HS Để lí giải vấn đề quan trọng và sự cần thiết của việc đọc sách, tác giả đặt ra trong mối quan hệ với học vấn của con người.. Trả lời câu hỏi đọc sách để làm gì, vì sao phải đọc sách.[r]
Trang 1Tuần 19 Ngày soạn: 14/ 01/ 2008 Ngày giảng: Lớp: 8 A: 28/ 01/ 2008
Tiết: 90 Lớp: 8 B: 28/ 01/ 2008
Bài 18
NHỚ RỪNG Thế Lữ
A Mục tiêu bài học.
1 Kiến thức.
Giúp HS hiểu về sự cần thiết của việc đọc sách và phương pháo đọc sách qua bài nghị luận sâu sắc, giàu tính thuyết phục của Chu Quang Tiềm
2 Tích hợp.
Tích hợp với phần Tiếng Việt qua bài Khởi Ngữ
Tập làm văn qua bài Tập làm văn qua bài phép phân tích và tổng hợp
Thực tế cuộc sống ở chuyên mục “ Mỗi ngày một cuốn sách – Chương trình chào buổi sáng - Đài truyền hình Việt Nam”
3 Kĩ năng.
Rèn luyện kĩ năng tìm hiểu, phân tích luận điểm luận chứng trong văn bản nghị luận
B Chuẩn bị của GV và HS.
1 Chuẩn bị của GV.
+ Soạn giảng
+ Sgk – SgV – STK
+ TLTK: Tranh ảnh
2 Chuẩn bị của HS.
+ Đọc Sgk và trả lời các câu hỏi theo yêu cầu trong Sgk
C Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy – học.
1 Ổn định tổ chức (1 phút)
2 Kiểm tra bài cũ.
3 Bài mới.
Giới thiệu bài.
? Chương trình chào buổi sáng - Đài truyền hình Việt Nam, em thích mục nào nhất ?
? Mục “ Mỗi ngày một cuốn sách – Chương trình chào buổi sáng - Đài truyền hình Việt Nam”, giúp em hiểu thêm những điều gì ?
HS Trả lời theo hiểu biết của mình.
GV Nhận xét, đánh giá, định hướng cho HS.
GS, TS Chu Quang Tiềm (1897 – 1986), là nhà mĩ học và lí luận văn học lớn của
Trung Quốc Ông nhiền lần bàn về đọc sách, phương pháp đọc sách Ông muốn truyền lại cho thế hệ sau những suy nghĩ sâu sắc và kinh nghiệm phong phú của bản thân Bàn về đọc sách Danh nhân Trung Quốc bàn về niềm vui, nỗi buồn của việc đọc
sách”- Bắc Kinh do GS, TS Trần Đình Sử dịch.
Trang 2Ngày nay với sự phỏt triển cao của nền Kinh tế tri thức, con người cú điều kiện tiếp thu mọi tinh hoa văn hoỏ nhõn loại, con người ngày càng ớt cú thời gian để đọc sỏch Tuy nhiờn sỏch vẫn cú một giỏ trị, một vị trớ quan trọng trong cuộc sống Vậy làm thế nào để cú thể đọc sỏch cú một hiệu quả cao nhất ? và mỗi người đều cú một phương
phỏp riờng Vậy GS, TS Chu Quang Tiềm bàn về việc đọc sỏch như thế nào ? Chỳng ta
đi tỡm hiểu bài học hụm nay
Nội dung.
GV Gọi HS đọc chỳ thớch * Sgk 10.
? Hóy trỡnh bày đụi nột về tỏc giả - tỏc
phẩm ?
GV Hướng dẫn đọc: đọc rừ ràng, mạch lạc,
nhưng vẫn với giọng tõm tỡnh nhẹ nhàng
như lời trũ chuyện Chỳ ý cỏc hỡnh ảnh so
sỏnh trong văn bản
GV Đọc mẫu – Gọi HS đọc tiếp.
GV Nhận xột, đỏnh giỏ, rỳt kinh nghiệm
cỏch đọc của HS
GV Gọi HS đọc chỳ thớch Sgk 10.
GV Giải thớch một số từ trong chỳ thớch
Sgk 10
? Hãy cho biết về thể loại của văn bản ?
? Chúng ta dựa vào yếu tố nào để xác định
đúng tên, kiểu, thể loại văn bản ?
HS Dựa vào hệ thống luận điểm, cách lập
luận và tên văn bản để xác định đúng tên,
kiểu, thể loại văn bản
? Hãy cho biết bố cục của văn bản được
chia làm mấy đoạn?
G Đây là một đoạn trích nên không đầy đủ
các phần của một văn bản nghị luận (mở
bài, thân bài, kết bài) Vì vậy chúng ta chỉ đi
giải quyết, tìm hiểu phần thân bài – Giải
quyết vấn đề Như vậy chúng ta chỉ đi tìm
hiểu bố cục đoạn trích, tức là đi tìm hiểu các
hệ thống luận điểm của văn bản trích
HS Bố cục: Chia làm 3 đoạn
+ Đoạn 1: Học vấn không chỉ là phát hiện
của thế giới mới.- Sự cần thiết và ý nghĩa
của việc đọc sách
I Đọc và tìm hiểu chung văn bản.
1 Tác giả - Tác phẩm.
- Tác giả: Thế Lữ
- Tác phẩm: Nhớ rừng
2 Đọc văn bản.
3 Giải thích từ khó.
4 Bố cục – Thể loại
- Thể loại: văn bản nghị luận (Lập luận, giải thích một vấn đề xã hội)
- Bố cục: Chia làm 3 đoạn
Trang 3+ Đoạn 2: Lịch sử càng tiến bộ tự tiêu hao
lực lượng – Những khó khăn, nguy hại hay
gặp phải của việc đọc sách trong tình hònh
hiện nay
+ Đoạn 3: Đọc sách không cốt lấy nhiều
hết – Phương pháp chọn sách và đọc sách
GV Vấn đề đọc sách được bàn chủ yếu trên
3 bình diện Vậy nội dung của các luận
điểm, luận chứng ấy như thế nào ? - Phân
tích văn bản
GV Gọi HS đọc đoạn 1 Sgk.
Tác giả đã lí giải tầm quan trọng và sự cần
thiết của việc đọc sách đối với mỗi con
người như thế nào ?
HS Để lí giải vấn đề quan trọng và sự cần
thiết của việc đọc sách, tác giả đặt ra trong
mối quan hệ với học vấn của con người Trả
lời câu hỏi đọc sách để làm gì, vì sao phải
đọc sách ? Tác giả đưa ra các lí lẽ
Mối quan hệ giữa đọc sách với học vấn ?
HS Đọc sách là con đường quan trọng của
học vấn nhưng đó không phải là con đường
duy nhất của học vấn
? Học vấn là gì ?
HS Học vấn là thành quả tích luỹ lâu dài
của nhân loại
Nhưng tích luỹ học vấn bằng cách nào và ở
đâu ?
HS Tích luỹ bằng sách và đọc sách
Trong thời đại ngày nay, để trau dồi học vấn
ngoài con đường đọc sách thì còn có con
đường nào khác không ?
HS Ngoài trau dồi học vấn bằng con đường
đọc sách nhân loại ngày nay con tích luỹ tri
thức bằng con đường văn hoá nghe nhìn qua
sách, báo, đài, ti vi, vi tính
G Ngày nay với sự phát triển như vũ bão
của cách mạng khoa học công nghệ – cách
mạng tin học, các phương tiện thông tin đại
chúng, thông tin loài người được truyền tải
phổ biến rộng khắp mọi nơi, tin tức cập nhật
có thể tính từng phút dưới những hình thức
nghe, nhìn rất sinh động, hấp dẫn và lôi
II Phân tích văn bản.
1 Sự cần thiết và ý nghĩa của việc
đọc sách.
Trang 4cuốn, đặc biệt là phim ảnh vượt qua phần
nào hàng rào ngôn ngữ văn hoá và văn hoá
nghe, nhìn trở thành nếp sống mới của con
người hiện đại, mang lại cho con người
những lợi ích to lớn
GV Cung cấp TLTK: “Văn hoá đọc và văn
hoá nghe, nhìn” trích GS Phạm Đức Dương
– STK trang 12,13
? Hãy cho biết tầm quan trọng và ý nghĩa
của việc đọc sách hiện nay là gì ?
HS Sách đã ghi chép rất cô đúc, lưu truyền
mọi thông tin, mọi thành tựu mà loài người
tìm tòi và tích luỹ được qua mọi thời đại
Những cuốn sách có giá trị có thể xem là
những cột mốc trên con đường phát triển
học thuật của nhân loại Vậy sách là kho
tàng quý báu lưu giữ tinh thần của nhân loại,
những cột mốc ghi dấu sự tiến hoá của nhân
loại Sách trở thành kho tàng quý báu của di
sản tinh thần mà con người thu lượm, suy
ngẫm suốt mấy nghìn năm Sách là con
đường tích luỹ và nâng cao vốn tri thức
G Vậy coi thường sách và không đọc sách là
xoá bỏ quá khứ là kẻ thụt lùi, lạc hậu là kẻ
kiêu căng, ngạo mạn một cách ngu xuẩn
Đọc sách là trả nợ quá khứ, là ôn lại kinh
nghiệm loài người, là hưởng thụ kiến thức
lời dạy tâm huyết của quá khứ
? Em hiểu câu: “Có được sự chuẩn bị như
thế thì loài người mới có thể làm được cuộc
trường chinh vạn dặm trên con đường học
vấn nhằm phát hiện thế giới mới” như thế
nào ?
G Đối với mỗi người đọc sách chính là sự
chuẩn bị để có thể làm một “cuộc trường
chinh vạn dặm trên con đường học vấn
nhằm phát hiện thế giới mới” tiếp tục tiến xa
trên con đường học tập phát hiện thế giới
Và không thể thu được các thành tựu mới
trên con đường phát triển học thuật nếu như
không biết kế thừa và phát huy thành tựu
của các thời đại đã qua
G Rõ ràng cách lập luận như trên là hợp lí
lẽ, thấu tình đạt lí, kín kẽ, sâu sắc trên con
Trang 5đường gian nan trau dồi học vấn của con
người, đọc sách trong tình hình hiện nay vẫn
là con đường quan trọng trong nhiều con
đường khác Đọc sách là con đường tích luỹ
tri thức, nâng cao kiến thức Đọc sách là con
đường tự học Đọc sách là học với các thầy
vắng mặt Đọc sách có ý nghĩa lớn lao và
lâu dài đối với mỗi con người Dù văn hoá
nghe, nhìn, thực tế cuộc sống đang là những
con đường học tập quan trọng khác nhưng
không bao giờ thay thế được đọc sách –
văn hoá đọc
4 Củng cố.
GV Cung cấp TLTK: Văn hoỏ đọc và văn hoỏ nghe, nhỡn STK trang 12, 13.
? Qua sỏch bỏo vụ tuyến, đài em học tập được gỡ ?
5.Dặn dũ – Hướng dẫn HS.
Học bài: Sự cần thiết và ý nghĩa của việc đọc sỏch
Tỡm hiểu TLTK phần củng cố
Qua nền văn hoỏ đọc, văn hoỏ nghe, nhỡn, em học tập được những gỡ ?
Đọc kĩ văn bản Bàn về đọc sỏch
Chuẩn bị tiết 2
6 Nhận xột – Rỳt kinh nghiệm.
Ngày soạn: 15/ 01/ 2008 Ngày giảng: Lớp: 9 A: 18/ 01/ 2008
Tiết: 91 Lớp: 9 B: 18/ 01/ 2008
Bài 18
NHỚ RỪNG Thế Lữ
A Mục tiờu bài học.
1 Kiến thức.
Giỳp HS hiểu về sự cần thiết của việc đọc sỏch và phương phỏo đọc sỏch qua bài nghị luận sõu sắc, giàu tớnh thuyết phục của Chu Quang Tiềm
Nắm rừ hai trở ngại trong việc nghiờn cứu học vấn và hai cỏi hại thường gặp khi đọc sỏch Cỏch đọc sỏch, chọn sỏch cú hiệu quả
Trang 62 Tích hợp.
Tích hợp với phần Tiếng Việt qua bài Khởi Ngữ
Tập làm văn qua bài Tập làm văn bài phép phân tích và tổng hợp
Thực tế cuộc sống ở chuyên mục “ Mỗi ngày một cuốn sách – Chương trình chào buổi sáng - Đài truyền hình Việt Nam”
3 Kĩ năng.
Rèn luyện kĩ năng tìm hiểu, phân tích luận điểm luận chứng trong văn bản nghị luận
B Chuẩn bị của GV và HS.
1 Chuẩn bị của GV.
+ Soạn giảng
+ Sgk – SgV – STK
+ TLTK: Tranh ảnh
2 Chuẩn bị của HS.
+ Đọc Sgk và trả lời các câu hỏi theo yêu cầu trong Sgk
C Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy – học.
1 Ổn định tổ chức.
2 Kiểm tra bài cũ.
? Hãy trình bày sự cần thiết và ý nghĩa của việc đọc sách ?
Đáp án.
Đọc sách là con đường quan trọng của học vấn Là thành quả tích luỹ lâu dài của nhân loại sách là kho tàng quý báu lưu giữ thông tin của nhân loại, những cột mốc ghi dấu sự tiến hoá của loài người Đọc sách là trả nợ quá khứ, ôn lại kỉ niệm của loài người Là chuẩn bị hành trang thực lực về mọi mặt để con người tiếp tục tiến xa trên con đường vạn dặm chinh phục thế giới mới
3 Bài mới.
Giới thiệu bài.
Ngay từ khi còn để chỏm, trong những ngày đầu tiên cắp sách đến trường, các học trò nho ở Trung Quốc, Việt Nam xưa đều đã học thuộc mấy câu giáo điều thánh hiền:
Thiên Tử trọng hiền tài Văn chương giáo nhĩ tào Vạn ban giai hạ phẩm Duy hữu độc thư cao
Nghĩa là vua coi trọng người hiền đức, văn chương giáo dục con người, trên đời mọi nghề thấp kém, chỉ có đọc sách là cao quý nhất
Gạt bỏ đi những cái lạc hậu, cực đoan, lỗi thời của tơ tưởng phong kiến, vẫn còn đó
sự đánh giá cao vai trò của việc đọc sách Đọc sách là việc cao quý, nó làm cho con người trở nên cao quý hơn Đã có biết bao ý kiến hay, sâu sắc bàn về việc cao quý này Và với tác phẩm Bàn về đọc sách của Chu Quang Tiềm là một minh chứng Nội dung tiết học trước chúng ta đã tìm hiểu sự cần thiết và ý nghĩa của việc đọc sách
Trang 7Hụm nay chỳng ta tỡm hiểu hai trở ngại trong việc nghiờn cứu học vấn và hai cỏi hại thường gặp khi đọc sỏch Cỏch đọc sỏch, chọn sỏch cú hiệu quả và đỳng đắn nhất
Nội dung.
GV Tỏc giả nờu ra sự cần thiết và ý nghĩa
quan trọng của việc đọc sỏch Nhưng tỏc giả
khụng tuyệt đối hoỏ việc đọc sỏch
GV
GV Nhận xột, đỏnh giỏ, rỳt kinh nghiệm
cỏch đọc của HS
GV Gọi HS đọc chỳ thớch Sgk 10.
GV Giải thớch một số từ trong chỳ thớch
Sgk 10
? Hãy cho biết về thể loại của văn bản ?
? Chúng ta dựa vào yếu tố nào để xác định
đúng tên, kiểu, thể loại văn bản ?
HS Dựa vào hệ thống luận điểm, cách lập
luận và tên văn bản để xác định đúng tên,
kiểu, thể loại văn bản
? Hãy cho biết bố cục của văn bản được
chia làm mấy đoạn?
G Đây là một đoạn trích nên không đầy đủ
các phần của một văn bản nghị luận (mở
bài, thân bài, kết bài) Vì vậy chúng ta chỉ đi
giải quyết, tìm hiểu phần thân bài – Giải
quyết vấn đề Như vậy chúng ta chỉ đi tìm
hiểu bố cục đoạn trích, tức là đi tìm hiểu các
hệ thống luận điểm của văn bản trích
HS Bố cục: Chia làm 3 đoạn
+ Đoạn 1: Học vấn không chỉ là phát hiện
của thế giới mới.- Sự cần thiết và ý nghĩa
của việc đọc sách
+ Đoạn 2: Lịch sử càng tiến bộ tự tiêu hao
lực lượng – Những khó khăn, nguy hại hay
gặp phải của việc đọc sách trong tình hònh
I Đọc và tìm hiểu chung văn bản.
II Phân tích văn bản.
1 Sự cần thiết và ý nghĩa của việc
đọc sách.
2 Hai trở ngại cho việc nghiên cứu học vấn - hai cái hại thường gặp khi
đọc sách.
Trang 8hiện nay.
+ Đoạn 3: Đọc sách không cốt lấy nhiều
hết – Phương pháp chọn sách và đọc sách
GV Vấn đề đọc sách được bàn chủ yếu trên
3 bình diện Vậy nội dung của các luận
điểm, luận chứng ấy như thế nào ? - Phân
tích văn bản
GV Gọi HS đọc đoạn 1 Sgk.
Tác giả đã lí giải tầm quan trọng và sự cần
thiết của việc đọc sách đối với mỗi con
người như thế nào?
HS Để lí giải vấn đề quan trọng và sự cần
thiết của việc đọc sách, tác giả đặt ra trong
mối quan hệ với học vấn của con người Trả
lời câu hỏi đọc sách để làm gì, vì sao phải
đọc sách ? Tác giả đưa ra các lí lẽ
Mối quan hệ giữa đọc sách với học vấn?
HS Đọc sách là con đường quan trọng của
học vấn nhưng đó không phải là con đường
duy nhất của học vấn
? Học vấn là gì?
HS Học vấn là thành quả tích luỹ lâu dài
của nhân loại
Nhưng tích luỹ học vấn bằng cách nào và ở
đâu?
HS Tích luỹ bằng sách và đọc sách
Trong thời đại ngày nay, để trau dồi học vấn
ngoài con đường đọc sách thì còn có con
đường nào khác không ?
HS Ngoài trau dồi học vấn bằng con đường
đọc sách nhân loại ngày nay con tích luỹ tri
thức bằng con đường văn hoá nghe nhìn qua
sách, báo, đài, ti vi, vi tính
G Ngày nay với sự phát triển như vũ bão
của cách mạng khoa học công nghệ – cách
mạng tin học, các phương tiện thông tin đại
chúng, thông tin loài người được truyền tải
phổ biến rộng khắp mọi nơi, tin tức cập nhật
có thể tính từng phút dưới những hình thức
nghe, nhìn rất sinh động, hấp dẫn và lôi
cuốn, đặc biệt là phim ảnh vượt qua phần
nào hàng rào ngôn ngữ văn hoá và văn hoá
nghe, nhìn trở thành nếp sống mới của con
Trang 9người hiện đại, mang lại cho con người
những lợi ích to lớn
GV Cung cấp TLTK: “Văn hoá đọc và văn
hoá nghe, nhìn” trích GS Phạm Đức Dương
– STK trang 12,13
? Hãy cho biết tầm quan trọng và ý nghĩa
của việc đọc sách hiện nay là gì?
HS Sách đã ghi chép rất cô đúc, lưu truyền
mọi thông tin, mọi thành tựu mà loài người
tìm tòi và tích luỹ được qua mọi thời đại
Những cuốn sách có giá trị có thể xem là
những cột mốc trên con đường phát triển
học thuật của nhân loại Vậy sách là kho
tàng quý báu lưu giữ tinh thần của nhân loại,
những cột mốc ghi dấu sự tiến hoá của nhân
loại Sách trở thành kho tàng quý báu của di
sản tinh thần mà con người thu lượm, suy
ngẫm suốt mấy nghìn năm Sách là con
đường tích luỹ và nâng cao vốn tri thức
G Vậy coi thường sách và không đọc sách là
xoá bỏ quá khứ là kẻ thụt lùi, lạc hậu là kẻ
kiêu căng, ngạo mạn một cách ngu xuẩn
Đọc sách là trả nợ quá khứ, là ôn lại kinh
nghiệm loài người, là hưởng thụ kiến thức
lời dạy tâm huyết của quá khứ
? Em hiểu câu: “Có được sự chuẩn bị như
thế thì loài người mới có thể làm được cuộc
trường chinh vạn dặm trên con đường học
vấn nhằm phát hiện thế giới mới” như thế
nào ?
G Đối với mỗi người đọc sách chính là sự
chuẩn bị để có thể làm một “cuộc trường
chinh vạn dặm trên con đường học vấn
nhằm phát hiện thế giới mới” tiếp tục tiến xa
trên con đường học tập phát hiện thế giới
Và không thể thu được các thành tựu mới
trên con đường phát triển học thuật nếu như
không biết kế thừa và phát huy thành tựu
của các thời đại đã qua
G Rõ ràng cách lập luận như trên là hợp lí
lẽ, thấu tình đạt lí, kín kẽ, sâu sắc trên con
đường gian nan trau dồi học vấn của con
người, đọc sách trong tình hình hiện nay vẫn
là con đường quan trọng trong nhiều con
Trang 10đường khác Đọc sách là con đường tích luỹ
tri thức, nâng cao kiến thức Đọc sách là con
đường tự học Đọc sách là học với các thầy
vắng mặt Đọc sách có ý nghĩa lớn lao và
lâu dài đối với mỗi con người Dù văn hoá
nghe, nhìn, thực tế cuộc sống đang là những
con đường học tập quan trọng khác nhưng
không bao giờ thay thế được đọc sách –
văn hoá đọc
4 Củng cố.
GV Cung cấp TLTK: Văn hoỏ đọc và văn hoỏ nghe, nhỡn STK trang 12, 13.
? Qua sỏch bỏo vụ tuyến, đài em học tập được gỡ ?
5.Dặn dũ – Hướng dẫn HS.
Học bài: Sự cần thiết và ý nghĩa của việc đọc sỏch
Tỡm hiểu TLTK phần củng cố
Qua nền văn hoỏ đọc, văn hoỏ nghe, nhỡn, em học tập đợc những gỡ ?
Đọc kĩ văn bản Bàn về đọc sỏch
Chuẩn bị tiết 2
Ngày soạn: 16/ 01/ 2008 Ngày giảng: Lớp: 8 A: 28/ 01/ 2008
Tiết: 75 Lớp: 8 B: 28/ 01/ 2008
Bài 18
CÂU NGHI VẤN
A Mục tiờu bài học.
1 Kiến thức.
Giỳp HS nắm được khỏi niệm, cỏch cấu tạo cõu nghi vấn và phõn biệt cõu nghi vấn
với cõu khỏc
2 Tớch hợp.
Tớch hợp với phần Văn ở văn bản: Nhớ rừng
Tập làm văn qua bài: Viết đoạn văn trong văn bản thuyết minh
3 Kĩ năng.
Rốn luyện kĩ năng tỡm hiểu, nhận diờn và sử dụng cõu nghi vấn
B Chuẩn bị của GV và HS.
1 Chuẩn bị của GV.
+ Soạn giảng
+ Sgk – SgV – STK
2 Chuẩn bị của HS.
+ Đọc Sgk và trả lời cỏc cõu hỏi theo yờu cầu trong Sgk