Giáo án Ngữ văn 8 chuẩn KTKN - Học kì 1

n¸o nøc, m¬n man, nh÷ng kØ ngay mấy dòng đầu t/phẩm, t/giả so niệm của buổi tựu trường sánh 1 cách rất ấn tượng, câu văn nh­ 1 c¸ch cöa nhÑ nhµng më ra dÉn người đọc vào 1 t/giới đầy ắp [r]

Ngữ văn 8 - Tuần 1:

Tiết 1: Văn bản Tôi đi học

(Thanh Tịnh)

- Ngày soạn:

I/ Mục tiêu cần đạt:

1 Kiến thức: H/sinh cảm nhận  tâm trạng hồi hộp, bỡ ngỡ của nhân vật“tôi”của buổi tựu "0 đầu tiên trong đời; Thấy  ngòi bút văn xuôi đầy chất thơ, gợi  vị trữ tình man mác của tác giả

2 Kĩ năng: - Đọc diễn cảm, phân tích tâm trạng nhân vật “Tôi”

- Suy nghĩ sáng tạo; xác định giá trị bản thân; giao tiếp; trao đổi, trình bày suy nghĩ/ý G% cảm nhận của bản thân về giá trị nd và nghệ thuật của văn bản

3   Giáo dục t/c yêu bạn &L% "0 lớp

II/   pháp/kĩ thuật dạy học:

- Đọc diễn cảm, phân tích, bình, Thảo luận nhóm

- Động não, trinh bày 1 phút về giá trị nội dung, nghệ thuật của văn bản

III/   tiện dạy học:

VI/ Tiến trình bài dạy:

1: ổn định lớp 2: Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra vở soạn của hs?

3: Bài mới- Khởi động: Giáo viên cho cả lớp hát bài hát “ Ngày đầu tiên đi học” Trong

VB “Cổng "0 mở ra” học ở lớp 7, hẳn mỗi chúng ta ko quên tấm lòng 0 mẹ xiết bao bồi hồi xao xuyến trong ngày đầu tiên dẫn con đi học, những câu văn đầy ắp

kỉ niệm tuổi thơ trong sáng, ngân nga trầm bổng trong lòng 0 mẹ và : vấn không nguôi trong tâm trí chúng ta Văn bản “Tôi đi học” của Thanh Tịnh, chúng ta

 sống lại những kỉ niệm tuổi thơ trong sáng trong buổi tựu "0 đầu tiên- Nôi

dung:

TG Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức cần khắc sâu

5’

- HS đọc chú thích sgk - tr 8

GV: Thanh Tịnh từng dạy học viêt

báo, lam văn là t/giả của nhiều tập

truyện nhắn tiêu biểu Ông là cây bút

vừa làm thơ vừa viết truyện Ông

chính là nhà văn hiện thực có phong

A/ Giới thiệu tác giả, tác phẩm:

1 Tác giả:

- Tên thật là Trần văn Ninh (1911- 1988), quê xóm Gia Lạc ven sông : ngoại

ô thành phố Huế

các lãng mạn đậm nét

-Truyện ngắn của ông đằm thắm

trong trẻo, êm dịu - Thanh Tịnh 1

tâm hồn nhạy cảm " vẻ đẹp của

con 0% quê :???

H: Truyện ngắn thuộc kiểu văn bản

nhật dụng, tự sự hay vb biểu cảm ?

- Gv nêu y/c đọc, đọc mẫu, HS đọc,

Gv nhận xét

- Đọc chú thích sgk

- Từ sự chuyển biến của đất trời vào

cuối thu và hình ảnh mấy em nhỏ rụt

rè nấp  nón mẹ lần đầu tiên đến

"0 khiến nhà văn nhớ lại những

kỉ niệm trong sáng của mình ngày

9)?

+ T/trạng của nh/vật tôi trên 0

theo mẹ đến "0

+ T/trạng của nh/vật tôi trên sân

"0% khi nghe gọi tên mình phải

rời tay mẹ vào lớp, cảm giác lúc ngồi

trên ghế của mình trong lớp học và

bắt đầu tiết học đầu tiên

H: Cho biết chủ đề của vbản ?

H: Truyện  kể theo trình tự nào

?

(Tâm trạng cảm xúc của t/giả 

diễn tả từ hiện tại về quá khứ và diễn

biến theo t/gian của 1 buổi tựu

"0g

H: VB có thể chia thành mấy đoạn,

nội dung chính của từng đoạn ?

+ đ1: Từ đầu -> “rộn rã”: Khởi

nguồn của nỗi nhớ

+ đ2:Tiếp đến “ ngọn núi”:Tâm trạng

nhân vật tôi trên 0 cùng mẹ tới

"0?

+ đ3: tiếp -> “các lớp”:Tâm trạng

nh/vật tôi khi nhìn ngôi "0 và

2 Tác phẩm:

- Thể loại: truyện ngắn - kiểu văn bản biểu cảm

B/ Đọc - Hiểu văn bản:

1 Đọc:

- Chậm, thay đổi giọng cho phù hợp với tâm trạng của nhân vật

2 Kể: Tóm tắt nd chính

3 Chủ đề:

- Những tình cảm trong sáng hồn nhiên, tâm trạng hồi hộp bâng khuâng của nh/vật tôi trong buổi tựu "0 đầu tiên

4 Bố cục: (5 đoạn)

các bạn

+ đ4: tiếp -> “chút hết nào”: Tâm

trạng nh/vật tôi khi nghe gọi tên vào

lớp

+ đ5: còn lại: Tâm trạng nhân vật tôi

khi ngồi trong lớp nghe tiết học đầu

tiên

H: Có thể gọi là vb nhật dụng 

ko ? Vsao ?

e% vì toàn truyện là cảm xúc

t/trạng của nh/vật tôi, ko phải là kiểu

vb nhật dụng vì đây là 1 t/phẩm văn

: thật sự có giá trị  G

nghệ thuật  x/bản từ lâu )

H: Đặc điểm nổi bật của truyện ngắn

này là gì ?

(ko x/dựng với các sự kiện nh/vật để

p/á xung đột xã hội, bố  hình

thành theo dòng hồi G  ngòi

bút tài hoa của t/giả và tất cả đã hiện

lên thật cụ thể sinh động, gieo vào

lòng 0 những cảm xác dịu dàng,

tha thiết và bâng khuâng)

H: Q/sát vb em thấy có những nh/vật

nào  kể lại ? ( tôi, mẹ tôi, ông

đốc, những cậu học trò )

H: nh/vật chính là ai ? Vì sao? (tôi,vì

nh/vật này  kể nhiều nhất, mọi

sự việc này đều  kể từ sự cảm

nhận của tôi)

- hs theo dõi đ1,2

H: Nội dung chính của 2 đ này là gì

?

H: Thời điểm gợi nhớ kỉ niệm là thời

điểm nào ? thời điểm đó nhắc lại sự

kiện nào, sự kiện đó có ý nghĩa gì ?

H: Trong khung cảnh đó nh/vật tôi

có những cảm giác gì ?

H: “náo nức, mơn man”tạo ra cảm

giác gì ?

5 Phân tích:

a/ Cảm nhận của “tôi” trên + tới

)+

H: Cảm giác của nh/vật tôi  đối

chiếu với h/ả nào ?

H: Nhận xét về NT của việc sử dụng

h/ả so sánh đó ? Gợi cảm giác ntn ?

(ngay mấy dòng đầu t/phẩm, t/giả so

sánh 1 cách rất ấn % câu văn

 1 cách cửa nhẹ nhàng mở ra dẫn

0 đọc vào 1 t/giới đầy ắp những

sự việc con 0% những cung bậc

tâm  t/cảm cao đẹp, trong sáng rất

đáng nhớ

- Trung tâm t/phẩm là cậu học trò

trong những ngày đầu tiên đến

"0 nảy nở bao ý nghĩ, t/cảm xao

xuyến mới lạ ko quên)

H: T/dụng của việc sử dụng những từ

láy “mơn man, náo nức”trong việc

diễn tả tâm trạng cảm súc của nh/vật

tôi?

(Từ láy, diễn tả cụ thể tâm trạng,

c/xúc thực của nh/vật tôi, giúp rút

ngắn khoảng cách t/gian giữa quá

khứ và hiện tại, làm cho câu chuyện

xảy ra đã lâu rồi mà 0 đọc cảm

thấy  mới xảy ra hôm qua, hôm

kia )

H: H/ả nào lắng đọng và gợi kỉ niệm

sâu sắc nhất trong lòng nh/vật tôi ?

H: Nhận xét về BPNT t/giả sử dụng

trong đvăn này ? cho biết tâm trạng

và cảm giác của nh/vật tôi ntn ?

H: Qua đó giúp em hiểu gì t/cảm của

t/giả ? (t/yêu quê : tha thiết)

- Mạch cảm xúc bắt đầu  khơi

nguồn từ hiện tại với những h/ả thiên

nhiên, t/gian, con 0??? thế là quá

khứ  đánh thức với bao kỉ niệm

ùa về náo nức  bừng, rộn rã)

H: Theo dõi đvăn em thấy tâm trạng

nh/vật tôi đã có chuyển đổi ntn khi

đi trên con 0 làng quen thuộc ?

- Hàng năm cứ và cuối thu lá rụng nhiều, trên không có những đám mây bàng bạc

- Mấy em bé rụt rè cùng mẹ tới "0?

- Lòng tôi náo nức, mơn man, những kỉ niệm của buổi tựu "0

- Những cảm giác ấy nảy nở trong tôi  những cách hoa :

=> Từ láy, hình ảnh so sánh: Gợi cảm xúc trong sáng, hồn nhiên, : vui về kỉ niệm 9)? “ Tôi đi học”

H: Vì sao vậy?(trên con 0 cùng

mẹ đến "0 nh/vật tôi đã nhìn

cảch vật xung quanh con 0 làng

dài và hẹp rất vốn quen thuộc tự

nhiên cậu bé thấy lạ và cảnh vật

xung quanh  thay đổi: Hôm nay

tôi đi học

H: Câu văn nào báo hiệu sự thay đổi

trong nhận thức của bản thân ?

H: Những chi tiết này có ý nghĩa gì?

(đối với 1 cậu bé chỉ biết chơi đùa ra

sông thả diều, ra đồng chạy nhảy với

lũ bạn thì đây quả là 1 sự kiện lớn ->

sự thay đổi quan trọng đánh dấu

& ngoặt của tuổi thơ)

H: H/ả nh/vật tôi  tái hiện ntn ?

(lần đầu tiên đến "0 đi học, &

vào thế giới mới lạ,  làm 0

lớn nên cảm thấy trang trọng và

đứng đắn  là lần đầu nên )

quen cho nên tôi vẫn  thèm tự

nhiên nhí nhảnh  những học trò

đã đi "? nên cầm 2 quyển vở mà

thấy nặng  ghì )

H: Các từ: ghì, bặm, xóc thuộc từ

loại nào ? tác dụng của nó ?

e0 đọc hình dung dễ dàng  thế

và cử chỉ ngộ nghĩnh ngây thơ đáng

yêu của chú bé qua các động từ và so

sánh)

H: Tất cả bộc lộ đức tính gì ? (đó là

ý nghĩ của 1 cậu bé muốn nhận thức

về nhiệm vụ quan trọng trong cuộc

sống  0  trong 1 h/ả

1 làn mây M ngang trên đỉnh núi,

biểu hiện nét dịu dàng trong sáng và

khát vọng : tới của 1 tâm hồn trẻ

thơ)

Gv: Với giọng văn bồi hồi, NT sử

dụng từ láy, hình ảnh so sánh ấn

% đvăn đầu  cánh cửa dịu

dàng mở ra dẫn 0 đọc vào 1

th/giới đầy ắp những sự việc con

- Mỗi lần thấy mấy em nhỏ rụt rè núp

 nón mẹ lòng tôi lại  bừng rộn rã

->Từ láy, hình ảnh so sánh: háo hức, rộn ràng, bồi xao xuyến khi nhớ lại những kỉ niệm của ngày tựu "0 -> cảm giác trong sáng

- Tôi đã quen đi lại lắm lần  lần này

tự nhiên thấy lạ

-> Dấu hiệu đổi khác trong t/cảm và nhận thức của 1 cậu bé ngày đầu tiên đến "0% tự thấy mình  đã lớn

0% những cung bậc t/cảm đẹp đẽ,

trong sáng rất đáng nhớ Trung tâm

của t/giới con 0 là cậu học trò

nhỏ ngày đầu tiên đến "0 trong

lòng nảy nở biết bao ý nghĩ, t/cảm

xao xuyến mới lạ suốt đời ko thể

ko ra đồng nô đùa  thằng Sơn nữa -> Nhận thức về sự nghiêm túc trong học hành

- Trong áo vải chì đen thấy mình trang trọng và đứng đắn bàn tay ghì thật chặt quyển vở xóc lên nắm lại thật cẩn thẩn

4: Củng cố (2’) H: Nêu chủ đề của văn bản ?

5: 0, dẫn hs học bài ở nhà

- Soạn phần còn lại: Tìm những chi tiết miêu tả t/trạng n/vật

V Rút kinh nghiệm:

Tiết 2: Văn bản Tôi đi học ( tiếp)

- Ngày soạn:

I Mục tiêu cần đạt

1 Kiến thức:

- Học sinh cảm nhận  tâm trạng hồi hộp, bỡ ngỡ của nhân vật“tôi”của buổi tựu "0 đầu tiên trong đời

- Thấy  ngòi bút văn xuôi đầy chất thơ, gợi  vị trữ tình man mác của tác giả

2 Kĩ năng:- Đọc diễn cảm, phân tích tâm trạng nhân vật “Tôi”

3  - Giáo dục T/c yêu bạn &L% "0 lớp

II   pháp: - Đọc diễn cảm, phân tích, bình - Thảo luận nhóm

III Đồ dùng dạy học:

VI Tiến trình bài dạy:

* @: 1: ổn định lớp* @: 2: Kiểm tra bài cũ (5 phút).

H: Nêu chủ đề của vb “ Tôi đi học”, hoàn cảnh khơi nguồn cảm xúc của t/giả ?

* @: 3: Bài mới- Khởi động: Con 0 cùng với những cung bậc t/cảm đẹp đẽ

trong sáng của nh/vật tôi ntn giờ này chúng ta cùng tìm hiểu

- Nội dung:

10’

- Hs q/sát đoạn3, 4

H: Đoạn văn kể lại sự viêc gì ?

H: Trong dòng hồi G h/ả nào hiện

lên đầu tiên ?

H: Ngôi "0  m/tả qua chi tiết

nào ?

H: BPNT  sử dụng và ý nghĩa của

nó ?

H: Chi tiết nào g/thiệu h/ả học trò ?

H: Căn cứ vào những chi tiết trên, em

có thể đọc  những cảm xúc của cô

cậu học trò lúc này ?

H: BPNT nào  sử dụng thành công

ở đây ?

( h/ả so sánh thứ 3 này của t/giả thật

tinh tế nó vừa tả đúng tâm trạng của

nh/vật vừa gợi 0 đọc liên G về

1 thời tuổi thơ đứng giữa mái "0

thân yêu, mái "0 đẹp  cái tổ

ấm, mỗi học trò ngây thơ hồn nhiên

 1 cánh chim đầy khát vọng và biết

bao bồi hồi, lo lắng nhìn trời rộng nghĩ

b/ Hồi  và cảm nhận của “tôi” lúc

ở sân )+

- Ngôi "0 Mĩ lí trông vừa xinh xắn vừa oai nghiêm  các đình làng hoà ấp

- Sân "0 rộng mà nó cao hơn trong những buổi ") hè

-> So sánh, cảm xúc trang nghiêm ngỡ ngàng: Đề cao trí thức của con 0

* Hình ảnh học trò

- Quần áo sạch sẽ, : mặt : vui, sáng sủa bỡ ngỡ đứng nép bên 0 thân

- Nhìn 1 nửa & nhẹ  con chim con đứng bên bờ tổ ngập ngừng e sợ Họ thèm vụng  ao

tới chân trời học vấn mênh mông.)

H: Tâm trạng và cảm xúc của các em

nhỏ lúc này ntn ?

- Với tâm trạng  vậy khi nghe gọi

đến tên mình cậu học trò tự nhiên giật

mình và lúng túng Nhà văn đã dùng

rất nhiều động từ đặc tả tâm trạng của

nh/vật: ngập ngừng, e sợ, dềnh dàng và

đã diễn tả  nhiều trạng thái, miêu

tả chân thật cử chỉ, ánh mắt, ý nghĩ,

cảm giác hồn nhiên trong sáng của tuổi

học trò Qua đó nó giúp chúng ta hiểu

sâu thêm nỗi lòng nhân vật và tài năng

của t/giả

H: 4" khung cảnh đó nh/vật nào đã

giải toả  tâm trạng của lũ trẻ?

H: Ông đốc xuất hiện cùng với những

việc làm và cử chỉ nào ?

H: Những chi tiết đó cho ta sự cảm

nhận gì về nhận gì về nhân vật ?

(ở ông toát lên chân dung 0 thầy

mẫu mực, 1 lãnh đạo nhà "0 rất độ

M và bao dung)

thầy giáo trẻ cũng đón h/sinh bằng một

: mặt trìu mến, : mặy :

0 và trân trọng ) các em vào buổi

học đầu tiên với bài viết tập: Tôi đi

học

H: H/ả phụ huynh, ông đốc xuất hiện

giúp em hiểu thêm điều gì ? (sự quan

tâm của g/đình, nhà "0% điều đó thể

hiện trách nhiệm, tấm lòng đồng thời

tạo nên một môi "0 đầm ấm và

trong lành giúp các em khôn lớn và

"G thành.)

H: Những cảm nhận của tôi khi ngồi

trong lớp học ?

H: Qua đó cho em thấy dòng suy nghĩ

của nh/vật tôi lúc này ntn? (cảm giác

mới lạ nhìn cái gì cũng lạ và hay tất cả

đều thấy quyến luyến Đó là sự biến

đổi tự nhiên trong lòng nhân vật tôi )

-> Náo nức hồi hộp lo lắng có khát vọng khám phá và tinh thần hiếu học

* Hình ảnh ông đốc

- Đọc tên từng h/sinh

- Các cần phải cố gắng học để thầy mẹ vui lòng và để thầy dạy các em  sung 

- Nhìn chúng tôi với cặp mắt hiền từ và cảm động

- 4: 0 nhấn nhại

- H/ả 1 con chim gợi nhớ tiếc những

ngày tự do, nay chấm dứt để & vào

giai đoạn mới trong cuộc đời h/sinh

H: Tại sao lại có sự thay đổi trong cảm

nhận  vậy ? (vì chỗ ngồi này mình

ngồi suốt 1 năm học, 0 bạn này sẽ

là 0 bạn gần gũi gắn bó với mình

cả năm-> sự thay đổi trong cuộc sống,

nếp nghĩ, đi học "G thành )

H: sự cảm nhận đó giúp em hiểu thêm

gì về nh/vật tôi ?

Gv (phút cuối của buổi tựu "0 là

cảm giác lạ - quen đan xen trái  “

h/ả chú chim vẫy cánh bay cao” tiếng

phấn của thầy ) t/giả về cảnh thật

phải chăng là phút sang trang của 1

tâm hồn trẻ dại tạm biệt tuôỉ ấu thơ

& vào t/giới học trò hấp dẫn, 1t/giới,

1t/cảm mới, 1giai đoạn mới trong cuộc

đời.)

-> Hiệu quả của NT: 3 h/ả so sánh ở 3

thời điểm khác nhau vì thế diễn tả rất

rõ nét sự vận động của tâm tràng

nh/vật NT so sánh giúp ta hiểu rõ hơn

tâm lí của các em nhỏ lần đầu tiên đi

học h/ả so sánh : sáng, nhẹ nhàng

tăng màu sắc trữ tình cho t/phẩm

H: Yếu tố nào tạo nên chất thơ của

t/phẩm ?

( Bố c chặt chẽ theo dòng hồi G

- kết hợp các : thức tự sự, miêu

tả, biểu cảm

- tình huống truyện chứa đựng chất thơ

, h/ả so sánh tinh tế

H: Nội dung chính của truyện ?

( kỉ niệm tr sáng của tuổi học trò )

-> Hs đọc ghi nhớ sgk

-> Mẫu mực độ M và bao dung thái

độ quí trọng tin G và biết ơn của học trò với thầy

c) Hồi  và cảm nhận của

“tôi”trong lớp học:

- Mùi : lạ xông lên, hình gì cũng lạ

và hay

- Nhìn bàn ghế, chỗ ngồi cẩn thận là vật của riêng mình, nhìn 0 bạn tí hon không cảm thấy xa lạ

- @) mắt nhìn cánh chim thực nọ, tiếng phấn thầy đã ) về thực tại

- Viết tập: Tôi đi học

- Cảm thấy trang trọng, đứng đắn

-> Hoà nhập, gần gũi không xa lạ, "G thành trong nhận thức và học hành, yêu tuổi thơ, yêu hồn nhiên

C/ Tổng kết - Ghi nhớ:

4: Củng cố Em thích h/ả so sánh nào nhất, tại sao ?

5: 0: dẫn hs học bài ở nhà

- Ghi lại cảm xúc của em về buổi tựu "0 đầu tiên vào lớp 1

- Soạn “ Trong lòng mẹ”

V Rút kinh nghiệm:

Tiết 3: cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ

- Ngày soạn:

- Giảng ở lớp:

I Mục tiêu cần đạt:

1/ Kiến thức: Học sinh hiểu  cấp độ khái quát nghĩa của từ ngữ và mối quan hệ về cấp độ khái quát nghĩa của từ ngữ

2/ Kĩ năng: -Rèn  duy trong việc nhận thức mối q/hệ giữa cái chung và cái riêng

- Ra quyết định: nhận ra và biết sử dụng từ đúng nghĩa/ "0 nghĩa theo mục đích giao tiếp cụ thể

3/   Cảm nhận  cái hay cái đẹp về ý nghĩa từ ngữ, yêu thích t/việt.

II   pháp/KT dạy học: - Qui nạp

- Phân tích các tình huống; động não: suy nghĩ, phân tích vd để rút ra những bài học thiết thực; thwch hành có  dẫn

III Đồ dùng dạy học: bảng phụ

VI Tiến trình bài dạy:

1: ổn định lớp 2: Kiểm tra bài cũ:

H: Nêu những h/ả so sánh trong vb “ Tôi đi học”

H: Em thích h/ả nào nhất, vì sao ?

3: Bài mới - Khởi động: Từ ngữ có những mối quan hệ nào,phạm vi sử dụng của chúng

ra sao, giờ này chúng ta cùng nhau tìm hiểu

A/ Giới thiệu tác giả, tác phẩm:

1 Tác giả:

- Tên thật Trần văn Ninh (19 1 1- 1 988 ), q xóm Gia Lạc ven sơng : ngoại

ô thành phố Huế