*Ghi nhí:SGK IV.LuyÖn tËp Bài1:Tóm tắt khoảng 4-5 dòng tư tưởng nhân đạo và tài nằng nghệ thuật của nhf v¨n qua truyÖn Êy Bµi 2:Ph¸t biÓu c¶m nghÜ cña em sau khi đọc truyện Cô bé bán diê[r]
Trang 1Tuần 6
Ngày dạy:
Tiết 21
Cô bé bán diêM
(An-Đec-Xen)
I Mục tiêu cần đạt: Giúp HS hiểu được:
1.Kiến thức : Lòng thương cảm sâu sắc của An-Đéc-Xen với cô bé bán diêm bất
hạnh trong đêm giao thừa được kể lại bằng nghệ thuật cổ tích cảm động thấm thía
- Tích hợp với phần tiếng Việt ở bài “trợ từ, thán từ”; với phần tập làm văn ở bài miêu tả biểu cảm trong văn tự sự
2 Kĩ năng: tóm tắt và phân tích bố cục VB tự sự, phân tích nhân vật qua hành
động và lời kể, phân tích tác dụng của biện pháp tương phản, đối lập
3.Thái độ:Tình thương yêu con người
II- Chuẩn bị:
1.Giáo viên: -Nghiên cứu SGK,SGV, tài liệu tham khảo, soạn bài.
-Tập truyện An Đéc Xen và chân dung của ông
2 H S: Đọc thêm một số truyện của An Đéc Xen, đọc toàn bộ truyện cô bé bán
diêm; soạn bài
III Tiến trình lên lớp
1.OÅn định tổ chức
2.Kiểm tra bài cũ
GV treo bảng phụ ghi câu hỏi: Lão Hạc chết vì:
a- Quá thương con b- Quá đau khổ và bế tắc
c- Quá tự trọng d Qua đau khổ vì đã đánh lừa một con chó mà lão yêu quý
- Em chọn nguyên nhân nào? và giải thích sự lựa chọn của em?
3.Noọi dung baứi mụựi
Hoạt động của GV và HS Kiến thức
- Gọi học sinh đọc chú thích SGK
- Trình bày hiểu biết của em về tác giả và
tác phẩm cô bé bán diêm?
- Giới thiệu thêm về tác giả và đất nước Đan
mạch
- Yêu cầu đọc chậm, rõ, cảm thông, cố gắng
phân biệt những cảnh thực và ảo ảnh trong
và sau từng lần cô bé quẹt diêm
- GV đọc mẫu đoạn 1, gọi HS đọc tiếp nối
I.Đọc-Hiểu chú thích
1.Tác giả-tác phẩm
- Đọc SGK, cả lớp theo dõi
- Hai HS trình bày ý kiến
- Lắng nghe GV giới thiệu
2.Đọc
- Nghe hướng dẫn
Trang 2đến hết VB
xem SGK
- Em đã học cách tóm tắt VB tự sự, hãy kể
tóm tắt VB cô bé bán diêm?
- Văn bản có bố cục mấy phần? ý mỗi
phần?
- Cô bé bán diêm có hoàn cảnh như thế nào?
- Trong đêm giao thừa ấy cô bé đã làm gì và
ở đâu?
- Hình ảnh cô bé bán diêm được tác giả
khắc họa bằng biện pháp nghệ thuật gì?
Hãy phân tích?
- Em hãy tìm những hình ảnh tương phản
khác trong bài?
- Em có nhận xét gì và em nghĩ gì về cô bé
bán diêm?
- Đọc theo sự phân công
3.Từ khó
II.Đọc-Hiểu văn bản
1.Tóm tắt VB
- Theo dõi SGK
- Đại diện tổ trình bày
2.Bố cục
3 phần:
P1- Từ đầu đến “Cứng đờ ra”:
Hoàn cảnh của cô bé bán diêm
P2- Tiếp theo … “về chầu thượng đế”: Những lần quẹt diêm
P3 Phần còn lại:
Cái chết của cô bé bán diêm
3.Phân tích
a.Hình ảnh cô bé bán diên trong đêm giao thừa
- Cô bé mồ côi mẹ, nghèo khổ
- Đêm giao thừa Đầu trần, chân đất dò dẫm trong đêm tối giữa trời đông giá rét
- Em đi bán diêm nhưng chẳng ai hỏi mua
-Em đi bán diêm, đầu trần, chân đất, không bán được diêm >< Mọi người nghỉ ngơi, trời giá rét, không dám về nhà, sợ bị
đánh => Tương phản, đối lập -> nhằm
làm nổi bật tình cảnh hết sức tội nghiệp của em bé
- Em bé bụng đói >< trong phố sực nức mùi ngỗng quay; em sống trong cái xó tối tăm >< ngôi nhà xinh xắn có dây tường xuân bao quanh => nổi bật nỗi khổ về tinh thần của em bé
=> Hoàn cảnh thật đáng thương Đây có thể hình ảnh thực đã xẩy ra ở đất nước
Đan Mạch thời An Đéc Xen Nhưng cũng
có thể là tình huống nhà văn sáng tạo nên
Trang 3* Luyện tập:
- Em hãy kể tóm tắt truyên cô bé bán diêm?
- Phân tích biện pháp nghệ thuật đã dùng
trong đoạn 1 của tác giả?
để khắc họa âu chuyện Chưa cần biết câu chuyện diễn biến ra sao, chỉ một cảnh đầu tiên đã gợi ra rất nhiều điều thương tâm,
đồng cảm trong lòng người đọc
IV.Hướng dẫn tự học
-Tìm đọc tập truyện của An- dec-xen
-Đọc hết văn bản.soạn hoàn chỉnh
Tiết 22: Cô bé bán diêm ( tiết 2)
(An Đéc Xen)
I mục tiêu cần đạt Giúp HS:
1.Kiến thức: Hiểu và thông cảm cuộc sống nghèo đói và bất hạnh của một em bé
gái nhà nghèo, mồ côi mẹ phải đi bán diêm để sống
2.Kỉ năng:Thấy được nét đặc sắc trong nghệ thuật kể chuyện của An Đéc Xen là
sự đan xen trong mạch kể thực tế và mộng tưởng rất tài tình
3.Thái độ: Chia sẽ và thông cảm
II- Chuẩn bị:
1.Giáo viên:- Nghiên cứu kĩ SGK,SGV, tài liệu tham khảo, soạn bài
- Bảng phụ
2.HS:Đọc lại VB, soạn câu hỏi trong SGK
III Tiến trình lên lớp
1.OÅn định lớp
2.Kiểm tra bài cũ.
HS 1: Kể tóm tắt VB cô bé bán diêm?
HS 2: Nêu một số hiểu biết của em về nhà văn An Đéc Xen?
3.Bài mới GV nhắc lại tóm tắt nội dung tiết 1, giới thiệu nội dung tiết 2.
Trang 4Hoạt động của GV vaứ HS. Kiến thức
- Gọi hs đọc đoạn 2
- Câu chuyện được tiếp tục nhờ chi tiết nào
cứ lặp đi lặp lại?
- Vì sao em bé phải quẹt diêm?
- Lần lượt từng lần quẹt diêm, tác giả đã để
cho em bé mơ thấy những cảnh gì?
- Theo em các mộng tưởng của em bé được
tác giả sắp xếp như thể có hợp lí không?
Trong cấc mộng tưởng ấy điều nào gắn với
thực tế, điều nào chỉ là mộng tưởng thuần
túy? Phân tích?
( trong các mộng tưởng kì diệu ấy thì ảo
ảnh về lò sưởi, bữa ăn thịnh soạn, cây thông
nô en là gắn với thực tế, còn ảo ảnh về
người bà và hai bà cháu cầm tay nhau bay
vụt lên thì chỉ là ảo tưởng Tất cả các ảo ảnh
đó là những khao khát mơ ước của em bé
bơ vơ, của những em bé thiếu một mái ấm
gia đình, thiếu tình thương giữa con người
với con người
- Gọi HS đọc đoạn 3
- Cái chết của cô bé bán diêm được tác giả
miêu tả như thế nào?
-Miêu tả như vậy có ý nghĩa gì?
- Tình cảm của nhà văn với cô bé bán diêm
như thế nào?
b.Hình ảnh em bé quẹt diêm trong đêm giao thừa
- Đó là 5 lần em bé quẹt diêm
- Để được sưởi ấm phần nào Để được đắm chìm trong thể giới ảo ảnh do em tưởng tượng ra, để câu chuyện đan xen giữa thực
và ảo-> hệt như truyện cổ tích
- Lần 1: Hiện ra lò sưởi tỏa hơi ấm dịu dàng
- Lần 2: Bữa ăn sang trọng, thức ăn ngon lành tỏa hương thơm ngào ngạt
- Lần 3: Cây thông nô en
- Lần 4: Hình ảnh người bà đã mất lại xuất hiện
- Lần 5: Em đi theo bà
=> Các mộng tưởng của em được tác giả sắp xếp như vậy là rất hợp lí: Em đang bị rét thì mơ thấy lò sưởi, đang bị đói mơ thấy bữa ăn, đêm giao thừa mơ cây thông nô en, khi đã ý thức được em đang sống trong đêm giao thừa thì tất nhiên em nhớ
đến những ngày hạnh phúc khi bà em còn sống và thế là hình ảnh bà em xuất hiện
c.cái chết của em bé
=> Đây là một cái chết bi thảm, một cảnh tượng thương tâm nhưng được tác giả dùng hình thức nghệ thuật làm giảm nhẹ
đi: “Trời đẹp… của mình”
- Nhà văn gửi gắm tình thương yêu sâu sắc của mình đối với những em bé bất hạnh
- Chính niềm thương yêu ấy đã khiến nhà văn miêu tả cái chết của em bé bán diêm
Trang 5- Tại sao nói “cô bé bán diêm” là một bài
ca về lòng nhân ái với con người nói chung,
với em bế nói riêng?
- Hình ảnh, chi tiết nào trong truyện làm em
cảm động nhất? Vì sao?
* Gọi HS đọc phần ghi nhớ SGK
thật kì diệu Ngòi bút nhân ái và lãng mạn của nhà văn đã làm cho câu chuyện cảm
động đau thương vẫn nhẹ nhàng giàu chất thơ
III.Tổng kết 1.Nội dung:
2.Nghệ thuật:
*Ghi nhớ:(SGK) IV.Luyện tập
Bài1:Tóm tắt khoảng 4-5 dòng tư tưởng nhân đạo và tài nằng nghệ thuật của nhf văn qua truyện ấy
Bài 2:Phát biểu cảm nghĩ của em sau khi
đọc truyện Cô bé bán diêm
IV.Hướng dẫn tự học
-Nắm chắc nộ dung bài học
-Đọc lại văn bản
-Viết đoạn văn ngắn nêu lên cảm nghĩ của em đối với cô bé bán diêm
-Soạn bài “Đánh nhau với cối xay gi
Tiết 23 Trợ từ - thán từ
I mục tiêu cần đạt:
1 Kiến thức: HS hiểu được thế nào là trợ từ, thán từ.
2 Kỉ năng:Tích hợp với văn ở các văn bản đã học.
3 Thái độ: sử dụng các lớp từ trên đúng chỗ và có hiệu quả.
II.Chuẩn bị:
1 Giáo viên:
- Nghiên cứu SGK,SGV, tài liệu tham khảo, soạn bài
- Bảng phụ, phiếu học tập
2 Học sinh: Đọc trước bài mới
III tiến trình lên lớp
1.OÅn định
2.Kiểm tra bài cũ
HS 1: Thế nào là từ ngữ địa phương và biệt ngữ xã hội? Cho ví dụ?
HS 2: Tìm 5 từ địa phương Hà Tĩnh và 5 từ toàn dân tương ứng?
3.Bài mới
* GV giới thiệu bài.
Trang 6GV treo bảng phụ ghi ví dụ.
- Nó ăn hai bát cơm.
- Nó ăn những hai bát cơm.
- Nó ăn có hai bát cơm.
? Tìm điểm giống nhau giữa hai câu trên?
? Vậy có gì khác nhau giữa 3 câu đó?
? Vì sao em biết?
? Từ những, có đi kèm với từ ngữ nào?
GV: từ những, có được gọi là trợ từ
? Vậy, trợ từ là những từ như thế nào?
? Tìm thêm các trợ từ và đặt câu với các
trợ từ ấy?
GV treo bảng phụ ghi ví dụ, gọi HS đọc
? Theo em, các từ này, a, vâng có ý nghĩa
gì?
? Ngoài tác dụng dùng để đáp, từ vâng còn
biểu thị thái độ gì của người nói?
? Các từ đó có thể đảm nhận chức vụ gì
trong câu?
? Vị trí của các từ đó?
GV kết luận: những từ đó là thán từ
? Vậy thán từ là gì?
? Có mấy loại thán từ?
? Hãy đặt câu có sử dụng thán từ?
GV nhận xét
Bài tập 1:
? Xác định trợ từ trong các ví dụ đã cho?
Bài tập 2:
Giải thích nghĩa các trợ từ trong câu?
I Trợ từ:
- Quan sát bảng phụ
- HS đọc
- Cùng thông báo một sự việc: nó ăn hai bát cơm
- Khác nhau về sắc thái biểu cảm
+ Câu 1: chỉ thông báo
+ Câu 2,3: có ý nhấn mạnh và bộc lộ thái
độ
Câu 2: những-> nhấn mạnh, tỏ ý hơi
nhiều
Câu 3: có -> nhấn mạnh, tỏ ý hơi ít
- Hai bát cơm
-> Ghi nhớ 1: SGK
- HS
II Thán từ:
- Này: gọi
- a: thái độ tức giận
- Vâng: đáp
- Lễ phép
- Làm thành một câu độc lập
- Làm thành phần biệt lập của câu
- Đầu câu
-> Ghi nhớ 2: SGK.
- HS
III Luyện tập:
a Chính.
b Ngay.
c Là.
D Những.
- Lấy: Nhấn mạnh ý nghĩa không có gì
- Nguyên: Nhấn mạnh ý tiền thách
cưới quá cao
- Đến: Thể hiện thái độ hơi bất bình vì vấn
Trang 7Bài tập 3: Tìm thán từ.
Bài tập 4: Xác định những cảm xúc mà
thán từ bộc lộ?
đề rất vô lý
- Cả: nhấn mạnh ý không bình thường, ăn rất khoẻ
- Cứ: Thể hiện sự lặp đi lặp lại
- Này, à, ấy, vâng, chao ôi, hỡi ôi
a Kìa: Sự đắc ý
Ha ha: Khoái chí
ái ái: Van xin.
b Than ôi: Tỏ ý nuối tiếc
IV.Hướng dẫn tự học
- Học thuộc ghi nhớ
- Làm bài tập 4,5
- Tìm hiểu bài: Miêu tả và biểu cảm trong văn bản tự sự
Tiết 24:
Miêu tả và biểu cảm trong văn bản tự sự
I mục tiêu cần đạt:
Giúp học sinh:
1.Kiến thức: Hiểu được sự tác động qua lại giữa các yếu tố tự sự, miêu tả, biểu cảm
trong 1 văn bản hoàn chỉnh
2 Kỹ năng: viết văn bản tự sự có đan xen các yếu tố miêu tả, biểu cảm.Tích hợp ngang 3.Thái độ:Tự giác
II Chuẩn bị:
1 Giáo viên: bảng phụ.
2 Học sinh: Đọc kĩ bài mới.
III tiến trình lên lớp
1.OÅn định
2.Kiểm tra bài cũ
? Nhắc lại vai trò của yếu tố miêu tả và biểu cảm trong văn tự sự?
3.Bài mới
* Giới thiệu bài:
Trong văn tự sự yếu tố miêu tả và biểu cảm đóng vai trò quan trọng Vậy cần kết hợp các yếu tố đó như thế nào? Ta sẽ đi vào tìm hiểu
Trang 8* Các hoạt động:
Hoạt động 1:
(Học sinh đọc ví dụ)
GV treo bảng phụ ghi đoạn văn trong
SGK - HS đọc
? Xác định các yếu tố tự sự (việc lớn, việc
nhỏ) trong đoạn văn?
? Xác định các yếu tố miêu tả trong đoạn
văn?
? Xác định những yếu tố biểu cảm?
? Trong đoạn văn, các yếu tố này đứng
tách biệt hay đan xen vào nhau?
? Em thử lược bỏ yếu tố miêu tả và biểu
cảm trong đoạn văn, chép lại yếu tố tự sự
thành 1 văn bản?
? Em có nhận xét gì về văn bản này?
? Qua đó, em thấy trong văn tự sự yếu tố
miêu tả và biểu cảm có vai trò như thế
nào?
? Nhưng nếu chỉ tồn tại yếu tố biểu cảm
và miêu tả thì đoạn văn sẽ như thế nào?
? Hãy đọc phần đọc thêm sách giáo
khoa?
? Qua phần đọc thêm em rút ra kết luận
gì?
Bài tập 1.
? Bài tập 1 yêu cầu gì?
I Sự kết hợp các yếu tố kể, tả và biểu lộ tình cảm trong văn bản tự sự.
- Sự việc lớn: Kể lại cuộc gặp gỡ cảm động của bé Hồng với mẹ
- Sự việc nhỏ: Mẹ vẫy tôi, tôi chạy theo mẹ,
mẹ kéo lên xe, tôi oà khóc, mẹ khóc theo, tôi ngồi bên mẹ, ngã đầu vào cách tay mẹ, quan sát gương mẹ
- Tôi thở hồng hộc, trán đẫm mồ hôi, ríu cả chân lại, mẹ tôi không còm cõi, gương mặt vẫn tươi sáng với đôi mắt trong và nước da mịn
- Hay tại sự sung sướng sung túc
- Tôi thấy thơm tho một cách lạ thường
- Phải bé lại êm dịu vô cùng
- Đan xen vào nhau một cách hài hoà tạo nên một mạch văn nhất quán
- Khô khan, không gây xúc động cho người
đọc
- Văn bản sinh động, hấp dẫn đưa người đọc
đến những suy nghĩ, liên tưởng, rút ra bài học bổ ích
- Vu vơ, khó hiểu
=> Ghi nhớ: SGK.
- Trong tạo lập văn bản, các yếu tố kể + tả + biểu cảm thường đan xen vào nhau
II Luyện tập:
Trang 9- Giáo viên nhận xét, cho điểm.
Bài tập 2.
? Kể lại giây phút đầu tiên khi gặp lại
người thân?
- Tìm đoạn văn có sữ dụng yếu tố kể + tả + biểu cảm trong các văn bản: Lão Hạc, Tôi đi học
- Học sinh thực hiện
- Học sinh
IV.Hướng dẫn tự học
- Học thuộc ghi nhớ
- Làm bài tập 2
- Soạn: Đánh nhau với cối xay gió