Giáo án Vật lý 7 kì 2 - Trường thcs Thanh Thủy

- Hướng dẫn HS thảo luận theo nhóm, trình bày các biểu hiện tác dụng sinh lý của dòng điện.. - Hỏi: Trình bày lợi ích và tác hại của tác dụng sinh lý của dòng điện?.[r]

Trang 1

Chương III:

TUẦN 19

Tiết 19

Ngày soạn: … / … / 2012 Ngày dạy: ……/……/ 2012

I Mục tiêu

I Kiến thức

- Nêu được hai biểu hiện của các vật đã nhiễm điện

- Mô tả được một vài hiện tượng chứng tỏ vật bị nhiễm điện do cọ xát

II Kỹ năng

- Vận dụng giải thích được một số hiện tượng thực tế liên quan tới sự nhiễm điện do cọ xát

II Chuẩn bị

1 Giáo viên:

- Phim nhựa, bút thử điện, giá TN, thước nhựa, thanh thủy tinh

2 Học sinh:

- Vụn giấy, vụn nilông, quả cầu xốp, vải khô, mảnh len

III.Phương pháp dạy – học

Phương pháp thực nghiệm

IV.Tiến trình dạy – học

1 Ổn định lớp

2 Giới thiệu kiến thức chương III.

3 Đặt vấn đề

GV đặt vấn đề vào bài mới như phần mở đầu SGK

4 Bài mới

Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung kiến thức

- Yêu cầu HS đọc TN 1, nêu các dụng

cụ TN và các bước tiến hành TN

- Hướng dẫn học sinh làm thí nghiệm

và ghi kết quả vào bảng 1 SGK

-Yêu cầu HS hoàn thành kết luận 1

- Yêu cầu HS đọc TN2, trình bày dụng

cụ và cách tiến hành thí nghiệm

-Hướng dẫn HS tiến hành TN 2

- Gọi HS trình bày kết quả thí nghiệm

- Yêu cầu học sinh điền nội dung còn

thiếu vào kết luận 2

- Giới thiệu về vật nhiễm điện

- Hỏi: Có thể làm nhiễm điện một vật

- Nghiên cứu TN 1

- Tiến hành TN

- Đưa ra kết luận

- Nghiên cứu TN 2

- Tiến hành TN

I VẬT NHIỄM ĐIỆN.

Thí nghiệm 1:

Kết luận 1: Nhiều vật sau khi

bị cọ xát có khả năng hút các vật khác

Thí nghiệm 2:

Kết luận 2: Nhiều vật khi bị

cọ xát có khả năng làm sáng bóng đèn

 Có thể làm nhiễm điện một vật bằng cách cọ xát

 Vật nhiễm điện có khả

Trang 2

bằng cách nào? Vật nhiễm điện có

những đặc điểm gì? - Điền nội dung còn thiếu vào kết luận 2

- Trả lời câu hỏi

năng hút các vật khác hoặc làm sáng bóng đèn của bút thử điện

II.VẬN DỤNG

C1: Lược và tóc cọ xát→lược và tóc đều nhiễm điện→lược nhựa hút kéo tóc thẳng ra.

C2: Khi thổi, luồng gió làm bụi bay.Cánh quạt quay cọ xát với không khí→ cánh quạt bị

nhiễm điện→ cánh quạt hút các hạt bụi ở gần nó Mép quạt cọ xát nhiều nên nhiễm điện nhiều nhất →mép quạt hút bụi mạnh nhất, bụi bám nhiều nhất

C3: Gương, kính, màn hình ti vi cọ xát với khăn lau khô→nhiễm điện vì thế chúng hút bụi vải

ở gần

III KIẾN THỨC MÔI TRƯỜNG

Chúng ta có thể làm nhiễm điện vật bằng cách cọ xát

Trong tự nhiên, khi các luồng khí và hơi nước chuyển động, chúng cọ xát vào nhau và tạo thành những đám mây tích điện Vào những lúc trời mưa giông, thường xảy ra hiện tượng phóng tia lửa điện giữa các đám mây tích điện, giữa các đám mây tích điện và các vật tích điện trên mặt đất tạo ra sấm sét

Việc phóng tia lửa điện trong không khí vừa có lợi vừa có hại

* Lợi ích: Giúp điều hòa khí hậu, gây ra phản ứng hóa học nhằm tăng thêm lượng ozon bổ sung vào khí quyển,

* Tác hại: Phá hủy nhà cửa và các công trình xây dựng, ảnh hưởng đến tính mạng con người

và sinh vật, tạo ra các khí độc hại ( NO, NO2 , )

=> Để giảm tác hại của sét, bảo vệ tính mạng của người và các công trình xây dựng, cần thiết xây dựng các cột thu lôi

5 Củng cố

?1: Có thể làm một vật nhiễm điện bằng cách nào?

 cọ xát nó với vật khác

?2: Các vật nhiễm điện có đặc điểm gì?

Vật nhiễm điện có khả năng hút các vật khác hoặc làm sáng bóng đèn của bút thử điện

?3: Trong các phân xưởng dệt, người ta thường treo các tấm kim loại đã nhiễm điện ở trên cao Làm như vậy có tác dụng gì? Hãy giải thích

Trong các phân xưởng dệt thường có các bụi bông bay lơ lửng trong không khí, gây hại cho sức khỏe của công nhân Treo các tấm kim loại đã nhiễm điện để các tấm này hút bụi bông, làm cho không khí trong xưởng ít bụi hơn

6 Hướng dẫn về nhà

- Làm bài tập SBT & đọc phần "Có thể em chưa biết"

- Chuẩn bị bài 18

V Rút kinh nghiệm

………

Thanh Thủy, ngày … tháng … năm 2012

Giáo án tuần 19

Trang 3

*******

Trang 4

TUẦN 20

Tiết 20

I Mục tiêu

- Nêu được dấu hiệu về tác dụng lực chứng tỏ có hai loại điện tích và nêu được đó là hai loại điện tích gì

- Nêu được sơ lược về cấu tạo nguyên tử: hạt nhân mang điện tích dương, các êlectron mang điện tích âm chuyển động xung quanh hạt nhân, nguyên tử trung hòa về điện

II Chuẩn bị

3 mảnh nilon, 2 thanh nhựa sẫm màu, 1 thanh thuỷ tinh, 1 bút chì vỏ gỗ, 1 mảnh len, 1 trục quay có mũi nhọn, 1 kẹp giấy, 1 mảnh lụa

2 Kiểm tra bài cũ

?1: Có thể làm một vật nhiễm điện bằng cách nào? Lấy VD?

?2: Vật nhiễm điện có những đặc điểm gì?

4 Bài mới

- Yêu cầu HS nghiên cứu TN1,

cho biết các dụng cụ để tiến

hành thí nghiệm? Các bước tiến

hành thí nghiệm? Quan sát gì?

- Phát dụng cụ thí nghiệm và

hướng dẫn HS làm TN

- Yêu cầu đại diện các nhóm báo

cáo kết quả thí nghiệm.

- Yêu cầu HS làm việc cá nhân

hoàn thành nhận xét

- Yêu cầu HS nghiên cứu TN2

- Phát dụng cụ thí nghiệm và

hướng dẫn HS làm TN

- Yêu cầu đại diện các nhóm báo

cáo kết quả thí nghiệm

- Yêu cầu HS làm việc cá nhân

- Nghiên cứu thí nghiệm 1

- Nhận dụng cụ và tiến hành thí nghiệm

- Đại diện nhóm báo cáo kết quả

- Hoàn thành nhận xét

Nghiên cứu TN 2

- Nhận dụng cụ và tiến hành thí nghiệm

- Đại diện nhóm báo cáo kết quả

- Hoàn thành nhận xét

I Hai loại điện tích

Nhận xét 1: Hai vật giống

nhau, cùng chất liệu, cùng được

cọ xát như nhau nên chúng nhiễm điện cùng loại và khi đặt gần nhau thì chúng đẩy nhau

Nhận xét 2: Hai vật mang điện

tích khác loại nhau khi đặt gần nhau chúng sẽ hút nhau

KL: Có hai loại điện tích Các

vật mang điện tích cùng loại thì đẩy nhau, mang điện tích khác loại thì hút nhau

Quy ước: Điện tích của thanh

thuỷ tinh khi cọ sát vào lụa là điện tích dương( + ); điện tích của thanh lụa sẫm màu khi cọ

Trang 5

hoàn thành nhận xét.

- Hướng dẫn học sinh rút ra kết

luận từ hai thí nghiệm trên

- Trình bày quy ước về dấu

- Rút ra kết luận

sát vào vải khô là điện tích âm (-)

Đặt vấn đề:Các vật nhiễm điện là

các vật mang điện tích Vậy

những điện tích này do đâu mà

có?

- Yêu cầu HS quan sát hình vẽ

18.4 và đọc SGK & trình bày sơ

lược về cấu tạo nguyên tử

- Gọi học sinh trình bày, bổ sung

và thống nhất kết quả

- Gọi HS nhắc lại sơ lược về cấu

tạo nguyên tử

- Quan sát hình vẽ 18.4

và đọc SGK, thảo luận theo nhóm

- Trình bày sơ lược cấu tạo nguyên tử

II Sơ lược về cấu tạo nguyên tử

- Ở tâm mỗi nguyên tử có một hạt nhân mang điện tích dương

- Xung quanh hạt nhân có các electron mang điện tích âm chuyển động tạo thành lớp vỏ của nguyên tử

- Tổng điện tích âm của electron có trị số bằng điện tích dương của hạt nhân

- Electron có thể chuyển từ nguyên tử này sang nguyên tử khác, từ vật này sang vật khác

III Vận dụng

C2: Trước khi cọ sát trong mỗi vật đều có điện tích âm và điện tích dương Các điện tích này

tồn tại ở hạt nhân và electron

C3 Trước khi cọ sát các vật không hút các vụn giấy nhỏ vì khi đó chưa có sự thay đổi về điện

tích ( vật trung hoà về điện )

C4: Mảnh vải mất electron nên nhiễm điện dương.thước nhựa nhận thêm electron nên

nhiễm điện âm

5 Củng cố

?1: Nêu dấu hiệu chứng tỏ có hai loại điện tích? Trình bày qui ước về dấu các loại điện tích?

 Dấu hiệu: Hai vật giống nhau, cùng chất liệu, cùng được cọ xát như nhau nên chúng nhiễm điện cùng loại và khi đặt gần nhau thì chúng đẩy nhau Hai vật mang điện tích khác loại nhau khi đặt gần nhau chúng sẽ hút nhau

Quy ước: Điện tích của thanh thuỷ tinh khi cọ sát vào lụa là điện tích dương( + ); điện

tích của thanh lụa sẫm màu khi cọ sát vào vải khô là điện tích âm (-)

?2: Trình bày sơ lược cấu tạo nguyên tử? Dựa vào sơ lược cấu tạo nguyên tử, hãy giải thích sự tạo thành điện tích âm, điện tích dương?

 Vật nhiễm điện dương khi nó bị mất đi electron ở lớp vỏ còn vật nhiễm điện âm khi nó nhận thêm electron

………

Trang 6

Giáo án tuần 20

*******

Trang 7

TUẦN 21

Tiết 21

I Mục tiêu

1 Kiến thức

- Mô tả được thí nghiệm dùng pin hay acquy tạo ra điện và nhận biết dòng điện thông qua các biểu hiện cụ thể như đèn bút thử điện sáng, đèn pin sáng, quạt quay,

- Nêu được dòng điện là dòng các hạt điện tích dịch chuyển có hướng

- Nêu được tác dụng chung của nguồn điện là tạo ra dòng điện và kể tên các nguồn điện thông dụng là pin, acquy

- Nhận biết được cực dương và cực âm của các nguồn điện qua các kí hiệu (+), (-) có ghi trên nguồn điện

2 Kỹ năng

- Mắc được một mạch điện kín gồm pin, bóng đèn, công tắc và dây nối

II Chuẩn bị

Mỗi nhóm:

- Một số loại pin thật, 1 mảnh tôn, một mảnh nhựa, 1 mảnh len, 1 bút thử điện,

- 1 bóng đèn pin lắp sẳn vào đế đèn, 1 công tắc, 5 đoạn dây nối có vỏ cách điện

?1: Có những loại điện tích nào? Tương tác giữa các loại điện tích đó? Trình bày qui ước về dấu?

?2: Trình bày sơ lược cấu tạo nguyên tử? Giải thích sự tạo thành điện tích âm và điện tích dương?

4 Bài mới

- Treo hình 19.1 cho HS tìm hiểu sự

tương tự giữa dòng điện và dòng nước,

điền vào C1

- Yêu cầu HS trả lời C2, làm thế nào để

đèn lại sáng?

- Gọi HS hoàn thành nhận xét

- Tìm hiểu sự tương tự giữa dòng điện và dòng nước

- Trả lời C2

- Điền vào nhận xét

I Dòng điện

Dòng điện là dòng các điện tích dịch chuyển có hướng

Trang 8

- Thông báo khái niệm dòng điện.

- Yêu cầu HS trình bày dấu hiệu nhận

biết có dòng điện chạy qua các thiết bị

điện

- Hỏi: Nếu thấy đèn sáng=> kết luận có

dòng điện chạy qua đèn nhưng nếu

đèn không sáng có chắc rằng không có

dòng điện chạy qua đèn không? Vì sao?

- Nhấn mạnh dấu hiệu để nhận biết

dòng điện

- Trình bày dấu hiệu nhận biết có dòng điện chạy qua thiết bị điện

- Yêu cầu HS đọc SGK, trình bày về khả

năng và đặc điểm của dòng điện

- Yêu cầu hs trả lời C3

- Thông báo dụng cụ thí nghiệm, yêu

cầu HS mắc mạch điện hình 19.3

- Yêu cầu đóng công tắc, quan sát độ

sáng của đèn và làm theo các yêu cầu

phần 2b nếu đèn không sáng

- Hỏi: Dòng điện chạy trong mạch khi

nào?

- Nhấn mạnh: điều kiện để có dòng

điện chạy trong mạch

- Trình bày đặc điểm của dòng điện

- Trả lời C3

- Nhóm hs mắc mạch điện

- Tiến hành TN

II Nguồn điện

Nguồn điện có hai cực: cực âm và cực dương C3: Nguồn điện: Pin, acquy…

Dòng điện chạy trong mạch kín bao gồm các thiết bị điện được nối liền với hai cực của nguồn điện bằng dây điện

C4: Dòng điện là dòng các điện tích dịch chuyển có hướng Đèn điện sáng khi có dòng điện

chạy qua Các điện tích dịch chuyển có hướng tạo thành dòng điện

C5: Đèn pin, đồng hồ điện tử, radiô, máy tính

C6: Ấn đinamô để núm xoay của nó tỳ sát vào vành xe đạp Khi bánh xe quay dây nối từ

đinamô tới đèn trở thành mạch kín Nên đèn sáng

5 Củng cố

?1: Dòng điện là gì? Có thể tạo ra dòng điện bằng các nào?

Dòng điện là dòng chuyển dời có hướng của các hạt mang điện Dòng điện được tạo ra bằng cách nối các nguồn điện còn tốt với mạch điện có các dây dẫn và thiết bị điện

?2: Quan sát các đồ dùng điện trong gia đình và những vật thường gặp trong thực tế đời sống

và cho biết những đồ dùng nào sử dụng nguồn điện là pin, ac qui

Ac qui thường dùng trong ô tô, xe máy, có thể dùng cho ti vi…

Pin thường dùng trong đèn pin, đài, đồng hồ treo tường, máy tính bỏ túi…

………

Trang 9

Giáo án tuần 21

*******

Trang 10

TUẦN 22

Tiết 22

I Mục tiêu

- Nhận biết được vật liệu dẫn điện là vật liệu cho dòng điện đi qua và vật liệu cách điện

là vật liệu không cho dòng điện đi qua

- Kể tên được một số vật liệu dẫn điện và vật liệu cách điện thường dùng

- Nêu được dòng điện trong kim loại là dòng các êlectron tự do dịch chuyển có hướng

II Chuẩn bị

- 1 bóng đèn (được nối với phích cắm điện bằng một đoạn dây điện có vỏ bọc cách điện

- 2 pin, 1 bóng đèn pin, 1 công tắc

- 5 đoạn dây dẫn có mỏ kẹp, 1 đoạn dây thép

- 1 đoạn vỏ nhựa bọc ngoài dây điện, 1 chén sứ

Giáo viên đưa ra mạch điện hở gồm 2 pin, một khóa K, một bóng đèn và dây dẫn (mạch hở do hai đầu dây dẫn là hai mỏ kẹp không nối với nhau) Hỏi:

?1: Trong mạch điện đã có dòng điện chay qua không?

?2: Muốn có dòng điện chạy trong mạch em phải kiểm tra và mắc lại mạch điện như thế nào?

Dấu hiệu nào giúp em nhận biết có dòng điện trong mạch?

4 Bài mới

- Yêu cầu HS đọc SGK, trình bày

đặc điểm của chất dẫn điện và chất

cách điện

- Hướng dẫn HS làm C1

- Hướng dẫn HS lắp TN như hình

20.2 và làm TN ghi kết quả vào

bảng SGK

- Yêu cầu HS nêu tên các chất

dẫn điện và cách điện đã dùng

- Đọc SGK, trình bày đặc điểm của chất dẫn điện, chất cách điện

- Làm C1

- Lắp mạch điện và tiến hành TN theo nhóm

- Kể tên các chất dẫn điện

và cách điện đã dùng

I Chất dẫn điện và chất cách điện

Chất dẫn điện là chất cho dòng điện đi qua Chất cách điện là chất không cho dòng điện đi qua

Trang 11

- Hướng dẫn HS làm C2.

- Nhấn mạnh đặc điểm của chất

cách điện & chất dẫn điện

- Làm C2

- Yêu cầu HS nhắc lại dòng điện

là gì?

- Yêu cầu HS nhắc lại cấu tạo

nguyên tử

- Giới thiệu về Electron tự do

- Yêu cầu HS quan sát hình 20.3

và làm BT C5

- Nhận xét, bổ sung và đưa ra kết

luận

- Giới thiệu hình 20.4 Yêu cầu

HS trả lời C6

- Hướng dẫn HS rút ra kết luận

về bản chất của dòng điện trong

kim loại

- Nhắc lại khái niệm dòng điện

- Nhắc lại kiến thức

- Quan sát hình 20.3 và làm C5

- Trả lời C6

- Đưa ra kết luận về dòng điện trong kim loại

II Dòng điện trong kim loại

1 Electron tự do trong kim loại

2 Dòng điện trong kim loại

Kết luận: Các electron

tự do trong kim loại dịch chuyển có hướng tạo thành dòng điện chạy qua nó

Dòng điện trong kim loại là dòng các electron tự do chuyển dịch có hướng

C7: b Một đoạn bút chì

C8: c Nhựa

C9: c Một đoạn dây nhựa

5 Củng cố

?1: Phân loại chất dẫn điện và chất cách điện Lấy VD về chất dẫn điện và chất các điện

 Chất dẫn điện là chất cho dòng điện chạy qua, chất cách điện không cho dòng điện chạy qua VD:

Chất dẫn điện: đồng, nhôm, vàng, kẽm…

Chất cách điện: Gỗ, cao su, sứ, vải khô…

?2: Bản chất dòng điện trong kim loại là gì?

 Bản chất dòng điện trong kim loại là dòng chuyển dời có hướng của các electron

Rút kinh nghiệm

………

Giáo án tuần 22

*******

Định dạng
Số trang	20
Dung lượng	498,73 KB