Hình thức trình bày có gì giống và khác nhau - Giống nhau ở chỗ hình thức trình bày đều theo một số hình thức nhất định theo mẫu - Khác nhau về mục và những nội dung cụ thể được trình tr[r]
Trang 1Tuần: Ngày soạn:
Văn bản
CA HUẾ TRÊN SÔNG HƯƠNG
(Hà Ánh)
I MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:
- Hiểu vẻ đẹp và ý nghĩa văn hóa, xã hội của cả Huế Từ đó có thái độ và hành động tích
cực góp phần bảo tồn, phát triển di sản văn hóa dân tộc đặc sắc và độc đáo này
II TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG:
1 Kiến thức:
- Khái niệm thể loại bút kí
- Giá trị văn hóa, nghệ thuật của ca Huế
- Vẻ đẹp của con người xứ Huế
2 Kĩ năng:
- Đọc – hiểu văn bản nhật dụng viết về di sản văn hóa dân tộc
- Phân tích văn bản nhật dụng (kiểu loại thuyết minh)
- Tích hợp kiến thức tập làm văn để viết bài văn thuyết minh
- GDKNS thông qua giá trị nhân đạo và giá trị hiện thực
3 Thái độ:
- Luôn trân trọng, gìn giữ nét văn hoá tinh thần của quê hương mình.
III CHUẨN BỊ.
- GV: SGK, bài soạn, sách GV, tranh ảnh minh họa
- HS:SGK, bài soạn
IV HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN.
1 Ổn định lớp (1 phút)
- Ổn định trật tự
- Kiểm tra sĩ số
2 Kiểm tra bài cũ: (5 phút)
(?) Cảm nhận của em về giá trị của truyện Sống chết.
- Phản ánh cuộc sống ăn chơi hưởng lạc vô trách nhiệm của kẻ cầm quyền và cảnh sống
cơ cực thê thảm của người dân trong xã hội cũ
- Lên án kẻ cầm quyền thờ ơ vô trách nhiệm với tính mệnh của dân thường
- Cảm thương thân phận người dân bị rẻ rúng
(?) Vì sao tác giả lại đặt nhan đề truyện là “ Sống chết mặc bay”
3 Dạy bài mới
-> GV giới thiệu bài: Nhiều nghệ sĩ xưa và nay từng gọi Huế là vùng đất mộng và thơ
Một trong những chất mộng và thơ ấy của Huế là kho tàng những bài ca dao – dân ca, là những cuộc biểu diễn và thưởng thức ca nhạc Huế trên sông Hương và những đêm trăng trong gió mát Đấy là một nét đẹp văn hóa của xứ Huế Chúng ta sẽ được tham dự, thưởng thức một sinh hoạt đậm đà màu sắc văn hóa độc đáo của vùng đất miền Trung ấy qua bài
bút ký “Ca Huế trên sông Hương” của Hà Anh Minh (1 phút)
HĐ1 TÌM HIỂU CHUNG (10 Phút)
Trang 2- GV hướng dẫn HS tìm hiểu tác
giả, tác phẩm
- GV hướng dẫn HS tìm hiểu từ
khó SGK
- GV hướng dẫn HS đọc văn
bản SGK
-> Đọc mẫu sau đó gọi hs đọc
tiếp (đọc chậm rãi, rõ ràng,
mạch lạc, lưu ý những câu đặc
biệt, những câu rút gọn)
- GV nhận xét
(?) Nêu bố cục của văn bản ?
-> Tìm hiểu về tác giả, tác phẩm qua phần chú thích
-> HS đọc văn bản SGK -> nhận xét
- Từ đầu đến "Lí hoài nam":
Giới thiệu Huế, cái nôi của dân ca
- Tiếp đến hết: Những đặc sắc của ca Huế
A TÌM HIỂU CHUNG
1 Tác giả:
2 Tác phẩm:
3 Từ khó
4 Bố cục :
HĐ2 ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN (22 Phút)
(?) Trước khi đọc bài này Em
biết được những điều gì về Huế
(?) Hãy nêu một vài đặc điểm
tiêu biểu về Huế mà em biết ?
(?) Xứ Huế nổi tiếng về nhiều
thứ nhưng ở đây tác giả chú ý
đến sự nổi tiếng nào của xứ
Huế
(?) Hãy kể tên các làn điệu ca
Huế và các nhạc cụ được nhắc
trong bài?
(?) Các làn điệu ca Huế có đặc
điểm gì nỗi bật
(?) Ngoài các điệu hò thể hiện
nỗi khát khao nỗi hoài vọng,
còn có điệu hò nào nữa?
- Xứ Huế nổi tiếng với những nét văn hoá độc đáo đa dạng và phong phú mà ca huế là một trong những sản phẩm nổi tiếng ấy
- Dân ca Huế
- Chèo cạn, bài thai, hò đưa linh: buồn bã
- Hò giã gạo, ru em, giã vôi, giã điệp: náo nức, nồng hậu tình người
- Hò lơ, hò ô, xay lúa, hò nện gần gũi với dân ca Nghệ -Tĩnh
- Thể hiện lòng khát khao, nỗi mong chờ hoài vọng tha thiết của tâm hồn Huế
- Nam ai, nam bình, quả phụ, tương tư khúc, hành vân: buồn
B ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN
I NỘI DUNG : 1) Đặc điểm nổi bật của các làn điệu ca Huế
- Chèo cạn, bài thai, hò đưa linh-> buồn bã
- Hò giã gạo, ru em, giã vôi, giã điệp-> náo nức, nồng hậu tình người
-> đã thể hiện lòng khát khao, nỗi mong chờ hoài vọng tha thiết của tâm hồn Huế
- Nam ai, nam bình, quả phụ, tương tư khúc, hành vân-> buồn man mác, thương cảm bi ai, vấn vương
- Tứ đại cảnh: Không vui, không buồn
Trang 3(?) Đặc điểm của điệu hò đó ra
sao?
-> Tuy mỗi làn điệu mang âm
sắc, tiết tấu khác nhau, nhưng
dường như dân ca xứ Huế đều
giống nhau là: “Thể hiện lòng
khao khát, nỗi mong chờ hoài
vọng thiết tha của tâm hồn
Huế”.
-> Chuyển ý: Để thể hiện nội
dung phong phú của các làn
điệu ca Huế phải có những nghệ
sĩ tài hoa và âm thanh phong
phú của các nhạc cụ.
(?) Em hãy kể tên các nhạc cụ
được nhắc tới trong bài Giải
thích tên các nhạc cụ.
(?) Đoạn văn nào cho ta thấy tài
nghệ chơi đàn của các ca công
và âm thanh phong phú của các
nhạc cụ ?
(?) Em có nhận xét gì về cách
chơi đàn của các ca công?
(?) Cách nghe ca Huế trong bài
văn có gì đặc biệt
-> Đêm nằm trong chiếc thuyền
trên dòng sông Hương thơ
mộng để nghe ca Huế thật
không có thú vui nào bằng Ngòi
bút miêu tả và biểu cảm của tác
giả êm nhẹ, trong trẻo và say
đắm mơ mộng làm sao! Thưởng
thức ca nhạc như thế đúng là
một sinh hoạt văn hóa dân gian,
khác hẳn nghe ca nhạc trong
rạp hát, hoặc băng, đĩa tại gia
đình…Sinh hoạt văn hóa dân
gian thường mang tính nguyên
hợp, nghĩa là nó hòa đồng, tổng
man mác, thương cảm bi ai, vấn vương
- Tứ đại cảnh: Không vui, không buồn
- Đàn tranh, đàn nguyệt, tì bà, nhị, đàn tan, đàn bầu, cặp sác, sáo …
- Các ca công còn rất trẻ, nam mặc áo dài the, quần thụng ;
Nữ mặc áo dài, khăn đóng
- Tiếng đàn lúc khoan lúc nhặt làm nên tiết tấu xao động tận đáy hồn người
- Nhạc công rất đỗi tài hoa, ngón đàn công phu điêu luyện, tinh xảo
- Vào đêm trăng sáng từ khi thành phố lên đèn, khi trăng lên cho đến khi đêm về khuya
Trang 4hợp, mà ở đó, không gian người
diễn xướng và người thưởng
thức …đồng hiện, gắn bó với
nhau tạo nên bức tranh cuộc
sống sinh động, lôi cuốn.
(?) Ca Huế được hình thành từ
đâu?
(?) Có gì độc đáo trong cách
thưởng thức ca Huế ?
(?) Tại sao các làn điệu ca Huế
được nhắc đến trong bài vừa sôi
nỗi, tươi vui, vừa trang trọng, uy
nghi?
(?) Tại sao có thể nói: Nghe ca
Huế là một thú tao nhã ?
(?) Văn bản có những nét
thành công nào về NT ?
(?) Tác phẩm gợi tình cảm gì
trong em?
- Ca Huế bắt nguồn từ nhạc dân gian và nhạc cung đình
+ Ca nhạc dân gian : bắt nguồn
từ lao động và cuộc sống hàng ngày -> sôi nổi, trầm buồn, bình dị
+ Ca nhạc cung đình, nhà nhạc:
phục vụ những lễ nghi trong cung đình -> trang trọng uy nghi
- Quang cảnh sông nước đẹp, huyền ảo và thơ mộng
- Nghe và nhìn trực tiếp các ca công: cách ăn mặc, cách chơi đàn
- Ca Huế thanh cao, lịch sự, nhã
nhặn, sang trọng và duyên dáng
từ nội dung đến hình thức, từ cách biểu diễn đến cách thưởng thức, từ ca công đến nhạc công, trang điểm ăn mặc
- Viết theo thể kí
- Ngôn ngữ giàu hình ảnh, giàu biểu cảm, thấm đẫn chất thơ
- Miêu tả âm thanh, cảnh vật, con người sinh động
- Yêu quý Huế, tự hào về vẻ đẹp của đất nướckhi được đến Huế
2) Những đặc sắc của dân
ca Huế
- Ca Huế hình thành từ dòng ca nhạc dân gian và
ca nhạc cung đình, nhã nhạc trang trọng uy nghi
- Thưởng thức ca Huế trên thuyền, giữa sông Hương, vào đêm trăng gió mát.
- Nhạc công dùng những ngón đang chau chuốt
- Ca Huế thanh cao, lịch
sự, nhã nhặn, sang trọng
và duyên dáng
II NGHỆ THUẬT
- Viết theo thể kí
- Ngôn ngữ giàu hình ảnh, giàu biểu cảm, thấm đẫn chất thơ
- Miêu tả âm thanh, cảnh vật, con người sinh động III Ý NGHĨA VĂN BẢN
Ghi chép một buổi ca Huế Trên sông Hương, tác giả thể hiện lòng yêu mến, niềm tự hào đối với di sản văn hóa độc đáo của huế trên sông Hương
4) Củng cố (1phút)
(?) Sau khi học xong văn bản, em hiểu thêm những vẻ đẹp nào của Huế ?
- Huế nổi tiếng về âm nhạc dân gian và cung đình.
- Qua âm nhạc, con người Huế càng thêm thanh lịch, trữ tình.
Trang 5- Người đến thăm Huế cũng thêm phần hiểu biết văn hoá, trở lên thanh lịch, tài tình hơn.
(?) Địa phương em đang sống có những làn diệu dân ca nào ? Hãy kể tên các làn điệu
ấy
5) Dặn dò (1phút)
- Học bài
- Sưu tầm tài liệu về xứ Huế
- Nhận xét tiết học
Trang 6Tuần: Ngày soạn:
LIỆT KÊ.
I MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:
- Hiểu thế nào là phép liệt kê
- Nắm được các kiểu liệt kê
- Nhận biết và hiểu được tác dụng của phép liệt kê trong văn bản
- Biết cách vận dụng phép liệt kê vào thực hiện nói và viết
II TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG:
1 Kiến thức:
- Khái niệm phép liệt kê
- Các kiểu liệt kê
2 Kĩ năng:
- Nhận biết phép liệt kê, các kiểu liệt kê
- Phân tích giá trị của phép liệt kê
- GDKNS: Sử dụng phép liệt kê trong nói và viết
3 Thái độ:
- Biết cách vận dụng đúng phép liệt kê vào thực hiện nói và viết
III CHUẨN BỊ.
- GV: SGK, bài soạn, sách GV, bài tập bổ sung
- HS:SGK, bài soạn
IV HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN.
1) Ổn định lớp (1 phút)
- Ổn định trật tự
- Kiểm tra sĩ số
2) Kiểm tra bài cũ
-> Tiết TV thực hành bài dung cụm chủ - vị để mở rộng câu
3) Dạy bài mới
-> GV giới thiệu bài : Trong sinh hoạt đời thường, đôi lúc khi nói hoặc viết, ta hay diễn tả
hàng loạt sự vật, sự việc VD: … Đó chính là biện pháp liệt kê Vậy liệt kê là gì? Bài học
hôm nay sẽ giúp các em hiểu được liệt kê cũng như cấu tạo và ý nghĩa của nó ….(1 phút)
HĐ1: Tìm hiểu phép liệt kê? (10 phút)
(?) Cấu tạo và ý nghĩa của các
bộ phận in đậm có gì giống
nhau?
HS đọc 1.SGK.104
- Cấu tạo: Các bộ phận in đậm sắp xếp nối tiếp nhau, có kết cấu tương tự nhau
- Ý nghĩa: Chúng cùng nói về nhữnh đồ vật dược bày biện
A TÌM HIỂU CHUNG
I) Thế nào là phép liệt kê 1) VD.SGK
- Bên cạnh ngài…trầu vàng, cau đậu, rễ tía…nào ống thuốc bạc, nào đồng
hồ vàng, nào dao chuối
Trang 7(?) Việc tác giả nêu ra hàng loại
sự việc tương tự bằng những kết
cấu tương tự nó có tác dụng gì?
-> Biện pháp dùng liên tiếp
nhiều từ, cụm từ hay vế câu theo
quan hệ đẳng lập để diễn tả đầy
đủ hơn những khía cạnh khác
nhau của một tư tưởng, một tình
cảm gọi là liệt kê.
(?) Thế nào là liệt kê?
BT ứng dụng: Nhạc công dung
các ngón đàn trau chuốt như
ngón nhấn, mổ, vỗ, vả, ngón
bấm, day, chớp, búng, ngòn phi,
ngón rãi.
(?) Chỉ ra phép liệt kê và cho
biết phép liệt kê miêu tả điều gì
chung quanh quan lớn
HS đọc 2.SGK.104
- Cùng nói về những đồ vật dược bày biện chung quanh quan lớn -> làm nổi bật sự xa hoa của viên quan, đối lập với tình cảm của dân phu đang lam
lũ ngoài mưa gió
- Liệt kê là sắp xếp nối tiếp hàng loạt từ hay cụm từ cùng loại để diễn tả đầy đủ hơn, sâu sắc hơn những khía cạnh khác nhau của thực tế hay của tư tưởng tình cảm
- Phép liệt kê: ngón nhấn, mổ,
vỗ, vả, ngón bấm, day, chớp, búng, ngòn phi, ngón rãi.
- Tác dụng: miêu tả tài nghệ chơi đàn của nhạc công với những ngón đàn hết sức phong phú
ngà, nào…
-> Liệt kê
2) Ghi nhớ
- Liệt kê là sắp xếp nối tiếp hàng loạt từ hay cụm từ cùng loại để diễn tả đầy đủ hơn, sâu sắc hơn những khía cạnh khác nhau của thực tế hay của tư tưởng tình cảm
HĐ2: Tìm hiểu các kiểu liệt kê? (15 phút)
(?) Xét về cấu tạo các phép liệt
kê có gì khác nhau?
(?) Thử đảo thứ tự các bộ phận
trong phép liệt kê ở VD 2 và cho
biết ý các phép liệt kê ấy có gì
khác nhau
(?) Các từ liệt kê trong 2 câu của
ví dụ 2 có thể thay đổi thứ tự
HS đọc 1.SGK.105 a) Sử dụng phép liệt kê không theo từng cặp
b) Sử dụng phép liệt kê theo từng cặp (quan hệ từ ''và '')
HS đọc 2.SGK.105 a) Có thể dễ dàng thay đổi thứ
tự các bộ phận liệt kê mà không ảnh hưởng tới nội dung thông báo
II Các kiểu liệt kê 1) VD.SGK
VD1:
a) Liệt kê không theo từng cặp
b) Liệt kê theo từng cặp VD2:
a) Liệt kê không tăng tiến b) Liệt kê tăng tiến
Trang 8được không? Vì sao?
BT ứng dụng:
a) Lan, Hoa, Huệ, Mai đều là
học sinh giỏi
b) Thằng bé ho rũ rượi, ho như
xé phổi, ho không còn khóc được
nữa.(cấp ho ngày càng dữ dội,
trầm trọng)
(?) Qua ví dụ, em biết những
kiểu liệt kê nào?
-> Trình bày bằng sở đồ tư duy
b) khó thay đổi vì các hiện tượng liệt kê được sắp xếp theo mức độ tăng tiến
Cấu tạo:
- Liệt kê không theo từng cặp và liệt kê theo từng cặp
Ý nghĩa:
- Liệt kê tăng tiến (tăng cấp)
- Liệt kê không tăng tiến
2) Ghi nhớ
Cấu tạo: Liệt kê không theo từng cặp và liệt kê theo từng cặp
Ý nghĩa: Liệt kê tăng tiến (tăng cấp) và không tăng tiến.
HĐ3: Luyện tập (12 phút)
BT1: Trong bài “Tinh thần yêu
nước của nhân dân ta”, tác giả
Hồ Chí Minh đã sử dụng phép
liệt kê:
HS BT1.SGK.106
- Từ xưa đến nay, -> nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước và lũ cướp nước
B LUYỆN TẬP
BT1:
- Từ xưa đến nay, -> nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước và lũ cướp nước
Liệt kê
Cấu tạo Ý nghĩa
Trang 9BT2: Tìm các phép liệt kê trong
đoạn trích
BT3: Đặt câu có sử dụng phép
liệt kê tả hoạt động sân trường
- Chúng ta có quyền tự hào -> ,
Lê Lợi, Quang Trung…
- Từ các cụ già tóc bạc -> ở vùng tạm bị chiếm…chính phủ
HS BT2.SGK.105 a) dưới lòng đường…hình chữ thập
b) …điện giật, dùi đâm, dao cắt, lửa nung…
HS đặt câu
- Chúng ta có quyền tự hào -> Lê Lợi, Quang Trung…
- Từ các cụ già tóc bạc ->
chiếm…chính phủ
BT2
a) dưới lòng đường…hình chữ thập
b) …điện giật, dùi đâm, dao cắt, lửa nung…
4) Củng cố (5 phút)
(?) Thế nào là liệt kê?
- Liệt kê là sắp xếp nối tiếp hàng loạt từ hay cụm từ cùng loại để diễn tả đầy đủ hơn, sâu sắc hơn những khía cạnh khác nhau của thực tế hay của tư tưởng tình cảm
(?) Nêu các kiểu liệt kê?
- Liệt kê không theo từng cặp và liệt kê theo từng cặp
- Liệt kê tăng tiến (tăng cấp) và không tăng tiến
5) Hướng dẫn về nhà (1 phút)
- Học bài và hoàn thành BT
- Tìm phép liệt kê trong văn bản
-Đặt câu có sử dụng phép liệt kê
- Soạn bài Tìm hiểu chung về văn bản hành chính
- Nhận xét tiết học
Trang 10Tuần: Ngày soạn:
TÌM HIỂU CHUNG VỀ VĂN BẢN HÀNH CHÍNH.
I MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:
- Hiểu biết bước đầu về văn bản hành chính và các loại văn bản hành chính thường gặp trong cuộc sống
- Lưu ý: học sinh đã được biết đến văn bản hành chính là một trong 6 kiểu văn bản (gồm
có: tự sự, miêu tả, biểu cảm, lập luận, thuyết minh và hành chính – công vụ) ở lớp 6
II TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG:
1 Kiến thức:
- Đặc điểm của văn bản hành chính: hoàn cảnh, mục đích, nội dung, yêu cầu và các loại văn bản hành chính thường gặp trong cuộc sống
2 Kĩ năng:
- Nhận biết được các loại văn bản hành chính thường gặp trong đời sống
- GDKNS Viết được văn bản hành chính đúng quy cách
3 Thái độ:
- Có ý thức sử dụng đúng mục đích của các loại văn bản hành chính
III CHUẨN BỊ.
- GV: SGK, bài soạn, sách GV, mẫu đơn
- HS:SGK, bài soạn
IV HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN.
1) Ổn định lớp (1 phút)
- Ổn định trật tự
- Kiểm tra sĩ số
2) Kiểm tra bài cũ (5 phút)
-> Cho HS nhắc lại kiến thức về cách làm văn lập luận giải thích
3) Dạy bài mới
-> GV giới thiệu bài : ở lớp 6, chúng ta đã được làm quen với các loại đơn từ như: Đơn xin
học nghề, Đơn xin miễn giảm học phí, Đơn xin nghỉ học … Đó là loại văn bản hành chính Tiết học hôm nay, chúng ta sẽ tiếp tục tìm hiểu thêm về các loại văn bản thường dùng trong cuộc sống để biết nhận dạng, biết vận dụng và nhất là biết cách trình bày cho đúng với quy cách của mỗi loại văn bản hành chính…(1 phút)
HĐ1: Tìm hiểu về văn bản hành chính (20 phút)
(?) Ba loại văn bản trên thuộc
loại văn bản nào?
HS đọc 3 văn bản SGK
- VB1: Thông báo
- VB2: Kiến nghị
A TÌM HIỂU CHUNG
1 VD.SGK
- VB1: Thông báo