GV : Bài văn đã chỉ rõ ngày khai trường vào lớp Mét lµ ngµy cã dÊu Ên s©u ®Ëm nhÊt trong t©m hồn tuổi thơ và cuộc đời mỗi con người và học tập là nghĩa vụ cao cả của tuổi trẻ đối với gia[r]
Trang 1Tiết 1 : Văn bản: Cổng trường mở ra
Lí Lan
Ngày soạn : 30/08/2007
Ngày dạy : 06/09/2007
A - Mục tiêu cần đạt: Giúp HS:
- Cảm nhận và thấm thía tình cảm thiêng lig và sâu nặng của cha mẹ đối với con cái, thấy #$ ý nghĩa lớn lao của nhà '#( đối với cuộc đời mỗi con #(+
- Nghệ thuật viết văn tinh tế, giàu giá trị biểu cảm
B -Chuẩn bị
- GV # dẫn HS soạn bài , thiết kế bài dạy , chuẩn bị các <#= tiện dạy học cần thiết
- HS : Soạn bài theo yêu cầu của SGK và những huớng dẫn của GV
C Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy – học
HĐ1: ổn định tổ chức - Kiểm tra :
Thế nào là văn bản nhật dụng ? Kể tên những
văn bản nhật dụng đã học trong #= trình Ngữ
văn 6? Các văn bản ấy đã đề cập đến những vấn đề
nào trong đời sống ?
HĐ2 : Bài mới
HĐ2.1 : Giới thiệu bài mới : Từ nội dung
câu trả lời của học sinh trong phần KT bài cũ ,
gv giới thiệu nội dung bài mới
HĐ2.2: Tổ chức cho HS tìm hiểu chung về văn
bản
GV: Hãy đọc phần chú thích trong SGK sau đó
trình bày những nét sơ #$ về tác giả và xuất
xứ của tác phẩm
HS: Trả lời theo nội dung SGK
GV: Có thể xếp “ cổng '#( mở ra ”là văn bản
nhật dụng #$ không ? Vì sao?
HS: Trả lời câu hỏi dựa vào khái niệm văn bản
- Hs nêu #$ khái niệm văn bản nhật dụng và kể tên đúng 3 văn bản nhật dụng đã học trong
#= trình Ngữ văn 6
I -Đọc - chú thích - bố cục
[#$
+Tính chất:Là văn bản nhật dụng
+ Thể loại : kí
Tuần 1 : Bài 1 Tiết 1 : Cổng mở ra
Tiết 2: Mẹ tôi Tiết 3: Từ ghép Tiết 4: Liên kết trong văn bản
Trang 2Hoạt động của giáo viên - học sinh Nội dung
nhật dụng
GV: Cho biết <#= thức biểu đạt chính của văn
bản này là tự sự, miêu tả hay biểu cảm ?
HS : Biểu cảm
GV: Bài văn biểu lộ cảm xúc của ai ? Đó là những
cảm xúc # thế nào ?
HS: Bài văn viết về tâm trạng của #( mẹ trong
đêm '# ngày khai '#( của con
GV: Căn cứ vào những điều vừa tìm hiểu chung về
văn bản , theo con nên đọc văn bản này #
thế nào ? Vì sao?
HS : Nêu cách đọc : Giọng chậm rãi; tình cảm
GV: đọc mẫu 1 đoạn
HS : đọc, nhận xét
+ _#= thức biểu đạt : Biểu
cảm
+ Nội dung : Tâm trạng của mẹ trong đêm '# ngày khai '#( của con
HĐ2.3 ; Tổ chức cho HS đọc - hiểu văn bản
GV: D'# ngày khai '#( đầu tiên, cả #( mẹ
và #( con đã chuẩn bị những gì cho năm
học mới ?
HS: - Mọi thứ cần thiết : Quần áo ,sách vở .đã
sẵn sàng
- ,#( mẹ còn chuẩn bị về tâm lí cho
con:Khích lệ con
- ,#( con cũng đã sẵn sàng cho năm học
mới : Tỏ ra #g lớn hơn khi thu dọn đồ chơi
GV: Với sự chuẩn bị chu đáo # thế , tại sao
vào cái đêm '# ngày khai '#( của con,
#( mẹ vẫn không ngủ #$ ? ( Quan sát
đoạn đầu)
HS: + Mẹ lo con là đứa trẻ nhạy cảm sẽ háo
hức vì ngày khai '#( mà không ngủ #$
GV : Thế # nỗi lo ấy đã #$ giải toả : “ Giấc
ngủ đến với con nhẹ nhàng # uống một ly
sữa, ăn một cái kẹo” Vậy mà #( mẹ vẫn
không ngủ , bà đã có những việc làm và suy
nghĩ # thế nào vào cái đêm không ngủ ấy ?
HS: + Mẹ ngắm đứa con mình đang ngủ ngon
lành
II - Tìm hiểu văn bản
1 Tâm trạng
+ Lo cho con
Trang 3Hoạt động của giáo viên - học sinh Nội dung
+ Mẹ đắp mền , buông mùng .rồi “không
biết làm gì nữa ”
+ Mẹ không tập trung làm #$ việc gì cả ,
xem lại những thứ đẫ chuẩn bị cho con, tự nhủ
mình phải đi ngủ sớm
+ Mẹ lên #( và trằn trọc
+ Mẹ tin là con không bỡ ngỡ trong ngày
đầu năm học
GV : Đã tin #S # thế, đẫ khẳng định “ còn
điều gì để lo lắng quá đâu” # #( mẹ
vẫn không ngủ #$ Vì sao vậy
HS: - Vì #= mẹ nôn nao nghĩ về ngày khai
'#( năm O# của mình Khi ấy mẹ có tâm
trạng nôn nao, hồi hộp trên #( tới '#(
và chơi vơi hốt hoảng khi phải xa bà ngoại.
GV: Có ấn #$ sâu đậm về ngày khai '#( đầu
tiên # thế # tại sao #( mẹ ấy không
kể điều này với chính đứa con của mình ?
HS: Vì muốn khắc sâu ấn #$ về ngày đầu tiên
đi học vào lòng con một cách nhẹ nhàng , cẩn
thận và tự nhiên
GV: Đó là tất cả những lí do khiến #( mẹ
không ngủ #$ trong đêm '# ngày khai
'#( của con Bao nôn nao, bao âu lo, bao
mong muốn cứ đan xen miên man trong tâm
trạng mẹ đêm nay Ngày mai, ngày đầu tiên
con đến '#( có chút lo lắng - mẹ đã chuẩn
bị xong, mà sao vẫn còn thao thức "Hàng
năm, cứ vào cuối thu mẹ tôi âu yếm nắm tay
tôi dẫn đi trên con #( làng dài và hẹp "
Hóa ra âm vang bài học thuở áo trắng của
chính mình cứ sống dậy xốn xang - mẹ không
ngủ #$+ ấn #$ sâu đậm về cái ngày đầu
tiên ấy mẹ muốn khắc sâu vào con để con có
những giây phút thật đẹp, thật đáng trân trọng
mà mai này mỗi khi nhớ về con lại thấy xao
xuyến, bâng khuâng Có thể nói Lí Lan đã rất
"sống" với kỉ niệm tuổi thơ, với ngày khai
'#( vào lớp Một Nhớ bà ngoại, tình
#= con, nỗi niềm về thời thơ ấu những
kỉ niệm, cảm xúc ấy mãnh liệt tha thiết ấy cứ
+ Nhớ lại ngày khai '#( của mình
+ Mong con có những ấn #$ không phai về ngày khai '#(
đầu tiên
Trang 4Hoạt động của giáo viên - học sinh Nội dung
rạo rực, bâng khuâng, xao xuyến mãi trong
lòng #( mẹ Tâm trạng đẹp đẽ ấy #$ tác
giả diễn tả một cách nhẹ nhàng, tinh tế mà
thấm thía
->- Thao thức, phấp phỏng, hồi hộp, xao xuyến
GV: Theo dõi những việc làm và suy nghĩ của
#( mẹ vào cái đêm '# ngày khai '#(
đầu tiên của con, em có thể nói gì về #( mẹ
này
HS : - Mẹ thao thức không ngủ, suy nghĩ triền
miên
- Mẹ chuẩn bị chu đáo cho con
- Mẹ hồi hộp về ngày khai '#( đầu tiên
của con
- Mẹ quan tâm và yêu quý con
- Một #( mẹ có tâm hồn tinh tế và nhậy
cảm
sự nâng niu chăm sóc con ân tình, chu đáo một tâm hồn tinh tế và nhạy cảm.
GV: Có phải #( mẹ đang nói trực tiếp với con
mình không? Theo con cách viết này có tác
dụng gì?
HS: ,#( mẹ đang tâm sự với con và cũng chính
là đang nói với lòng mình
Giúp tác giả đi sâu vào thế giới tâm hồn,
miêu tả #$ một cách tinh tế tâm trạng hồi
hộp, bâng khuâng cũng # những tình cảm
tha thiết mà mẹ dành cho con Đó là những
điều sâu thẳm khó nói bằng lời
- Ca ngợi tấm lòng yêu #=! tình cảm sâu nặng của mẹ với con
GV: Trong mạch tâm trạng của mẹ có đoạn suy #
về ngày khai '#( ở Nhật Bản Điều đó có ý
nghĩa gì?
Nhật Bản
HS: Ngày khai '#( ở Nhật Bản rất quan trọng
Từ đó ta có thể nhận thấy giáo dục có một vai
trò quan trọng # thế nào đối với cuộc sống
mỗi #( và toàn xã hội
GV: Nếu cho rằng những suy nghĩ của #( mẹ
về nền giáo dục Nhật Bản ấy ẩn chứa những
# mơ, mong muốn cho con mình Con có
đồng ý không? Đó là # mơ gì?
+ Khẳng định vai trò của nhà
cuộc sống mỗi con
toàn xã hội D'#( học là thế giới kì diệu của tuổi thơ
Trang 5Hoạt động của giáo viên - học sinh Nội dung
HS: Ước mơ mà bất kì bậc cha mẹ nào cũng mong
đó là con mình #$ #S một nền giáo dục
tiến bộ nhất, mọi trẻ em #$ chăm sóc giáo
dục với tất cả sự quan tâm của xã hội
một nền GD tốt nhất , sẽ nhận
#$ mọi điều tốt đẹp trong cuộc sống
GV: Kết bài #( mẹ nói \1# qua cánh cổng
'#( là một thế giới kì diệu sẽ mở ra" Con
thử hình dung lại xem thế giới kì diệu đó là
gì? HS thảo luận
HS: - Thế giới của điều hay lẽ phải, của tình
#= và đạo lí
làm #(+++
- Thế giới của ánh sáng tri thức, của những
hiểu biết lí thú và kì diệu mà nhân loại hàng
vạn năm đã tích lũy #$+
- Thế giới của tình thầy trò cao đẹp, tình bạn
thiêng liêng, của những # mơ và khát vọng
bay bổng niềm vui niềm hi vọng
2-* Ghi nhớ SGK
GV: Bài văn giản dị # vẫn khiến #( đọc
suy ngẫm xúc động Vì sao vậy?
Gợi ý: Cách viết giống nhật kí, dễ bộc lộ cảm
xúc
GV : Bài văn đã chỉ rõ ngày khai '#( vào lớp
Một là ngày có dấu ấn sâu đậm nhất trong tâm
hồn tuổi thơ và cuộc đời mỗi con #( và học
tập là nghĩa vụ cao cả của tuổi trẻ đối với gia
đình và xã hội Vì thế chúng ta ý thức một
cách sâu sắc rằng \b# qua cánh cổng '#(
là một thế giới kì diệu sẽ mở ra" Thế giới kì
diệu ấy là cả chân trời văn hóa, khoa học đang
rộng mở bao la, đón chờ ta ở phía '# +
HĐ2.4: Tổ chức cho HS luyện tập
Bài 1: Yêu cầu học sinh trao đổi ý kiến và lí
giả tại sao ngày khai '#( lớp 1 lại để lại ấn
#$ sâu đậm trong mỗi #( (HS thảo
luận nhóm)
HS: Tự do bộc lộ Có thể : ấn #$ sâu đậm
nhất vì là buổi khai '#( đầu tiên, đánh dấu
1# ngoặt lớn
[#$ thấy những điều mới lạ, có những cảm
xúc bỡ ngỡ, lo sợ, vui # +++
- Lời văn giản dị, nhẹ nhàng giàu cảm xúc, tình cảm tự nhiên chân thành
III - Luyện tập
Bài 1:
Bài 2:
Trang 6Hoạt động của giáo viên - học sinh Nội dung
Bài 2: Gợi ý: Đoạn văn phải chân thành sâu
sắc, ghi lại
những rung động thật sự của bản thân
Rút kinh nghiệm :
Tiết 2 : đọc - hiểu văn bản
Mẹ tôi
Ngày soạn : Ngày dạy : Ngày ký :
A - Mục tiêu cần đạt : Giúp HS
- Hiểu và cảm nhận #$ những tình cảm thiêng liêng và sâu nặng của cha mẹ đối với con cái và thấy #$ trách nhiệm của con cái đối với cha mẹ
B - Chuẩn bị
- GV # dẫn HS soạn bài , thiết kế bài dạy , chuẩn bị các <#= tiện dạy học cần thiết
- HS : Soạn bài theo yêu cầu của SGK và những huớng dẫn của GV
C Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy – học
Trang 7HĐ1: ổn định tổ chức - Kiểm tra : Qua bài văn
"Cổng '#( mở ra" con hiểu #$ điều gì về ý
nghĩa của việc học tập trong cuộc đời mỗi #(F
Con cảm nhận #$ gì về tâm trạng và tình cảm
của #( mẹ dành cho đứa con yêu?
HĐ2 : Bài mới
HĐ2.1 : Giới thiệu bài mới : Từ nội dung câu
trả lời
của HS trong phần kiểm tra bài cũ , GV đọc một
vài câu thơ,
hoặc lời của một bài hát nói về vai trò của #(
mẹ trong
cuộc đời mỗi con #( để giới thiệu bài mới
GV: Ngoài những thông tin trong SGK, con còn
biết thêm những gì về tác giả
HS: Trả lời
GV : Bổ sung: Ông là tiểu thuyết gia, nhà thơ,
#( viết truyện ngắn và là tác giả của nhiều
cuốn truyện thiếu nhi và truyện phiêu # nổi tiếng
Những kỉ niệm thời học trò và những kỉ niệm thời
là sinh viên học viện quân sự Mô- đê- na là cơ sở
để tác giả # cấu nên những áng văn nhẹ nhàng
dung dị , đầy nhân ái mê hoặc trái tim của hàng
triệu độc giả trên khắp toàn cầu
GV # dẫn đọc: rõ ràng, dứt khoát, # tình
cảm
HĐ2.3 ; Tổ chức cho HS đọc hiểu văn bản
HS: Đọc văn bản
I Giới thiệu
1- Tác giả ét-môn-đô đơ Amixi (1846 - 1908)
2- Văn bản: "Mẹ tôi" trích từ tác phẩm "Những tấm lòng cao cả" (1886)
II Đọc- chú thích - bố cục
Trang 8GV: Theo con bài văn này kể về ai?
A - ,#( mẹ B - Enricô
C - Tâm trạng của #( cha
HS: Tâm trạng #( cha (GV ghi đề mục của bài
học)
GV: Vì sao bố viết # cho Enricô? Khi viết #
cho con #( cha có tâm trạng # thế nào?
HS: + Vì Enricô phạm lỗi \ '# mặt cô giáo đã
nói lời thiếu lễ độ với mẹ
+ Tâm trạng #( cha: Buồn bã, tức giận,
xấu hổ
GV: Qua từ ngữ nào con nhận thấy tâm trạng này?
HS tìm chi tiết, từ ngữ:
+ Nhát dao đâm vào tim, không thể nén cơn
tức giận, vong ân bội nghĩa, bội bạc, xấu hổ
GV: Vì sao #( cha lại thấy sự thiếu lễ độ của
con đối với #( mẹ # nhát dao đâm vào tim
bố?
Định # @ Vì cha rất yêu con, rất tôn trọng mẹ
và thất vọng vì con #+ Đó là nỗi đau thực sự của
bao bậc cha mẹ khi con #+ Nỗi đau, những tâm
trạng ấy minh chứng cho thái độ nghiêm khắc và
kiên quyết của #( cha đối với Enricô
GV: Hãy chỉ rõ thái độ nghiêm khắc và kiên quyết
của #( cha trong bài văn?
HS: + Không bao giờ #$ tái phạm
+ Phải xin lỗi mẹ, cầu xin mẹ hôn con
+ Thà rằng bố không có con còn hơn thấy con
III.Tìm hiểu văn bản
1 Tâm trạng và thái độ của
- Buồn bã tức giận, xấu hổ vì
sự thiếu lễ độ của con
Trang 9bội bạc.
+ Thôi con đừng hôn bố nữa
GV: Có ý kiến cho rằng #( bố đã ghét bỏ, từ
chối đứa con
khi nói: thà rằng bố không có con thôi con đừng
hôn bố nữa ".Con có đồng ý không? Vì sao?
HS tự bộc lộ ý kiến của mình
GV bình ngắn: Lời cha minh chứng cho thái độ
kiên quyết đến quyết liệt '# lỗi lầm của con
Yêu và ghét, còn và mất mà ông nói với con trai
# một lời khẳng định cho tình cảm cũng #
niềm mong mỏi hi vọng của ông nơi con mình Và
càng yêu con bao nhiêu hẳn lòng ông càng thất
vọng vì thái độ vô lễ của con bấy nhiêu
GV: Trong bức # #( cha nhắc tên con rất
nhiều lần "Enricô ạ", à" Con thử hình dung trong
những lời gọi ấy ẩn chứa tình cảm gì?
HS : Đó là tình cảm chân tình tha thiết
GV: Vì sao khi nói về lỗi lầm của con, #( cha
lại nhắc đến công lao của #( mẹ và đặc
biệt là nói tới "ngày buồn thảm nhất là ngày
con mất mẹ"?
Định # @
+ Con hỗn với mẹ >< mẹ chăm lo cho con
+ Nhắc đến công lao của mẹ, con sẽ tự nhận
thấy lỗi lầm của mình, thấm thía về thái độ
không phải, đau đớn day dứt về việc làm sai
,# thế gián tiếp #( cha đã nói với con
biết bao điều về đạo lí, về cách # xử trong
- Kiên quyết nghiêm khắc nhắc nhở con
Trang 10cuộc sống.
GV: Tại sao những điều # thế #( cha không
nói với con trực tiếp mà lại viết #F
HS trả lời/GV nhận xét: Có thể thảo luận nhóm
Định # : Đây là một bức # mang tính tế nhị
,#( bố không trực tiếp phê phán lỗi của con
'# mặt mọi #( , ông cũng không muốn nói
chuyện trực tiếp với con vì ông rất hiểu tâm lí trẻ
con Chúng dễ bị tự ái khi bị phê bình trực tiếp
Chọn giải pháp viết # , #( bố tránh cho con
sự xấu hổ mà từ đó có thể dẫn đến tự ái rồi #=
ngạnh làm trái ý #( lớn Đây là cách suy nghĩ
thấu đáo và giáo dục có hiệu quả Khi đọc bức #
#( con sẽ đối diện với chính mình để suy nghĩ
và sửa đổi
GV: Theo con qua bức #! qua sự việc mắc lỗi
lầm của con, #( cha muốn con mình phải khắc
ghi điều gì? Có thể đọc những câu văn trực tiếp thể
hiện điều đó
HS: Tình yêu #=! kính trọng cha mẹ là tình
cảm thiêng liêng hơn cả Thật đáng xấu hổ
cho kẻ nào chà đạp lên tình yêu #= đó
GV: Đến đây con có thể cho biết cha của Enricô
là #( # thế nào?
HS: Là #( rất yêu #= con Nghiêm khắc
song chân tình gần gũi
GV: Văn bản là một bức # bố gửi cho con, tại
sao lại lấy nhan đề là "Mẹ tôi"?
HS: trả lời theo suy nghĩ cá nhân
...[#$
+Tính chất:Là văn nhật dụng
+ Thể loại : kí
Tuần : Bài Tiết : Cổng mở
Tiết 2: Mẹ Tiết 3: Từ ghép Tiết 4: Liên kết văn
Trang...HĐ2.3 ; Tổ chức cho HS đọc hiểu văn bản
HS: Đọc văn
I Giới thiệu
1- Tác giả ét -môn- đô Amixi (18 46 - 19 08)
2- Văn bản: "Mẹ tơi" trích từ tác... học< /sub>
Trang 7< /span>H? ? 1: ổn định tổ chức - Kiểm tra :< /b> Qua văn
" ;Cổng ''#( mở ra& #34;