Hoạt động 3: Hướng dẫn luyện tập - Mục tiêu: Biết cách đọc và tóm tắt văn bản, nắm được bố cục và thể loại của văn b¶n.?[r]
Trang 1Tuần 1 :
Tiết: 1 Văn bản
Ngày soạn: 08/08/2010 Ngày dạy: 23/08/2010
cổng trường mở ra
- Lí Lan -
A Mục tiêu cần đạt:
1 Kiến thức:
- HS cảm nhận và thấm thía những tình cảm thiêng liêng sâu nặng của người mẹ dành cho con, thấy được vai trò của nhà trường đối với xã hội và với mỗi con người
- Lời văn biểu hiện tâm trạng người mẹ đối với con trong văn bản
2 Kỹ năng:
- Đọc - hiểu một văn bản biểu cảm được viết như những dòng nhật kí của một người mẹ
- Phân tích một số chi tiết tiêu biểu diễn tả tâm trạng của người mẹ trong đêm chuẩn bị cho ngày khai trường đầu tiên của con
- Liên hệ vận dụng khi viết một bài văn biểu cảm
3 Thái độ: Bồi dưỡng ý thức học tập tác phẩm văn chương, tình cảm gia đình, lòng kính yêu cha mẹ
B Chuẩn bị:
1 Giáo viên: TLTK, giáo án…
2 Học sinh: Đọc văn bản; Soạn bài
C tiến trình bài dạy:
I, ổn định lớp:
II,Kiểm tra: ( GV kiểm tra về sĩ số, vở soạn bài )
III, Bài mới:
HĐ1: Giới thiệu bài:
- Mục tiêu: Khái quát chủ đề, tạo tâm thế cho HS
- Phương pháp: Giới thiệu
- Thời gian: 1 phút
Tuổi thơ của mỗi người thường gắn với mái trường, thầy cô, bè bạn Trong muôn vàn những kỉ niệm thân thương của tuổi học trò, có lẽ kỉ niệm về ngày chuẩn
bị đến trường đầu tiên là rất sâu đậm khó quên Bài văn mà chúng ta học hôm nay
sẽ giúp các em hiểu được tâm trạng của một con người trong thời khắc đó.
HĐ2: Tìm hiểu chung
- Mục tiêu: HS nắm được những nét chính về tác giả, tác phẩm
- Phương pháp: Giới thiệu
- Thời gian: 4 phút
Hoạt động của GV và HS Mục tiêu cần đạt
( GV giới thiệu qua về tác giả)
? Bằng kiến thức đã học em hãy cho
biết văn bản này thuộc kiểu văn bản
nào ?
? Đặc điểm kiểu văn bản đó ?
I Tìm hiểu chung
1.Tácgiả: Lí Lan 2.Văn bản:
Là văn bản nhật dụng (đề cập những vấn đề mang tính quen thuộc, cập nhật có tính chất xã hội )
HĐ3: Đọc - hiểu văn bản
- Mục tiêu: HS có kỹ năng đọc văn bản biểu cảm
Trang 2Phân tích một số chi tiết tiêu biểu diễn tả tâm trạng của người mẹ trong đêm chuẩn bị cho ngày khai trường đầu tiên của con
- Phương pháp: Đọc, Phân tích, bình giảng,
- Thời gian: 35 phút
GV hướng dẫn đọc, đọc mẫu
(Chú ý chú thích 3,5,6 – từ đồng
nghĩa 1,4,10 – từ Hán Việt )
? Từ văn bản đã đọc em hãy nêu tóm
tắt đại ý của bài ?
(gợi ý : bài văn viết về việc gì)
? Văn bản có thể chia làm mấy phần?
? Nội dung từng phần ?
? Tìm những chi tiết m/tả tâm trạng
con trước ngày khai trường ?
? Điều đó cho ta thấy tâm trạng con
ra sao?
? Đối với người mẹ trước đó đó đã
chuẩn bị cho con những gì? (về đồ
dùng, sức khoẻ, trang phục)
? Những việc làm đó nói nên điều gì ?
? Qua đó em thấy tâm trạng của người
mẹ như thế nào ? Có giống với đứa
con của mình không ?
? Theo em tại sao người mẹ lại trằn
trọc không ngủ ?
? Sự lo lắng này giúp em hiểu được
điều gì ?
? Còn lí do nào khiến người mẹ thao
thức không ngủ ?
? Chi tiết nào chứng tỏ ngày KT đầu
tiên đã để lại dấu ấn trong tâm hồn
người mẹ
( GV gọi HS đọc đoạn :
" Cái ấn tượng bước vào")
? Câu văn nào cho thấy người mẹ nhớ
rất rõ ngày đầu tiên đi học ?
(GV k.quát: ấn tượng sâu đậm không
phai mờ về ngày KT của người mẹ)
? Theo em cách thể hiện tâm trạng ở
đây có gì đặc biệt? (tâm sự với ai? có
II Đọc - hiểu văn bản
1 Đọc - chú thích:
HS đọc SGK/ 8 lưu ý chú thích
- Bài văn viết về tâm trạng của người mẹ trong đêm không ngủ trước ngày khai trường đầu tiên của con
2 Bố cục : 4 phần + Tâm trạng trước ngày KT
+Tâm trạng của mẹ khi nhớ đến ngày đầu tiên đi học
+ Cảm nghĩ bên ngoài +ý nghĩ tương lai con
3 Phân tích
a) Tâm trạng của người mẹ
- Tâm trạng con : háo hức giấc ngủ dễ dàng + coi nhẹ nhàng, thanh thản, vô tư
- Người mẹ: chuẩn bị sách vở, quần áo đắp mền mùng cẩn thận + Sự yêu thương, quan tâm chu đáo của người mẹ Tâm trạng hồi hộp, phấp phỏng, thao thức, trằn trọc không ngủ được vì lo lắng
HS thảo luận -> nhớ lại ngày đầu tiên đi học
- Kỉ niệm xưa trỗi dậy
"Cứ nhắm mắt lại là dường như vang bên tai tiếng đọc bài trầm bổng, hàng năm cứ vào cuối thu con đường làng dài và hẹp"
HS đọc SGK/ 7
- "Mẹ còn nhớ sự nôn nao bước vào"
-> không tâm sự trực tiếp nhìn con ngủ, như tâm sự với con nhưng
Trang 3nói trực tiếp không?)
? Cách viết này có tác dụng gì ?
? Câu nào trong văn bản cho thấy sự
chuyển đổi tâm trạng người mẹ 1
cách tự nhiên ?
? Qua tìm hiểu tâm trạng của người
mẹ em hiểu được điều gì ?
( GV khái quát)
? Trong đêm không ngủ người mẹ còn
nghĩ tới điều gì ?
? Câu văn nào trong đoạn nói về vai
trò của nhà trường đối với thế hệ trẻ?
? Vai trò đó ntn ?
? Em nghĩ gì về câu nói :
"đi đi con hãy can đảm lên "
? Đến bây giờ học lớp 7 em hiểu thế
giới kì diệu đó ntn ?
? Bút pháp nghệ thuật tiêu biểu của
văn bản ?
? Qua đó em cảm nhận được điều gì ?
để nói với chính mình - ôn lại kỉ niệm cũ
=> khắc hoạ tâm tư tình cảm một cách sâu sắc, thể hiện được những điều khó nói
- "cứ nhắm mắt lại hẹp"
* Bài văn thể hiện tấm lòng yêu thương, tình cảm sâu nặng của người mẹ dành cho con
-> ngày KT ở Nhật
HS theo dõi đoạn :
"Mẹ nghe nói sau này"
b) Vai trò của nhà trường
"Ai cũng biết rằng, mỗi sai lầm trong gd thế hệ mai sau"
* Nhà trường có vai trò to lớn đối với cuộc
đời của mỗi con người và đối với sự phát triển của xã hội
- Nhà trường mang lại tri thức, đạo lí, tình bạn
4 Tổng kết: ( GN/ sgk)
- NT miêu tả tâm trạng
- Tình cảm đẹp đẽ của mẹ con
- Vai trò của nhà trường, của gd
HĐ4: Luyện tập
- Mục tiêu: Củng cố, khắc sâu kiến thức bài học Bồi dưỡng ý thức học tập tác phẩm văn chương, tình cảm gia đình, lòng kính yêu cha mẹ
- Phương pháp: Tổng hợp, khái quát
- Thời gian: 5 phút
GV hướng dẫn HS thảo luận câu hỏi
Ghi lại cảm xúc đáng nhớ nhất trong
ngày KT đầu tiên ?
III Luyện tập
Bài 1: SGK/ 9 Bài 2 :
Viết đoạn văn (5 - 10 câu)
D) Hướng dẫn về nhà:
- Đọc bài đọc thêm "trường học" Chuẩn bị bài "mẹ tôi":
- Cảm nhận gì về h/ả người mẹ trong bài ?
- Những suy nghĩ của em về lời người cha ?
- HSY: Đọc lại VB, học ghi nhớ, nắm chắc chủ đề
Tiết 2
Văn bản Ngày soạn: 08/08/2010 Ngày dạy: 23/08/2010
mẹ tôi
- Et- môn- đô đơ A mi- xi
-A Mục tiêu cần đạt:
1 Kiến thức:
- Sơ giản về tác giả ét-môn-đô đơ A-mi-xi
- Cách giáo dục vừa nghiêm khắc vừa tế nhị, có lí và có tình của người cha khi con mắc lỗi
Trang 4- Nghệ thuật biểu cảm trực tiếp qua hình thức một bức thư
2 Kĩ năng:
- Đọc - hiểu một văn bản viết dưới hình thức một bức thư
- Phân tích một số chi tiết liên quan đến hình ảnh người cha (tác giả bức thư) và người mẹ nhắc đến trong bức thư
3 Thái độ: Bồi dưỡng tình cảm gia đình, lòng kính yêu cha mẹ
B Chuẩn bị:
C tiến trình bài dạy:
I) ổn định lớp:
II)Kiểm tra bài cũ:
? Những điêù sâu sắc nhất mà em rút ra được từ văn bản "Cổng trường mở ra"?
? KT việc viết đoạn văn của HS ?
III) Bài mới:
HĐ1: Giới thiệu bài:
- Mục tiêu: Khái quát chủ đề, tạo tâm thế cho HS
- Phương pháp: Giới thiệu
- Thời gian: 1 phút
Trong cuộc đời mỗi con người, người mẹ có một vị trí và ý nghĩa lớn lao, thiêng liêng, cao cả Nhưng không phải khi nào người ta cũng ý thức được điều đó Dường như chỉ đến khi lầm lỗi ta mới nhận ra Văn bản "Mẹ tôi "sẽ cho chúng ta một bài học như thế.
HĐ2: Tìm hiểu chung
- Mục tiêu: HS nắm được những nét chính về tác giả, tác phẩm
- Phương pháp: Giới thiệu
- Thời gian: 4 phút
Hoạt động của GV và HS Mục tiêu cần đạt
? Em hãy nêu những hiểu biết về tác
giả
? Văn bản thuộc loại văn bản gì ?
I Giới thiệu chung
1.Tácgiả: Et- môn- đô đơ A mi- xi (1846- 1908), người ý
2.Văn bản: là văn bản nhật dụng, trích trong bài "Những tấm lòng cao cả"1886
HĐ3: Đọc - Hiểu văn bản
- Mục tiêu: Đọc - hiểu một văn bản viết dưới hình thức một bức thư Phân tích một số chi tiết liên quan đến hình ảnh người cha (tác giả bức thư) và người mẹ nhắc đến trong bức thư
- Phương pháp: Đọc, Phân tích, bình giảng,
- Thời gian: 35 phút
GV hướng dẫn đọc - đọc mẫu
? Văn bản trên có thể chia mấy phần ?
? ND chính từng phần ?
? Em xúc động nhất với đoạn nào ?
II Đọc - hiểu văn bản
1 Đọc , chú thích
HS đọc SGK - tóm tắt lưu ý chú thích
2 Bố cục : 3 phần + Từ đầu ."mất mẹ": Hình ảnh người mẹ
+ Tiếp "tình yêu đó":Những lời nhắn
Trang 5? Trong các phương thức sau, đâu là
phương thức chính để tạo lập văn bản
này
? Văn bản là 1 bức thư của bố gửi cho
con nhưng tại sao t/g' lại lấy nhan đề là
"Mẹ tôi" ?
? Cách viết này của t/g' có tác dụng gì
?
? Hình ảnh người mẹ hiện lên qua
những chi tiết nào ?
? Em cảm nhận được phẩm chất cao
quý nào của người mẹ sáng lên từ đó ?
.GV nhấn mạnh đó cũng là phẩm chất
tiêu biểu của người mẹ VN
? Người cha nghĩ ntn về sự hỗn náo
của con ? Nhận xét về hình ảnh này ?
? Qua đó giúp em hiểu được điều gì ?
? Sự hỗn náo của En ri cô có làm đau
lòng mẹ không ?
? Câu nói nào của người cha cho thấy
người mẹ có ý nghĩa lớn nhất trong
cuộc đời của con ?
? Nếu là bạn của En ri cô em sẽ nói gì
với bạn ấy ?
? Những chi tiết nào ghi lại lời nhắn
nhủ của cha với En ri cô ?
? Vì sao người cha nói : "h/ả dịu dàng
hồn hậu của mẹ sẽ làm khổ hình"
? Em hiểu tại sao lại là t/c' "xấu hổ,
nhục nhã" ?
? Từ đó em nx gì về lời nhắn nhủ của
người cha ?
? Trong đoạn văn câu nào giữ vai trò
câu chuyển ?
? Em chú ý đến những lời lẽ nào của
người cha ?
? lời lẽ giọng điệu của người cha có gì
đặc biệt ?
? Người cha mong muốn điều gì ở con
qua câu nói : "con phải xin lỗi
nhủ cho con + Còn lại : Thái độ của người cha
3 Phân tích 1- Kể chuyện người mẹ 2- Kể chuyện người con (3)- B'hiện tâm trạng người cha ->người mẹ không trực tiếp xuất hiện nhưng là tiêu điểm mà các chi tiết, nhân vật đều hướng vào
a) Hình ảnh người mẹ -> tăng tính khái quát, dễ bộc lộ c'xúc
- thức suốt đêm
- lo sợ, khóc nức nở khi nghĩ có thể mất con
- bỏ 1 năm hp, hi sinh tính mạng cứu con
* Tình yêu thương con mênh mông, đức
hi sinh cao cả của người mẹ hiền
- "sự hỗn láo như một nhát dao " -> Hình ảnh so sánh
+ Thể hiện sự đau lòng, thất vọng của người cha
- "Trong đời con mất mẹ"
HS thảo luận b) Những lời nhắn nhủ của người cha:
- Con không thể sống thanh thản
- Lương tâm không yên tĩnh
- H/ả mẹ tâm hồn con như khổ hình (vì con hư đốn không xứng đáng) -đáng xấu hổ,nhục nhã t/y thương đó (tự hổ thẹn, bị người khác coi thg, lên án
* Lời nhắn nhủ chân thành, sâu sắc mà thấm thía của người cha
" Thật đáng "-> câu chuyển
HS đọc đoạn cuối cùng văn bản
c )Thái độ của người cha
- Không được nói nặng với mẹ
- phải xin lỗi mẹ
- thà bố không có con còn hơn
(mong con thành thật hối lỗi) (t/c' yêu con, yêu sự tử tế, căm ghét sự bội bạc)
* Người cha có thái độ cương quyết, dứt
Trang 6lòng"
? Câu nói : "bố rất yêu con bội bạc"
t.hiện thái độ t/c' nào của người cha ?
? Qua đó em thấy cha En-ri-cô là
người ntn ?
? Em có đồng tình với thái độ đó
không
khoát, mềm mỏng nhưng nghiêm khắc trước những sai lầm của con
(vì bố gợi lại kỉ niệm với mẹ,
những lời nói chân tình sâu sắc)
HS thảo luận
* Ghi nhớ SGK
HĐ4: Luyện tập
- Mục tiêu: Củng cố, khắc sâu kiến thức bài học Bồi dưỡng ý thức học tập tác phẩm văn chương, tình cảm gia đình, lòng kính yêu cha mẹ
- Phương pháp: Tổng hợp, khái quát
- Thời gian: 5 phút
? Từ vb này em cảm nhận những điều
sâu sắc nào của t/c' con người ?
Theo em có gì độc đáo trong cách thể
hiện và nd văn bản ?
GV hướng dẫn HS đọc và chọn đoạn
văn nói rõ vai trò to lớn của mẹ
Tìm những câu ca dao, bài hát ca ngợi
công ơn, tình cảm của cha mẹ ?
III Luyện tập
Bài 1 (học thuộc đoạn 2) Bài 2
(HS liên hệ bản thân) Bài tập bổ sung (hát 1 bài hát về mẹ )
D) Hướng dẫn về nhà:
- HSY: Đọc lại văn bản, nắm nội dung ý nghĩa
- Đọc và tìm hiểu 2 vb đọc thêm
- Chuẩn bị bài "Từ ghép " : ? Có những loại từ ghép nào ?
? Đặc điểm nghĩa của từng loại ?
-Tiết 3
Tiếng Việt Ngày soạn: 08/08/2010 Ngày dạy: 24/08/2010
từ ghép
A Mục tiêu cần đạt:
1 Kiến thức:
- Cấu tạo của từ ghép chính phụ, từ ghép đẳng lập
- Đặc điểm về nghĩa của các từ ghép chính phụ và đẳng lập
2 Kĩ năng:
- Nhận diện các loại từ ghép
- Mở rộng, hệ thống hoá vốn từ
- Sử dụng từ: dùng từ ghép chính phụ khi cần diễn đạt cái cụ thể, dùng từ ghép
đẳng lập khi cần diễn đạt cái khái quát
3 Thái độ: Bồi dưỡng ý thức học tập bộ môn, học từ ngữ Tiếng Việt
B Chuẩn bị:
1 Giáo viên: Giáo án, TLTK, bảng phụ ghi VD
2 Học sinh: Đọc, soạn trước bài mới
C tiến trình bài dạy:
I) ổn định lớp
II)Kiểm tra bài cũ: ( 5 phút)
? Thế nào là từ ghép ? Tìm viết 5 từ ghép
Trang 7III) Bài mới:
HĐ1: Giới thiệu bài:
- Mục tiêu: Định hướng học tập, tạo tâm thế cho HS
- Phương pháp: Giới thiệu
- Thời gian: 1 phút
ở lớp 6 các em đã hiểu được thế nào là từ ghép và biết nhận diện từ ghép
Nhưng từ ghép có mấy loại? Nghĩa của chúng ntn? Bài học hôm nay sẽ cung cấp
cho chúng ta
HĐ2: Tìm hiểu các loại từ ghép:
- Mục tiêu: HS nắm được các loại từ ghép
- Phương pháp: Phân tích, khái quát, tổng hợp
- Thời gian: 12 phút
Hoạt động của GV và HS Mục tiêu cần đạt
GV nhắc lại khái niệm từ ghép
Hướng dẫn HS xét VD/SGK 13
? Trong 2 từ ghép VD1 tiếng nào là
tiếng chính, tiếng nào là tiếng phụ ?
(gợi ý : tiếng nào khái quát, tiếng nào cụ thể)
? Tiếng phụ có nhiệm vụ gì? Nhận xét
vị trí các tiếng ?
(cho HS nhận xét từng từ)
? ở VD2 các từ đó có tiếng chính và
tiếng phụ không ?
?các tiếng có quan hệ ntn về mặt ngữ
pháp ?
? Qua tìm hiểu VD hãy cho biết :
có mấy loại từ ghép ? Cho VD?
I Các loại từ ghép
1.Ví dụ:
bà / ngoại quần áo
C P trầm bổng thơm / phức
C P 2.Nhận xét:
* Các từ trên có * các từ trên tiếng chính và không phân ra tiếng phụ, tiếng chính,tiếng Tchính đứng trước phụ, các tiếng tiếng phụ đứng bình đẳng về sau để bổ sung ý ngữ pháp nghiã cho t' chính
+Từ ghép CP +Từ ghép ĐL
3 Ghi nhớ 1: (SGK / 14)
HĐ3: Tìm hiểu nghĩa của từ ghép:
- Mục tiêu: HS biết tìm hiểu nghĩa của từ ghép
- Phương pháp: Phân tích, khái quát, tổng hợp
- Thời gian: 10 phút
?So sánh nghĩa của từ "bà ngoại "với
nghĩa của tiếng "bà" ?
? So sánh nghĩa của từ "thơm phức "với
nghĩa của tiếng "thơm" ?
? Qua đó hãy nhận xét về nghĩa của từ
ghép C-P ?
? ở VD2, so sánh nghĩa của từ ghép
"quần áo, trầm bổng" với nghĩa của
từng tiếng trong mỗi từ ?
? Rút ra nhận xét ?
II Nghĩa của từ ghép
1 Xét ví dụ :
- bà ngoại -> chỉ riêng (ng đẻ ra mẹ)
- bà -> chỉ chung (rộng hơn)
- thơm phức-> chỉ riêng (mùi hương hấp
dẫn bốc lên mạnh)
- thơm -> chỉ chung (mùi dễ chịu)
* Từ ghép C- P nghĩa của từ ghép hẹp hơn nghĩa của tiếng chính
- quần áo , trầm bổng :
Trang 8? Từ đó em rút ra lết luận gì về tính
chất nghĩa của 2 loại từ ghép ?
( GV nhấn mạnh ý-> mở rộng :
1 số từ ghép đẳng lập có tiếng mờ
nghĩa chùa chiền, đất đai )
nghĩa của từ rộng hơn nghĩa của từng tiếng -> Tổng hợp nghĩa
* Từ ghép Đ- L nghĩa của từ ghép khái quát hơn nghĩa của từng tiếng
2 Ghi nhớ 2 : SGK/ 14
HĐ4: Luyện tập:
- Mục tiêu: Luyện tập, khắc sâu kiến thức bài học
- Phương pháp: Phân tích, khái quát, tổng hợp
- Thời gian: 15 phút
? Điền thêm tiếng tạo thành từ ghép
C-P
( GV hướng dẫn, làm mẫu)
Lưu ý: Các tiếng có quan hệ bổ sung
nghĩa
? Điền thêm tiếng tạo từ ghép Đ-L
Lưu ý : các tiếng có quan hệ ngữ pháp
bình đẳng -> GV làm mẫu 1 từ :
? Tại sao có thể nói :
"một cuốn sách"
"một cuốn vở "
mà không thể nói :
"một cuốn sách vở"?
GV hướng dẫn HS làm bài
? Có phải mọi thứ hoa màu hồng đều
gọi là "hoa hồng" ?
? Nói "cái áo dài ngắn quá" ?
(GV hướng dẫn HS khá làm bài tập 6,7)
III Luyện tập :
Bài 1 (15)
Xếp các từ vào bảng phân loại :
Từ ghép C-P lâu đời, xanh ngắt,
Từ ghép Đ-L suy nghĩ, chài lưới,
cỏ cây,ẩm ướt,đầu đuôi Bài 2 ( 15)
bút chì làm quen vui tai thước kẻ ăn bám nhát gan mưa rào trắng xoá
Bài 3 (15) HS lên bảng
Điền thêm tiếng tạo từ ghép Đ-L :
núi đồi ham muốn xinh đẹp núi non ham chơi xinh tươi Bài 4 (15)
- Có thể nói vì :
sách và vở đều là DT chỉ sự vật tồn tại ở
dạng cá thể, có thể đếm được
- Không thể nói vì :
"sách vở" là từ ghép đẳng lập có nghĩa
tổng hợp chỉ chung cả loại Bài 5 (15, 16)
a) không phải vì :
"hoa hồng" để chỉ riêng một loại hoa
b)không sai vì :
"áo dài"là từ ghép chính phụ chỉ một
loại áo, tiếng "dài"ở từ này không nhằm
mục đích chỉ tính chất sự vật c), d) tương tự phần b)
D Hướng dẫn về nhà: (3 phút)
- HSY: Học bài, thuộc ghi nhớ, đọc thêm
- Làm hoàn chỉnh các bài tập SGK, SBT
- Tìm các từ ghép C-P, Đ-L có trong các văn bản đã học
- Đọc, chuẩn bị bài "Liên kết trong văn bản"
Tiết 4 Ngày soạn: 09/08/2010 Ngày dạy: 26/08/2010
Trang 9Tập làm văn Liên kết trong văn bản
A Mục tiêu cần đạt:
1 Kiến thức:
- Khái niệm liên kết trong văn bản
- Yêu cầu về liên kết trong văn bản
2 Kỹ năng:
- Nhận biết và phân tích tính liên kết của các văn bản
- Rèn kĩ năng vận dụng kiến thức đã học để bước đầu xây dựng được những văn bản nghị có tính liên kết
3 Thái độ: Bồi dưỡng ý thức học tập tạo lập văn bản có tính liên kết chặt chẽ
B Chuẩn bị:
Giáo viên: Giáo án, TLTK
Học sinh: Vở, SGK, SBT
C tiến trình bài dạy:
I) ổn định lớp
II) Kiểm tra: GV kiểm tra sự chuẩn bị bài của HS
III) Bài mới:
HĐ1: Giới thiệu bài:
- Mục tiêu: Định hướng học tập, tạo tâm thế cho HS
- Phương pháp: Giới thiệu
- Thời gian: 1 phút
Liên kết là một trong những phương diện vô cùng quan trọng tạo nên thành công của một văn bản Vậy liên kết là gì? Trong văn bản thường sử dụng các phương tiện liên kết nào? Bài học hôm nay cung cấp cho chúng ta điều đó
HĐ2: Tìm hiểu bài:
- Mục tiêu: HS nắm được liên kết và các phương tiện liên kết trong văn bản
- Phương pháp: Phân tích, tổng hợp, khái quát,
- Thời gian: 20 phút
? Qua kiến thức đã học ở lớp 6 em hãy
cho biết : Văn bản là gì ? Đặc điểm,
tính chất ?
? Theo em đọc những câu trên En ri cô
có thể hiểu điều người bố muốn nói
chưa ? Vì sao ?
(GV cho HS đối chiếu với văn bản)
? Vậy để En ri cô hiểu được điều người
bố muốn nói phải có thêm những câu
nào ?
? Qua VD đó em hãy cho biết muốn
I Liên kết và phương tiện liên kết trong văn bản
1.Tính liên kết của văn bản:
- Văn bản : chuỗi lời nói hay bài viết có chủ đề thống nhất có liên kết mạch lạc, vận dụng phương thức biểu đạt phù hợp
để phục vụ mục đích giao tiếp
a) Ví dụ: HS theo dõi SGK
VD 1 a) b) Nhận xét : -> chưa thể hiểu Giữa các câu chưa có sự l/k(các sự kiện còn rời rạc chưa có sự kết nối)
( HS tìm đọc những câu văn để liên kết trong văn bản )
* Các câu văn phải có sự liên kết (trước
Trang 10đoạn văn có thể hiểu được thì nó phải
có tính chất gì ?
? VD trên có mấy câu ? mỗi câu có đủ ý
và rõ nghĩa hay không ?
? Nội dung các câu đó có thống nhất,
gắn bó chặt chẽ với nhau không ?
? Muốn cho các câu đó liên kết với
nhau cần phải có thêm điều kiện gì ?
(GV: nói cách khác, các câu này phải
được liên kết bằng f/tiện từ hoặc câu)
? Từ 2 VD trên em hãy cho biết:
? Văn bản cần có tính liên kết không ?
? Một văn bản có tính liên kết phải có
điều kiện gì ?
? Cùng với đk ấy các câu văn phải sử
dụng phương tiện gì để liên kết?
GV khái quát nội dung cơ bản
hết là về nội dung ý nghĩa) mới có thể hiểu được
2.Phương tiện liên kết trong văn bản:
a) Ví dụ HS đọc
VD 2b SGK/ 18 b) Nhận xét
+ Nội dung các câu chưa thống nhất, thiếu gắn bó, sự vật rời rạc
(HS đối chiếu với đoạn văn trong vb') -> đầu câu 2 có thêm "còn bây giờ"
câu3 thay từ "đứa trẻ" bằng từ "con"
+ Văn bản phải có tính liên kết + Nội dung các câu đoạn phải thống nhất, gắn bó
+Liên kết bằng phương tiện từ, câu
II.Kết luận ( Ghi nhớ )
HS đọc SGK/18
HĐ3: Luyện tập:
- Mục tiêu: Luyện tập, củng cố khắc sâu kiến thức
- Phương pháp: Phân tích, tổng hợp, khái quát,
- Thời gian: 20 phút
? sắp xếp các câu văn theo thứ tự hợp lí
để tạo thành 1 đọan văn có tính liên kết
chặt chẽ ?
? Các câu văn có tính liên kết chưa ?
vì sao ?
-> gợi ý : xét về hình thức, nội dung ?
-> gợi ý :đoạn văn đề cập tới mấy nhân
vật? Dựa vào những câu từ có sẵn sắp
xếp
GV nêu yêu cầu -> gợi ý
III Luyện tập
Bài 1(18) HS đọc yêu cầu Gợi ý : thứ tự sắp xếp : Câu 1- 4- 2- 5- 3 Bài 2 (19) HS đọc đoạn văn -> về hình thức các câu văn có vẻ l.k nhưng thực chất không l.kết vì chúng không nói về cùng 1 nội dung, không có
1 dây tư tưởng nào nối liền ý của các câu Bài 3 (19) HS đọc yêu cầu
-> điền lần lượt : bà, bà, cháu, bà, bà, cháu, thế là
Bài 4 (19)
Đoạn văn không chỉ có 2 câu, câu thứ 3 tiếp theo đã nối kết 2 câu trên thành 1 thể thống nhất
D hướng dẫn về nhà: ( 4 phút)
- HSY: Học thuộc ghi nhớ, làm BT 5, hoàn chỉnh các bài tập
- Viết 1 đoạn văn nói về ngày khai trường, chỉ rõ sự lk sử dụng
- Chuẩn bị bài "Cuộc chia tay của những con búp bê" :
? Đọc, tìm bố cục VB ? ý chính của mỗi phần là gì ?
Tuần 2 : Ngày soạn: 26/8/2010 Ngày dạy:30.8.2010