Chương IV đại việt ở các thế kỉ XVI-XVIII Bµi 22 Sự suy yếu của nhà nước phong kiến tập quyền ThÕ kØ XVI-XVIII TtÕt 46 I.t×nh h×nh chÝnh trÞ x· héi I.Môc tiªu: 1.Kiến thức: Sự sa đoạ của[r]
Trang 1Ngày soạn: 2 / 2 / 10
Ngày giảng: 7a: 5 / 2 / 10
7b: 4 / 2/ 10
Chương IV
đại việt ở các thế kỉ XVI-XVIII
Bài 22
Sự suy yếu của nhà nước phong kiến tập quyền
(Thế kỉ XVI-XVIII)
Ttết 46 I.tình hình chính trị xã hội I.Mục tiêu:
1.Kiến thức: Sự sa đoạ của triều đình phong kiến Lê Sơ, những mâu thuẫn giữa các phe
phái dẫn đến xung đột về chính trị, tranh giành quyền lợi trong 20 năm
Phong trào đấu tranh của nông dân phát triển mạnh ở đầu thế kỷ XVI
2.Kĩ năng: Đánh giá nguyên nhân suy yếu của triều đình Lê Sơ <thế kỉ XVI >.
3.Thái độ: Tự hào về truyền thống đấu tranh anh hùng của nhân dân ta.
Hiểu rõ rằng nước nhà thịnh trị hay suy vong là ở lòng dân
II.Đồ dùng
1.Giáo viên:
2.Học sinh: soạn bài
III.Phương pháp: Nêu vấn đề, đàm thoại, phân tích.
IV: Tổ chức dạy học:
Kiểm tra: (?) Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh
Khởi động:
Mục tiêu: Qua mặt tình hình về chính trị xã hội học sinh có hứng thú cho bài học mới Thời gian: 3’
Đồ dùng:
Cách tiến hành
Thế kỉ XV cùng với những chiến công oanh liệt trong lịch sử chống giặc ngoại xâm, nhà
Lê Sơ còn có nhiều đóng góp lớn trong lịch sử nước nhà trên mọi lĩnh vực kinh tế, chính trị, quân sự, văn hoá, giáo dục, nghệ thuật
Đây là thời kì phát triển thịnh vượng nhất của xã hội phong kiến Việt Nam, nhưng từ thế
kỉ XVI trở đi nhà Lê dần dần suy yếu, phong kiến khởi nghĩa khắp nơi
Hoạt động của thầy và trò Nội dung chính Hoạt động 1 Tìm hiểu về triều đình nhà lê.
Mục tiêu: Hiểu được tình hình nhà Lê ở thế kỉ
XVI-XVIII
Thời gian: 18’
Đồ dùng :
Cách tiến hành:
Bước1.
Gv:Sơ lược tình hình nhà Lê
1.Triều đình nhà Lê.
Trang 2- Lê Thái Tổ lên ngôi 1428.
- Lê Thái Tông
- Lê Nhân Tông
- Lê Thái Tông chính quyền phong kiến cường thịnh
- Lê Hiển Tông
- Lê Uy Mục <1504> triều Lê suy yếu
- Lê Tương Dực
- Lê Chiêu Tông 1527 triều Lê sụp đổ
-> Mạc Đăng Dung cướp ngôi lập ra nhà Mạc
HS đọc sgk
? Tình hình nhà Lê đầu XVI như thế nào?
H:
- Uy Mục- Vua Quỷ 5 năm
- Tương Dực- vua lợn 5 năm
- Chiêu Tông- ngu dốt, ương ngạnh, tự phụ 7 năm
? Nguyên nhân nào khiến cho nhà Lê suy yếu như
vậy?
H: Vua mải lo ăn chơi, hoang dâm vô độ, không quan
tâm đến triều chính, quý tộc ngoại thích nắm quyền
binh, gây phe phái đánh nhau liên miên
? Em có nhận xét gì về những ông vua ở thế kỉ XVI so
với các ông vua ở thế kỉ XV?
=> Đẩy chính quyền đất nước vào thế tự suy vong
Hoạt động 2 Tìm hiểu các phong trào khởi nghĩa của
nông dân thế kỉ XVI
Mục tiêu: Hiểu được nguyên nhân diễn biến kết quả
và ý nghĩa lịch sử của các phong trào khởi nghĩa nông
dân ở thế kỉ XVI
Thời gian: 12’
Đồ dùng :
Cách tiến hành:
Bước 2
Hs đọc mục 2
? Sự suy yếu của triều đình phong kiến Lê Sơ dẫn đến
hậu quả gì?
H: Đất nước suy yếu, nhân dân cơ cực đói khổ
-> Mâu thuẫn giai cấp gay gắt, khởi nghĩa khắp nơi
H:Đọc chữ nhỏ sgk
Gv: Quan lại hoành hành, đục khoét nhân dân dùng
của như bùn đất, coi dân cỏ rác
- Triều đình nhà Lê suy yếu, nội bộ chia bè, kéo cánh, tranh giành quyền lực chém giết lẫn nhau
- Các ông vua bất tài, vô dụng, kém về năng lực, nhân cách
2.Phong trào khởi nghĩa của nông dân ở thế kỉ XVI.
a) Nguyên nhân:
Trang 3? Thái độ của nhân dân đối với giai cấp thống trị như
thế nào?
- Nhân dân >< địa chủ
- Nhân dân>< nhà nước phong kiến
-> Khởi nghĩa
Bước 3
Gv: Dùng lược đồ gt
Từ 1511 khởi nghĩa nổ ra ở nhiều nơi
GV:Cuối 1511 khởi nghĩa Trần Tuân ở Hưng hóa, Sơn
Tây, lực lượng hàng vạn người đã tiến xuống Từ Liêm
<Hà Nội> uy hiếp kinh thành Thăng Long
1516 Khởi nghĩa Trần Cảo Đông Triều- Quảng Ninh->
Mở rộng hoạt động ra Hải Dương-> hành quân bất ngờ
lên Kinh Bắc <Hà Bắc>-> Bồ Đề <Gia Lâm>, uy hiếp
kinh thành Thăng Long, vua Tương Dực phải thân
chinh điều quân đi đánh dẹp, nghĩa quân phải rút quân
lên phía bắc
Giữa lúc đó Trịnh Duy Sản giết Tương Dực và những
người đi theo hầu vua, kinh thành thăng Long rối loạn,
nhân cơ hội đó Trần Cảo quay về tấn công Thăng
Long, chiếm kinh thành lên ngôi vua, phong chức cho
người có công Lợi dụng cơ hội này quan quân triều Lê
tổ chức phản công chiếm Thăng Long
Cuối 1517 Trần Cảo vẫn làm chủ vùng Lạng Sơn, Hải
Dương, Kinh Bắc Sau đó Trần Cảo giao lại binh quyền
cho con là Trần Cung rồi đi tu, khởi nghĩa suy yếu dần
vào 1521
-> Đây là cuộc khởi nghĩa điển hình nhất chủa nhân
dân đầu XVI
Bước 4
? Kết quả của các cuộc khởi nghĩa nông dân TK XVI?
H: Khởi nghĩa thất bại
? Em có nhận xét gì về phong trào nông dân thế kỉ
XVI?
H: Khởi nghĩa nổ ra với quy mô rộng lớn song lẻ tẻ,
thiếu liên kết
Bước 5
Đất nước suy yếu, nhân dân cơ cực đói khổ
-> Mâu thuẫn giai cấp gay gắt, khởi nghĩa khắp nơi
b) Diễn biến.
-1511 Khởi nghĩa Trần Tuân
<Hưng Hoá, Sơn Tây>
-1512 Khởi nghĩa Phùng Chương <Tam Đảo>
-1516 Khởi nghĩa Trần Cảo
<Đông Triều- Quảng Ninh>
c) Kết qủa
- Khởi nghĩa thất bại
d) ý nghĩa:
Trang 4? Các cuộc khởi nghĩa có ý nghĩa lịch sử như thế nào?
H: Làm cho chính quyền Lê càng suy yếu đứng trước
suy yếu đứng trước nguy cơ bị diệt vong
Tổng kết hướng dẫn học bài
Trình bày nguyên nhân và ý nghĩa của phong trào nông dân khởi nghĩa thế kỉ XVI
? Em hãy kể tên một số cuộc khởi nghĩa nhân dân thế kỉ XVI
? Chỉ trên lược đồ những vùng hoạt động của phong trào thời bấy giờ
Làm đáp án trả lời các câu hỏi trong SGK
CBB: Đọc trước mục II : Các cuộc chiến trannh Nam Bắc triều và trịnh nguyễn