục phát triển?
* Học sinh khá: Tại sao nói nền
Chuyên chính dân chủ Giacôbanh
là đỉnh cao nhất?
? Ý nghĩa lịch sử cách mạng tư sản
Pháp?
? CMTS Pháp có hạn chế gì?
2.6.1793)
- Phái Gi-rông-đanh lên nắm quyền
- 21.9.1792: Nền công hoà được xác lập
- 21.1.1793: Vua Lui I XVI bị xử tử
- 1793 tình hình nước Pháp hỗn loạn, phái Gi-rông-đanh chỉ lo củng cố quyền lực
- 2.6.1793 Luật sư Rô be-Spie lãnh đạo nhân dân đứng lên lật đổ phái Gi-rông-đanh
3 Chuyên chính dân chủ cách mạng
Giacôbanh (2.6.1793-27.7.1794).
- Phái Giacôbanh (những người dân chủ và cách mạng) lên nắm quyền → nước Pháp
từ chế độ cộng hoà → nền chuyên chính dân chủ cách mạng
- Tiến hành trừng trị bọn phản cách mạng, giải quyết vấn đề ruộng đất, mức thuế, lương bổng, … cho nhân dân
- Phái Giacôbanh ›‹ nội bộ
- 27.7.1794: bọn phản cách mạng tiến hành đảo chính
=> CMTS Pháp kết thúc
4 Ý nghĩa lịch sử của Cách mạng tư sản
Pháp cuối TK XVIII.
- Lật đổ chế độ phong kiến, mở đường cho CNTB phát triển
* Hạn chế:
- Không giải quyết triệt để vấn đề ruộng đất
- Không hoàn toàn xoá bỏ chế độ phong kiến bóc lột
3 Củng cố:
- Cách mạng tư sản Pháp có mấy giai đoạn? giai đoạn nào là đỉnh cao nhất?
vì sao?
4 Hướng dẫn về nhà:
-Lập bảng niên biểu về các giai đoạn CMTS Pháp