A.Mục tiêu cần đạt: Giúp h/s: -Thấy được tình cảnh khốn cùng và nhân cách cao quí của nhvật lão Hạc qua đó hiểu thêm về số phận đáng thương và vẻ đẹp tâm hồn đáng trọng của người nông dâ[r]
Trang 11 Ngày soạn: 24/8/2008
6 A.Mục tiêu cần đạt: Giúp h/s:
7 -Cảm nhận được tâm trạng hồi hộp cảm xúc bỡ ngỡ của nh/v tôi ở buổi tựu trường đầu tiên
8 trong đời
9 -Thấy được ngòi bút văn xuôi giàu chất thơ,gợi dư vị trữ tình man mác
10 B Chuẩn bị : * G/V: -Lập kế hoạch dạy học,tài liệu tham khảo : sgk,sgv.
11 -Kiến thức tích hợp:văn b.cảm,t.sự,m tả,cổng trường mở ra
13 C.Lên lớp:
14 *T/chức: S.số,vài nét về t/ch lớp
15 *Bài cũ : Ktra đồ dùng h/s
16 *Bài mới:
Nội dung các h.động
*H.động 1: Khởi động
G/thiệu bài mới:Trong đời mỗi một con
người chúng ta ai cũng có buổi tựu trường
đầu tiên đầy kỉ niệm,mỗi khi nhớ lại lòng đầy
bồi hồi xao xuyến.Đó cũng là tâm trạng n.v
“tôi” ở nội dung bài học hôm nay
H.động của thầy
-Nêu lời g/thiệu Giups các em h/s hồi tưởng lại buổi tựu trường của mình
-Ghi đề bài lên bảng
H.động của trò
-Nghe lời g/thiệu -Hồi tưởng,bộc lộ tâm trạng
- Ghi bài
*H.động 2: H/thành k.thức mới.
Đọc –hiểu v.bản.
1.Đọc- hiểu vb- ch.thích.
a.Đọc
b.Chú thích:
+T.giả -t.phẩm: sgk
+T.khó : sgk
c P.thức b.đạt: T.sự xen m tả, b.cảm
thể hồi kí.Tâm trạng n.v bộc lộ theo diễn
biến
2.Phân tích:
a.Tâm trạng nv “tôi”mỗi mùa tựu trường
Náo nức,hồi hộp,mơn man về những kỉ niệm
đẹp, t/cảm trong sáng
b.Những kỉ niệm và tâm trạng nv tôi về
buổi tựu trường được hồi tưởng lại:
+Cảnh vật tự nhiên thấy lạ ,đều thay đổi khác
thường Cảm nhận tinh tế vì tâm trạng
thay đổi bởi bước ngoặt lớn của c.đời
+Tâm trạng:
-Trên đường đến trường: Hồi hộp,háo hức,
cho nên luống cuống
-Khi đến trường:
Các cậu học trò đều rất lo sợ,e dè rụt rè vì
lạ,xa người thân,nv tôi cũng vậy
Nội dung các h.động
*Gợi dẫn h/s ph tích tìm hiểu cảm nhận
-Hdẫn đọc đoạn 1 -Cử h/sđọc tiếp -Cho h/s đọc ch.thích để tìm hiểu
Hỏi?Nêu những nét cơ bản về
t.g,t.p?
Cho biết pth b.đạt,thể loại?
Tâm trạng chủ đạo?
Hỏi?T.trạng nv tôi thể hiện ntn khi
mỗi lần tựu trường tới?
(Gợi ý:Tgian, kgian,sự việc, t trạng) Nxét phép ss có gì độc đáo?t dụng?
-Chốt ý
Hỏi?-Những kỉ niệm được hồi
tưởng lại ntn?
-Tgian?kgian?cảnh vật?n xét về cảm nhận của nv tôi khi hồi tưởng?
-Tâm trạng diễn biến ntn?
-Hãy kể những hành động,trang phục, tư cách trên đường đến trường thể hiện tâm trạng ở từng giai đoạn?Vì sao như vậy?
-Khi đến trường nhìn thấy cảnh vật,con người ntn?sự so sánh có gì độc đáo?
H.động của thầy
-P/tích,tìm hiểu, cảm nhận
-Nghe
-Đọc -Tìm hiểu 1 số ch/th
-Trả lời
-Nêu kh/q tâm trạng chủ đạo định hướng
-Phân tích theo gợi
ý của g/v -Nghe,ghi vở -Nêu những kỉ niệm nv “tôi” hồi tưởngqua th/g, k/gian,cảnh vật,nh/xét
-Nêu k/q diễn biến tâm trạng theo từng thời điểm,hành động…
-Chỉ ra sự s/s độc đáo
H.động của trò
Trang 2-Khi ngồi trong lớp: Thấy gì cũng lạ,hay,tâm
trạng ổn định,bình tĩnh,tự tin
-Người lớn rất quan tâm,có trách nhiệm đối
với thế hệ trẻ
3.Tổng kết:-NT: +T/g sử dụng 3 h/ả độc
đáo, giàu gợi cảm diễn tả tâm trạng
+Bố cục theo dòng hồi
tưởng,kết hợp hài hòa 3 ph/thức b đạt
+Tình huống truyện mang
t/cảm ấm áp,trìu mến,giàu h/ả tự nhiên,cuốn
hút
-ND:Kỉ niệm trong sáng về buổi
tựu trường đầu tiên trong đời luôn sống mãi
trong mỗi đời người thật sâu sắc chân thành
*Ghi nhớ : Sgk
Đặc biệt các cậu học trò được m tả ntn, chính bản thân mình ra sao?tìm
và p tích tác dụng các từ ngữ, h/ả đặc sắc,nổi bật?
-Khi ngồi trong lớp tâm trạng có gì đặc biệt?Với các bạn, mọi đồ vật x/quanh?
-Cảm nhận được t/c ng.lớn dành cho ntn?
*Bình: Thế hệ trẻ là người làm chủ tương lai đất nước cho nên xã hội đặc biệt quan tâm
*Nêu câu hỏi tổng kết rút ra k/thức cần đạt
-Trong vb t/giả đã sử dụng thành công những b pháp NT nào?
Nd t/p đx thể hiện là gì?
*Chốt ý
*Cho h/s đọc ghi nhớ
- Nêu những nét m
tả các cậu h/trò -P/tích
-Cảm nhận tâm trạng,rút k/l
-Nghe
-Trả lời: Rút k/l về NT,ND
-Nghe, ghi vở
-Đọc ghi nhớ sgk
*H động 3: Luyện tập.Định hướng.
+Btập 1:-Cảm xúc chân thành với bao
k/niệm trong sáng đẹp đẽ
-Dòng c/xúc tuôn chảy theo cấp độ
tăng dần tới đỉnh điểm
-H dẫn h/s hợp tác nhóm để p/biểu c/xúc
- Chốt ý
-Hợp tác nhóm
-Các nhóm tr/bày k/q
-Nghe
* Củng cố, dặn dò: -Btập 2 về nhà.
-Học bài
- Ch/bị bài :Cấp độ kh/q
nghĩa…
Dặn dò những việc cần làm ở nhà Hdẫn b/tập 2
Nghe
1
2
6
7 Tiết 3 CẤP ĐỘ KHÁI QUÁT CỦA NGHĨA TỪ NGỮ.
8 A.Mục tiêu cần đạt: Giúp h/s:
9 -Hiểu cấp độ kh/q của nghĩa từ ngữ và mqh về cấp độ kh/q
10 -Rèn tư duy trong việc nhận thức mqh giữa caí chung và cái riêng, biết kh/q nghĩa bằng sơ đồ
11 Graph để thấycác cấp độ nghĩa
12 B Chuẩn bị : * G/V: -Lập kế hoạch dạy học,tài liệu tham khảo : sgk,sgv.
13 -Kiến thức tích hợp
15 *H/S:-Làm bt2, thuộc bài cũ,xem trước baì mới
16
17 C.Lên lớp:
18 *T/chức: S.số,vài nét về t/ch lớp
19 *Bài cũ : Ktra bt,câu hỏi: Nêu diễn biến tâm trạng nv “Tôi”
20 *Bài mới:
Nội dung các h.động
*H.động 1: Khởi động
H.động của thầy
-Nêu lời g/thiệu
H.động của trò
-Nghe lời g/thiệu
Trang 3G/thiệu bài mới
-Dẫn lời
-Vào bài
-Ghi đề bài lên bảng - Ghi bài
*H.động 2: H/thành k.thức mới
I.Từ ngữ nghĩa rộng, từ ngữ nghĩa hẹp
1.Phân tích bt ngữ liệu:
-Nghĩa của từ “Động vật” bao hàm nghĩa của
các từ ngữ: chim,cá,thú
=> phạm vi nghĩa rộng hơn
-Thú > voi, hươu,
-Cá > cá mè, cá trắm, chép…
=> Động vật
thú chim cá
voi, hươu sẻ,bồ câu cá mè,chép
Động vật>chim,thú,cá>voi, bồ câu, mè
2.K/luận: +Từ có nghĩa bao hàm được nghĩa của
những từ khác => từ ngữ nghĩa rộng
+Từ có nghĩa bị nghĩa từ khác bao
hàm
=> từ ngữ nghĩa rộng
+Một từ có thể nghĩa rộng so với từ
này nhưng lại nghĩa hẹp so với từ khác =>cấp
độ kh/q nghĩa của từ ngữ
*Ghi nhớ : sgk.
+Hdẫn h/s pt rút k/l đơn vị k/thức cần đạt
+Đưa bt ngữ liệu +Hỏi: - Nghĩa của từ Động vật có phạm vi ntn so với các từ sau nó?
Chim,thú,cá có ph/vi nghĩa ntn so với các từ đứng sau nó….?
Ta có thể suy ra các từ có ph/vi với nhau ntn?
-Em hiểu thế nào là từ ngữ nghĩa rộng? từ ngữ nghĩa hẹp?
(cho h/s th/luận nhóm rồi tr/bày,vẽ sơ đồ)
-Em hiểu thế nào là cấp độ khái quát nghĩa của từ ngữ?
-Chốt ý
-Cho h/s đọc ghi nhớ sgk
-Trả lời các câu hỏi ph/tích hình thành k/ thức
- Xét nghĩa trả lời: (bao hàm,rộng hơn)
-Suy ra các từ có các cấp độ nghĩa khác nhau
-Thảo luận nhóm rồi trả lời
-Rút k/l
Đọc ghi nhớ sgk
*H.động 3: Luyện tập
-B tập1:Sơ đồ:
a, Y phục
quần áo
q đùi q dài áo dài áo sơ mi
-B tập 2: a chất đốt
b.nghệ thuật
c.thức ăn
- B tập 3: +Xe cộ: xe máy, xe đạp,ô tô
+Mang: vác, khoác,xách,đeo
-B tập 4 : a.thuốc lào
b.bút điện
- B tập 5: Các từ: khóc nức nở
sụt sùi
Cho h/s đọc bt ,thảo luận nhóm -Lập sơ đồ cho: y phục,quần,áo, qđùi, qdài, áo dài,áo sơ mi
2.Tìm từ có nghĩa rộng cho mỗi nhóm
a.Dầu,xăng,củi,than đá b.Điêu khắc,hát,múa c
3.Tìm các từ nghiã hẹp cho các từ sau?xe cộ, mang
4.Trong mỗi nhóm sau từ nào không cùng ph/vi nghĩa?
5 –Cho h/s đọc đoạn văn rồi th/luận tìm các từ cùng cấp độ nghĩa?
-Đọc bt
-Th/luận
-Cử đại diện nhóm tr/bày sơ đồ -Trả lời cá nhân
-Lên bảng làm bài
-Cá nhân giải,trả lời
-Đọc bt -Th/luận,tr/bày
2 -Học bài+ghi nhớ, làm bt còn lại
3 -Ch/bị :Tính TN của chủ đề
4
5
6
Trang 41 Ngày soạn:
4 Tiết4: TÍNH THỐNG NHẤT CỦA CHỦ ĐỀ VĂN BẢN
5 A.Mục tiêu cần đạt: Giúp h/s:
6 B Chuẩn bị : * G/V: -Lập kế hoạch dạy học,tài liệu tham khảo : sgk,sgv.
7 -Kiến thức tích hợp: Văn bản,chủ đề vb
8 *H/S:-Làm bt, thuộc bài cũ,xem trước baì mới
9 C.Lên lớp:
10 *T/chức: S.số,vài nét về t/ch lớp
11 *Bài cũ : Ktra bt ở nhà – Ntn là từ nghĩa rộng,từ nghĩa hẹp? Cấp độ kh/q nghĩa của từ?
12 *Bài mới:
Nội dung các h.động
*H.động 1: Khởi động
- G/thiệu bài mới
-Dẫn lời vào bài
H.động của thầy
-Nêu lời g/thiệu -Ghi đề bài lên bảng
H.động của trò
-Nghe lời g/thiệu
- Ghi bài
*H.động 2: H/thành k.thức mới
I.Chủ đề của vbản:
1.Phân tích bt ngữ liệu:
-Đ trích nêu lên những k/niệm sâu sắc về buổi
tựu trường đầu tiên,để lại ấn tượng đẹp đẽ
-Đối tượng : Buổi tựu trường đầu tiên của nv tôi
=> Vấn đề chủ yếu vb thể hiện=> Ch đề của
đoạn vb
2.K/luận: Vấn đề chủ yếu mà vb thể hiện gọi là
chủ đề của vbản
II.Tính TN của chủ đề vbản
1.Phân tích bt ngữ liệu:
+Vdụ 1: -Căn cứ nd,tên bài,từ ngữ, câu… đều
xoay quanh vđề chủ yếu của vb
+Vdụ 2: -Các từ ngữ chứng tỏ tâm trạng in sâu:
“Tôi quên thế nào được….”
-Các từ thể hiện c/giác mới lạ xen bỡ
ngỡ: thấy lạ ,hay hay, lúng túng,lo sợ
-Nhờ các p/tiện ng/ngữ
2.K/luận:+Tính TN của chủ đề vb là sự thống
nhất nd có sự gắn kết, ràng buộc không lạc
đề,xa đề +Các đ/k(y/cầu)để tạo tính TN:
TN nd,các ptiện ng/ngữ phải tập trung vào ch/đề
không xa rời sai lạc
*Ghi nhớ : sgk
+Hdẫn h/s pt rút k/l đơn vị k/
-Từ pt trên em hiểu ntn là chủ
đề của vb?(h/s th/luận) -Chốt ý
+Đưa bt ngữ liệu,h/s th/luận
+Hỏi:- Căn cứ vào đâu mà
em biết vb “Tôi đi học”….đầu tiên?
-Tìm các từ ngữ chứng tỏ nêu bật cảm giác mới lạ xen bỡ ngỡ?
-Nhờ đâu mà thể hiện được?
-Ntn là tính TN của chủ đề vb?
-Chốt ý -Cho h/s đọc ghi nhớ sgk
-Ptích rút k/l đơn vị k/thức cần đạt -Đọc bt ngữ liệu -Th/ l nhóm -Tr/bày nd vđề chủ yếu của đoạn vb -Rút k/l
-Ghi vở
-Suy nghĩ,th/luận nhóm,trả lời
-Tìm từ
-Rút k/l -Ghi vở
-Đọc ghi nhớ sgk
*H.động 3: Luyện tập
1.Đối tượng: +Rừng cọ: Vẻ đẹp và sự gắn bó
của rừng cọ với người sông Thao.Trật tự hợp
lí,gắn kết chặt chẽ TN không thay đổi được
-Chủ đề: Ca ngợi vẻ đẹp rừng cọ và sự gắn bó
của nó với c/s và con người sông Thao
2 Ý b,d sẽ lạc đề
3 Các ý a,b,c,d,e là đúng đề
+Cho h/s đọc bài tập ,thảo luận nhóm
1 CM làm rõ chủ đề vb
2.ý nào trong các ý sau lạc đề? Ý nào đúng?
-Hợp tác nhóm -Tr/bày
-Lớp bổ sung
13 *Củng cố dặn dò: - Nhắc lại ghi nhớ
14 -Học bài+ghi nhớ, làm bt còn lại
15 -Ch/bị :Trong lòng mẹ
17
Trang 51 Ngày soạn:
6 A.Mục tiêu cần đạt: Giúp h/s
7 -Hiểu tình cảnh đáng thương và nỗi đau tinh thần của n/v chú bé Hồng,cảm nhận được tình yêu
8 thương mãnh liệt của chú bé đối với mẹ
9 -Bước đầu hiểu văn hồi kí và đặc sắc của Nguyên Hồng: “Thắm đượm chất trữ tình, lời văn tự
10 truyện chân thành giàu sức truyền cảm
11 B Chuẩn bị : * G/V: -Lập kế hoạch dạy học,tài liệu tham khảo : sgk,sgv.
12 -Kiến thức tích hợp: Văn bản,chủ đề vb,t/sự,b/cảm
14 *H/S:-Làm bt, thuộc bài cũ,xem, soạn trước baì mới
15 C.Lên lớp:
16 *T/chức: S.số,vài nét về t/ch lớp
17 *Bài cũ : Ntn là tính TN về chủ đề VB? Điều kiện để đảm bảo tính TN
18 *Bài mới: Tiến trình tổ chức các hđộng dạy và học
Nội dung các h.động
*H.động 1: Khởi động
G/thiệu bài mới
_ T/cảm của mẹ-con là vô tận-thiêng liêng…
H.động của thầy
-Nêu lời g/thiệu -Ghi đề bài lên bảng
H.động của trò
-Nghe lời g/thiệu
- Ghi bài
*H.động 2: H/thành k.thức mới
I Đọc –hiểu v.bản.
1.Đọc- hiểu vb- ch.thích.
a.Đọc
b.Chú thích:
+T.giả -t.phẩm:
- T.giả : Tên k/sinh? Năm sinh/mất? Quê quán?
Trước CM: sống ở xóm L/động nghèo
=> viết chủ yếu đề tài phụ nữ, trẻ em
Sau CM: vẫn bền bỉ sáng tác truyện,
ký…Đạt giải thưởng HCM (1996)
-T/phẩm: Hồi kí về tuổi thơ cay đắng của t/giả
+T.khó : sgk
c.Phương thức biểu đạt:
-Tự sự xen m/tả, biểu tả- thể kí
*Bố cục: 2 phần
*Đại ý: Tâm trạng chú bé Hồng trước tâm địa
độc ác ghẻ lạnh của bà cô
2.Phân tích:
a.Cuộc đối thoại giữa bà cô và chú bé Hồng tâm
địa của bà cô và tình thương yêu mẹ của chú bé:
*Tình cảnh chú bé:
-Cha chết trong nghiện ngập
-Mẹ cùng túng không chịu nổi sự ghẻ lạnh của
anh em họ nội bỏ con lại tha hương cầu thực
-Sống trong sự ghẻ lạnh của họ nội
=> rất thương tâm
*Cuộc đối thoại:
+Lượt 1: - Bà cô: Cười hỏi,nét mặt rất kịch
Nội dung các h.động
-Hdẫn h/s đọc,đọc mẫu
-Cho h/s đọc theo đoạn,đọc chú thích tìm hiểu t/g, t/p
-Hỏi:Nêu những nét cơ bản
về t/g,t/p?
-Hdẫn tìm hiểu vài chú thích khó
-Hỏi: Trong vb t/g đã sử dụng những phương thức biểu đạt nào?
Đại ý vb là gì?(cho h/s th/luận nhóm)
Cuộc đối thoại giữa bà cô và chú bé Hồng diễn ra ntn?
Tình cảnh chú bé ntn?t/cảnh
đó gây cho em t/cảm gì?
Nêu diễn biến cuộc đối thoại?
H.động của thầy
Đọc tiếp -Tìm hiểu về t/g,t/p
-Nêu 1 vài chú thích khó
-Tìm hiểu về ph/thức bđạt -Th/luận nhóm Nêu đại ý
-Ph/tích diễn biến cuộc đối thoại -Nêu những lời kể
về tình cảnh chú
bé và cho biết t/cảm của mình
-Thấy được tâm địa bà cô và nỗi tủi cực của chú bé qua từng lượt
H.động của trò
Trang 6Ý nghĩa cay độc => không thành ý
-Chú bé Hồng nhận ra và cúi đầu không
đáp
+Lượt 2: -Bà cô giọng vẫn ngọt,mắt nhìn chằm
chằm,không chịu buông tha,tấn công liên tục
càng
châm chọc, độc ác giả dối, nhục mạ => vô cảm
độc ác cay nghiệt
-Chú bé: tự tin,ứng đối thông
minh,quyết không để rắp tâm tanh bẩn xâm phạm
đến mẹ
+Lượt 3: -Bà cô: Tấn công mạnh hơn,không
buông tha
- Chú bé phẫn uất,cười dài nước mắt
ròng ròng, nghiến răng chịu đựng
+Lượt 4: Bà cô đổi giọng tỏ vẻ ngậm ngùi
thương xót=> sự giả dối càng thâm hiểm,trơ trẽn
phơi bày hoàn toàn nhưng bà vẫn không đạt được
mục đích
-Chú bé phẫn uất lên tới đỉnh điểm,tình thương
yêu mẹ càng lớn không gì có thể lung lay
-K/luận: Tâm địa bà cô cay nghiệt độc ác ghẻ
lạnh tàn nhẫn nhưng không thắng nổi tình thương
yêu mẹ của chú bé
*Tâm trạng và tình thương yêu mẹ của chú bé
-Tâm trạng uất ức tăng dần theo sự giả dối của bà
cô nhưng chú bé vẫn cố nhịn và lễ phép.không để
bà cô đạt được mục đích => Tình thương yêu mẹ
mạnh hơn tất cả
b.Tâm trạng của chú bé khi nằm trong lòng mẹ
*Cuộc hội ngộ của hai mẹ con:
Bất ngờ,vui sướng,hờn dỗi mà hạnh phúc,tức tưởi
mà mãn nguyện(khóc nức nở)
*Cảm giác khi chú bé nằm trong lòng mẹ:Vui
sướng bồng bềnh rạo rực,đắm chìm đi tủi
nhục,cay nghiệt,thấy mẹ vẫn đẹp như thuở còn
sung túc
3.Tổng kết: +NT: Tự sự xen mtả,bcảm làm cho
chất trữ tình thắm đượm sâu sắc
-Tình huống, nd,h/ả đặc sắc,dòng cảm xúc ph
phú,lời văn thủ thỉ ,chân thành
+ND: V bản thể hiện những cay
đắng tủi cực và tình thương yêu mẹ mãnh liệt của
chú t/giả thời thơ ấu
*Ghi nhớ : sgk
Trong cuộc đối thoại h/ả và tâm địa bà cô ntn?
(gợi ý: p/tích lần lượt từng lượt đối thoại,nét mặt, giọng nói,h/động )
Phản ứng của chú bé ntn qua mỗi lượt thoại?
-Tích hợp hội thoại
-Ph/tích sự đối nghịch 2 mặt trong con người chú bé?
?ý nghĩ về cổ tục thể hiện điều gì trong tâm trạng chú bé?(cho h/s th/l nhóm) -Câu hoỉ tích hợp hội thoại
?Tại sao tức giận như vậy mà chú bé vẫn không gắt
gỏng?Em học tập được ở chú
bé điều gì?( vai xh trong giao tiếp)
?Qua đối thoại em có n/xét gì
về bà cô?
?Tâm trạng của chú bé trong cuộc đối thoại với bà cô ntn?chứng tỏ điều gì?
?Tâm trạng chú bé khi nằm trong lòng mẹ ntn?Cuộc hội ngộ của 2 mẹ con ra sao?
?Khi nằm trong lòng mẹ cảm giác của chú bé ntn?
-Nêu câu hoỉ t/kết T/g đã sử dụng thành công những biện pháp NT nào?
ND mà vb thể hiện là gì?
Chốt ý
-Cho h/s đọc ghi nhớ ở sgk
thoại -Xét mỗi lượt thoại
Lấy d/ch chứng tỏ chú bé lễ phép
-Thaỏ luận nhóm -Thấy được sự đối nghịch
Sự căm phẫn càng tăng><tình thương
mẹ càng lớn -Phát hiện: Chú bé biết mình là trẻ con không được phép
Điều mà em học được
-Nêu nh/xét về bà cô
-P/tích tâm trạng của chú bé,tình thương yêu mẹ mãnh liệt -Tìm những từ ngữ,chi tiết h/ả thể hiện tâm trạng chú
bé sung sướng khi nằm trong lòng mẹ
-Tổng kết về ND&NT -Ghi vở
-Đọc sgk
*H.động 3: Luyện tập
-Hồi kí là ghi chép lại hồi tưởng của mình
-T/g được mệnh danh là nh/văn của phụ nữ và trẻ
em vì ông chuyên viết và dành t/y cho phụ nữ và
trẻ em
-Nêu câu hỏi l/tập
?Em hiểu ntn là hồi kí? Tại sao t/g được mệnh danh là nhà văn của phụ nữ và trẻ em?
-giải nghĩa từ Hán
“ hồi kí”
-Chú ý đối tượng n/v
Trang 71 *Củng cố dặn dò: - Nhắc lại ghi nhớ
2 -Học bài+ghi nhớ, làm bt còn lại
3 -Ch/bị :Trường từ vựng
4 _
6 Ngày dạy:
8 Tiết7: TRƯỜNG TỪ VỰNG
9 A.Mục tiêu cần đạt: Giúp h/s:
10 -Hiểu thế nào là trường từ vựng,biết xác lập các trường từ vựng đơn giản
11 -Bước đầu hiểu mối liên quan giữa trường từ vựng với các h/tượng ng2 đã học: đồng
12 nghĩa,trái nghĩa,ẩn, hoán dụ,nhân hóa…giúp ichscho việc học văn làm văn
13 B Chuẩn bị : * G/V: -Lập kế hoạch dạy học,tài liệu tham khảo : sgk,sgv.
14 -Kiến thức tích hợp: Cấp độ kh/q nghĩa của từ,từ loại
15 -Đồ dùng
16 *H/S:-Làm bt, thuộc bài cũ,xem trước baì mới
17 C.Lên lớp:
18 *T/chức: S.số,vài nét về t/ch lớp
19 *Bài cũ : Ktra bt ở nhà –ND & NT của vb “Trong lòng mẹ”
20 *Bài mới:
Nội dung các h.động
*H.động 1: Khởi động
G/thiệu bài mới: -Dẫn lời vào bài
-Tên bài
H.động của thầy
-Nêu lời g/thiệu -Ghi đề bài lên bảng
H.động của trò
-Nghe lời g/thiệu
- Ghi bài
*H.động 2: H/thành k.thức mới
I.Thế nào là trường từ vựng?
1.Phân tích bt ngữ liệu:
a.Các từ: Mặt,mắt, gò má,đùi, đầu,cánh
tay,mông <=> Tập hợp từ cùng có nét
chung là chỉ các bộ phận trên cơ thể người
=> Trường bộ phận cơ thể người =>
Trường từ vựng
b.Vdụ:Từ “mắt”có các tập hợp chỉ các
khía cạnh về mắt nhỏ hơn:
-Bệnh về mắt : Đau mắt hột, mắt đỏ,
viêm…
-Ctạo của mắt : lòng đen,lòng trắng,con
ngươi
-Đ2 của mắt : Tinh,tỏ,to, nhỏ,híp…
-Hđộng của mắt:Nhìn, ngó,
dòm,liếc,nhắm …
*N/xét: Mỗi trường có khi thuộc các từ
loại khác nhau,trong 1 trường mới cùng từ
loại
2.K/luận: Tập hợp các từ có ít nhất 1 nét
chung về nghĩa => gọi là trường từ vựng
*Lưu ý: -Một trường từ vựng có thể có
nhiều trường nhỏ hơn
-Có thể khác nhau về từ loại,một từ có thể
thuộc nhiều trường từ khác nhau
-Có thể chuyển trường từ vựng
*Ghi nhớ : sgk
+Hdẫn h/s pt rút k/l đơn vị k/thức cần đạt
+Đưa bt ngữ liệu,h/s th/luận
+Hỏi?
-Các từ in đậm trong đoạn vb có điểm chung nào về nghĩa?
-Từ “mắt” còn có các khía cạnh cũng chỉ về nó nữa đó là những khía cạnh nào?
-Xét về mặt từ loại em có n/xét gì
về mỗi trường?
-Từ những p/tích trên em có thể rút ra k/luận ntn là trường từ vựng?Cần lưu ý những điểm gì?
-Chốt ý
-Cho h/s đọc ghi nhớ ở sgk
-Ptích rút k/l đơn
vị k/thức cần đạt
-Đọc bt ngữ liệu -Th/ l nhóm -Tìm nét chung về nghĩa củ tập hợp
từ in đậm
-Xác định các khía cạnh nhỏ hơn đều chỉ về mắt
-P/tích tìm hiểu về
từ loại của mỗi trường nhỏ
-Rút k/l kh/niệm
-Ghi vở
-Đọc ghi nhớ sgk
*H.động 3: Luyện tập
+Bt2:a.Trường dụng cụ đánh bắt thủy sản
+Cho h/s đọc bài tập ,thảo luận nhóm
-Hợp tác nhóm
Trang 8b.Trường đồ để đựng
c.Trường h.động của chân
d.Trường về trạng thái tâm lí
e.Trường về tính cách
g.Trường về dụng cụ để viết
3.Các từ in đậm thuộc trường “thái độ”
4.Trường khứu giác:mũi,thính, thơm
Trường thính giác:nghe, tai, thính, điếc,
rõ
5.Lưới: -Trường dụng cụ đánh bắt cá
- Trường dụng cụ để rào che
chắn
- Trường pháp luật
6.Chuyển từ trường nông nghiệp sang
trường quân sự
2.Đặt tên cho mỗi nhóm từ ở bt2 (mỗi nhóm một nhóm từ)
Đọc đoạn vb và cho biết những từ
in đậm thuộc trường từ vựng nào?
4.Xếp các từ vào 2 trường khác nhau (sgk)
5.Tìm các trường nhỏ hơn của từ lưới?(thảo luận nhóm ghi bảng phụ?)
Các từ in đậm chuyển sang trường nào?
-Tr/bày bảng phụ -Lớp bổ sung
2 nhóm thi đua Mỗi nhóm một bảng ghi các trường
2 -Học bài+ghi nhớ, làm bt1,2eg
3 -Ch/bị :Bố cục vbản
4
-5
7 Ngày dạy:
8 Lớp dạy: 8b1,8b2
9 Tiết8 BỐ CỤC VĂN BẢN
10
11 A.Mục tiêu cần đạt: Giúp h/s:
12 -Nắm được k/n bố cục vb, đặc biệt là cách sắp xếp các ý phần thân bài
13 -Biết xây dựng b/cục vb mạch lạc phù hợp với nhận thức người đọc
14 B Chuẩn bị : * G/V: -Lập kế hoạch dạy học,tài liệu tham khảo : sgk,sgv.
15 -Kiến thức tích hợp: Bố cục vb đã học,các bài làm văn
17 *H/S:-Làm bt1; 2e,g thuộc bài cũ,xem trước baì mới
18 C.Lên lớp:
19 *T/chức: S.số,vài nét về t/ch lớp
20 *Bài cũ : Ktra bt ở nhà”
21 *Bài mới:
Nội dung các h.động
*H.động 1: Khởi động
- G/thiệu bài mới
-Dẫn lời vào bài
H.động của thầy
-Nêu lời g/thiệu -Ghi đề bài lên bảng
H.động của trò
-Nghe lời g/thiệu
- Ghi bài
*H.động 2: H/thành k.thức mới
I.Bố cục văn bản
1.P/tích bt ng/ liệu: Vb “Người thầy…
.trọng”
-Vb ca ngợi đức cao vọng trọng của thầy
giáo Chu Văn An
-Chia làm 3 phần:
+P1:(MB)Đoạn 1: G/thiệu về thầy CVA
+P2:(TB) Đoạn 2+3:CM về đạo đức thầy
CVA
+P3(KB) Đoạn 4: T/cảm mọi người đối với
thầy CVA
2.K/luận: - Cách chia vb thành các phần,ý
nhóm ý => bố cục vb: sự bố trí sắp xếp các
+Hdẫn h/s pt rút k/l đơn vị k/thức cần đạt
+Đưa bt ngữ liệu,h/s th/luận
+Hỏi: -Vb thể hiện NDgì?
-Vb chia làm mấy phần? Chỉ ra
và nêu n/vụ từng phần?
-Từ vb bên và các bài TLV em
có thể hiểu ntn là bố cục vb?
-Bố cục thường chia làm mấy
-Ptích rút k/l đơn vị k/thức cần đạt
-Đọc bt ngữ liệu -Th/ l nhóm -Tr/bày k/q:
B/cục 3 ph,n/vụ mỗi phần
-Rút k/l về kh/niệm bố cục vb,nêu 3 phần của bố cục thường gặp
Trang 9đvăn để thể hiện rõ chủ đề
-Thường có bố cục 3 phần
MB: Nêu ch/đề
TB: Trình bày các khía cạnh của ch/đề
KB: T/kết lại ch/đề
II.Cách bố trí sắp xếp ND phần TB:
1.Ph/tích vd:
a.Vb “Tôi đi học”ở TB kể 1 số sự việc :
-Hiện tại nhớ về quá khứ buổi tựu trường
đầu tiên
-Kỉ niệm về buổi tựu trường đầu tiên
b.Sắp xếp theo dòng hồi tưởng
c.D/biến tâm trạng theo 2 giai đoạn
-Khi đối thoại với bà cô
-Khi mẹ về
d.M/tả thường theo 1 số thứ tự :T/gian,
k/gian
e.Cách sắp xếp phần TB của vb “Người
thầy….”
Theo 2 mặt của vđề
2.K/luận:-Tùy vào kiểu vb,ch/đề, ý đồ
g/tiếp
-Thường sắp xếp theo t/gian,
k/gian,sự ph/triển của sự việc,mạch suy
luận, diễn biến tâm lí
*Ghi nhớ : sgk
phần? N/vụ của từng phần?
+Cho h/s đọc vd sgk +Hỏi: -TB vbản “Tôi đi học”kể những sự việc nào?
-Sự sắp xếp ý bằng mối quan
hệ nào?
-Chỉ ra d/biến t/trạng của chú
bé Hồng ? -Khi m/tả thường theo thứ tự nào?Cho biết cách sắp xếp bố cục vb “Người
thầy……trọng”?
+Nêu câu hỏi k/luận k/thức:
-Tr/bày cách sắp xếp ND thân bài và nêu 1 số cách thường gặp?
+Chốt ý
+Cho h/s đọc ghi nhớ sg
+Đọc bt sgk +Nhớ lại k/thức đã học trả lời các khía cạnh
-Xác định các mối quan hệ ,diễn biến tâm trạng,thứ tự m/tả
Ph/tích nêu cách sắp xếp
bố cục +Rút k/luận + Ghi vở Đọc ghi nhớ
*H.động 3: Luyện tập
+Bt1:a.Theo thứ tự không gian
b.Theo thứ tự t/gian
c.Theo thứ tự tầm quan trọng sự việc
+Cho h/s đọc bài tập ,thảo luận nhóm
-Phân tích cách tr/bày trong các đoạn vb sau?
-Hợp tác nhóm -Tr/bày
-Lớp bổ sung
2 -Học bài+ghi nhớ, làm bt sgk
3 -Ch/bị :Tức nước vỡ bờ
4
5
10
11 Tiết9: Văn bản TỨC NƯỚC VỠ BỜ
13 A.Mục tiêu cần đạt: Giúp h/s:
14 -Thấy được bộ mặt tàn ác bất nhân của chế độ xã hội đương thời,tình cảnh đáng thương của
15 người nông dân cùng khổ trong xã hội ấy
16 -Cảm nhận được quy luật h/thực “Tức nước vỡ bờ”, “có áp bức,có đấu tranh”
17 -Thấy vẻ đẹp tâm hồn và sức sống tiềm tàng của người phụ nữ nông dân
18 B Chuẩn bị : * G/V: -Lập kế hoạch dạy học,tài liệu tham khảo : sgk,sgv.
19 -Kiến thức tích hợp:Tự sự, m/tả, hội thoại, l/sử VN
20 -Đồ dùng:
21 *H/S:-Làm bt, thuộc bài cũ,soạn trước baì mới
22 C.Lên lớp:
Trang 101 *T/chức: S.số,vài nét về t/ch lớp
2 *Bài cũ : Ktra bt ở nhà: Ntn là bố cục vb? Nêu cách sắp xếp ND phần TB?
3 *Bài mới:
Nội dung các h.động
H.động 1: Khởi động
G/thiệu bài mới: -Dẫn lời vào bài
-Tên bài
H.động của thầy
-Nêu lời g/thiệu -Ghi đề bài lên bảng
H.động của trò
-Nghe lời g/thiệu
- Ghi bài
*H.động 2: H/thành k.thức mới
I Đọc –hiểu v.bản.
1.Đọc- hiểu vb- ch.thích.
a.Đọc
b.Chú thích:
+T.giả -t.phẩm: -Ngô Tất Tố(1893-1954)
Là nhà văn x/sắc trong trào lưu h/thực,nhà
khảo cổ học,nhà báo, nhà dịch thuật, sau CM
tận tụy tuyên truyền văn nghệ ph/vụ kh/chiến
Được nhà nước truy tặng giải thưởng HCM
1996
-Tắt Đèn: Tiểu thuyết hiện thực ph/phán tiêu
biểu trước CM/8
-Đoạn trích thuộc chương 18 tên do người biên
soạn đặ
+T.khó : sgk
c.Phương thức biểu đạt: Tự sự xen m/tả Thể
loại:Tiểu thuyết
d.Nh/vật,ngôi kể : 2 tuyến đối lập =>Chị
Dậu nh/v chính Ngôi kể thứ 3
* Đoạn trích kể lại một ngày thu thuế ở làng
Đông Xá
2.Phân tích:
a.Nhân vật chị Dậu:
*Tình cảnh gđ: Gđ thuộc loại cùng đinh,3 đứa
con nhỏ, chồng ốm đau lại bị tra tấn chết giấc
mới tỉnh đã thế lại phải đóng thêm 1 suất sưu
của chú Hợi chết từ năm ngoái, bán con, chó
bòn mót mãi vẫn không đủ tiền sưu=> Khốn
cùng
* Nh/v chị Dậu:
+Tình thế: -Chồng bị tra khảo chết giấc mới
tỉnh chưa hoàn hồn bị bọn tay sai xông vào
đánh trói lăn đùng bất tỉnh
-Tính mạng anh bây giờ phụ thuộc vào
sự đối phó của chị : => nguy cấp
+ Cách ứng phó với bọn tay sai
-3 lần đầu: => Nhẫn nhục
Van xin,hạ mình (cháu ông)để xin tha cho
chồng, khất sưu=> chẳng những không đựơc
Nội dung các h.động
tha mà còn bị quát chửi, trói đánh
-Lần 4: => Đấu lí
Cự lại bằng lời –chồng tôi đau ốm ông
không được phép hành hạ- xưng hô ngang hàng
-Lần 5: => Đấu lực:
Thách thức, trên hàng(trên vai xh) “Mày
+Hdẫn h/s đọc,đọc mẫu
+Cho h/s đọc theo đoạn,đọc chú thích tìm hiểu t/g, t/p
+Hỏi: -Nêu những nét cơ bản về t/g,t/p?
Chú ý 1 số từ khó +Hdẫn tìm hiểu vài chú thích khó
+Hỏi: -Văn bản sử dụng ph/thức biểu đạt nào?
-Cho biết các nh/vật trong câu chuyện,ai là nh/v chính?
-Vb kể lại câu chuyện gì?
-Chị Dậu được t/giả khắc hoạ ntn?
-Tình cảnh g/đ chị Dậu ntn?vai trò của chị đối với g/đ?
-Trong tình cảnh đó chị đã phải
lo toan ntn? Bọn tay sai vào nhà đốc sưu trong tình cảnh trên đã dồn chị vào tình thế nào?
- Chị đã g/quyết ra sao? Cách ứng phó của chị có gì đáng phục
Hãy tìm từ ngữ chi tiết, h/ả,diễn tả?
(Gợi ý: +3 lần đầu chị xử sự ra sao? Cách xưng hô, thái độ?)
H.động của thầy
Lần 4 cách xưng hô thái độ có
gì khác?Vì sao?
Lần 5 xưng hô, thái độ, hành động ra sao ? chứng tỏ điều gì?
-Đọc tiếp -Tìm hiểu về t/g,t/p
-Nêu 1 vài chú thích khó
-Tìm hiểu về ph/thức bđạt
-Th/luận nhóm Nêu đại ý
-Thảoluận nhóm, nêu những chi tiết m/tả chị Dậu -Xác định vai trò của chị đối với g/đình -Phân tích tình thế cách ứng phó của chị
để biết rằng chị là người biết nhẫn nhịn, dịu dàng nhưng cũng cứng rắn
-Chú ý ph/tích cách xưng hô, thái độ,hành động của chị Dậu trong mỗi lượt thoại
H.động của trò
-Phân tích chi tiết cách m/tả
-Thảo luận nhóm
Để thấy được căm giận lên tới đỉnh điểm