Mục tiêu cần đạt: giúp học sinh - Thấy được tự sự và miêu tả thường là những yếu tố rất cần thiết trong một bài văn nghị luận vì chúng có khả năng giúp người nghe , người đọc nhận thức đ[r]
Trang 1Tuần 31 Ngày soạn: 5/4/2009
Tiết 113 Ngày dạy: 7/4/2009
kiểm tra văn
A Mục tiêu cần đạt:
- Giúp học sinh ôn tập củng cố kiến thức văn học đã học ở học kì II lớp 8,
đồng thời rèn luyện kĩ năng diễn đạt và làm văn
B Chuẩn bị:
- Giáo viên :Đề kiểm tra
- Học sinh : Ôn tập
C.Phương pháp:
Thực hành viết
D Các hoạt động dạy học:
I Tổ chức lớp:
II Kiểm tra bài cũ :
- Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh
III Tiến trình kiểm tra :
1 Giáo viên giao đề
Đề bài:
Phần I Trắc nghiệm
Câu 1: ( 2 điểm) Chép thuộc lòng hai khổ thơ đầu bài thơ Quê hương của nhà thơ
Tế Hanh
Câu 2: ( 3 điểm) So sánh điểm giống nhau và khác nhau trong các thể văn: Chiếu,
hịch, cáo tấu
Câu 3: : ( 2 điểm)Vẽ sơ đồ trình tự lập luận cho Văn bản: Đi bộ ngao du
Câu 4: ( 3 điểm) Phát biểu cảm nhận về lòng yêu nước của Trần Quốc Tuấn được thể hiện qua bài Hịch tướng sĩ
2 Học sinh làm bài
IV Củng cố:
- Giáo viên thu bài, nhận xét giờ kiểm tra
V Hướng dẫn về nhà:
- Tiếp tục ôn tập lại các văn bản
- Soạn bài ''Ông Giuốc đanh mặc lễ phục''
Đáp án - biểu điểm
Câu 1: HS chép đúng đủ hai khổ thơ đạt điểm tối đa là 2 điểm Sai 3 lỗi chính tả trừ 0.25 diểm Thiếu 1 câu thơ trừ 0.25 điểm
Câu 2 (3đ)
* Giống nhau: cùng là thể văn nghị luận cổ, kết cấu chặt chẽ, lập luận sắc bén, có thể được viết bằng văn xuôi, văn vần hoặc văn biến ngẫu
* Khác nhau: về đối tượng sử dụng , mục đích và chức năng
- Chiếu: ban bố mệnh lệnh
- Hịch: cổ vũ, thuyết phục, kêu gọi, mục đích là khích lệ tinh thần, tình cảm
- Cáo: trình bày một chủ trương hay công bố kết quả một sự nghiệp để mọi người cùng biết
- Tấu: trình bày sự việc, ý kiến, đề nghị
- Chiếu, hịch, cáo: đối tượng sử dụng: vua chúa hoặc bề trên
- Tấu: quan lại, thần dân
Trang 2Câu 3: ( 2 điểm) Sơ đồ trình tự lập luận bài Đi bộ ngao du:
Đi bộ ngao du thú vị
Hoàn toàn tự do Có dịp để trau dồi
tri thức
Tốt cho sức khoẻ và tinh thần
Muốn ngao du phải đi bộ
Câu 4: ( 3 điểm) Phát biểu được những cảm nhận về lòng yêu nước của tác giả
được thể hiện trong bài Mỗi em sẽ có những cảm nhận khác nhau Tuy nhiên cần thể hiện được những ý cơ bản sau:
-Lòng yêu nước được thể hiện trức tiếp qua lòng căm thù giặc sâu sắc: Ta thường
tới bữa quên ăn, nửa đêm vỗ gối, ruột đau như cắt, nước mắt đầm đìa Chỉ căm tức chưa xẻ thịt lột da, nuốt gan uống máu
- Nghiêm khắc phê phán, khuyên răn bày tỏ thiệt hơn với các tướng sĩ dưới quyền giúp họ thấy ró đúng sai để l chuyên tâm rèn luyện binh pháp đánh đôủi quan thù, măng lại ấm no cho nhân dân
Trang 3Tuần 29 Ngày soạn: 5/4/2009 Tiết 114 Ngày dạy: 7/4/2009
Tiếng Việt
Lựa chọn trật tự từ trong câu
A Mục tiêu cần đạt:
- Trang bị cho học sinh 1 số hiểu biết cơ bản về trật tự từ trong câu; khả năng thay đổi trật tự từ; hiệu quả của những trật tự từ khác nhau
- Hình thành ở học sinh ý thức lựa chọn trật tự từ trong nói, viết cho phù hợp với yêu cầu phản ánh thực tế và diễn tả tư tưởng, tình cảm của bản thân
B Chuẩn bị:
- SGK, SGV, thiết kế, bảng phụ
- Hs xem trước bài ở nhà
C Phương pháp:
Phân tích mẫu,nêu vấn đề, liên hệ thực tế,…
D.Các hoạt động dạy học:
I Tổ chức lớp:
II Kiểm tra bài cũ :
? Thế nào là lượt lời trong hội thoại? Những lưu ý khi tham gia hội thoại
- Làm bài tập 3, 4
III Tiến trình bài giảng:
Hoạt động 1: Hướng dẫn HS tìm hiểu
phần nhận xét chung
- Học sinh đọc đoạn văn, chú ý câu in
đậm
? Câu trên được cấu tạo bằng những cụm
từ nào?
? Có thể thay đổi trật tự từ trong câu in
đậm theo những cách nào mà không làm
thay đổi nghĩa cơ bản của câu? (Giáo
viên chia nhóm thảo luận)
- Học sinh thảo luận nhóm, mỗi nhóm
viết nhiều nhất có thể các câu có thay
đổi trật tự từ trong câu in đậm SGK
? Để diễn đạt nội dung câu in đậm trong
đoạn văn, có bao nhiêu cách sắp xếp trật
tự từ
-GV treo bảng phụ ghi các đáp án để
học sinh đối chiếu
- Học sinh ghi 6 cách vào vở
I Nhận xét chung
1 Ví dụ
2 Nhận xét -Gõ đầu roi xuống đất, cai lệ thét bằng giọng
1 2 3 4 khàn khàn của người hút nhiều xái cũ
- 6 cách 1) Cai lệ gõ đầu roi xuống đất, thét bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ 2) Cai lệ thét bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ, gõ đầu roi xuống đất 3) Thét bằng giọng khàn khàn của người hút
Trang 4? Vì sao tácgiả chọn trật tự từ như trong
đoạn trích?
(Nhẫn mạnh vị thế xã hội của cai lệ,
nhấn mạnh sự hung hãn của cai lệ,tạo
liên kết câu, tạo nhịp điệu cho câu
văn…)
? Hãy thử chọn một trật từ khác, nhận
xét tác dụng của sự thay đổi đó?
- Học sinh thảo luận
1) Nhấn mạnh sự hung hãn, liên kết câu
2) Nhấn mạnh sự hung hãn, liên kết câu
3) Nhấn mạnh sự hung hãn, liên kết câu
4) Liên kết câu
5) Liên kết câu.
6) Nhấn mạnh thái độ hung hãn.
? Vậy trật tự từ là gì
* Trình tự sắp xếp các từ trong chuỗi lời
nói được gọi là trật tự từ
? Hiệu quả diễn đạt của các cách sắp
xếp trật tự từ có gì giống nhau không?
Em rút kinh nghiệm gì trong việc đặt
câu
Hoạt động 2: Hướng dẫn HS tìm hiểu
một số tác dụng của việc sắp xếp trật tự
từ
- HS đọc ví dụ
? Trật tự từ trong những câu in đậm thể
hiện điều gì
? So sánh tác dụng của những cách sắp
xếp trật tự từ trong các bộ phận câu in
đậm?
? Hãy rút ra tác dụng của việc sắp xếp
trật tự từ trong câu
- Học sinh đọc ghi nhớ
nhiều xái cũ, cai lệ gõ đầu roi xuống đất 4) Bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ, cai lệ gõ đầu roi xuống đất, thét
5) Bằng của người hút nhiều xái cũ, gõ đầu roi xuống đất, cai lệ thét
6) Gõ đầu roi xuống đất, bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ, cai lệ thét
- Trình tự sắp xếp các từ trong chuỗi lời nói
được gọi là trật tự từ
3 Ghi nhớ
II Một số tác dụng của việc sắp xếp trật tự từ.
* Ví dụ
* Nhận xét 1)Trật tự từ thể hiện:
a -Thể hiện thứ tự trước sau của hoạt động
- Thể hiện thứ tự trước sau của hoạt động
b - Thể hiện thứ, bậc cao thấp của nhân vật, thứ tự xuất hiện của các nhân vật
- Thể hiện sự tương ứng với trật tự của cụm từ đứng trước: Cai lệ mang roi song còn người nhà lí trưởng mang tay thước và dây thừng
2) So sánh
Cách viết của nhà văn Thép Mới có hiệu quả diễn đạt cao hơn vì nó có nhịp điệu hơn (đảm bảo sự hài hoà về âm)
Ghi nhớ: ( SGK/ 112)
Trang 5Hoạt động 3: hướng dẫn luyện tập:
? Giải thích lí do sắp xếp trật tự từ trong
những bộ phận câu và câu in đậm SGK
III Luyện tập a) Kể tên các vị anh hùng dân tộc theo thứ tự xuất hiện của các vị ấy trong lịch sử
b) Đẹp vô cùng, Tổ Quốc ta ơi Nhấn mạnh cái đẹp của non sông mới được giải phóng
- Hò ô được đảo lên trước để bắt vần ''Sông lô'' tạo cảm giác kéo dài, thể hiện sự mênh mang của sông nước đảm bảo sự hài hoà
về ngữ âm cho lời thơ
c) Lặp lại các từ trong cụm từ mật thám, đội con gái ở 2 đầu vế câu là để liên kết chặt chẽ câu ấy với câu đứng trước
IV Củng cố:
- ? Trật tự từ trong câu là gì? Tác dụng của việc sắp xếp trật tự từ trong câu?
V Hướng dẫn về nhà:
- Học ghi nhớ
- Hoàn thiện bài tập
- Xem lại bài kiểm tra TLV số 6 để học tiết trả bài
* Rút kinh nghiệm:
………
………
Trang 6Tuần 31 Ngày soạn: 5/4/2009 Tiết 115 Ngày dạy: 8/4/2009
trả bài tập làm văn số 6
A Mục tiêu cần đạt:
- Giúp học sinh củng cố những kiến thức và kĩ năng đã học về phép lập luận
CM và giải thích, về cách sử dụng từ ngữ, đặt câu và đặc biệt là về luận điểm
và cách trình bày luận điểm
- Có thể đánh giá được chất lượng bài làm của mình, trình độ tập làm văn của bản thân mình so với yêu cầu của đề bài và so với các bạn cùng trong lớp học, nhờ đó có được những kinh nghiệm và quyết tâm cần thiết để làm bài tốt hơn nữa những bài sau
B Chuẩn bị:
- Gv :Chấm trả bài trước 1 ngày
-Học sinh: xem lại bài viết
C Các hoạt động dạy học:
I Tổ chức lớp: (1')
II Kiểm tra bài cũ :(5')
III Tiến trình bài giảng:
1 Đề bài:
2 Dàn ý, biểu điểm (như tiết 103, 104)
3 Nhận xét
+ GV đọc hai bài khá,hs nhận xét chung GV nhận xét ưu điêmt chung
* Ưu điểm:
- Đa số đã làm đúng kiểu văn nghị luận giải thích
- Một số bài viết lập luận khá sắc sảo như bài của em
- Biết cách trình bày từng luận điểm trong bài văn
- Bài số 6 tiến bộ: chữ viết, cách trình bày có tiến bộ
+ GV đọc hai bài yếu kém( Y Đuh, Hoài), HS nhận xét
* Nhược điểm
a) Nội dung
- Hầu hết còn thiếu các luận điểm
- Các luận điểm sắp xếp chưa hợp lí, còn lộn xộn, còn lạc sang phân tích hai bài văn, chưa bám sát yêu cầu của đề
- Mở bài chưa thật tự nhiên, ngắn và lủng củng:
- Bài viết còn lan man, có những em làm sơ sài, chưa tập trung làm sáng tỏ luận
điểm, có những em phân bố thời gian không hợp lí
b) Hình thức
- Đoạn văn : có em chưa tách đoạn văn hợp lí, viết 1 câu sau đó xuống dòng
- Không dùng dấu câu,dùng sai :
- Sai chính tả: nhầm l - n; gi - d - r
- Lỗi diễn đạt: còn có câu sai, cách dùng từ,
4 Trả bài
5 Sửa lỗi trong bài
+ HS đọc bài của mình và của bạn, phát hiện lỗi sai, nêu cách sửa
Trang 76 Kết quả:
Kĩ năng viết văiệt nam nghị luận của một số em ở lớp 8B còn yếu
Nguyên nhân là do các em là HS DTTS, kĩ năng dùng tiếng Việt còn kém Thêm vào đó những kiến thức cơ bản về văiệt nam nghị luận chưa chắc chắn vì các em đi học không chuyên cần vì vậy nắm kiến thức không hệ thống
IV Củng cố:
- Một số yêu cầu cơ bản khi viết văn nghị luận
V Hướng dẫn về nhà:
- Viết lại một số đoạn sai, tiếp tục sửa lại những lỗi sai
- Chuẩn bị cho tiết ''Tìm hiểu các yếu tố tự sự và miêu tả trong văn nghị luận''
- Lập dàn ý cho các đề bài còn lại
* Rút kinh nghiệm:
Trang 8
Tuần 31
Tiết 116 Ngày soạn: 5/4/2009
Ngày dạy: 8/4/2009
tìm hiểu các yếu tố tự sự và miêu tả
trong văn nghị luận
A Mục tiêu cần đạt: giúp học sinh
- Thấy được tự sự và miêu tả thường là những yếu tố rất cần thiết trong một bài văn nghị luận vì chúng có khả năng giúp người nghe , người đọc nhận thức được nội dung nghị luận một cách dễ dàng , sáng tỏ hơn
- Nắm được những yêu cầu cần thiết của việc đưa các yếu tố tự sựvà miêu tả vào bài văn nghị luận để sự nghị luận có thể đạt được hiệu quả thuyết phục cao
- Rèn kĩ năng đưa các yếu tố tự sự và miêu tả vào trong văn bản nghị luận
- GD ý thức dùng các yếu tố tự sự và miêu tả trong khi viết văn nghị luận để đạt
được hiệu quả cao
B Chuẩn bị:
- Giáo viên :
- HS : Xem trước bài ở nhà
C Phương pháp: Phân tích mẫu, nêu vẫn đề, qui nạp, thực hành…
D Các hoạt động dạy học:
I Tổ chức lớp:
II Kiểm tra bài cũ :
? Nêu vai trò của yếu tố biểu cảm trong văn nghị luận Yếu tố biểu cảm trong văn biểu cảm có gì khác với yếu tố biểu cảm trong văn nghị luận
III Tiến trình bài giảng:
Hoạt động 1: Tìm hiểu tác dụng của các
yếu tố tự sự và miêu tả trong văn nghị
luận
Yêu cầu học sinh đọc ví dụ
? Tìm những câu đoạn thể hiện yếu tố tự
sự, miêu tả trong 2 đoạn trích
Ví dụ a: yếu tố tự sự.
- Vị chúa tỉnh mỗi viên công sứ ở Đông Dương quả là
một vị xì tiền ra.
Ví dụ b: có yếu tố miêu tả: tấp nập, đầu quân, không
ngần ngại rời bỏ xiết bao thở, tốp thì bị xích tay
nòng sẵn
? Vì sao không thể xếp cả 2 đoạn trích
trên là văn miêu tả hay kể chuyện
(Gợi ý: văn bản ấy được tạo lập nhằm
mục đích nào là chủ yếu)
- Học sinh thảo luận.
- Không xếp được vì mục đích làm sáng tỏ vấn đề tố
cáo,vạch trần sự tàn bạo và giả dối của TD Pháp trong
cái gọi là mộ lính tình nguyện, làm rõ đây thực chất là
những cuộc săn lùng vật liệu biết nói một cách dã man.
? Vậy đây là đoạn văn gì
? Giả sử cả 2 đoạn trích không có yếu tố
I Yếu tố tự sự và miêu tả trong văn nghị luận
* Ví dụ
* Nhận xét
1 Ví dụ a: kể về một thủ đoạn bắt lính
Ví dụ b: tả lại cảnh khổ sở của người bắt lính
không phải văn tự sự và miêu tả
=>Sự dụng yếu tố tự sự và miêu tả nhằm vạch trần, sáng tỏ sự tàn bạo và giả dối của thực dân Pháp trong việc mộ lính tình nguyện
Trang 9tự sự và miêu tả thì ta có hình dung rõ sự
giả dối, lừa gạt của thực dân Pháp hay
không
- Giáo viên chiếu 2 đoạn văn có yếu tố
miêu tả và tự sự
? Từ việc nhận xét trên em có nhận xét
gì về vai trò của các yếu tố tự sự và miêu
tả trong văn nghị luận
? Yêu cầu học sinh đọc ví dụ 2.SGK
? Tìm những yếu tố tự sự và miêu tả
trong đoạn văn trên
- Học sinh đọc, tìm ví dụ
- Tự sự: kể lại câu chuyện về chàng Trăng và Nàng Han.
- Miêu tả: soi xuống dòng thác bạc, dệt bằng chỉ ngũ
sắc
? Tác dụng của tự sự và miêu tả trong
đoạn văn này
? Tác giả có kể lại toàn bộ 2 truyện
chàng Trăng và nàng Han không? Mà
tập trung kể những chi tiết nào chứng tỏ
điều gì
Không kể kĩ càng hai truyện mà chỉ tập trung vào
những chi tiết như Trăng không nói không cười,
cưỡi ngựa đá, bay lên mặt trăng, nàng Han thành
tiên lên trời sau khi đánh giặc
? Tác giả có miêu tả tràn nan không
? Vậy khi đưa các yếu tố tự sự và miêu
tả vào trong bài văn nghị luận cần chú ý
điều gì
- Gọi học sinh đọc ghi nhớ
Hoạt động 2: Hướng dẫn luyện tập
- Học sinh làm bài tập trong SGK
? Chỉ ra các yếu tố tự sự và miêu tả 6
đoạn văn nghị luận sau? Cho biết tác
dụng của chúng
-Vai trò
- Cách sử dụng
- thiếu yếu tố tự sự và miêu tả đoạn văn nghị luận khô khan mất hết vẻ sinh động sức thuyết phục kém
2
- Làm rõ sự gần gũi, giống nhau trong các truyện anh hùng đẹp của các dân tộc Việt Nam
- Lựa chọn những chi tiết tương đồng giống với truyện Thánh Gióng làm rõ luận điểm
3 Ghi nhớ
II Luyện tập
Bài tập 1
- tự sự giúp người đọc hình dung rõ được hoàn cảnh sáng tác trong bài thơ và tâm trạng nhà thơ
- Miêu tả giúp học sinh hình dung trước mắt khung cảnh của đêm trăng và cảm xúc của người tù thi sĩ nhận rõ hơn chiều sâu một tâm tư chứa đựng tình cảm dạt dào trước trăng, trước đêm trước cái lành cái đẹp
IV Củng cố:(')
- đọc lại ghi nhớ:
+ Vai trò của yếu tố tự sự và miêu tả
+ Cách sử dụng
V Hướng dẫn về nhà:(')
- Học ghi nhớ, làm bài tập 2, bài tập 1; 2; 3 SBT
- Chuẩn bị cho tiết luyện tập
* Rút kinh nghiệm
Trang 10Tuần 30 - Tiết 117,118
Ngày soạn:
Ngày dạy:
Văn bản
ông Giuốc-đanh mặc lễ phục (Trích ''Trưởng giả học làm sang'') ( Mô li e)
A Mục tiêu cần đạt:
- Giúp học sinh hình dung được lớp kịch này trên sân khấu, hiểu rõ Mô li e là nhà soạn kịch tài ba, xây dựng lớp kịch hết sức sinh động, khắc hoạ tài tình tính cách lố lăng của một tay trưởng giả học đòi làm sang và gây được tiếng cười sảng khoái cho khán giả
B Chuẩn bị:
- Tài liệu tham khảo
- Thiết kế, SGV, SGK
C Các hoạt động dạy học:
I Tổ chức lớp: (1')
II Kiểm tra bài cũ :(5') Trắc nghiệm
1 Theo Ru-xô ''Đi bộ ngao du'' giúp ta điều gì quan trọng nhất
A Tinh thần thoải mái, tăng cường sức khoẻ
B Hiểu biết phong phú về thiên nhiên, cuộc sống
C Hoàn toàn có cảm giác tự do cá nhân
D Tiết kiệm tiền bạc (thuê tàu, xe, ngựa )
2 Mục đích của ''Đi bộ ngao du'' theo Ru-xô là gì?
A Chỉ ra một phương pháp rèn luyện thân thể
B Chỉ ra một phương pháp giải trí lành mạnh
C Chỉ ra một phương pháp giáo dục trẻ em tiến bộ
D Chỉ ra một phương pháp dạy học mới mẻ
III Tiến trình bài giảng:
? Nêu những hiểu biết về tam giác, tác
phẩm
- Học sinh dựa vào chú thích trả lời
- Yêu cầu đọc: hình thức phân vai ông
Giuốc-đanh giàu có nhưng ngu ngốc,
háo danh, dễ bị lừa
- Giáo viên nhận xét
- Yêu cầu học sinh đọc chú thích
- Giáo viên diễn giảng thể loại (kịch vui,
kịch cười)
Đoạn trích là mẫu mực của thể loại hài
kịch cổ điển vũ khúc hài kịch
? Lớp kịch gồm mấy cảnh? Tóm tắt các
I Tìm hiểu chung
1 Tác giả
2 Tác phẩm
II Đọc - hiểu văn bản
1 Đọc
- Học sinh đóng vai đọc
Phó may, thợ phụ khéo léo chiều khách, nịnh hót nhưng thâm tâm lại coi thường
- Học sinh đọc diễn cảm
- Học sinh nghe
2 Bố cục