Thiết kế giáo án môn học khối 3 - Tuần 19 Trường TH An Thạnh 1

- Thấy được sự tương tự giữa định nghĩa và định lí về đường trung bình trong tam giác và trong hình thang; sử dụng tính chất đường trung bình của tam giác để chứng minh các tính chất của[r]

Trang 1

TUẦN I

Chương I : TỨ GIÁC

Tiết 1: §1 Tứ giác

*****

I/ MỤC TIÊU :

- HS nắm vững các định nghĩa về tứ giác, tứ giác lồi, tổng các góc của tứ giác lồi

- HS biết vẽ, biết gọi tên các yếu tố, biết tính số đo các góc của một tứ giác lồi Biết vận dụng các kiến thức trong bài vào các tình huống thực tiển đơn giản

- Suy luận ra được tổng bốn góc ngoài của tứ giác bằng 360o

II/ CHUẨN BỊ :

- GV : Compa, eke, thước thẳng, bảng phụ vẽ hình sẳn (H1, H5 sgk)

- HS : Ôn định lí “tổng số đo các góc trong tam giác”

III/ PHƯƠNG PHÁP:

Đàm thoại, qui nạp, hoạt động nhóm

III/ HOẠT ĐỘNG DẠY- HỌC :

Hoạt động 1 : Kiểm ra (5’)

- Kiểm tra đồ dùng học tập của HS, nhắc nhở HS chưa có đủ …

- HS cùng bàn kiểm tra lẫn nhau và báo cáo…

Hoạt động 2 : Giới thiệu bài mới (1’)

§1 TỨ GIÁC - Giới thiệu tổng quát kiến

thức lớp 8, chương I, bài mới

- HS nghe và ghi tên chương, bài vào vở

Hoạt động 3 : Định nghĩa (20’) 1.Định nghĩa:

A

B

D

C

+Tứ giác ABCD là hình

gồm 4 đoạn thẳng AB, BC,

CD, DA, trong đó bất kỳ 2

đoạn thẳng nào cũng không

cùng nằm trên 1 đường

thẳng

Tứ giác ABCD (hay

ADCB, BCDA, …)

- Treo hình 1,2 (sgk) : Mỗi hình trên đều gồm 4 đoạn thẳng AB, BA, CD, DA

Hình nào có hai đoạn thẳng cùng thuộc một đường thẳng?

- Các hình 1a,b,c đều được gọi là tứ giác, hình 2 không được gọi là tứ giác Vậy theo em, thế nào là tứ giác ?

- GV chốt lại (định nghĩa như SGK) và ghi bảng

- GV giải thích rõ nội dung định nghĩa bốn đoạn thẳng

liên tiếp, khép kín, không cùng trên một đường thẳng

- Giới thiệu các yếu tố, cách

- HS quan sát và trả lời (Hình 2 có hai đoạn thẳng

BC và CD cùng nằm trên một đoạn thẳng)

HS suy nghĩ – trả lời

- HS1: (trả lời)…

- HS2: (trả lời)…

- HS nhắc lại (vài lần) và ghi vào vở

- HS chú ý nghe và quan sát hình vẽ để khắc sâu kiến thức

- Vẽ hình và ghi chú vào

Trang 2

- Các đỉnh: A, B, C, D

- Các cạnh: AB, BC, CD,

DA

+Tứ giác lồi là tứ giác luôn

nằm trong 1 nửa mặt phẳng

có bờ là đường thẳng chứa

bất kỳ cạnh nào của tứ giác

?2

A

B

M P

N Q

gọi tên tứ giác

- Thực hiện ?1 : đặt mép thước kẻ lên mỗi cạnh của tứ giác ở hình a, b, c rồi y/c

HS trả lời ?1

- GV chốt lại vấn đề và nêu định nghĩa tứ giác lồi

- GV nêu và giải thích chú ý (sgk)

- Treo bảng phụ hình 3 yêu cầu HS chia nhóm làm ?2

- GV quan sát nhắc nhở HS không tập trung

- Đại diện nhóm trình bày

A

B

M P

N Q

vở

- Trả lời: hình a

- HS nghe hiểu và nhắc lại định nghĩa tứ giác lồi

- HS nghe hiểu

- HS chia 4 nhóm làm trên bảng phụ

- Thời gian 5’

a)* Đỉnh kề: A và B, B và

C, C và D, D và A

* Đỉnh đối nhau: B và D,

A và C b) Đường chéo: BD, AC c) Cạnh kề: AB và BC, BC và CD,CD và DA, DA và AB

d) Góc: A, B, C, D Góc đối nhau: A và C, B và D

e) Điểm nằm trong: M, P Điểm nằm ngoài: N, Q

Hoạt động 4 : Tồng các góc của một tứ giác (7’)

2 Tồng các góc của một tứ

giác

1

2

21

A

B

D

C

Kẻ đường chéo AC, ta có :

A1 + B + C1 = 180o,

A2 + D + C2 = 180o

(A1+A2)+B+(C1+C2)+D =

360o

vậy A + B + C + D = 360o

Định lí : (Sgk)

- Vẽ tứ giác ABCD :Dự đoán xem tổng số đo bốn góc của tứ giác bằng bao nhiêu?

- Cho HS thực hiện ?3 theo nhóm nhỏ

- Theo dõi, giúp các nhóm làm bài

- Cho đại diện vài nhóm báo cáo

- GV chốt lại vấn đề (nêu phương hướng và cách làm, rồi trình bày cụ thể)

- HS suy nghĩ (không cần trả lời ngay)

- HS thảo luận nhóm theo yêu cầu của GV

- Đại diện một vài nhóm nêu rõ cách làm và cho biết kết quả, còn lại nhận xét bổ sung, góp ý …

- HS theo dõi ghi chép

- Nêu kết luận (định lí) ,

HS khác lặp lại vài lần

Hoạt động 5 : Củng cố (7’)

Trang 3

Bài 1 trang 66 Sgk

a) x=500 (hình 5)

b) x=900

c) x=1150

d) x=750

a) x=1000 (hình 6)

a) x=360

- Treo tranh vẽ 6 tứ giác như hình 5, 6 (sgk) y/c HS nhẩm tính

và trả lời kết quả

- HS tính nhẩm số đo góc x a) x=500 (hình 5)

b) x=900

c) x=1150

d) x=750

a) x=1000 (hình 6) a) x=360

Hoạt động 6 : Dặn dò (5’)

BTVN.

Bài tập 2 trang 66 Sgk

- Học bài: Nắm sự khác nhau giữa tứ giác và tứ giác lồi; tự chứng minh định lí tồng các góc trong tứ giác

- Bài tập 2 trang 66 Sgk

! Sử dụng tổng các góc 1 tứ

giác

! Tương tự bài 2

! Sử dụng cách vẽ tam giác

! Sử dụng toạ độ để tìm

- HS nghe dặn và ghi chú vào vở

Tiết 2: §2 Hình thang

*****

I/ MỤC TIÊU :

- HS nắm được định nghiã hình thang, hình thang vuông, các yếu tố của hìønh thang Biết cách chứng minh một tứ giác là hình thang, là hình thang vuông

- HS biết vẽ hình thang, hình thang vuông; tính số đo các góc của hình thang, hình thang vuông Biết sử dụng dụng cụ để kiểm tra một tứ giác là hình thang

- Biết linh hoạt khi nhận dạng hình thang ở những vị trí khác nhau và ở các dạng đặc biệt (hai cạnh song song, hai đáy bằng nhau)

- GV : Thước thẳng, êke, bảng phụ ( ghi câu hỏi ktra, vẽ sẳn hình 13), phấn màu

- HS : Học và làm bài ở nhà; vở ghi, sgk, thước, êke…

-Đàm thoại, qui nạp, hợp tác nhóm

IV/ HOẠT ĐỘNG DẠY- HỌC :

Hoạt động 1 : Kiểm ra bài cũ (8’)

- Định nghĩa tứ giác

ABCD?

- Treo bảng phụ ghi câu hỏi kiểm tra; gọi một HS lên

- Một HS lên bảng trả lời và làm bài lên bảng Cả

Trang 4

- Đlí về tổng các góc cuả

một tứ giác?

- Cho tứ giác ABCD,biết

= 65o, = 117o, = 71o

ˆA ˆB Cˆ

+ Tính góc D?

+ Số đo góc ngoài tại D?

bảng

- Kiểm tra vở btvn vài HS

- Thu 2 bài làm của HS

- Đánh giá, cho điểm

- Chốt lại các nội dung chính (định nghĩa, đlí, cách tính góc ngoài)

lớpø làm bài vào vở

117

75 65

B

D

C A

= 3600-650-1170-710=

ˆ

D

1070

Góc ngoài tại D bằng 730

- Nhận xét bài làm ở bảng

- HS nghe và ghi nhớ

§2 HÌNH THANG

- Chúng ta đã biết về tứ giác và tính chất chung của nó

Từ tiết học này, chúng ta sẽ nghiên cứu về các tứ giác đặc biệt với những tính chất của nó Tứ giác đầu tiên là hình thang

- HS nghe giới thiệu

- Ghi tựa bài vào vở

Hoạt động 3 : Hình thành định nghĩa (18’)

1.Định nghĩa: (Sgk)

H

Hình thang ABCD

(AB//CD)

AB, CD : cạnh đáy

AD, BC : cạnh bên

AH : đường cao

* Hai góc kề một cạnh bên

của hình thang thì bù nhau

* Nhận xét: (sgk trang 70)

- Treo bảng phụ vẽ hình 13:

Hai cạnh đối AB và CD có gì đặc biệt?

- Ta gọi tứ giác này là hình thang Vậy hình thang là hình như thế nào?

- GV nêu lại định nghiã hình thang và tên gọi các cạnh

- Treo bảng phụ vẽ hình 15, cho HS làm bài tập ?1

- Nhận xét chung và chốt lại vđề

- Cho HS làm ?2 (vẽ sẳn các hình 16, 17 sgk)

- Cho HS nhận xét ở bảng

- Từ b.tập trên hãy nêu kết luận?

- GV chốt lại và ghi bảng

- HS quan sát hình , nêu nhận xét AB//CD

- HS nêu định nghĩa hình thang

- HS nhắc lại, vẽ hình và ghi vào vở

- HS làm ?1 tại chỗ từng câu

- HS khác nhận xét bổ sung

- Ghi nhận xét vào vở

- HS thực hiện ?2 trên phiếu học tập hai HS làm ở bảng

- HS khác nhận xét bài

- HS nêu kết luận

- HS ghi bài

Hoạt động 4: Hình thang vuông (8’)

2.Hình thang vuông: Cho HS quan sát hình 18, - HS quan sát hình – tính Dˆ

Trang 5

A B

D C

Hình thang vuông là hình

thang có 1 gocù vuông

tính ?Dˆ

Nói: ABCD là hình thang vuông Vậy thế nào là hình thang vuông?

= 900

Dˆ

- HS nêu định nghĩa hình thang vuông, vẽ hình vào vở

Hoạt động 5: Củng cố (5’) Bài 7 trang 71

a) x = 100o ; y = 140o

b) x = 70o ; y = 50o

c) x = 90o ; y = 115o

- Treo bảng phụ hình vẽ 21 (Sgk)

- Gọi HS trả lời tại chỗ từng trường hợp

- HS kiểm tra bằng trực quan, bằng ê ke và trả lời

- HS trả lời miệng tại chỗ bài tập 7

Hoạt động 6: Dặn dò (5’)

- Học bài: thuộc định nghĩa hình thang, hình thang vuông

! + + + = 360ˆA ˆB Cˆ Dˆ o

! Sử dụng tam giác cân

-Chuẩn bị : thước có chia khoảng, thước đo góc, xem trước §3

- HS nghe dặn và ghi chú

- Xem lại bài tam giác cân

- Đếm số hình thang

Tổ duyệt BGH duyệt

TUẦN II

Trang 6

Tiết 3: §3 Hình thang cân

*****

I/ MỤC TIÊU:

- HS nắm vững định nghĩa, các tính chất, các dấu hiệu nhận biết hình thang cân

- HS biết vẽ hình thang cân, biết sử dụng định nghĩa và tính chất của hình thang

cân trong tính toán và chứng minh, biết chứng minh tứ giác là hình thang cân

- GV : Thước chia khoảng, thước đo góc, compa; bảng phụ

- HS : Học bài cũ, làm bài ở nhà; dụng cụ: thước chia khoảng thước đo góc …

III/ PHƯƠNG PHÁP:

- Vấn đáp, nêu vấn đề

III/ HOẠT ĐỘNG DẠY- HỌC :

Hoạt động 1 : Kiểm ra bài cũ (5’)

1- Định nghĩa hình thang (nêu

rõ các yếu tố của nó) (4đ)

2- Cho ABCD là hình thang

(đáy là AB và CD) Tính x

vày (6đ)

x

110 110

y

- Treo bảng phụ - Gọi một HS lên bảng

- Kiểm btvn vài HS

- Cho HS nhận xét

- Nhận xét đánh giá và cho điểm

- HS làm theo yêu cầu của GV:

- Một HS lên bảng trả lời

x =1800 - 110= 700

y =1800 - 110= 700

- HS nhận xét bài làm của bạn

- HS ghi nhớ , tự sửa sai (nếu có)

§3 HÌNH THANG CÂN - Ơû tiết trước …(GV nhắc lại…)

- Ơû tiết này chúng ta sẽ nghiên cứu về dạng đặc biệt của nó

- Chuẩn bị tâm thế vào bài mới

- Ghi tựa bài

Hoạt động 3 : Hình thành định nghĩa (8’) 1.Định nghĩa:

Hình thang cân là hình thang

có 2 góc kề 1 đáy bằng nhau

Tứ giác ABCD làHình thang

cân (đáy AB, CD) 







 D

C

CD AB

ˆ ˆ //

- Có nhận xét gì về hình thang trên (trong đề ktra)?

- Một hình thang như vậy gọi là hình thang cân Vậy hình thang cân là hình như thế nào?

- GV tóm tắt ý kiến và ghi bảng

- GV: Thông báo chú ý SGK

- HS quan sát hình và trả lời (hai góc ở đáy bằng nhau)

- HS suy nghĩ, phát biểu …

- HS phát biểu lại định nghĩa

- HS: Lắng nghe

Trang 7

- Đưa ra ?2 trên bảng phụ

- GV chốt lại bằng cách chỉ trên hình vẽ và giải thích từng trường hợp

- Qua ba hình thang cân trên, có nhận xét chung là gì?

- HS suy nghĩ và trả lời tại chỗ

- HS khác nhận xét

- Tương tự cho câu b, c

- Quan sát, nghe giảng

-HS nêu nhận xét: hình thang cân có hai góc đối bù nhau

Hoạt động 4 : Tìm tính chất cạnh bên (12’) 2.Tính chất :

a) Định lí 1:

Trong hình thang cân , hai cạnh

bên bằng nhau

O

A B

D C

GT ABCD là hình thang

(AB//CD)

KL AD = BC

Chứng minh: (sgk trang 73)

Chú ý : (sgk trang 73)

- Cho HS đo các cạnh bên của ba hình thang cân ở hình 24

- Có thể kết luận gì?

- Ta chứng minh điều đó ?

- GV vẽ hình, cho HS ghi GT, KL

- Trường hợp cạnh bên AD và

BC không song song, kéo dài cho chúng cắt nhau tại O các ODC và OAB là tam giác gì?

- Thu vài phiếu học tập, cho HS nhận xét ở bảng

- Trường hợp AD//BC ?

- GV: Hình thang có hai cạnh bên song song thì hai cạnh bên bằng nhau Ngược lại, hình thang có hai cạnh bên bằng nhau có phải là hình thang cân không?

- Treo hình 27 và nêu chú ý (sgk)

- Mỗi HS tự đo và nhận xét

- HS nêu định lí

- HS suy nghĩ, tìm cách c/minh

- HS vẽ hình, ghi GT-KL

- HS nghe gợi ý

- Một HS lên bảng chứng minh trường hợp a, cả lớp làm vào phiếu học tập

- HS nhận xét bài làm ở trên bảng

- HS suy nghĩ trả lời

- HS ghi chú ý vào vở

b) Định lí 2:

Trong hình thang cân, hai

đường chéo bằng nhau

O

GT ABCD là hthang cân

(AB//CD)

KL AC = BD

Cm: (sgk trang73)

- Treo bảng phụ (hình 23sgk)

- Theo định lí 1, hình thang cân ABCD có hai đoạn thẳng nào bằng nhau ?

- Dự đoán như thế nào về hai đường chéo AC và BD?

- Ta phải cminh định lísau

- Vẽ hai đường chéo, ghi GT-KL?

- Em nào có thể chứng minh ?

- GV chốt lại và ghi bảng

- HS quan sát hình vẽ trên bảng

- HS trả lời (ABCD là hình thang cân, theo định lí 1 ta có

AD = BC)

- HS nêu dự đoán … (AC = BD)

- HS đo trực tiếp 2 đoạn AC, BD

- HS vẽ hình và ghi GT-KL

- HS trình bày miệng tại chỗ

- HS ghi vào vở

Hoạt động 5 : Tìm dấu hiệu nhận biết hình thang cân (6’)

3 Dấu hiệu nhận biết hình

thang cân:

a) Định Lí 3: Sgk trang 74

b) Dấu hiệu nhận biết hình

thang cân :

- GV cho HS làm ?3

- Làm thế nào để vẽ được 2 điểm

A, B thuộc m sao cho ABCD là hình thang có hai đường chéo AC

= BD? (gợi ý: dùng compa)

- HS đọc yêu cầu của ?3

- Mỗi em làm việc theo yêu cầu của GV:

+ Vẽ hai điểm A, B + Đo hai góc C và D

Trang 8

1 Hình thang có góc kề một đáy

bằng nhau là hình thang cân

2 Hình thang có hai đường

chéo bằng nhau là hthang cân

- Cho HS nhận xét và chốt lại:

+ Cách vẽ A, B thoã mãn đk + Phát biểu định lí 3 và ghi bảng

- Dấu hiệu nhận biết hthang cân?

- GV chốt lại, ghi bảng

+ Nhận xét về hình dạng của hình thang ABCD

-HS phát biểu

- HS nhắc lại và ghi bài

BTVN.

- Bài tập 12 trang 74 Sgk

- Học bài : thuộc định nghĩa, các tính chất , dấu hiệu nhận biết

Áp dụng: Các trường hợp bằng

nhau của tam giác

Tính chất hai đường chéo hình thang cân và phương pháp chứng minh tam giác cân

- HS nghe dặn

- HS ghi chú vào tập

Tiết 4: Luyện tập §3

*****

I/ MỤC TIÊU:

- Học sinh được củng cố và hoàn thiện lý thuyết: định nghĩa, tính chất hình thang

cân, các dấu hiệu nhận biết một hình thang cân

- HS biết vận dụng các tính chất của hình thang cân để giải một số bài tập tổng

hợp; rèn luyện kỹ năng nhận biết hình thang cân

- Rèn luyện các thao tác phân tích, tổng hợp, xác định hướng chứng minh một bài

toán hình học

- GV : Bảng phụ ghi đề kiểm tra, bài tập

- HS : Học bài và làm các bài tập đã cho và đã được hướng dẫn

- Đàm thoại, gợi mở, hợp tác nhóm

IV/ HOẠT ĐỘNG DẠY- HỌC :

Hoạt động 1 : Kiểm tra bài cũ (12’)

- GV kiểm bài làm ở nhà của một

- Một HS vẽ hình; ghi GT-KL trình bày lời giải

- Cả lớp theo dõi

Trang 9

A

Giải a) A Dˆ  ˆ = (180o-Â) :2

 DE // BC

Hình thang BDEC có ˆB C ˆ

nên là hình thang cân

b) ˆB C ˆ=(1800-500) :2 = 650

= (3600-1300) :2=

ˆ ˆ

D E

1150

vài HS

- Đánh giá; khẳng định những chỗ làm đúng; sửa lại những chỗ sai của

HS và yêu cầu HS nhắc lại cách c/m

1 tứ giác là hthang cân

- Qua bài tập, rút ra một cách vẽ hình thang cân?

- HS nêu ý kiến nhận xét, góp ý bài làm trên bảng

- HS sửa bài vào vở

- HS nhắc lại cách chứng minh hình thang cân

- HS nêu cách vẽ hình thang cân từ một tam giác cân

Hoạt động 2 : Luyện tập (28’)

Bài tập 16 SGK tr 75:

A

E D

B C

ABC cân tại A

GT DB là đường phân

giác

CE là đường phân

giác

KL BEDC là hình thang

cân

EB = ED

CM

Tam giác ABC cân

nên = B: C:

Suy ra: = :

1

B C:1

Hai tam giác ABD và ACD

có: = :

1

B C:1

AB = AC

chung.:A

Nên: ABD ACE (c.g.c)

 AD = AE

 ADE cân

=:E 1800 :

2

A



Mặt khác:

=

:

0

180

2

A



Cho HS thực hiện Bài tập 16 SGK

- Yêu cầu HS đọc đề, vẽ hình và ghi giả thiết, kết luận

- Hướng dẫn học sinh thực hiện từng bước

? Để chứng minh DEDC là hình thang cân ta phải chứng minh gì?

_Ta cần CM AE = AD vậy đề bài tập trở về bt 15a/

_Đáy nhỏ là đoạn nào?

_Cạnh bên là đoạn nào?

_CM gì?

_Nếu DE = BC thì BED thế nào?

Vì sao?

_GV sơ lược lại phương pháp giải và yêu cầu HS xung phong lên bảng

_GV chú ý nhận xét sửa sai ngay nếu có ở bảng

HS đọc đề và vẽ hình ở bảng

_DE _BE hoặc CD _DE = BC _BED cân tại E -> = :

1

B C:1

_HS trả lời

_HS chú ý GV sơ lược và xung phong lên bảng

_Các HS khác chú ý bảng

Trang 10

Vậy = :E B:

 ED // BC

 BCDE là hình thang

và = :B C:

Nên BCDE là hình thang

cân

Ta lại có: = vì ED // D:1 B:2

BC

= (BD là pg:

2

B B:1

)

:

B

Vậy = D:1 B:1

 BEDcân tại E

 EB = ED

Bài 17 trang 75 Sgk

O

GT hthang ABCD (AB//CD)

ACD = BDCˆ ˆ

KL ABCD cân

Giải Gọi O là giao điểm của AC

và BD, ta có:

Ta có: AB// CD (gt)

Nên: OAB = OCDˆ ˆ ( sâletrong)

OBA = ODC ˆ ˆ ( soletrong)

Do đó OAB cân tại O

 OA = OB (1)

Lại có ODC = OCDˆ ˆ (gt)

 OC = OD (2)

 Từ (1) và (2)  AC = BD

_GV nhận xét, sửa chửa

-Cho HS đọc đề bài, GV vẽ hình lên bảng, gọi HS tóm tắt gt-kl

- Chứng minh ABCD là hình thang cân như thế nào?

- Với điều kiện ACD = BDCˆ ˆ , ta có thể chứng minh được gì? =>

- Cần chứng minh thêm gì nữa?

=> ?

- Từ đó => ?

- Gọi 1 HS giải; HS khác làm vào nháp

- GV hoàn chỉnh bài cho HS

_HS khác nhận xét

- HS đọc đề bài, vẽ hình và tóm tắt Gt-Kl

- Hình thang ABCD có

AC=BD

ODC cân

=> OD=OC

- Cần chứng minh OAB cân

=> OA=OB AC=BD Gọi O là giao điểm của AC và

BD, ta có:

Ta có: AB// CD (gt) Nên: OAB = OCDˆ ˆ (sôletrong)

( soletrong)

OBA = ODC

Do đó OAB cân tại O  OA = OB (1) Lại có ODC = OCDˆ ˆ (gt)

 OC = OD (2) Từ (1) và (2)  AC = BD

- Nhận xét bài làm ở bảng

- Sửa bài vào vở

Hoạt động 3 : Củng cố (3’)

- Gọi HS nhắc lại các kiến thức đã học trong §2, §3

- Chốt lại cách chứng minh hình thang cân

- HS nêu định nghĩa hình thang, hình thang cân Tính chất và dấu hiệu nhận biết hình thang cân

BTVN. - Ôthang cânn kiến thức về hình thang, hình

Định dạng
Số trang	20
Dung lượng	348,51 KB