- Bài tinh thần yêu nước cảu nhân dân ta đây là nhan đề do người biên soạn đặt đây là 1 đoạn trích trong văn kiện báo cáo chính trị của chủ tịch Hồ Chí Minh tại đại hội lần 2 2/1951 củ[r]
Trang 1Ngày soạn: /1/2009
Ngày dạy: /1/2009
Lớp : 7A - B
Bài 20 Văn bản
Tinh thần yêu nước của nhân dân ta.
Tiết 81: Đọc hiểu văn bản
I Mục tiêu cần đạt:Học sinh cần đạt:
1 Kiến thức:
- Hiểu được tinh thần yêu nước là một truyền thống quí báu của dân tộc ta Nắm được nghệ thuật nghị luận chặt chẽ, ngắn gọn có tính mẫu mực của bài văn
2 Kỹ năng:
Nhớ được mẫu chốt của bài văn và những câu có hình ảnh so sánh trong bài văn
3 Thái độ: - Yờu thớch văn nghị luận
II Chuẩn bị:
- Giáo viên: Nghiên cứu soạn bài
- Học sinh: Chuẩn bị bài theo hướng dẫn
III Tiến trình tổ chức các hoạt động:
* Hoạt động 1: Kiểm tra
Đọc thuộc lòng bài tục ngữ về con người và xã hội Trình bày ý nghĩa của một câu mà
em cho là hay nhất
* Hoạt động 2: Giới thiệu bài
ở bài học trước,các em đã phần nào nắm được nội dung của văn nghị luận Để giúp các
em có những hiểu biết thêm về loại văn này, hôm nay cô sẽ giới thiệu với các em một văn bản nghị luận được đánh giá là chuẩn mực về phong cách này
* Hoạt động 3: Bài mới
? Bài văn được viết vào thời điểm nào?
Được trích từ đâu?
- GV Bỏc hồ (1890 - 1969) quờ ở
Nghệ An, ngày bộ bỏc học rất giỏi (
thầy dạy phải trả bỏc lại cho gđ và núi
rằng : Tụi hết chữ để dạy rồi) Bỏc lại
là người cú lũng yờu nước, 17 tuổi bỏc
đó ra đi tỡm đường cứu nước,sau 1 thời
gian bụn ba ở nước ngoài bỏc về nước,
tại hang pỏc pú bỏc đó lónh đạo nhõn
thớch dấu * sgk.25
I Đọc- Tiếp xúc văn bản
* Tác giả, tác phẩm.
Trang 2dõn ta khỏng chiến chống thực dõn
phỏp và vạch ra kế hoạch để giải
phúng niềm nam thống nhất nước nhà
- Bài tinh thần yờu nước cảu nhõn dõn
ta ( đõy là nhan đề do người biờn soạn
đặt ) đõy là 1 đoạn trớch trong văn kiện
bỏo cỏo chớnh trị của chủ tịch Hồ Chớ
Minh tại đại hội lần 2 (2/1951) của
đảng lao động việt nam- đoạn bỏo cỏo
này đó bàn về tinh thần yờu nước của
nhõn dõn ta Đõy là 1 đoạn trớch nhưng
nú mang khỏ đầy đủ cỏc yếu tố của 1
bài văn nghị luận kiểu chứng minh mà
bài văn nghị luận kiểu chứng minh này
chỳng ta sẽ học ở tiết sau
- GV: Nêu yêu cầu đọc: Giọng to, rõ
ràng, dứt khoát nhưng vẫn thể hiện tình
cảm Chú ý các động từ và quan hệ từ,
hỡnh ảnh so sỏnh
- GV đọc mẫu
- Gọi 3 HS đọc tiếp theo
- Gọi HS nhận xét
? Quyờn là gỡ?
? Nồng nàn là gỡ?
? Truyền thống là gỡ?
? Theo em văn bản được trình bày theo
phương thức biểu đạt nào?
? Bài văn nghị luận gồm mấy phần?
HS nghe
- Đọc bài
chú ý phần
từ khú sgk
Độc lập trả
lời
Suy nghĩ trả
lời
- Bài văn được Bác viết vào thời kì giữa của cuộc kháng chiến chống pháp( 1946- 1954)
- Bài văn được trích trong báo cáo chính trị của Chủ tịch Hồ Chí Minh
* Đọc
* Từ khó
- Kờu gọi động viờn đúng gúp, ủng
hộ tiền của 1 cỏch tự nguyệt để làm
1 việc cú ý nghĩa
- Tỡnh cảm cảm xỳc sụi nổi mạnh
mẽ dõng trào
- Là những giỏ trị đó trở nờn bền vững qua 1 thời gian dài đó trở thành tài sản chung của cộng đồng
* Tìm hiểu cấu trúc văn bản
- Nghị luận.( nghị luận chứng minh)
Trang 3mỗi phần có nhiệm vụ gì?
? Em có nhận xét gì về bố cục bài văn?
GV: đõy chớnh là dàn ý mà người viết
đó lập luận trong bài, đầu tiờn là nờu
vấn đề → chứng minh vấn đề → đề ra
nhiệm vụ cụ thể của Đảng Đoạn trích
tuy ngắn nhưng hoàn chỉnh có thể coi
đây là một bài văn nghị luân chứng
minh mẫu mực
? Trong phần mở đầu, câu nào là câu
nêu vấn đề nghị luận?
? Em có nhận xét gì về cách nêu vấn
đề của tác giả?
? Tỏc giả đó sử dụng biện phỏp nghệ
thuật gỡ trong cõu văn vừa đọc ?
? Nghệ thuật ấy cú tỏc dụng gì?
- GV tinh thần yờu nước là cỏi trỡu
- Nhận xét
HS chỳ ý
đoạn 1
- Phát hiện
- Trả lời
- HS đọc
"Từ xưa → cướp nước"
Nhận xét
- 3 phần
1 Từ đầu-> ''Lũ cướp nước'' : Nêu vấn đề nghị luận (Tinh thần yêu nước là một truyền thống quý báu của nhân dân ta = Mở bài
2 Từ tiếp->''Lòng nồng nàn yêu nước'': Chứng minh tinh thần yêu nước trong lịch sử chống ngoại xâm của dân tộc và trong cuộc kháng chiến hiện tại = thân bài
3.Kết bài:Cũn lại: Nhiệm vụ của
Đảng là phải làm cho tinh thần yêu nước của nhân dân được phát huy mạnh mẽ trong mọi công việc kháng chiến
-> Rành mạch, rõ ràng
II Đọc - Hiểu văn bản.
1 Nêu vấn đề nghị luận
- Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước Đó là một truyền thống quí báu của ta
- Ngắn gọn,sinh động, hấp dẫn, khẳng định được lòng yêu nước của nhân dân ta
- > Dùng phép so sánh,
- > Hỡnh dung được sức mạnh của tinh thần yờu nước vừa cụ thể vừa sinh động
Trang 4tượng sinh động cũn làn súng là cỏi cụ
thể
? Tỡm cỏc động từ miờu tả làn súng
của tinh thần yờu nước?
? Cho biết tỏc dụng của cỏc động từ
dựng trong cõu?
- Gv đú chớnh là sự linh hoạt, mềm
dẻo, nhanh chúng, bền chặt, mạnh mẽ
của tinh thần yờu nước khi được phỏt
động kớch thớch Đú là cỏch nờu vấn đề
của tỏc giả cũn chứng minh vấn đề đú
thỡ sao→2
- Gv : ở trong phần 2 tác giả đã tập
trung giải quyết vấn đề Trong lịch sử
chống ngoại xâm của dân tộc và Trong
thời đại ngày nay
? Để chứng minh cho nhận định : "
Dõn ta cú 1 lòng yêu nước của ta"
tác giả đã đưa ra những lí lẽ, dẫn
chứng nào?
? Em có nhận xét gì về cách nêu dẫn
chứng của tác giả?
- Gv chia nhúm hs thảo luận cõu hỏi 5
sgk
Phát hiện
Nghe
HS chỳ ý
"lịch sử → yờu nước"
Phát hiện vấn đề
Trả lời
Nhận xét
Hs theo dừi đ.văn:"Đồng bào→yờu nước "
- động từ : kết thành, lướt qua, nhấn chỡm
-> sử dụng phự hợp với đặc tớnh của súng, thể hiện sức mạnh với những sắc thỏi khỏc nhau
2 Chứng minh lòng yêu nước.
- Dấn chứng :
* Trong lịch sử chống ngoại xâm của dân tộc
+ Lí lẽ: Lịch sử ta đã có nhiều cuộc kháng chiến…Chúng ta có quyền tự hào…
+ Dẫn chứng: thời đại bàBà Trưng,
Bà Triệu, Trần Hưng Đạo…
-> dẫn ch ứng tiêu biểu, được liệt
kờ theo trỡnh tự thời gian từ xưa
đến nay.
Trang 5? Cỏc dẫn chứng trong đoạn này được
sắp xếp theo cỏch nào?
? Tỡm cỏc chi tiết núi về cỏc mối quan
hệ trờn ?
- GV Những cử chỉ cao quí đó tuy
khác nhau nơi việc làm nhưng đều
giống nhau nơi lòng nồng nàn yêu
nước.'' trong đoạn văn?
? Em có nhận xét gì về cách trình bày
dẫn chứng trong những câu văn này?
- GV : trước những vấn đề đú thỡ
nhiệm vụ của chỳng ta là gỡ?→ (3)
? Tỡm cỏc cõu văn cú hỡnh ảnh so sỏnh
- Thảo luận (3')→t.bày
suy nghĩ
Phỏt hiện
Nghe
trả lời
- Hs chỳ ý đoạn cuối Phỏt hiện
- cõu mở đoạn(cõu 1): nêu ý khái quát
- cõu kết đoạn (cõu cuối):kết luận,
đánh giá chung
- cỏc cõu cũn lại là dõn chứng minh hoạ cho tinh thần yêu nước trong hiện tại
* Tinh thần yêu nước của nhân dân ta trong cuộc kháng chiến hiện tại
- >Liệt kê dẫn chứng, sắp xếp theo
các quan hệ tầng lớp, giai cấp, lứa tuổi, nghề nghiệp địa bàn nơi cư trú
- Mô hình liên kết: Từ đến
- Lứa tuổi :Từ các cụ già đến nhi đồng trẻ thơ
- Địa bàn cư trỳ: ngoài nước ngược
- Tầng lớp - giai cấp: bộ đội địa chủ, cụng nhõn, nụng dõn, phụ nữ, địa chủ
- Nghề nghiệp :chiến đấu, sản xuất
- Hoạt động: chịu đúi,nhịn ăn, diệt giặc, vận tải, sản xuất,săn súc yờu thương bộ đội
- > Tinh thần yêu nước đã trở thành truyền thống của dân tộc.
- Dùng dẫn chứng nhiều hơn lập luận, dẫn chứng đưa ra rất tiờu biểu vừa, vừa khỏi quỏt, vừa cụ thể
3 Nhiệm vụ của chúng ta.
- So sánh: lòng yêu nước như những
Trang 6- Gv : Hình ảnh so sánh đú rất độc đáo,
mới mẻ.Vừa đề cao tinh thần yêu
nước.Vừa làm cho mọi người dễ hiểu
về giá trị của lòng yêu nước Tỏc giả
đó sử dụng câu rút gọn( Làm cho câu
gọn hơn tránh lặp những từ ngữ đã
xuất hiện trong những câu đã đứng
trước)
? Cách trình bày trên giúp em nhận
thức được gì về tinh thần yêu nước của
nhân dõn ta ?
? Từ đó Bác đề ra nhiệm vụ gì?
? Em có nhận xét gì về cách kết luận
của tác giả?
- GV: Kết thúc bài viết- vị lãnh đạo tối
cao, người cầm lái con thuyền kháng
chiến nêu ra nhiệm vụ cụ thể thì ai nấy
đều hiểu và đều thầm hứa với Người sẽ
vận dụng vào thực tế công tác của
mình Đặc biệt là những cỏn bộ Đảng
viờn cần tỡm mọi cỏch để làm cho tinh
thần yờu nước của tất cả mọi người
đều được thực hành vào cụng cuộc
khỏng chiến Bài viết đó làm sỏng tỏ
những biểu hiện của tinh thần yờu
nước trong khỏng chiến chống ngoại
xõm Và chúng ta ngày nay khi đọc văn
bản này cũng hiểu rõ để suy ngẫm Sâu
thêm về tấm lòng, trí tuệ và tài năng
của Bác, làm theo lời Bác phát huy
tinh thần yêu nước trong thời đaịa
ngày nay
? Vậy ngày nay khụng cũn chiến tranh
nữa thỡ tinh thần yờu nước của nhõn
dõn ta cú cũn khụng? Nú được biểu
hiện ntn?
-GV : Nú được thể hiện trong mọi hoạt
động của mỗi người trong công việc cụ
thể hàng ngày như học tập, lao động,
Xd đất nước giàu mạnh, khắc phục đúi
Nghe Phát hiện
Phỏt hiện
- Nhận xét
Nghe
- Nêu ý hiểu
thứ của quí
- > Lòng yêu nước của nhân dân ta biểu hiện bằng hai trạng thái : ẩn kớn (tiềm tàng kín đáo); trưng bày (bộc
lộ rõ ràng)
- Phải làm cho tinh thần yêu nước
được phát huy mạnh mẽ…
-> Dễ hiểu, dễ đi vào lòng người
Trang 7nghốo đưa đất nước tiến nhanh trờn
con đường cụng nghiệp húa, hiện đại
húa
? Em học tập được gì về nghệ thuật lập
luận của bài văn?
? ý nghĩa sâu sa của bài văn là gì?
- Gọi học sinh đọc ghi nhớ
- GV cú thể viết về tinh thần học tập
của lớp
- Trả lời
trả lời
Hs viết đoạn văn, trỡnh bày
III Tổng kết:
- Nghệ thuật.
Lập luận chặt chẽ, sắp xếp luận cứ hợp lí, lời văn giàu hình ảnh và sức thuyết phục, bố cục rừ ràng( cú nờu vấn đề, chứng minh vấn đề, nhiệm
vụ cụ thể của Đảng
- Nội dung.
* Ghi nhớ: SGK
IV Luyện tập:
? Viết một đoạn văn theo lối liệt kê khoảng 4->5 câu có sở dụng mô
hình liên kết'' từ…đến…''
* Hoạt động 4: Hoạt động nối tiếp
- Đối với hs khỏ giỏi ? Viết hoàn chỉnh đoạn văn trờn?
? Làm bài tập 6 - Sách bài tập
- Đối với hs trung bỡnh yếu : ? Xỏc định luận điểm, luận cứ trong sơ đồ sau :
Dõn ta cú 1 lũng nồng nàn yờu nước
↓ Lịch sử đó cú nhiều cuộc khỏng chiến vĩ đại
↓ Đồng bào ta ngày nay cũng rất xứng đỏng
↓ Bổn phận của chỳng ta
→ GV nhận xột : Luận điểm ( mở bài : nờu vấn đề), luận cứ 1,2 ( thõn bài : chứng minh vấn
đề), luận cứ 3 (kết bài : nhiệm vụ )
- Soạn bài: câu đặc biệt