Bài giảng môn Hình học lớp 11 - Tiết 1 - Bài 1: Phép biến hình

HÑHS -Đọc câu hỏi và hiểu nvụ -Tất cả các HS còn lại trả lời vào vở nháp -HS nhaän xeùt -Chỉnh sửa hoàn thiện nếu có -Ghi nhận kiến thức.. HÑHS -Xem đề hiểu nhiệm vụ -Trình baøy baøi gia[r]

Trang 1

Ngày soạn: 18/08/2010

CHƯƠNG I: PHÉP DỜI HÌNH VÀ PHÉP ĐỒNG DẠNG TRONG MẶT PHẲNG

Tiết:01 §1: Phép biến hình

 I/ Mục tiêu bài dạy :

1) Kiến thức :

- Định nghĩa phép biến hình

2) Kỹ năng :

- Dựng được ảnh qua phép biến hình đã cho

3) Tư duy : - Hiểu thế nào là phép biến hình

4) Thái độ : Cẩn thận trong vẽ hình và trình bày Qua bài học HS biết được toán học có

ứng dụng trong thực tiễn

II/ Phương tiện dạy học :

- Giáo án , SGK ,STK , phấn màu

- Bảng phụ

- Phiếu trả lời câu hỏi

III/ Phương pháp dạy học :

- Thuyết trình và Đàm thoại gợi mở

- Nhóm nhỏ , nêu VĐ và PHVĐ

IV/ Tiến trình bài học và các hoạt động :

Hoạt động 1 : Kiểm tra bài cũ

-Trong mp (P) cho đt d và

điểm M Dựng M’ nằm trên d

sao cho MM'd ?

-Dựng được bao nhiêu điểm

M’ ?

-Lên bảng trả lời -Tất cả các HS còn lại trả lời vào vở nháp

-Nhận xét

Hoạt động 2 : Định nghĩa phép biến hình

-HĐ1 sgk ?

-Thế nào là phép biến hình?

-Chỉnh sửa hoàn thiện

-Xem HĐ1 sgk , nhận xét, ghi nhận Định nghĩa : (sgk)F(M) = M’

M’ : ảnh của M qua phép bh F

F(H) = H’

Hình H’ là ảnh hình H

Hoạt động 3 : HĐ2 sgk

- HĐ2 (sgk) ? -Xem HĐ2 sgk, trình bày bài

giải -Nhận xét -Chỉnh sửa hoàn thiện -Ghi nhận kiến thức

Tìm ít nhất hai điểm M’ và M”

Quy tắc này không phải là phép biến hình

Trang 2

Củng cố :

Câu 1: Nội dung cơ bản đã được học ?

Dặn dò : Xem bài và HĐ đã giải Xem trước bài “ PHÉP TỊNH TIẾN “

* Rút kinh nghiệm : ……….

………

===========================

Ngày soạn: 20/08/2010 Tiết:02 PHÉP DỜI HÌNH VÀ PHÉP ĐỒNG DẠNG TRONG MẶT PHẲNG

§2: Phép tđnh tiđn + Bài tđp

- Định nghĩa phép tịnh tiến

- Phép tịnh tiến có các tính chất của phép dời hình

- Biểu thức toạ độ của phép tịnh tiến

2) Kỹ năng :

- Dựng được ảnh của một điểm, một đoạn thẳng, một tam giác , một đường tròn qua

phép tịnh tiến

3) Tư duy : - Hiểu thế nào là phép tịnh tiến

- Hiểu và dựng được ảnh của một điểm, một đoạn thẳng, một tam giác , một đường tròn

qua phép tịnh tiến

4) Thái độ : Cẩn thận trong vẽ hình và trình bày Qua bài học HS biết được toán học có

ứng dụng trong thực tiễn

- Bảng phụ

-Định nghĩa phép biến hình

trong mặt phẳng ?

- Trong mp (P) cho véctơ và v

điểm M Tìm M’ sao cho

?

'

v MM

 

-Nhận xét

Trang 3

Hoạt động 2 : Định nghĩa

-Định nghĩa như sgk

-Xem VD sgk hình 1.4

-Các véc tơ bằng nhau

hình 1.4a?

-HĐ1 sgk ?

-Đọc VD sgk, nhận xét, ghi nhận

v

A

A'

-Xem sgk trả lời -Nhận xét -Chỉnh sửa hoàn thiện -Ghi nhận kiến thức

1 Định nghĩa: (sgk)

v

T M M MM v

 

Phép tịnh tiến theo véctơ không là phép đồng nhất

Hoạt động 3 : Tính chất

-Tính chất 1 như sgk

-Các véctơ bằng nhau ?

Chứng minh MN = M’N’ ?

Ta có : MM ' NN ' v và

M 'M  v

 

M ' N ' M 'M MN NN '

v MN v MN

   

   

MN = M’N’



-Tính chất 2 như sgk

-Trình bày tc 2 ?

-HĐ 2 sgk ?

-Xem sgk -Nghe, suy nghĩ -Trình bày bài giải -Nhận xét

-Chỉnh sửa hoàn thiện -Ghi nhận kiến thức -Xem sgk

v

2) Tính chất :(sgk) Tính chất 1 : Nếu

thì

T M M T N N

suy ra M’N’ =

' '

 

MN

M

N

M'

N'

Tính chất 2 :(sgk)

Hoạt động 4 : Biểu thức toạ độ

-Trong mp Oxy cho v a; b -Nghe, suy nghĩ

-Trình bày bài giải 3) Biểu thức toạ độ : (sgk)

M’

M

v

Trang 4

và M x; y , M ' x '; y '  với

Toạ độ véctơ

v

T M M

?

MM '



-MM ' v ta được gì ?

-HĐ 3 sgk ?

-Nhận xét -Chỉnh sửa hoàn thiện -Ghi nhận kiến thức -Xem HĐ3 sgk trả lời -Nhận xét

-Chỉnh sửa hoàn thiện -Ghi nhận kiến thức

x ' x a

y ' y b

 



  



Củng cố :

Câu 2: BT1/sgk/7 ? HD : M'T M v MM' v M M'   v M T v M'

   

Câu 5: BT4/sgk/8 ? HD : Có vô số phép tịnh tiến biến a thành b

Dặn dò : Xem bài và VD đã giải

BT1->BT4/SGK/7,8

Xem trước bài làm bài “ PHÉP ĐỐI XỨNG TRỤC “

………

Ngày soạn: 23/08/2010

Tiết: 03 PHÉP DỜI HÌNH VÀ PHÉP ĐỒNG DẠNG TRONG MẶT PHẲNG

§3: Phép đđi xđng trđc

- Định nghĩa phép đối xứng trục

- Phép đối xứng trục có các tính chất của phép dời hình

- Trục đối xứng của một hình, hình có trục đối xứng

- Biểu thức toạ độ của phép đối xứng qua mỗi trục toạ độ

2) Kỹ năng :

- Biết được ảnh của một điểm, một đoạn thẳng, một tam giác qua phép đối xứng trục

- Viết biểu thức toạ độ của điểm đối xứng với điểm đã cho qua trục Ox hoặc Oy

- Xác định được trục đối xứng của một hình

3) Tư duy : - Hiểu phép đối xứng trục Chuyển bài toán có ndung thực tiễn sang bài

toán hh để giải

- Hiểu được ảnh của một điểm, một đoạn thẳng, một tam giác qua phép đối xứng trục

- Hiểu được trục đối xứng của một hình và hình có trục đối xứng

4) Thái độ : Cẩn thận trong tính toán và trình bày Qua bài học HS biết được toán học

có ứng dụng trong thực tiễn

- Bảng phụ

Trang 5

-Cho biết kn đường trung trực

của đoạn thẳng ? VD ?

-Cho T A v A' với A2;1

2; 3

v 



 'A; 'A

A x y

-Nhận xét

-Khái niệm phép biến

hình ?

-KN phép đối xứng trục ?

-Chỉnh sữa hoàn thiện

-VD1 sgk

-HĐ1 sgk ?

-Nhận xét : (sgk)

-Nghe, suy nghĩ -Trả lời

-Ghi nhận kiến thức

-Tái hiện lại định nghĩa -Trình bày lời giải -Nhận xét, ghi nhận

M Đ d M M M M M

1 Định nghĩa : (sgk)

Ký hiệu : Đd

d

M

M'

-Xây dựng như sgk

-Cho hệ trục Oxy với

gọi

 ;

M x y

thì

M Đd M  x y

dự vào hình ta được ?

-HĐ3 (sgk) ?

-HĐ4 (sgk) ?

-Xem sgk -Trình bày bài giải -Nhận xét

y d

x

Mo

O

M(x ; y) M'(x' ; y')

2) Biểu thức toạ độ :(sgk)

a) Ox d : '

'





  



x

y

d

O Mo

M(x ; y)

M'(x' ; y')

a) Oy d : '

'

 



 



- Tính chất như sgk -Xem sgk, trả lời 3) Tính chất : (sgk)

Trang 6

-HĐ5 sgk ? -Nhận xét

Tính chất 1 : Tính chất 2 :

Hoạt động 5 : Trục đối xứng của một hình

-Cho ví dụ ?

-VD sgk ?

-HĐ6 sgk ?

-Xem sgk, trả lời -Nhận xét

4) Trục đối xứng của một hình : Định nghĩa :(sgk)

Ví dụ :(sgk)

Củng cố :

Câu 2: BT1 /sgk/11 ?

HD : A' 1; 2 ; ' 3; 1  B   Đường thẳng A’B’ có pt 1 2 3 2 7 0



Câu 3: BT2 /sgk/11 ?

HD : Lấy A  0; 2 ;B   1; 1 d Qua phép đ/x trục Oy ta được : A' 0; 2 ; ' 1; 1  B  

Đường thẳng d’ có pt 2 3 2 0

hay x y



Dặn dò : Xem bài và bài tập đã giải

Xem trước bài “PHÉP ĐỐI XỨNG TÂM”

………

===========================

Ngày soạn: 28/08/2010

§4: Phép đđi xđng tâm

 1) Kiến thức :

- Định nghĩa phép đối tâm

- Phép đối xứng tâm có các tính chất của phép dời hình

- Tâm đối xứng của một hình, hình có tâm đối xứng

- Biểu thức toạ độ của phép đối xứng qua gốc toạ độ

2) Kỹ năng :

- Biết được ảnh của một điểm, một đoạn thẳng, một tam giác qua phép đối xứng tâm

- Viết biểu thức toạ độ của điểm đối xứng với điểm đã cho qua gốc toạ độ O

- Xác định được tâm đối xứng của một hình

3) Tư duy : - Hiểu phép đối xứng tâm Chuyển bài toán có ndung thực tiễn sang bài

toán hh để giải

- Hiểu được ảnh của một điểm, một đoạn thẳng, một tam giác, một đường tròn qua phép

đối xứng tâm

Trang 7

- Hiểu được tâm đối xứng của một hình và hình có tâm đối xứng

- Bảng phụ

-Định nghĩa phép đối xứng

trục , các tính chất?

-Cho biết kn trung điểm của

đoạn thẳng ? VD ?

-Tỉm ảnh của A(-3;2) và

B(0;-3) qua phép đối xứng trục Oy

?

-Nhận xét

-Khái niệm phép biến hình ?

-KN phép đối xứng tâm ?

-VD1 sgk

-HĐ1 sgk ?

-HĐ2 sgk ?

Ký hiệu : ĐO

M

M' O

M Đ O M IM  IM

-Xây dựng như sgk

-Cho hệ trục Oxy với M x y ;

gọi M'ĐO  M  x y'; ' thì

dự vào hình ta được ?

-HĐ3 (sgk) ?

-Xem sgk -Nhận xét

-Trình bày bài giải -Nhận xét

2) Biểu thức toạ độ của phép đối xứng qua gốc toạ độ :(sgk)

Trang 8

' '

 



  



- Tính chất như sgk

-HĐ4 sgk ? -Xem sgk, trả lời-Nhận xét

3) Tính chất : (sgk)

Tính chất 1 :

Tính chất 2 :

Hoạt động 5 : Tâm đối xứng của một hình

-Cho ví dụ ?

-VD sgk ?

-HĐ5 sgk ?

-HĐ6 sgk ?

-Xem sgk, trả lời -Nhận xét

4) Trục đối xứng của một hình : Định nghĩa :(sgk)

Ví dụ :(sgk)

Củng cố :

Câu 2: BT1 /sgk/15 ?

HD : A' 1; 3   Cách 1 : Thay x = x’ và y = y’ vào phương trình của d ta có ảnh của d

qua phép đ/x tâm O là d’ có pt :x2y 3 0

Cách 2 : Xác định d’ bằng cách tìn ảnh của hai điểm phân biệt thuộc d Dặn dò : Xem bài và bài tập đã giải và xem trước bài “PHÉP QUAY”

………

===========================

Ngày soạn: 04/09/2010

Tiết: 05 BÀI TẬP

- Phép biến hình đ/x trục , đ/x tâm

2) Kỹ năng :

- Biết cách xác định hai hình đ/x

3) Tư duy : - Hiểu thế nào là phép đ/x trục , đ/x tâm.

4) Thái độ : - Cẩn thận trong tính toán và trình bày Tích cực hoạt động trả lời câu hỏi

- Qua bài học HS biết được toán học có ứng dụng trong thực tiễn

- Bảng phụ

Trang 9

-ĐN , tính chất phép đồng

dạng?

-Định nghĩa hai hình đồng

dạng?

-Nhận xét

Hoạt động 2 : BT1/SGK/33

-BT1/SGK/33 ?

-Gọi A’, C’ trung điểm BA,

BC thì 1 biến

,

2

B

V 

ABC



thành tg nào ?

-Thế nào là trung trực ? Tìm

d trung trực BC ?

-Phép đ/x trục Đd biến

thành tg nào ? Ảnh

' '

A BC



?

ABC



-Trả lời -Trình bày bài giải -Nhận xét

BT1/SGK/33

A

A'

C'

d

A"

-BT2/SGK/33 ?

-Phép đ/x trục ĐI biến hình

thang IHDC thành hình thang

nào ?

-Phép 1 biến hình thang

,

2

C

V 

IKBA thành hình thang nào ?

-KL hai hình thang JLKI và

IHDC ?

BT2/SGK/33

C B

H

K

L

-BT3/SGK/33 ?

-Phép quay QO,45 0biến I

thành điểm nào, toạ độ ?

BT3/SGK/33

Trang 10

 

' 0, 2

I

-Phép   biến I’ thành

, 2

O

V

điểm nào , toạ độ ? I" 0, 2 

-Đường tròn cần tìm ?

I", 2 2

-Phương trỉnh đtròn ?

x2 + (y – 2)2 = 8

-BT4/SGK/33 ?

-Phép đ/x trục Đd (đường

pgiác goác ABC ) biến

thành tam giác nào ?

HBA



EBF



-Phép biến

,AC

B

AH

V 

EBF

 thành tam giác nào ? ABC

BT4/SGK/33

A

E

F

d

Củng cố :

Câu 2: Các phép biến hình đã học ?

Dặn dò : Xem bài và BT đã giải

BT1->BT1/SGK/34,35 Câu hỏi TN Xem trước bài làm bài tập ôn chương

………

===========================

Ngày soạn: 04/09/2010

§5: Phép quay  1) Kiến thức :

- Định nghĩa phép quay

- Phép quay có các tính chất của phép dời hình

2) Kỹ năng :

- Biết được ảnh của một điểm, một đoạn thẳng, một tam giác qua phép quay

- Xác định được tâm và gốc quay của một hình

3) Tư duy : - Hiểu phép quay Chuyển bài toán có ndung thực tiễn sang bài toán hh để

giải

- Hiểu được ảnh của một điểm, một đoạn thẳng, một tam giác, một đường tròn qua phép

quay

Trang 11

- Bảng phụ

-Định nghĩa phép đối xứng âm

, các tính chất?

-Tỉm ảnh của A(-3;2) và

B(0;-3) qua phép đối xứng tâm O ?

-Nhận xét

-Khái niệm phép biến hình ?

-Đưa nhiều ví dụ để HS dễ

nắm định nghĩa

-VD1 sgk

-HĐ1 sgk ?

-HĐ2 sgk ?

-HĐ3 sgk ?

-Trình bày bài giải -Nhận xét

Ký hiệu : QO,

M '

Nhận xét : (sgk)

- Tính chất như sgk

-HĐ4 sgk ?

-Xem sgk, trả lời -Nhận xét 2) Tính chất : (sgk)Tính chất 1 :

Trang 12

-Ghi nhận kiến thức Tính chất 2 :

Nhận xét : (sgk)

Củng cố :

Câu 3: BT2 /sgk/19 ?

HD : Gọi B là ảnh của A Khi đó B 0; 2 Hai điểm A và B 0; 2 thuộc d Ảnh của

B qua phép quay tâm O góc 900 là A'  2;0 do đó ảnh của d qua phép quay tâm O góc 900

là đường thẳng BA’ có phương trình x y  2 0

Dặn dò : Xem bài và bài tập đã giải

Xem trước bài “KHÁI NIỆM VỀ PHÉP DỜI HÌNH VÀ HAI HÌNH BẰNG NHAU”

………

Ngày soạn: 10/09/2010 Tiết: 07 : PHÉP DỜI HÌNH VÀ PHÉP ĐỒNG DẠNG TRONG MẶT PHẲNG

§6: Khái niđm vđ phép dđi hình và hai hình bđng nhau

- Phép dời hình , phép tịnh tiến, phép đối xứng trục, phép đối xứng tâm, phép quay

- Tính chất phép dời hình

- Hai hình bằng nhau

2) Kỹ năng :

- Biết được các phép tịnh tiến, phép đối xứng trục, phép đối xứng tâm, phép quay là

phép dời hình

- Tìm ảnh phép dời hình

3) Tư duy : - Hiểu thế nào là phép dời hình

- Hiểu được thế nào là hai hình bằng nhau

4) Thái độ : - Cẩn thận trong tính toán và trình bày Tích cực hoạt động trả lời câu hỏi

- Qua bài học HS biết được toán học có ứng dụng trong thực tiễn

- Bảng phụ

-Cho Oxy có A(-3,2 ) , A’(2,3) -Lên bảng trả lời

Định dạng
Số trang	20
Dung lượng	328,43 KB