Các phương pháp nghiên cứu: ở bất kỳ các bậc học nào, với bất kỳ người giáo viên nào muốn làm tốt công tác duy trì sĩ số cần phải nghiên cứu đối tượng, nắm chắc hoàn cảnh gia đình, tâm l[r]
Trang 1Phần I : Những vấn đề chung
1 Lý do chọn đề tài:
“Giáo dục học sinh cá biệt”.
Trong quá trình giáo dục trẻ, mục đích cần vươn tới đó là xoá mù chữ,
đạt tiêu chuẩn giáo dục bậc trung học cơ sở, là mục tiêu của cấp ngành giáo dục đã và đang thực thi trên toàn quốc
Vấn đề để được phổ cập giáo dục đó là : Duy trì sĩ số cho học sinh Để thực hiện tốt nhiệm vụ đó chúng ta cần có những biện pháp thiết thực, đặc biệt là đối với người làm công tác chủ nhiệm
Mà muốn làm tốt vấn đề này, giáo viên chủ nhiệm cần có sự phối kết hợp chặt chẽ với Ban lãnh đạo nhà trường, đó là những yếu tố tác động có hiệu quả nhất trong vấn đề duy trì sĩ số
Chuyên đề: Làm gì để duy trì tốt sĩ số
2 Mục tiêu của đề tài.
Mục tiêu của đề tài là đưa ra những phương pháp cụ thể trong công tác chủ nhiệm lớp, ghép duy trì sĩ số, thu hút được đông đảo học sinh yêu thích, say mê với mọi hoạt động của tạp thể lớp, đưa những học sinh có tư tưởng chán học trở về với trường lớp, thầy cô
3 Nhiệm vụ của đề tài.
Đề tài cần nêu lên được:
- Sự kèm cặp quan tâm của giáo viên làm công tác chủ nhiệm
- Việc tổ chức các hoạt động của tập thể lớp nhằm cuốn hút những học sinh có tư tưởng bỏ học
Công tác phối kết hợp của giáo viên chủ nhiệm với phụ huynh học sinh, với nhà trường và với các tổ chức xã hội khác
a Đối tượng nghiên cứu:
Trang 2Là giáo viên chủ nhiệm các lớp từ bậc tiểu học tới bậc Trung học phổ thông…, các tài liệu về công tác chủ nhiệm, các bài báo giáo dục và thời
đại”…
5 Các phương pháp nghiên cứu:
ở bất kỳ các bậc học nào, với bất kỳ người giáo viên nào muốn làm tốt công tác duy trì sĩ số cần phải nghiên cứu đối tượng, nắm chắc hoàn cảnh gia
đình, tâm lý học sinh, phải tìm cách tiếp cận học sinh, gắn giữa gia đình vừa thể hiện nét cá nhân vừa phải mang danh nghĩa một tập thể
6 Phương pháp tiếp cận học sinh.
Trước hết người giáo viên phải có sự quan tâm đúng mức, biết cảm thông với hoàn cảnh của học sinh
Bản thân học sinh còn nhỏ, chưa hiểu biết nhiều trong cuộc sống xã hội, chưa nhận thức được bản chất của vấn đề, điều đó dễ đưa các em tới những nhận thức nông cạn Do vậy sự quan tâm giúp đỡ của giáo viên chủ nhiệm là một công việc vô cùng quyết định đối với các em
II Phần 2 : Nội dung
1 Thực trạng của vấn đề trước khi nghiên cứu.
Qua nhiều năm được làm công tác chủ nhiệm tôi nhận thấy:
Phần lớn cơ sở học sinh không đảm bảo đầu vào và đầu ra ở cuối cấp
là do : Học sinh bỏ học ngang chừng mà chủ yếu là tập trung ở những gia
đình các em có hoành cảnh khó khăn
+ Gia đình khó khăn về kinh tế
+ Bố mẹ ly hôn
+ Bố mẹ phạm pháp
+ Gia đình có điều kiện, hiếm hoi nên nuông chiều dẫn tới đua đòi ăn chơi, bỏ học
Trang 3+ Một bộ phận nhỏ có năng khiếu đặc biệt, tự mình tách khỏi bạn bè
đi theo con đường theo ý thích
- Ta phải xác định, khi giáo dục những học sinh này là giáo dục riêng biệt, với một cá thể, do đó phải áp dụng một lối giáo dục riêng biệt
- Ta có thể gọi nhóm này là:
+ Học sinh cá biệt
+ Học sinh chậm tiến
+ Học sinh hư
- Những biểu hiện để nhận biết học sinh cá biệt
+ Thường xuyên vi phạm nội quy
+ Nghỉ học không phép
+ Vô lễ với người thân
+ Ngược đãi với bạn
+ Nói tục, chửi bậy
+ Lười học, lười lao động
+ Ăn mặc, kiểu cách
+ Thích sĩ diện
+ Nghiện thuốc lá
+ Thích cờ bạc, thích tiêu tiền
+ Bỏ học chơi điện tử
+ Biện pháp giáo dục những đối tượng này
Bằng mọi giá hãy gần gũi các em, tâm sự, chia sẻ, tìm hiểu những điều thầm kín nhất Quá trình này phải kiên trì, bền bỉ, liên tục Dần dần tự học sinh cảm nhận được tấm lòng chân thành, tình cảm sâu sắc bắt nguồn từ con tim của người giáo viên Bắt đầu từ đây các em tin, mến, cảm phục, lúc đó giáo viên sẽ từ từ khuyên bảo
Trang 4Mặt khác giáo viên phải đặt học sinh cá biệt trong mối quan tâm chung Thông cảm chung của tập thể lớp, nhất định không thể để các em bị cô lập trước tập thể
+ Đối với các em trong lớp phải để cho các em nhận thấy mỗi thành viên phải góp phần nhỏ bé của mình vào việc giúp bạn mình đi học đều đặn
+ Đối với gia đình học sinh cần thông báo cho họ phần nào nhận thức
được tầm quan trọng của học hành, để họ quan tâm hơn đến con cái Trách nhiệm của gia đình với xã hội, với cộng đồng
Phân tích cho họ thấy những nguy cơ đang tiềm ẩn đối với lứa tuổi thiếu niên, nếu như các em không được học hành chu đáo Có thể nói rất cụ thể những tệ nạn đó:
Thất học
Nghiện ngập
Cờ bạc
Trộm cắp
Đua đòi
Đua xe máy
Cá độ
Điện tử…
Yêu đương, trai gái
Tăng cường mối quan hệ gắn bó gia đình - xã hội - nhà trường
Đối với công tác xã hội, việc duy trì sĩ số, xoá mù chữ, tiến tới đạt chuẩn phổ cập là cung cấp cho xã hội những công dân tương lai với đầy đủ
đức, tài phục vụ cho xã hội
Góp phần vào sự thành công của mục tiêu “Phổ cập bậc giáo dục bậc Trung học cơ sở trên toàn quốc”
+ Các bước tiến hành:
Trang 5Nghiên cứu hoàn cảnh gia đình học sinh (Nghèo về kinh tế, quá khó khăn, bố mẹ ly hôn, bố mẹ cờ bạc, phạm pháp, do đua đòi)
Nghiên cứu đặc điểm tâm sinh lý học sinh (khả năng nhận thức, năng khiếu, sở thích…)
Nghiên cứu hồ sơ:
(Qua học bạ, qua giáo viên cũ, qua bạn bè, hàng xóm, qua cha mẹ học sinh, qua chính quyền nơi học sinh cư trú)
Song phương pháp quan trọng và hiệu quả là tăng cường đến tận gia
đình học sinh, vừa cảm hoá được học sinh, vừa tạo niềm tin với phụ huynh
Tóm lại nhờ việc phân loại học sinh, đánh giá học sinh đúng mứcmà ta
có biện pháp giáo dục phù hợp từng đối tượng
VD: Các yếu tố dẫn tới học sinh bỏ học là:
- Kinh tế khó khăn
- Bố mẹ bất hoà
- Do nuông chiều con
- Do không được gia đình quan tâm
- Do lười học ham chơi
- Do bị mất gốc
- Do bị đối tượng xấu lôi kéo
Tất cả những trường hợp này ta nên gặp riêng học sinh, cảm hoá, phân tích hơn thiệt nói tới tương lai tươi sáng sau này
Tin tưởng vào sự tiến bộ của học sinh, giao việc cho học sinh Đặc biệt
là giao cho học sinh những công việc của lớp
Luôn luôn quan tâm kiểm tra, động viên, khen thưởng kịp thời
Tổ chức các hoạt động tập thể mang tính chất nhân đạo nhằm giúp đỡ những học sinh có hoàn cảnh khó khăn Quyên góp giúp đỡ các bạn về vật chất tinh thần
Trang 6Tổ chức thăm hỏi động viên, chép bài dưới nhiều hình thức, chép bài giúp, kèm cặp bạn học yếu
Gặp gỡ trao đổi giữa cá nhân với giáo viên bộ môn Phối hợp giữa GVCN - nhà trường
Thường xuyên thăm hỏi động viên học sinh
Trong các cuộc họp phụ huynh tranh thủ gặp riêng các phụ huynh có con em cá biệt
Tuyệt đối không trách móc tới gia đình, gây sức ép cho họ
- Chú ý đến hiệu quả của các phương pháp
- Không dùng một phương pháp phải kết hợp nhiều phương pháp
- Giữa GVCN - nhà trường phải thống nhất phương pháp giảng giáo dục
Khi cần có thể phối hợp cùng chính quyền địa phương, Công an xã, Công an huyện
3 Kết quả sau khi thực hiện các biện pháp giáo dục.
Qua thực tế nhiều năm làm công tác chủ nhiệm và áp dụng các biện pháp giáo dục phù hợp đối tượng tôi đã thu được những kết quả sau đây:
Năm nay đã là năm thứ 31 được làm công tác chủ nhiệm Trong suốt thời gian đó hầu như năm nào tôi cũng gặp học sinh cá biệt Có em cá biệt về
đạo đức, có em cá biệt về tính cách, có em cá biệt về học tập, lại có những
em cá biệt về mọi mặt Năm nay 2008 - 2009 tôi được chủ nhiệm lớp 8E, em Phan Đức Chung là một trường hợp như thế
- Nghiên cứu hồ sơ, tôi nhận thấy em Chung có lực học trung bình yếu, ý thức tổ chức kỷ luật chưa tốt, lao động chăm
- Tìm hiểu hoàn cảnh giá đình thì ban đầu gia đình em Chung không
có gì khó khăn đặc biệt Bố làm tự do, gia đình có 6 ha rừng trồng bạch đàn,
mẹ em đi chợ buôn bán thịt lợn Chung có 1 chị gái học lớp 10- Cấp 3 Thanh
Trang 7- Tổng hợp quá trình học tập và rèn luyện của em Chung tôi rút ra nhận xét:
+ Em Chung ý thức tổ chức kỷ luật kém
+ Lười học
+ Thường xuyên nói dối gia đình và cô giáo chủ nhiệm
+ Thường xuyên chơi điện tử
Tôi đã có những biện pháp giáo dục:
Tiếp cận học sinh tâm sự để tìm ra nguyên nhân chính xác, những tâm tư thầm kín của em Chung
+ Bằng lời lẽ thuyết phục và động viên
+ Đề nghị các bạn gần gũi em Chung cũng tâm sự góp ý với Chung
Cử ra một nhóm thường xuyên tiếp cận giúp đỡ Chung
Thông báo tới gia đình, kết hợp bàn biện pháp giáo dục
Kết quả sau một thời gian dài Chung đã có chuyển biến đáng kể Cụ thể:
+ Em đi học đều
+ Trong lớp chú ý nghe giảng
+ Học bài và làm bài đầy đủ
+ Chấp hành tốt kỷ luật của trường lớp
+ Đoàn kết với bạn bè
+ Lao động tích cực
4 Những bài học kinh nghiệm:
Người giáo viên nói chung, giáo viên chủ nhiệm có tấm lòng yêu thương trẻ nhỏ, yêu nghề
Luôn quan tâm sát sao đến lớp chủ nhiệm
Có trình độ sư phạm, khéo léo tinh tế
Nắm chắc hoàn cảnh từng em học sinh
Có biện pháp giáo dục thích hợp từng đối tượng
Trang 8Vừa nghiêm khắc, vừa mềm mỏng.
Làm việc có khoa học, có nguyên tắc
Giàu lòng vị tha
Kết hợp giáo dục giữa GVCN, giáo viên bộ môn
Kết hợp nhà trường, gia đình, xã hội
Tôn trọng nhân cách học sinh
Phát huy vai trò của cán bộ lớp, sao đỏ
III Kết luận và những ý kiến.
Tóm lại GVCN là linh hồn của lớp học
Giáo dục học sinh cá biệt là nhiệm vụ hàng đầu và khó khăn Song hơn hết vẫn là sự quan tâm sát sao đến lớp chủ nhiệm
* Các ý kiến đề xuất:
Tách nhỏ các nhóm học sinh cá biệt
Nên san đều học sinh giỏi, khá cho các lớp
Trên đây là những kinh nghiệm nho nhỏ của bản thân trong quá trình làm công tác chủ nhiệm Rất mong được đồng nghiệp và hội đồng khoa học góp ý chân thành để tôi có được những bài học quý về giáo dục học sinh cá biệt
Thanh Sơn, ngày 10 tháng 10 năm 2009
người viết đề tài
Lê Thị Hồng