LIEÂN KEÁT TRONG VAÊN BAÛN I – MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT - Hiểu rõ liên kết là một trong những đặc tính quan trọng nhất của văn bản - Biết vận dụng những hiểu biết về liên kết vào việc đọc – hiểu v[r]
Trang 1Tuần: Ngày soạn:
Tiết : Ngày dạy:
CỔNG TRƯỜNG MỞ RA *LÍ LAN*
I – MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT
- Thấy được tình cảm sâu sắc của người mẹ đối với con thể hiện trong một tình huống đặc biệt: đêm trước ngày khai trường
- Hiểu được tình cảm cao quí, ý thức trách nhiệm của gia đình đối với trẻ em – tương lai nhân loại
- Hiểu được giá trị của những hình thức biểu cảm chủ yếu trong một văn bản nhật dụng
II – TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG
1 Kiến thức
- Tình cảm sâu nặng của cha mẹ, gia dình với con cái, ý nghĩa lớn lao của nhà trường đối với cuộc đời mỗi con người, nhất là với tuổi thiếu niên, nhi đồng
- Lời văn thể hiện tâm trạng người mẹ đối với con trong văn bản
2 Kĩ năng
- Đọc – hiểu một văn bản biểu cảm được viết như những dòng nhật kí của người mẹ
- Phân tích một số chi tiết tiêu biểu diễn tả tâm trạng của người mẹ
- Liên hệ vận dụng khi viết bải văn biểu cảm
III HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung bài
Hoạt động 1: Khởi động: (5’)
* Ổn định: (1’)
Kiểm diện, trật tự
* Kiểm tra: (2’)
Kiểm tra sự chuẩn bị sách vở của
học sinh ; việc soạn bài của học
sinh
* Giới thiệu bài: (2’)
Gợi lại kĩ niệm ngày khai trường
đầu tiên vào lớp 1 của mỗi học
sinh: Bằng bài hát “Ngày đầu
tiên đi học” Trong ngày đầu tiên
đi học ai đưa em đến trường?
Em hãy tưởng tượng và nhớ lại
đêm hôm trước ngày khai trường
đó,mẹ em đã làm gì cho em và
suy nghĩ gì không?
Từ đó GV dẫn vào bài: Tiết học
hôm nay sẽ giúp cho chúng ta
-Lớp trưởng báo cáo
Học sinh nhớ lại và tưởng tượng lại thông qua ngày học đầu tiên của các em nhỏ…
Các em sẽ nói được mẹ đã làm gì, nhưng các em khó mà biết được
Trang 2hiểu được và sống lại kỷ niệm
trong đêm trước ngày khai trường
để vào lớp 1 của con những
người mẹ đã làm gì và nghĩ gì
Và qua đó cũng thấy được ý
nghĩa lớn lao của nhà trường đối
với cuộc đời của mỗi con người
mẹ đã nghĩ gì
-Nghe và ghi tựa bài vào tập
Hoạt động 2: Tìm hiểu chung: (3’)
- Bằng suy nghĩ của mình hãy
cho biết giáo dục có vai trò ntn
đối với sự phát triển của xã hội?
Vì vậy giáo dục cần phải được
xem trọng Hiện nay nước ta đặït
giáo dục ở vị trí nào? (Sự nghiệp
giáo dục có là của riêng ai
không?
Cổng trường mở ra là một văn
bản nhật dụng, văn bản này đề
cập đến những mối quan hệ
nào?
- Hs suy nghĩ + phát biểu ý kiến
- Là quốc sách hàng đầu
- Là sự nghiệâp của toàn xã hội
- Quan hệ giữa gia đình, nhà trường và trẻ em
I Tìm hiểu chung
- Giáo dục có vai trò to lớn đối với sự phát triển của xã hội
- Giáo dục là sự nghiệp của toàn xã hội
- Cổng trường mở ra là văn bản nhật dụng đề cập tới những mối quan hệ giữa gia đình, nhà trường và trẻ em
Hoạt động 3: Đọc – Hiểu văn bản (20’)
- Theo em cần đọc vbản bằng
giọng điệu nào?
- Cho hs tìm hiều phần chú
thích?
- Theo dõi ND vbản, em hãy cho
biết văn bản này nhằm: Kể
chuyện nhà trường, chuyện đưa
con đến trường hay biểu hiện
tâm tư người mẹ?
- Nếu thế nhân vật chính tong
văn bản này là ai?
Bình: Người mẹ trong văn bản
được nhà văn nữ đầy tài năng Lí
Lan khắc họa hết sức sắc nét
thông qua Những tình cảm dịu
ngọt dành cho con và Tâm trạng
của người mẹ trong đêm không
ngủ được.
- Em hãy xác định 2 phần ND
đó trên vbản?
- Chúng ta sẽ tìm qua từng nội
dung ấy trên văn bản?
Đọc: Nhỏ nhẹ, tha thiết, chậm rãi.
-Hs tập đọc theo giọng điệu đó (4
hs đọc vbản)
Chú thích: SGK/Tr 8.
- Văn bản nhằm biểu hiện tâm tư người mẹ
- Nhân vật chính: Người mẹ
- Bố cục: 2 phần:
1 “Từ đầu … ngủ sớm”.
2 “phần còn lại”
- HS nhắc lại 2 nội dung đó
II Phân tích:
1 Nội dung
a Những tình cảm dịu ngọt
mà người mẹ dành cho con:
- Không ngủ được vì hồi hôïp, vui sướng và hi vọng
- Quan tâm trìu mến:
+ Quan sát biểu hiện của con + Vỗ về cho con ngủ
Trang 3- Trong đêm trước ngày con vào
lớp một tâm trạng của người mẹ
ntn?
- Vì sao người mẹ không ngủ
được?
- Xuất phát từ tình yêu thương lo
lắng, người mẹ đã thể hiện gì và
làm gì cho đưá con của mình?
(Còn bây giờ … mút kẹo; háo
hức ) – dựa vào đâu người mẹ
biết được những điều này ở con?
- Qua các cử chỉ đó thể hiện
tình cảm gì của mẹ?
GV bình: Đó là đức hi sinh
Vẻ đẹp giản dị mà lớn lao của
tình mẫu tử trong cuộc sống của
người mẹ VN
Đức hi sinh ấy còn thể hiện rõ
hơn qua việc khắc họa tâm trạng
của người mẹ trong đêm không
ngủ được
- Trong đêm không ngủ, tâm trí
mẹ đã sống lại những kỷ niệm
quá khứ nào?
- Thông qua câu chuyện về ngày
khai trường ở Nhật, người mẹ
muốn khẳng định điều gì?
- Câu văn nào nói lên vai trò và
tầm quan trọng to lớn của nhà
trường đối với thế hệ trẻ?
- Câu nói của mẹ: “Bước qua
cánh cổng trường là 1 thế giới kì
diệu sẽ mở ra.” Em hiểu câu đó
ntn?
- Đêm trước ngày con vào lớp một mẹ không ngủ được
Là vì lo cho cho con - hồi hôïp, vui sướng và hi vọng
- Quan sát, quan tâm một cách trìu mến
- Đắp mền, buông mùng, lượm đồ chơi, nhìn con ngủ,
- Xem lại những thứ đã chuẩn bị sẵn sàng chưa
Một lòng vì con, lấy giấc ngủ của con làm niềm vui cho mẹ
- Nhớ ngày bà ngoại dắt tay mẹ vào lớp 1
- Nhớ tâm trạng hồi hợp trước cổng trường
- Khẳng định vai trò của giáo dục đối với thế hệ tương lai
- Ai cũng biết rằng mỗi sai lầm
sau này
+ đoạn cuối
* HS thảo luận nhóm:
- Khẳng định vai trò của nhà
trường: Mang lại cho em tri thức, tình cảm tư tưởng, đạo lí…
+ Chuẩn bị sẵn sàng mọi thứ cho con ngày đầu tiên đến trường
b Tâm trạng của người mẹ
trong đêm không ngủ được:
- Hồi tưởng lại kỷ niệm sâu đậm của bản thân về ngày đầu tiên đi học
- Suy nghĩ về vai trò của giáo dục đối với thế hệ tương lai
2 Nghệ thuật
- Sử dụng ngôi kể thứ I để bộc bạch tâm tình của người mẹ đối với con
- Ngôn từ giàu cảm xúc
3 Ý nghĩa văn bản
Văn bản Giúp ta hiểu thêm tấm lòng thương yêu, tình cảm sâu nặng của người mẹ đối với con và vai trò to lớn của nhà trường đối với cuộc sống của mỗi con người
Trang 4- Văn bản sử dụng ngôi kể nào?
Kể như vậy có tác dụng gì?
- Đọc bài văn em cảm thấy gì?
- Vì đâu mà ta có được cảm xúc
ấy?
- Bài văn giúp ta hiểu thêm
những gì?
* GV bình: Văn bản Cổng trường
mở ra vì thế là bài ca về tình
mẫu tử, bài ca hi vọng về con cái
và nhà trường
- Xúc động
- Ngôn từ giàu cảm xúc
- Hs phát biểu Ghi nhớ Sgk Tr9
Hoạt động 3: Luyện tập:(2’)
* Gv hướng dẫn chi học sinh về
nhà làm bài tập 1,2 /tr 9
1 Một bạn cho rằng, có rất nhiều ngày khai trường, nhưng ngày khai trường vào lớp Một là ngày có dấu ấn sâu đậm nhất trong tâm hồn mỗi con người Em có tán thành ý kiến đó không? Vì sao?
2 Hãy nhớ lại và viết thành đoạn văn về một kỉ niệm đáng nhớ trong ngày khai trường đầu tiên của mình
Yêu cầu:
Viết bằng cảm xúc thật Nghĩ thế nào viết thế ấy nhưng cần cô đọng, hàm xúc
HĐ 4: Củng cố, dặn dò.(8’)
Hs đọc ghi nhớ Sgk Tr9
Như những dòng nhật kí tâm tình, nhỏ nhẹ và sâu lắng, bài văn giúp ta hiểu thêm tấm lòng thương yêu, tình cảm sâu nặng của người mẹ đới với con và vai trò to lớn của nhà trường đối với cuộc sống mỗi con người.
- Xem lại phần nội dung + nghệ thuật + yÙ nghĩa văn bản Cổng trường mở ra
- Làm các bài tập Luyện tập
- Đọc văn bản trường học
- Soạn bài: “Mẹ tôi”
Chú ý:
+ VB là một bức thư của người bố gởi cho con nhưng tại sao tác giả lấy nhan đề là mẹ tôi?
+ Thái độ của người bố đối với En.ri.cô qua bức thư là thái độ như thế nào? Dựa vào đâu mà em biết được? Lí do gì đã khiến ông có thái độ ấy?
+ Theo em điều gì đã khiến En.ri.cô “xúc động vô cùng” khi đọc thư bố?
+ Trong truyện có những hình ảnh chi tiết nào nói về người mẹ của En.ri.cô? Qua đó em hiểu mẹ En.ri.cô là người như thế nào?
+ Theo em tại sao người bố không nói trực tiếp với En.ri.cô mà lại viết thư?
+ Sưu tầm một số bài ca dao, thơ nói về tình cảm của mẹ dành cho con và t.cảm của con đối với cha mẹ
* RÚT KINH NGHIỆM
-Nội dung:…….………
-Phương pháp: ………
-ĐDDH: ………
-Thời gian: ………
Trang 5Tuần: Ngày soạn:
Tiết : Ngày dạy:
MẸ TÔI
(Trích những tấm lòng cao cả)
*ÉT-MÔN-ĐÔ ĐƠ A-MI-XI*
I – MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT
Qua bức thư của một người cha gửi cho đứa con mắc lỗi với mẹ, hiểu tình yêu thương kính trọng của cha mẹ là tình cảm thiêng liêng đối với mỗi con người
II – TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG
1 Kiến thức
- Sơ giản về tác giả Eùt-môn-đô đơ A-mi-xi
- Cách giáo dục vừa nghiêm khắc vừa tế nhị, có lí do và có tình của người cha khi người con mắc lỗi
- Nghệ thuật biểu cảm trực tiếp qua hình thức một bức thư
2 Kĩ năng
- Đọc – hiểu một văn bản được viết dưới hình thức một bức thư
- Phân tích một số chi tiết liên quan đến người cha (tác giả bức thư) và người mẹ nhắc đến trong thư
III HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung bài
Hoạt động 1: Khởi động: (5’)
* Ổn định: (1’)
Kiểm diện, trật tự
* Kiểm tra: (4’)
- Tóm tắt gọn văn bản Cổng
trường mở ra.
- Bài học sâu sắc nhất mà em
học tập được ở văn bản Cổng
trường mở ra là gì?
* Giới thiệu bài: (1’)
Trong cuộc sống mỗi chúng ta,
người mẹ có vị trí hết sức lớn
lao, thiêng liêng và cao cả
Nhưng không phải khi nào ta
cũng ý thức hết điều đó Chỉ
đến khi mắc lỗi lầm, ta mới nhận
ra tất cả Văn bản: “Mẹ tôi” sẽ
cho ta bài học như thế
-Lớp trưởng báo cáo
-Hai học sinh trả bài
-Nghe và ghi tựa bài vào tập
Hoạt động 2: Tìm hiểu chung: (7’)
I Tìm hiểu chung
1 Tác giả:
Trang 6- Giới thiệu một vài nét về tác
giả, tác phẩm?
- Bằng sự chuẩn bị ở nhà và hãy
đọc lướt qua, sau đó cho biết văn
bản gồm mấy phần? Nội dung
từng phần?
- Hs phát biểu ý kiến
- Ét-môn-đô đơ A-mi-xi (1846
– 1908) là nhà văn I-ta-li-a
2 Tác phẩm:
Những tấm lòng cao cả là
tác phẩm nổi tiếng nhất trong sự nghiệp sáng tác của nhà văn Cuốn sách gồm nhiều mẩu chuyện có ý nghĩa giáo dục sâu sắc, trong đó, nhân vật trung tâm là một thiếu niên, được viết bằng một giọng văn hồn nhiên, trong sáng
3 Bố cục:
Văn bản gồm 2 phần:
- Phần 1: Lời kể của En-ri-cô
- Phần 2: Bức thư của người bố gửi cho con trai
Hoạt động 3: Đọc – Hiểu văn bản (20’)
- GV hướng dẫn cách đọc:
Thể hiện tâm tư buồn khổ của
người cha trước lỗi lầm của đứa
con và sự trân trọng của ông đối
với vợ mình
- Trong v/bản có từ nào các em
chưa hiểu?
- Người cha viết thư gửi cho
En-ri-cô trong hoàn cảnh nào?
- Viết thư nhằm mục đích gì?
- Đọc thư của cha, tâm trạng của
En-ri-cô ntn?
- Theo em điều gì khiến Enricô
xúc động vô cùng khi đọc thư
của bố Trong 5 lý do đã nêu
SGK em chọn lý do nào?
- Thái độ của ông bố đối với
En-ri-cô là thái độ ntn?
- Tìm từ ngữ, hình ảnh, lời lẽ
trong thư thể hiện rõ điều đó?
- Đọc chậm rãi, thiết tha, chú ý ở những câu cảm
- 1 HS đọc toàn bộ v/bản
- 1 HS đọc chú thích
- HS thống kê từ khó và mời bạn giải thích
- En-ri-cô phạm lỗi, người cha bộc lộ thái độ buồn bã, tức giận của mình qua thư gửi cho con
- Giúp con suy nghĩ kĩ, nhận ra lỗi và sửa lỗi
- Xúc động vô cùng
- Có thể chọn: a, c, d
- Buồn bã, tức giận
- Dựa vào lời lẽ bố viết trong thư:
+ Sự hỗn láo…như nhát dao…
+ Bố không nén được cơn tức
II Phân tích:
1 Nội dung
a Hoàn cảnh viết thư:
En-ri-cô lỡ thốt ra lời thiếu lễ độ với mẹ khi cô giáo đến
b Mục đích viết thư:
Giúp con suy nghĩ kĩ, nhận ra lỗi và sửa lỗi
c Tâm trạng của En-ri-cô khi
đọc bức thư:
Xúc động vô cùng
d Lời lẽ và thái độ của người cha trong bức thư:
Trang 7- Lời lẽ của người bố đối với sai
lầm của con ntn?
- Lý do gì khiến ông bố có thái
độ ấy?
- Vậy, bà mẹ của Enricô là người
như thế nào? Căn cứ vào đâu
mà em có nhận xét như thế?
- Từ hình ảnh người mẹ của
Enricô, em có cảm nhận gì về
tấm lòng của các bà mẹ nói
chung?
- Từ đó người cha đã yêu cầu con
phải làm gì?
- Em có suy nghĩ gì trước những
lời cảnh tỉnh này của người cha?
*GV chốt lại và tóm tắt cho hs
ghi:
Lời lẽ của cha thật chí tình,
thật sâu sắc, những gì đã mất đi
thì vĩnh viễn không thể nào lấy
lại được Đặc biệt đó là người mẹ
rất mực thương yêu của chúng
ta Mất mẹ tâm hồn ta trống
vắng, lạnh giá mất đi điểm tựa…
- Theo em tại sao người bố
không nói trực tiếp với Enricô mà
lại viết thư?
- Y/c Hs nhắc lại hoàn cảnh xảy
ra câu chuyện?
- Theo em hoàn cảnh xảy ra là
có thật hay được tác giả sáng tạo
nên?
Bình: Trong văn chương cách
sáng tạo nên tình huống, hoàn
cảnh dẫn đến câu chuyện được
xem là nghệ thuật
- Lồng trong câu chuyện En-ri-cô
giận
+ Con mà lại xúc phạm đến mẹ ư?
+ Thật là xấu hổ và nhục nhã
- Nghiêm khắc yêu cầu con không được tái phạm nữa
- Vì ông hụt hẫng, bất ngờ Enricô
lại có thái độ như thế với mẹ
- Hết lòng yêu thương con:
+ Thức suốt đêm… lo sợ mất con
+ Sẵn sàng bỏ 1 năm hạnh phúc… hi sinh tính mạng để cứu sống con
- Thương con vô bờ bến, hi sinh tất
cả vì con
- Hs nêu ý kiến
- Lời lẽ đầy sức thuyết phục, chí tình sâu sắc
- TL:Vì tình cảm là điều tế nhị, kín đáo nhiều khi không thể nói trực tiếp Viết thư là nói riêng cho người mắc lỗi không làm mất đi lòng tự trọng của họ (Bài học ứng xử)
- Tác giả đã sáng tạo nên hoàn cảnh để đạt mục đích giáo dục sau đó
- Cảnh cáo nghiêm khắc lỗi lầm của En-ri-cô
- Trân trọng đức hi sinh cao cả của người mẹ trong gia đình
- Yêu cầu con sữa chữa lỗi lầm
2 Nghệ thuật
- Sáng tạo hoàn cảnh câu chuyện
Trang 8phạm lỗi với mẹ là hình thức của
một thể loại văn bản nào?
- Bình: Sau này các em cũng sẽ
được tiếp cận một văn bản có
kết cấu của một bức thư Vi hành
của Bác Cách viết như thế là
nghệ thuật
- Thư thường dùng để bày tỏ điều
gì trong con người?
- Tình cảm, cảm xúc trong văn
bản thể hiện trực tiếp hay gián
tiếp (Trực tiếp: A-B, gián tiếp:
A…C…B)
- Qua văn bản em có thể khẳng
định gì về vai trò của người mẹ
trong gia đình?
- Qua văn bản em rút ra bài học
gì về tình cảm
- Hình thức một bức thư
- Tình cảm, cảm xúc
- Phải biết yêu thương cha mẹ vì đó là tình cảm thiêng liêng nhất
- Lồng vào câu chuyện là một bức thư giàu cảm xúc
- Biểu cảm trực tiếp
3 Ý nghĩa văn bản
- Người mẹ có vai trò vô cùng quan trọng trong gia đình
- Tình yêu thương, kính trọng cha mẹ là tình cảm thiêng liêng nhất đối với mỗi con người
Hoạt động 3: Luyện tập:(5’)
- Cho HS đọc thêm văn bản:
Thư gởi mẹ
Vì sao hoa cúc có nhiều
cánh nhỏ?
- 2hs đọc
HĐ 4: Củng cố, dặn dò.(8’)
- Hs đọc ghi nhớ SGK Tr12
“ Con hãy nhớ rằng, tình yêu thương kính trọng cha mẹ là tình cảm thiêng liêng hơn cả Thật đáng xấu hổ và nhục nhã cho kẻ nào chà đạp lên tình yêu thương đó”
- Xem lại phần nội dung + nghệ thuật + yÙ nghĩa văn bản Mẹ tôi
- Đọc lại văn bản
+ Sưu tầm một số bài ca dao, thơ nói về tình cảm của mẹ dành cho con và tình cảm của con đối với cha mẹ
- Soạn bài Từ ghép.
*Chú ý:
+ Trong các từ ghép bà ngoại, thơm phức ở ví dụ tiếng nào tiếng chính, tiếng nào tiếng phụ bổ sung ý nghĩa cho tiếng chính? Em có nhận xét gì về trật tự của các tiếng trong những từ ấy?
+ Các tiếng trong hai từ ghép quần áo, trầm bổng ở ví dụ có phân ra tiếng chính, tiếng phụ không?
+ So sánh nghĩa của từ bà ngoại với nghĩa của bà, nghĩa của từ thơm phức với nghĩa của thơm em thấy có
gì khác nhau?
+ So sánh nghĩa của từ quần áo với nghĩa của mỗi tiếng quần,áo ;nghĩa của từ trầm bổng với nghĩa của mỗi tiếng trầm, bổng em thấy có gì khác nhau?
* RÚT KINH NGHIỆM
-Nội dung:…….………
Trang 9-Phương pháp: ……… -ĐDDH: ……… -Thời gian: ………
Tuần: Ngày soạn:
Tiết : Ngày dạy:
TỪ GHÉP
I – MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT
- Nhận diên được hai loại từ ghép: Từ ghép chính phụ và từ ghép đẳng lập
- Hiểu được tính chất phân nghĩa của Từ ghép chính phụ và tính chất hợp nghĩa của từ ghép đẳng lập
- Biết vận dụng những hiểu biết về cơ chế tạo nghĩa vào việc tìm hiểu nghĩa cũa hệ thống từ ghép Tiếng Việt
- Có ý thức trau dồi vốn từ và biết sử dụng từ ghép một cách hợp lí
II – TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG
1 Kiến thức
- Cấu tạo của từ ghép chính phụ và từ ghép đẳng lập.
- Đặc điểm về nghĩa của các từ ghép chính phụ và đẳng lâp.
2 Kĩ năng
- Nhận diện các loại từ ghép.
- Mở rộng, hệ thống hóa vốn từ.
- Sử dụng từ: Dùng từ ghép chính phụ khi diễn đạt khái niệm cụ thể, dùng từ ghép đẳng lập khi cần diễn đạt cái khái quát.
III HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung bài
Hoạt động 1: Khởi động: (4’)
* Ổn định: (1’)
Kiểm diện, trật tự
* Kiểm tra: (4’)
- Kiểm tra ngẫu nhiên bài soạn
của 2 hs
Ở bậc tiểu học các em đã được
tìm hiểu về từ ghép, tuy nhiên
chỉ là khái niệm về từ ghép mà
chưa đi sâu về các loại từ ghép,
tiết học hom nay thây trò chúng
ta sẽ đi tìm hiểu
-Lớp trưởng báo cáo
- Hai học sinh đem tập bài soạn để GV kiểm tra
- Nghe và ghi tựa bài vào tập
Hoạt động 2: Hình thành kiến thức: (25’).
I Các loại từ ghép:
Trang 10- Giáo viên cho học sinh đọc
yêu cầu của bài tập 1 và cho
học sinh lên bảng điền vào
bảng phụ đã ghi theo mẫu
- Học sinh tim thêm ví dụ
- Cho học sinh đọc yêu cầu của
BT 2 và làm
- So sánh nghĩa của của từ bà
ngoại với nghĩa cua từ bà, nghĩa
của từ thơm phức với nghĩa của
từ thơm, em thấy có gì khác
nhau
- So sánh nghĩa của từ quần áo
với nghĩa của mỗi tiếng quần,
áo ; nghĩa của từ trầm bổng với
nghĩa của mỗi tiếng trầm, bổng,
em thấy có gì khác nhau?
- HS đọc
- Bà: Người đàn bà sinh ra mẹ
hoặc cha
- Bà ngoại: Người đàn bà sinh ra
mẹ
- Thơm: Mùi hương.
- Thơm phức: Mùi thơm bốc
mạnh đầy hấp dẫn
*Tiếng chính – Tiếng phụ -Bà -Ngoại -Thơm -Phức -HS tự tìm ví dụ -HS đọc
- Không, các tiếng bình đẳng nhau về ngữ pháp
- VD:Xinh đẹp, to lớn, nhà cửa…
* HS thảo luận nhóm
- Nghĩa của từ: Bà ngoại, thơm phức hẹp hơn: Bà, thơm
* HS thảo luận trả lời:
- Quần áo: Quần và áo nói chung
- Trầm bổng: Lúc trầm lúc bổng,
nghe rất êm tai - Nghĩa từ: Quần
áo, trầm bổng khái quát hơn
nghĩa của mỗi tiếng quần, áo
Trầm bổng khái quát hơn nghĩa
của mỗi tiếng trầm, bổng.
* TL: Theo ND ghi nhớ 2 SGK
T14
* 2 HS đọc ghi nhớ Và chép vào tập
HS đọc bài tập
Có hai loại từ ghép: Từ ghép chính phụ và từ ghép đẳng lập
1 Từ ghép chính phụ:
- Có tiếng chính và tiếng phụ, tiếng
phụ bổ sung nghĩa cho tiếng chính
- Tiếng chính đứng trước tiếng phụ đứng sau
VD: Hoa hồng, xe đạp…
2)Từ ghép đẳng lập:
Có các tiếng bình đẳng về ngữ pháp (không phân ra tiếng chính – phụ)
VD: Quần áo, sách vở…
II Nghĩa của từ ghép:
Từ ghép chính phụ có tính chất
phân nghĩa Nghĩa của từ ghép chính phụ hẹp hơn nghĩa của tiếng chính.
VD: Hoa lan có nghĩa hep hơn
Hoa
Từ ghép đẳng lập có tính chất hợp nghĩa Nghĩa của từ ghép đẳng lập khái quát hơn nghĩa của các tiếng tạo nên nó.
VD: Học hành có nghĩa khái quát
hơn mỗi tiếng học, hành.