Khai thác trực tiếp Đối với các bài học có nội dung trực tiếp về GDBVMT VD : các bài Tập đọc nói về chủ điểm thiên nhiên, đất nước, ..., GV giúp HS hiểu, cảm nhận được đầy đủ và sâu sắc [r]
Trang 1Phần 2 Tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường
trong môn Tiếng Việt
_
I Mục tiêu, phương thức tích hợp
Hoạt động 1
Căn cứ mục tiêu, nội dung Chương trình và SGK môn Tiếng Việt cấp Tiểu
học và mục tiêu GDBVMT trong trường Tiểu học, anh (chị) hãy trao đổi về hai vấn
đề sau :
1 Mục tiêu GDBVMT qua môn Tiếng Việt là gì ?
2 Môn Tiếng Việt ở Tiểu học có thể tích hợp GDBVMT theo các phương thức nào ?
Thoõng tin phaỷn hoài cho Hoaùt ủoọng 1
* Muùc tieõu
Giaựo duùc BVMT qua moõn Tieỏng Vieọt ụỷ caỏp Tieồu hoùc nhaốm giuựp HS :
- Hieồu bieỏt veà moọt soỏ caỷnh quan thieõn nhieõn, veà cuoọc soỏng gia ủỡnh, nhaứ
trửụứng vaứ xaừ hoọi gaàn guừi vụựi HS qua ngửừ lieọu duứng ủeồ daùy caực kú naờng ủoùc (Hoùc vaàn, Taọp ủoùc), vieỏt (Chớnh taỷ, Taọp vieỏt, Taọp laứm vaờn), nghe - noựi (Keồ chuyeọn).
- Hỡnh thaứnh nhửừng thoựi quen, thaựi ủoọ ửựng xửỷ ủuựng ủaộn vaứ thaõn thieọn vụựi moõi trửụứng xung quanh
- Giaựo duùc loứng yeõu quyự, yự thửực baỷo veọ moõi trửụứng Xanh - Saùch - ẹeùp qua caực haứnh vi ửựng xửỷ cuù theồ : baỷo veọ caõy xanh, giửừ gỡn veọ sinh moõi trửụứng vaứ danh lam thaộng caỷnh cuỷa queõ hửụng, ủaỏt nửụực ; bửụực ủaàu bieỏt nhaộc nhụỷ moùi ngửụứi baỷo veọ moõi trửụứng ủeồ laứm cho cuoọc soỏng toỏt ủeùp
* Phửụng thửực tớch hụùp
Caờn cửự vaứo noọi dung Chửụng trỡnh, SGK vaứ ủaởc trửng giaỷng daùy moõn Tieỏng Vieọt ụỷ Tieồu hoùc, coự theồ tớch hụùp GDBVMT theo hai phửụng thửực sau :
- Phửụng thửực 1 Khai thaực trửùc tieỏp
ẹoỏi vụựi caực baứi hoùc coự noọi dung trửùc tieỏp veà GDBVMT (VD : caực baứi Taọp
ủoùc noựi veà chuỷ ủieồm thieõn nhieõn, ủaỏt nửụực, ), GV giuựp HS hieồu, caỷm nhaọn ủửụùc
ủaày ủuỷ vaứ saõu saộc noọi dung baứi hoùc chớnh laứ goựp phaàn giaựo duùc treỷ moọt caựch tửù nhieõn veà yự thửực baỷo veọ moõi trửụứng Nhửừng hieồu bieỏt veà moõi trửụứng ủửụùc HS tieỏp nhaọn qua caực baứi vaờn, baứi thụ seừ in saõu vaứo taõm trớ caực em Tửứ ủoự, caực em seừ coự nhửừng chuyeồn bieỏn veà tử tửụỷng, tỡnh caỷm vaứ coự nhửừng haứnh ủoọng tửù giaực baỷo veọ moõi trửụứng ẹaõy laứ ủieàu kieọn toỏt nhaỏt ủeồ noọi dung GDBVMT phaựt huy taực duùng ủoỏi vụựi HS thoõng qua ủaởc trửng cuỷa moõn Tieỏng Vieọt
- Phửụng thửực 2 Khai thaực giaựn tieỏp
Trang 2ẹoỏi vụựi caực baứi hoùc khoõng trửùc tieỏp noựi veà GDBVMT nhửng noọi dung coự yeỏu toỏ gaàn guừi, coự theồ lieõn heọ vụựi vieọc baỷo veọ moõi trửụứng nhaốm naõng cao yự thửực cho
HS, khi soaùn giaựo aựn, GV caàn coự yự thửực “tớch hụùp”, “loàng gheựp” baống caựch gụùi mụỷ vaỏn ủeà lieõn quan ủeỏn baỷo veọ moõi trửụứng nhaốm giaựo duùc HS theo ủũnh hửụựng veà GDBVMT Phửụng thửực naứy ủoứi hoỷi GV phaỷi naộm vửừng nhửừng kieỏn thửực veà GDBVMT, coự yự thửực tỡm toứi, suy nghú vaứ saựng taùo ủeồ coự caựch lieõn thớch hụùp GV cuừng caàn xaực ủũnh roừ : ủaõy laứ yeõu caàu “tớch hụùp” theo hửụựng lieõn tửụỷng vaứ mụỷ roọng, do vaọy phaỷi thaọt tửù nhieõn, haứi hoaứ vaứ coự mửực ủoọ ; traựnh khuynh hửụựng lieõn heọ lan man, “sa ủaứ” hoaởc gửụùng eựp, khieõn cửụừng, khoõng phuứ hụùp vụựi ủaởc trửng moõn hoùc
II Nội dung, địa chỉ, mức độ tích hợp GDBVMT trong môn Tiếng Việt
Lớp 1
Hoạt động 2
Căn cứ nội dung Chương trình, SGK Tiếng Việt 1, anh (chị) hãy thực hiện các
nhiệm vụ sau :
1 Xác định các bài học có khả năng tích hợp (lồng ghép) GDBVMT
2 Nêu nội dung GDBVMT và mức độ tích hợp của các bài đó (theo phương thức nào)
Trình bày nội dung tích hợp GDBVMT theo bảng dưới đây
tích hợp
Thông tin phản hồi cho Hoạt động 2
* Nội dung tích hợp GDBVMT trong môn Tiếng Việt lớp 1 bao gồm :
1 Giới thiệu về một số cảnh quan thiên nhiên, gia đình, trường học (môi trường gần gũi với HS lớp 1) qua các ngữ liệu dùng để dạy các kĩ năng đọc (Học vần, Tập
đọc), viết (Chính tả, Tập viết), nghe - nói (Kể chuyện).
2 Giáo dục lòng yêu quý, ý thức bảo vệ môi trường Xanh - Sạch - Đẹp qua các hành vi ứng xử cụ thể : bảo vệ cây xanh, giữ gìn vệ sinh môi trường và danh lam thắng cảnh của quê hương, đất nước
* Gợi ý nội dung, địa chỉ và mức độ cụ thể :
3 Bài 10.
ô - ơ - Luyện nói về chủ điểm hợp khai thác nội dung GDBVMT qua bờ hồ, kết
- Khai thác gián
Trang 3một số câu hỏi gợi ý : Cảnh bờ hồ có những gì ? Cảnh đó có đẹp không ? Các bạn nhỏ đang đi trên con đường
có sạch sẽ không ? Nếu được đi trên con đường như vậy, em cảm thấy thế nào ?
tiếp nội dung bài
luyện nói
13 Bài 54.
ung - ưng - Từ khoá Liên hệ : bông súng Bông hoa súng nở trong hồ
ao làm cho cảnh vật thiên nhiên thế nào ? (Thêm đẹp đẽ)
(Giáo dục HS tình cảm yêu quý thiên nhiên, có ý thức giữ gìn vẻ đẹp của thiên nhiên đất nước)
- Khai thác gián tiếp nội dung bài
học
14 Bài 55
eng - iêng - Luyện nói về chủ điểm kết hợp khai thác nội dung GDBVMT Ao, hồ, giếng,
qua một số câu hỏi gợi ý : Tranh vẽ cảnh vật thường thấy ở đâu ? Ao, hồ, giếng đem đến cho con người những ích lợi gì ? Em cần giữ gìn ao, hồ, giếng thế nào để có nguồn nước sạch
sẽ, hợp vệ sinh ?
- Khai thác gián tiếp nội dung bài
luyện nói
16 Bài 68.
ot - at - Bài ứng dụng :Ai trồng cây, Chim hót lời mê say.
(HS thấy được việc trồng cây thật vui
và có ích, từ đó muốn tham gia vào việc trồng và bảo vệ cây xanh để giữ
gìn môi trường Xanh - Sạch - Đẹp)
- Khai thác trực tiếp nội dung bài
đọc
17 Bài 70.
ôt - ơt
- Bài ứng dụng :
Hỏi cây bao nhiêu tuổi, Che tròn một bóng râm.
Liên hệ : Cây xanh đem đến cho con người những ích lợi gì ? (Có bóng mát,
làm cho môi trường thêm đẹp, con người thêm khoẻ mạnh, )
(HS cảm nhận được vẻ đẹp, ích lợi của cây xanh ; có ý thức BVMT thiên nhiên)
- Khai thác gián tiếp nội dung bài
ứng dụng
20 Bài 82
ich - êch
- Bài ứng dụng :
Tôi là chim chích Có ích, có ích.
(HS yêu thích chú chim sâu có ích cho
- Khai thác trực tiếp nội dung bài
đọc
Trang 4môi trường thiên nhiên và cuộc sống).
27 Tập đọc
Hoa ngọc lan
- HS trả lời các câu hỏi tìm hiểu bài (Nụ hoa lan màu gì? Hương hoa lan thơm như thế nào ?) / GV liên hệ mở
rộng để HS nâng cao ý thức yêu quý và BVMT : Hoa ngọc lan vừa đẹp vừa thơm nên rất có ích cho cuộc sống con người Những cây hoa như vậy cần
được chúng ta gìn giữ và bảo vệ
- HS luyện nói (Gọi tên các loài hoa trong ảnh – SGK) / GV khẳng định rõ
hơn : Các loài hoa góp phần làm cho môi trường thêm đẹp, cuộc sống của con người thêm ý nghĩa
- Khai thác gián tiếp nội dung bài.
29 Tập chép
Hoa sen - GV nói về nội dung bài, kết hợp GDBVMT trước khi HS tập chép (hoặc
củng cố cuối tiết học) : Hoa sen vừa
đẹp lại vừa có ý nghĩa (Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn), do vậy ai
cũng yêu thích và muốn gìn giữ để hoa
đẹp mãi
- Khai thác gián tiếp nội dung bài.
32 Tập chép
Hồ Gươm - HS tập chép đoạn văn : màu son, tường rêu cổ kính / GV kết Cầu Thê Húc
hợp liên hệ GDBVMT (cuối tiết học) :
Hồ Gươm là một danh lam thắng cảnh nổi tiếng ở Thủ đô Hà Nội và là niềm
tự hào của mỗi người dân Việt Nam
Càng yêu quý Hồ Gươm, chúng ta càng có trách nhiệm giữ gìn và bảo vệ
để Hồ Gươm đẹp mãi
- Khai thác gián tiếp nội dung bài.
33 Tập đọc
Cây bàng - HS trả lời câu hỏi tìm hiểu bài (em, cây bàng đẹp nhất vào mùa nào ?) Theo
/ GV nêu câu hỏi liên tưởng về BVMT : Để có cây bàng đẹp vào mùa thu, nó phải được nuôi dưỡng và bảo vệ ở những mùa nào ?
- HS luyện nói (Kể tên những cây được trồng ở sân trường em) / GV tiếp tục
liên hệ về ý thức BVMT, giúp HS thêm yêu quý trường lớp.
- Khai thác gián tiếp nội dung bài.
33 Tập đọc
Đi học - HS trả lời câu hỏi tìm hiểu bài (Đường đến trường có những cảnh gì - Khai thác tiếp nội dung bài gián
Trang 5đẹp ?) / GV nhấn mạnh ý có tác dụng
gián tiếp về GDBVMT : Đường đến trường có cảnh thiên nhiên thật đẹp đẽ, hấp dẫn (hương rừng thơm, nước suối trong, cọ xoè ô râm mát), hơn nữa còn gắn bó thân thiết với bạn HS (suối
thầm thì như trò chuyện, cọ xoè ô che nắng làm râm mát cả con đường bạn đi
học hằng ngày)
33 Kể chuyện
không biết
quý tình bạn
- Dựa vào nội dung câu chuyện, GV có thể rút ra bài học và liên hệ về ý thức BVMT cho HS : Cần sống gần gũi, chan hoà với các loài vật quanh ta và biết quý trọng tình cảm bạn bè dành cho mình
- Khai thác gián tiếp nội dung bài.
35 Tập đọc
Anh hùng
biển cả
- HS trả lời câu hỏi trong SGK và kết hợp luyện nói (bài tập 3) : Hỏi nhau về cá heo theo nội dung bài :
+ Cá heo sống ở biển hay ở hồ ?
+ Cá heo đẻ trứng hay đẻ con ?
+ Cá heo thông minh như thế nào ?
+ Con cá heo trong bài đã cứu sống
được ai ?
(HS nâng cao ý thức BVMT : yêu quý
và bảo vệ cá heo - loài động vật có ích)
- Khai thác trực tiếp nội dung bài
tập đọc và nội dung luyện nói
* Lưu ý về yêu cầu tích hợp GDBVMT trong môn Tiếng Việt lớp 1
1 Những vấn đề chung về môi trường toàn cầu : Vẻ đẹp thiên nhiên được nói
đến trong các bài học ở SGK Tiếng Việt 1 (chú trọng các bài luyện đọc ứng dụng ở phần Học vần, bài Tập đọc – Chính tả ở chủ điểm Thiên nhiên - Đất nước ở phần
Luyện tập tổng hợp)
2 Nguồn thực phẩm : Các loại cây, con dùng làm thực phẩm được nói đến trong
các bài Học vần (từ khoá, từ ngữ ứng dụng, bài ứng dụng), các bài Tập đọc – Chính tả trong phần Luyện tập tổng hợp (tập trung ở các chủ điểm Gia đình, Thiên nhiên - Đất nước).
3 Duy trì bền vững hệ sinh thái : Các vùng lãnh thổ đất nước, công viên, bảo vệ
và chăm sóc cây trồng (chú trọng các bài luyện đọc ứng dụng ở phần Học vần, bài Tập
đọc – Chính tả ở các chủ điểm Thiên nhiên - Đất nước, Gia đình ở phần Luyện tập
tổng hợp)
4 Duy trì bền vững các loài hoang dã : Yêu thích các loài vật hoang dã (một số
loài vật nói đến trong bài ứng dụng ở phần Học vần ; trong bài Tập đọc, Kể chuyện ở phần Luyện tập tổng hợp)
Trang 6III Bài soạn minh hoạ Giáo dục bào vệ môi trường
Lớp 2
(Tuần 12, SGK Tiếng Việt 2)
Tập đọc
Sự tích cây vú sữa
( 2 tiết )
I Mục đích, yêu cầu
1 Rèn kĩ năng đọc thành tiếng:
- Đọc trơn toàn bài Biết ngắt hơi đúng ở các câu có nhiều dấu phẩy (“Một hôm, .về nhà.”, “Hoa rụng, rồi chín.”)
- Bước đầu biết bộc lộ cảm xúc qua giọng đọc
2 Rèn kĩ năng đọc – hiểu :
- Hiểu nghiã của các từ mới : vùng vằng, la cà ; hiểu ý diễn đạt qua các hình ảnh
: mỏi mắt chờ mong, (lá) đỏ hoe như mắt mẹ khóc chờ con, (câu) xoà cành ôm cậu.
- Hiểu ý nghĩa của câu chuyện : tình cảm yêu thương sâu nặng của mẹ với con
* Giáo dục BVMT : HS có tình cảm yêu thương đối với cha mẹ, có ý thức xây dựng môi trường sống đầm ấm, hạnh phúc trong gia đình
II Đồ dùng dạy học
- Tranh minh hoạ bài tập đọc trong SGK
- Bảng phụ viết sẵn từ ngữ, câu văn cần hướng dẫn HS đọc đúng
III Các hoạt động dạy học
Tiết 1
A Kiểm tra bài cũ
Hai HS đọc bài Cây xoài của ông em, trả lời câu hỏi ở SGK về nội dung bài đọc.
B Dạy bài mới
1 Giới thiệu bài
Vú sữa là loại trái cây rất thơm ngon của vùng đất Miền Nam Vì sao có loại cây này ? Đọc câu chuyện Sự tích cây vú sữa, các em sẽ biết được một cách giải thích
nguồn gốc của loại cây ăn quả rất đặc biệt này
2 Luyện đọc
2.1 GV đọc mẫu
GV đọc diễn cảm toàn bài (giọng đọc chậm rãi, nhẹ nhàng, giàu cảm xúc, nhấn giọng ở các từ ngữ gợi tả, gợi cảm)
2.2 GV hướng dẫn HS luyện đọc, kết hợp giải nghĩa từ
a) Đọc từng câu
HS nối tiếp nhau đọc từng câu trong bài GV chú ý hướng dẫn HS đọc đúng các
từ ngữ khó phát âm đối với từng địa phương
VD : ham chơi, la cà khắp nơi, chẳng nghĩ, kì lạ thay, trổ ra, nở trắng, nhìn lên tán lá, gieo trồng (Miền Bắc) ; cây vú sữa, mỏi mắt, khản tiếng, xuất hiện, căng mịn, óng ánh, đỏ hoe, xoà cành, vỗ về, ai cũng thích (Miền Nam):
Trang 7b) Đọc từng đoạn trước lớp
- HS nối tiếp nhau đọc từng đoạn trong bài (riêng đoạn 2, cần tách làm hai đoạn ngắn: “Không biết như mây.”, “Hoa rụng vỗ về.”)
- GV kết hợp hướng dẫn HS ngắt hơi, nghỉ hơi đúng chỗ :
+ Một hôm, / vừa đói vừa rét, / lại bị trẻ lớn hơn đánh, / cậu mới nhớ đến mẹ, / liền tìm đường về nhà.//
+ Hoa rụng, / quả xuất hiện, / lớn nhanh, / da căng mịn, / xanh óng ánh, / rồi chín.//
+ Môi cậu vừa chạm vào, / một dòng sữa trắng trào ra, / ngọt thơm như sữa mẹ
//
- GV hướng dẫn HS nêu nghĩa từ mới trong SGK (vùng vằng, la cà); kết hợp
giúp HS hiểu rõ thêm nghĩa các từ ngữ : mỏi mắt chờ mong - chờ đợi, mong mỏi quá
lâu; đỏ hoe - màu đỏ của mắt đang khóc, đỏ hơi nhạt và tươi; xoà cành - xoè rộng cành
để bao bọc
c) Đọc từng đoạn trong nhóm
- Lần lượt từng HS đọc trong nhóm (bàn, tổ), các HS khác nghe, góp ý
- GV theo dõi, hướng dẫn HS đọc đúng
d) Thi đọc giữa các nhóm (cá nhân hoặc đồng thanh)
Có thể kết hợp tổ chức trò chơi luyện đọc do GV chọn (đọc tiếp sức, đọc
“truyền điện”, đọc theo vai )
đ) Cả lớp đọc đồng thanh (một, hai đoạn trong bài)
Tiết 2
3 Hướng dẫn tìm hiểu bài
3.1 Câu hỏi 1 (HS đọc thầm đoạn 1 để trả lời) :
Vì sao cậu bé bỏ nhà ra đi ? (Cậu bé ham chơi, bị mẹ mắng nên vùng vằng bỏ
đi)
3.2 Câu hỏi 2 (HS đọc phần đầu đoạn 2) :
- Câu hỏi phụ : Vì sao cuối cùng cậu lại tìm đường về nhà ? (Đi la cà khắp nơi,
cậu vừa đói vừa rét, lại bị trẻ lớn hơn đánh, cậu mới nhớ đến mẹ và trở về nhà)
- Trở về nhà không thấy mẹ, cậu bé đã làm gì ? (Gọi mẹ khản cả tiếng rồi ôm
lấy một cây xanh trong vườn mà khóc)
3.3 Câu hỏi 3 (HS đọc phần còn lại của đoạn 2) :
- Thứ quả lạ xuất hiện trên cây như thế nào ? (Từ các cành lá, những đài hoa bé
tí trổ ra (nhô ra), nở trắng như mây; rồi hoa rụng, quả xuất hiện )
- Câu hỏi phụ : Thứ quả ở cây này có gì lạ ? (Lớn nhanh, da căng mịn, màu
xanh óng ánh tự rơi vào lòng cậu bé; khi môi cậu vừa chạm vào, bỗng xuất hiện một dòng sữa trắng trào ra, ngọt thơm như sữa mẹ)
* Kết hợp GDBVMT : Môi trường xung quanh chúng ta có nhiều cây trái hữu ích, đáng để cho chúng ta nâng niu, quý trọng
3.4 Câu hỏi 4 (HS đọc thầm đoạn 3) :
Trang 8Những nét nào của cây gợi lên hình ảnh của mẹ ? (Mặt sau của lá đỏ hoe mắt
mẹ khóc chờ con; cây xoà cành ôm cậu như tay mẹ âu yếm vỗ về)
3.5 Câu hỏi 5 (HS nêu ý kiến cá nhân) :
Theo em, nếu được gặp lại mẹ, cậu bé sẽ nói gì ? (VD: Con đã biết lỗi, xin mẹ
tha thứ cho con, từ nay con sẽ luôn chăm ngoan để mẹ vui lòng )
4 Luyện đọc lại (nếu có điều kiện)
- GV có thể cho HS chọn một trong ba đoạn ngắn sau để thi đọc hay:
+ Đoạn a : từ ở nhà đến nở trắng như mây.
+ Đoạn b : từ Hoa rụng đến như sữa mẹ.
+ Đoạn c : từ cậu nhìn lên tán lá đến âu yếm vỗ về.
- Cả lớp bình chọn, hoan nghênh những HS đọc hay (giọng đọc có tình cảm, biết nhấn giọng ở những từ ngữ gợi tả)
5 Củng cố, dặn dò
- GV (hoặc 2 HS khá, giỏi) đọc lại toàn bài; HS nêu ý kiến trao đổi : Câu chuyện này nói lên điều gì ? (Nói lên tình yêu thương sâu nặng của mẹ đối với con)
* GDBVMT : (GV nhấn mạnh) Tình cảm mẹ con thật cao quý Càng yêu
thương cha mẹ, chúng ta càng chăm ngoan, học giỏi để làm cho môi trường sống trong gia đình luôn đầm ấm và hạnh phúc
- Dặn HS tập đọc ở nhà, nhớ nội dung bài, chuẩn bị cho giờ Kể chuyện: Sự tích cây vú sữa.
Kể chuyện
Sự tích cây vú sữa
( 1 tiết )
I Mục đích, yêu cầu
1 Rèn kĩ năng nói :
- Biết kể lại đoạn mở đầu câu chuyện (đoạn 1) bằng lời của mình
- Biết dựa theo từng ý tóm tắt, kể lại được phần chính của câu chuyện
- Biết kể đoạn kết thúc câu chuyện theo trí tưởng tượng của riêng mình
2 Rèn kĩ năng nghe : Có khả năng tập trung theo dõi bạn kể; biết nhận xét, đánh giá lời kể của bạn
* Giáo dục BVMT : Bồi dưỡng tình cảm yêu thương cha mẹ trong gia đình HS
iI ẹồ dùng dạy học
- Tranh minh hoạ trong SGK hoặc tranh TBDH (nếu có)
- Bảng phụ các ý tóm tắt ở BT2 để hướng dẫn HS tập kể
iII Các hoạt động dạy học
A Kiểm tra bài cũ
Hai, ba HS kể lại từng đoạn câu chuyện Bà cháu GV nhận xét và biểu dương
HS kể tốt
B Dạy bài mới
1 Giới thiệu bài
Trang 9GV cho HS nhắc lại tên bài Tập đọc hôm trước (Sự tích cây vú sữa); nêu yêu
cầu tiết học: kể lại đoạn mở đầu và đoạn chính của câu chuyện theo từng ý tóm tắt; tập
kể kết thúc câu chuyện theo mong muốn của riêng mình
2 Hướng dẫn kể chuyện
2.1 Kể lại đoạn 1 bằng lời của em
- GV hướng dẫn HS đọc BT 1, so sánh lời kể mẫu (Ngày xưa, ở một nhà kia có hai mẹ con ) với câu đầu tiên của truyện trong SGK để học cách kể bằng lời của mình
: đúng ý trong câu chuyện nhưng có thể thay đổi, thêm bớt từ ngữ, tưởng tượng thêm chi tiết hợp lí theo cách nghĩ của riêng mình
- Hai, ba HS kể lại đoạn 1 bằng lời của mình GV nhận xét, kể mẫu và chỉ dẫn thêm về cách kể đoạn 1
VD : Ngày xưa, ở một nhà kia có hai mẹ con sống với nhau trong một căn nhà nhỏ cạnh vườn cây Người mẹ sớm hôm chăm chỉ làm vườn, còn cậu bé thì suốt ngày chơi bời lêu lổng Một lần, người mẹ chỉ mắng có mấy câu, cậu ta đã giận dỗi bỏ đi Cậu lang thang khắp nơi, chẳng hề nghĩ đến người mẹ ở nhà đang lo lắng, mỏi mắt mong đợi con
2.2 Kể lại phần chính câu chuyện dựa theo từng ý tóm tắt
- HS lần lượt đọc từng ý tóm tắt trong SGK (hoặc bảng phụ), nhớ lại nội dung để
kể lại mỗi ý bằng 2, 3 câu; GV có thể gợi ý bằng câu hỏi nếu HS lúng túng:
+ ý 1 : Cậu bé trở về nhà (Vì sao cậu bé lại tìm đường trở về nhà ?)
+ ý 2 : Không thấy mẹ, cậu bé ôm lấy một cây xanh mà khóc (Cảnh vật ở nhà ra
sao ? Không thấy mẹ, cậu bé đã làm gì ? Có sự việc nào kì lạ xảy ra?)
+ ý 3 : Từ trên cây, quả lạ xuất hiện và rơi vào lòng cậu (Quả lạ xuất hiện trên
cây như thế nào ? Cậu đã làm gì khi một quả chín trên cây rơi vào lòng mình ?)
+ ý 4 : Cậu bé nhìn cây, ngỡ như được thấy mẹ (Nhìn lên cây, cậu bé thấy mặt
sau của lá gợi ra điều gì ? Khi cậu bé oà khóc, cây có biểu hiện gì thật âu yếm ?)
- HS tập kể theo nhóm (mỗi em kể theo một ý, nối tiếp nhau)
- Các nhóm cử đại diện kể lại đoạn chính của câu chuyện trước lớp (có thể cho mỗi em kể theo hai ý) ; các bạn khác nhận xét, bổ sung
2.3 Kể đoạn kết thúc câu chuyện theo mong muốn (tưởng tượng)
- HS đọc SGK và nêu yêu cầu của BT; nêu ý mong muốn của mình về kết thúc của câu chuyện (có thể là : mẹ cậu bé hiện ra hoặc sống lại )
- GV gợi ý tưởng tượng : Nếu mẹ cậu bé hiện ra, cậu bé sẽ có thái độ như thế nào ? Hai mẹ con nói với nhau những gì ? Sau đó cho 1, 2 em tập kể đoạn kết thúc; lưu ý HS nối tiếp với câu cuối của đoạn 2 trong truyện
VD : Cậu ngẩng mặt lên Đúng là người mẹ thân yêu Cậu ôm chầm lấy mẹ, nức
nở : “Mẹ ! Mẹ !” Mẹ cười hiền hậu : “Con hãy chăm ngoan con nhé ! Mẹ sẽ luôn ở bên con” Cậu bé vui sướng reo lên : “ Thật chứ mẹ ? Nhất định con sẽ ngoan Nhưng mẹ
đừng biến thành cây vú sữa nữa mẹ nhé!”
- HS kể theo nhóm, sau đó cử đại diện kể trước lớp Hoặc GV cho 3, 4 HS lần lượt kể trước lớp để nhận xét, góp ý
3 Củng cố, dặn dò
Trang 10- GV nhận xét tiết học; cho điểm HS kể hay, nhóm kể tốt (Hoặc: HS xung phong kể lại toàn bộ câu chuyện theo yêu cầu của 3 BT, nếu có điều kiện)
- Dặn HS tập kể ở nhà theo yêu cầu đã luyện tập trên lớp (chú ý nối kết 3 đoạn theo yêu cầu của cả 3 BT để thành câu chuyện trọn vẹn); chuẩn bị học bài Chính tả
Luyện từ và câu
Từ ngữ về tình cảm Dấu phẩy
( 1 tiết )
I Mục đích, yêu cầu
1 Mở rộng vốn từ nói về tình cảm gia đình
2 Biết nhìn tranh để nói được 2, 3 câu về hoạt động của mẹ và con
3 Biết đặt dấu phẩy để ngăn cách các bộ phận giống nhau trong câu
* Giáo dục BVMT : Qua bài học, HS có tình cảm yêu thương những người trong gia đình, có vốn từ ngữ để diễn tả tình cảm gia đình
II ẹồ dùng dạy - học
- Tranh vẽ ở BT3 trong SGK
- Bảng nhóm để HS làm BT1; bảng phụ ghi BT2, BT4 để hướng dẫn làm bài
III Các hoạt động dạy học
A Kiểm tra bài cũ
- Một HS nêu các từ ngữ chỉ đồ vật trong gia đình và nêu tác dụng của mỗi đồ vật đó
- Một HS tìm những từ ngữ chỉ việc làm của em (hoặc người thân trong gia đình)
để giúp đỡ ông bà
B Dạy bài mới
1 Giới thiệu bài
Bài học Luyện từ và câu hôm nay giúp các em mở rộng thêm vốn từ nói về tình cảm gia đình; biết quan sát tranh và đặt câu theo mẫu Ai làm gì ?; tập dùng dấu phẩy
trong câu
2 Hướng dẫn làm bài tập
2.1 Bài tập 1 (miệng)
- HS đọc SGK, xác định yêu cầu của BT; GV hướng dẫn cách ghép theo mẫu ở SGK, lưu ý HS ghép tiếng theo cặp thành các từ thường dùng chỉ tình cảm của người
- HS làm vảo bảng nhóm (3, 4 em/nhóm)
- GV hướng dẫn chữa bài, ghi bảng các từ ghép được và cho HS đọc lại GV có thể gợi ý HS cách ghép nhanh nhất theo sơ đồ kết hợp tiếng như sau :
yêu thương quý
mến kính