Bàn về vai trò của nhà trường trong việc gd thế hệ trẻ C.Kểû về tâm trạng của chú bé trong ngày đầu tiên đến trường D.Tái hiện những tâm tư t/ccủa người mẹ trong đêm trước ngày khai trườ[r]
Trang 1HỌC KỲ I TUẦN I
Ngày soạn : 15/8/2009
Ngày dạy ; 17/8/2009
Tiết1:
Văn bản CỔNG TRƯỜNG MỞ RA
Lý Lan
I Mục tiêu bài học
Giúp học sinh
1 Kiến thức
- Cảm nhận và hiểu được những tình cảm thiêng liêng, đẹp đẽ của cha mẹ đối với con cái
- Thấy được ý nghĩa lớn lao của nhà trường đối với cuộc đời mỗi con
người
2 Kỹ năng: Tìm hiểu giá trị văn bản nhật dụng, kỹ năng đọc, cảm thụ văn
chương
3 Thái độ tình cảm: Có thái độ, có ý thức đúng đắn, yêu thương cha, mẹ
hơn
II/ Chuẩn bị
- Giáo viên: SGK; SGV; soạn giáo án
- Học sinh: Đọc và soạn trước bài
III/ Tiến trình lên lớp
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
? Thế nào là văn bản nhật dụng?
? Ở lớp 6 em đã học những bài văn nào về văn bản nhật dụng?
3 Bài mới
Hoạt động 1
Hướng dẫn cách đọc
Nhận xét – điều chỉnh
? Qua phần vừa đọc em
thấy có từ ngữ nào khó
hiểu hoặc không hiểu?
? Từ văn bản đã đọc, cho
biết bài văn viết về ai?
Về cài gì? Việc gì?
Học sinh đọc
- HS thống kê những từ ngữ khó hiểu, tìm hiểu trong phần chú thích
- Viết về tâm trạng nôn nao, hồi hộp pha chút lo
I Đọc, tìm hiểu chú thích
1 Đọc
2 Chú thích
3 Đại ý: Bài văn viết về tâm trạng của người mẹ trong một đêm không ngủ
Trang 2Hoạt động 2
GV tóm tắt ngắn gọn lại
văn bản
? Tìm những chi tiết nói
lên tâm trạng của người
mẹ trước ngày khai trường
đầu tiên của con?
? Tâm trạng của người con
trong đêm trước ngày khai
trường như thế nào? Tìm
những từ ngữ nói lên điều
đó?
? Tâm trạng của người mẹ,
người con có gì khác
nhau?
? Theo em tại sao người
mẹ lại không ngủ được?
? Tìm những chi tiết chứng
tỏ ngày khai trường đã để
lại dấu ấn thật sâu đậm
trong tâm hồn người mẹ?
? Trong bài văn có phải
người mẹ đang nói với
con không, vậy mẹ nói
với ai?
? Vậy theo em người mẹ
lắng trong một đêm không ngủ trước ngày khai trường lần đầu tiên của con
- “Mẹ không ngủ được”;
“mẹ không tập trung được vào việc nào cả … ngủ sớm”; “trằn trọc”; “mẹ không lo … ngủ được …”
- Giấc ngủ đến với con … mút kẹo”; “trong lòng con
… cho kịp giờ”; “giúp mẹ”;
“dọn dẹp đồ chơi”
- Mẹ thao thức không ngủ, suy nghĩ triền miên/ con thanh thản nhẹ nhàng
- Vì:
+ Hồi hộp vì con mình bắt đầu được đi học
+Nôn nao nghĩ về ngày khai trường năm xưa của mình
+ Lo lắng cho việc học của con sau này …
+ “Ngày mẹ còn nhỏ … bạn mới”; “Mẹ còn nhớ … mà mẹ vừa bước vào”
Mẹ nhớ lại sự nôn nao, hồi hộp khi được bà ngoại đưa đến trường
- Người mẹ không trực
tiếp nói với con hoặc với ai
- Người mẹ nhìn con ngủ, như tâm sự với con, nhưng thực ra là đang nói với chính mình, đang tự ôn lại kỷ niệm của riêng mình
trước ngày khai trường đầu tiên của con
II Đọc hiểu văn bản.
1 Tâm trạng của người mẹ
- Mẹ hồi hộp, thao thức,
lo lắng
- Mẹ lo lắng cho việc học của con sau này
- Mẹ nhớ lại kỷ niệm sâu đậm
Trang 3đang tâm sự với ai? Nếu
không hãy giải thích?
? Để cho mẹ tự nói với
chính mình có tác dụng gì
cho bài văn?
? Qua việc làm, tâm trạng
trong đêm không ngủ được
của người mẹ, em hãy cho
biết đây là người mẹ như
thế nào?
GV diễn giảng, mở rộng
liên hệ với thực tế
? Câu văn nào trong bài
nói lên tầm quan trọng
của nhà trường đối với thế
hệ trẻ?
? Nhà trường có vai trò và
vị trí như thế nào đối với
cuộc đời mỗi con người?
? Em hiểu thế giới kỳ diệu
trong câu nói của người
mẹ như thế nào?
GV chốt lại nội dung …
Hãy kể tên những vb em
biết có nội dung nói về sự
quan tâm của mọi người
đến thế hệ trẻ
- Làm nổi bật tâm trạng, khắc họa được tâm tư, tình cảm, những điều sâu thẳm khó nói bằng những lời trực tiếp …
- Yêu thương, lo lắng hết lòng vì con
- “Ai cũng biết rằng mỗi … hàng dặm sau này”
- Giúp cho con người có thêm tri thức, tình cảm, tư tưởng, đạo lý, tình bạn …
- Kho tàng tri thức, những điều kỳ diệu … tình cảm, đạo lý …
HS đọc ghi nhớ
HS thảo luận
hs trả lời
Tấm lòng thương yêu, tình cảm sâu nặng của người mẹ đối với con
3 Tầm quan trọng của nhà trường đối với thế hệ trẻ
Bài tập trắc nghiệm :
1 :Vb Cổng trường mở ra viết về nội dung gì ?
A Miêu tả quang cảnh ngày khai trường
B Bàn về vai trò của nhà trường trong việc gd thế hệ trẻ
C.Kểû về tâm trạng của chú bé trong ngày đầu tiên đến trường
D.Tái hiện những tâm tư t/ccủa người mẹ trong đêm trước ngày khai trường
vào lớp 1 của con
2 :Đêm trước ngày khai trường tâm trạng của người con như thế nào ?
Trang 4A Phấp phỏng lo lắng B.Thao thức đợi chờ
C.Vô tư thanh thản D.Căng thẳng hồi hộp
3.Hãy nhớ lại và viết thành đoạn văn về một kỉ niệm đáng nhớ nhất trong ngày khai trường đầu tiên của mình
4 Củng cố, dặn dò
- Về nhà đọc, tóm tắt lại văn bản
- Học kỹ bài, thuộc phần ghi nhớ, soạn trước bài “Mẹ tôi”
Ngày soạn :16/8/2009
Ngày dạy 18/ 8/2009
Tiết 2:
Văn bản MẸ TÔI
Ét-môn-đôđơ A-mi-xi
I/ Mơc tiªu :
Giúp học sinh nắm được
1 Kiến thức
- Tình yêu thương kính trọng cha mẹ là tình cảm tiêng liêng hơn cả
- Tình cảm thiêng cao cả của cha mẹ đối với con cái
2 Kỹ năng: Rèn luyện kỹ năng đọc, tìm hiểu văn bản nhật dụng
3 Thái độ tình cảm: HS có thái độ tình cảm đúng đắn, kính trọng và yêu thương cha mẹ mình, biết nhận ra lỗi lầm và tự sửa chữa
II/ Chuẩn bị
- Giáo viên: SGK; SGV; soạn giáo sán
- Học sinh: Học bài cũ; soạn trước bài mới
III/ Tiến trình lên lớp
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
* Tg của văn bản : Cổng trường mở ra :
A Thạch Lam B Lí Lan C KHánh Hoài D Tô Hoài
? Tâm trạng của người mẹ trong đêm trước ngày khai trường?
? Vai trò của nhà trường đối với thế hệ trẻ?
3 Bài mới
Hoạt động 1
? Theo em cần đọc văn
bản này bằng giọng điệu
như thế nào?
- Buồn, chậm rãi
2 học sinh đọc
I §äc – chĩ thÝch
1 Đọc
2 Chú thích
Trang 5? Từ Hán Việt nào xuất
hiện trong phần chú thích?
Cho HS đọc chú thích
Hoạt động 2
? Tại sao nội dung văn
bản là một bức thư người
bố gửi cho con nhưng lại
lấy nhan đề là “Mẹ tôi”?
GV diễn giảng
? Qua bức thư em thấy
người bố có thái độ gì với
En-ri-cô?
? Tìm những từ ngữ thể
hiện bố của En-ri-cô buồn
và tức giận?
? Qua lời lẽ mà người bố
viết trong thư em cho biết
đây là một người bố như
thế nào? Nêu nhận xét?
? Qua bức thư em có nhận
xét gì về mẹ của En-ri-cô?
? Tâm trạng của En-ri-cô
khi đọc bức thư?
? Theo em điều gì khiến
cho En-ri-cô xúc
động?Hãy lựa chọn?
? Tại sao người bố không
trực tiếp nói với con mà
lại phải viết thư?
- “trưởng thành; vong ân; bội nghĩa”
HS đọc
- Nhan đề của văn bản là
do chính tác giả đạt cho
đoạn trích Trong truyện tuy người mẹ không xuất hiện trực tiếp nhưng các nhân vật và chi tiết đều hướng về người mẹ hiện lên hình tượng người mẹ
- Buồn, tức giận, cương quyết nghiêm khắc …
- “Sự hỗn láo của con … vậy”; “thôi trong … con được”
- Có tính cách cương quyết nghiêm khắc đối với con, rất tôn trọng vợ mình và cũng rất thương yêu con
- Người mẹ đã chịu nhiều gian khổ hi sinh, giành những tốt đẹp cho con mình Phẩm chất cao đẹp của người mẹ
- Rất xúc động
HS thảo luận và chọn câu trả lời đúng nhất
Có thể chọn a, b, c
- Tình cảm sâu nặng
II Đọc hiểu văn bản
1 Nhan đề văn bản
2 Thái độ của người bố đối với En-ri-cô
nghiêm khắc, cương quyết và rất thương yêu con
3 Mẹ của En-ri-cô
Có phẩm chất tốt đẹp hết lòng vì con
4 Nhân vật En-ri-cô
En-ri-cô vô cùng xúc dộng khi đọc thư bố
Trang 6Đây là bài học về cách
ứng xử trong gia đình, ở
trường và ngoài xã hội
Hoạt động 3
Cho HS đọc và chọn đoạn
có nội dung thể hiện vai
trò của người mẹ là vô
cùng lớn lao
Hướng dẫn học sinh đọc
Gọi 2 hS đọc bài đọc
thêm
GV đặt câu hỏi
GV điều chỉnh
Rút ra kết luận
thường tế nhị và kín đáo, có khi không nói trực tiếp được giữ sự kín đáo, tế
nhị, không mất lòng tự trọng
HS đọc ghi nhớ
- “Con hãy nhớ rằng … chà đạp lên tình yêu thương đó”
HS tự làm
2 HS đọc
HS thảo luận Trả lời câu hỏi
5 Ghi nhớ: SGK tr.12
III Luyện tập
1 Bài tập 1:
2 Bài tập 2
Đọc thêm
Bài tập trắc nghiệm :
1 Cha của EN –ri –cô là người như thế nào
A.Rất yêu thương và chiều con
B Luôn nghiêm khắc và không tha thứ ù cho lỗi lầm của con
C Yêu thương nghiêm khắc và tế nhị trong việc giáo dục con
D.Luôn luôn thay mẹ EN ri cô giải quyết mọi vấn đề trong gđ
2.Tai sao người cha của en ri cô lại viết thư cho con khi con mình phạm lỗi
A/ Vì ở xa con nên phải viết thư
B Vì giận con quá không muốn nhìn mặt con nênâ không nói trực tiếp
C Vì sợ nói trược tiếp sẽ xúc phạm đến con
D Vì qua bức thư người cha sẽ nói được đầy đủ sâu sắc hơn và người con sẽ cảm hiểu được điều cha nói thấm thia hơn
4 Củng cố, dặn dò
- Đọc lại văn bản
- Học kỹ bài, thuộc phần ghi nhớ
- Soạn trước bài: Từ ghép
Trang 7Ngaứy soaùn : 16/ 8/2009
Ngaứy daùy : 28/ 8 /2009
Tieỏt 3: Tieỏng vieọt Tệỉ GHEÙP
I/ Muùc tieõu baứi hoùc
Giuựp hoùc sinh
1 Kieỏn thửực
- Naộm ủửụùc caỏu taùo cuỷa hai loaùi tửứ gheựp: Tửứ gheựp chớnh phuù vaứ tửứ gheựp ủaỳng laọp
- Hieồu ủửụùc yự nghúa cuỷa caực loaùi tửứ gheựp
2 Kyừ naờng: Reứn luyeọn kyừ naờng sửỷ duùng tửứ, ủaởt caõu
3 Thaựi ủoọ tỡnh caỷm: Duứng tửứ ủuựng nghúa, traõn troùng tửứ Tieỏng Vieọt
II/ Chuaồn bũ
- Giaựo vieõn: SGK; SGV; Soaùn giaựo aựn; baỷng phuù
- Hoùc sinh: Soaùn trửụực baứi mụựi
III/ Tieỏn trỡnh leõn lụựp
1 OÅn ủũnh lụựp
2 Kieồm tra baứi cuừ
? Tửứ laứ gỡ? Tửứ ủửụùc phaõn laứm maỏy loaùi, keồ teõn?
3 Baứi mụựi
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung
Hoaùt ủoọng 1
Cho HS ủoùc caõu hoỷi vaứ vớ
duù
GV treo baỷng phuù coự tửứ
gheựp “baứ ngoaùi, thụm
phửực”
? Trong 2 tửứ gheựp treõn
tieỏng naứo laứ tieỏng chớnh,
tieỏng naứo laứ tieỏng phuù boồ
sung tieỏng chớnh veà yự
nghúa?
? Nhaọn xeựt veà traọt tửù cuỷa
caực tieỏng trong vớ duù?
HS ủoùc vớ duù ghi tửứ
Hoùc sinh ủoùc
- “Baứ ngoaùi”; “baứ” tieỏng chớnh, “ngoaùi” tieỏng phuù boồ sung yự nghúa cho tieỏng chớnh
“thụm phửực”: “thụm” laứ tieỏng chớnh, “phửực” laứ tieỏng phuù
- Tieỏng chớnh ủửựng trửụực tieỏng phuù
I Các loại từ ghép
1 Vớ duù1
- Baứ ngoaùi
- Thụm phửực
ẹoự laứ tửứ gheựp chớnh phuù
2 Vớ duù 2
Trang 8ghép “quần áo; trầm
bổng” lên bảng
? Trong 2 từ ghép trên có
phân ra tiếng chính, tiếng
phụ không?
? Vậy có mấy loại từ
ghép? Kể tên?
Giáo viên kết luận
Hoạt động 2
? So sánh nghĩa của từ
“bà ngoại” với nghĩa của
từ “bà”? Hãy giải nghĩa?
? So sánh nghĩa của từ
“thơm phức” với nghĩa
của tư “thơm”, giải
nghĩa?
? So sánh nghĩa của từ
“quần áo” với nghĩa của
mỗi tiếng “quần; áo”?
? So sánh nghĩa của từ
“trầm bổng” với nghĩa
của mỗi tiếng “trầm,
bổng”?
Hoạt động 3
Gọi HS lên bảng
? Tại sao có thể nói “một
cuốn sách, một cuốn vở”
- Không phân tiếng chính, tiếng phụ
HS đọc ghi nhớ
- Bà: người đàn bà sinh
ra mẹ hoặc cha
- Bà ngoại: người đàn bà sinh ra mẹ
- Thơm: mùi hương của hoa dễ chịu, làm cho thích ngủ
- Thơm phức: có mùi thơm bốc lên mạnh, hấp dẫn, nghĩa của từ “thơm phức” hẹp hơn nghĩa của từ “thơm
- Quần áo: quần và áo nói chung
- Quần; áo: chỉ riêng quần, áo
- “Trầm bổng” có nghĩa
khái quát hơn các tiếng
“trầm”; “bổng”
học sinh đọc ghi nhớ
- Vì sách và vở là những
DT chỉ sự vật tồn tại dưới dạng cá thể có thể đếm được, con sách vở là từ ghép đẳng lập có ý nghĩa
tổng hợp chỉ cung cả 2 loại nên không thể nói
“một cuốn sách vở”
- Quần áo;
- Trầm bổng;
Bình đẳng nhau về mặt ngữ pháp đó là từ ghép đẳng lập
3 Ghi nhớ 1: SGK tr.14
II Nghĩa của từ ghép.
1 Từ ghép chính phụ có tính chất phân nghĩa Nghĩa của từ ghép chính phụ hẹp hơn nghĩa của tiếng chính
2 Từ ghép đẳng lập có tính chất hợp nghĩa Nghĩa của từ ghéo đẳng lập khái quát hơn nghĩa của các tiếng tạo nên nó
3 Ghi nhớ: SGK tr.1
III Luyện tập
1 Xếp 2 loại từ ghép vào bảng phân loại -
Từ ghép chính phụ: suy nghĩ, lâu đời, nhà máy, xanh ngắt, cười nụ, cây cỏ
- Từ ghép đẳng lập: ẩm
Trang 9mà không thể nói “một
cuốn sách vở” ? ướt, đầu đuôi, chài lưới.ại
Bài tập trắc nghiệm :Từ ghép chính phụ là từ như thế nào ?
A Từ có hai tiếng có nghĩa
B Từ được tạo ra từ một tiếng có nghĩa
C Từ có các tiếng bình đẳng về mặt ngữ pháp
D Từ ghép có tiếng chính và tiếng phụ bổ sung nghĩa cho tiếng chính
4 Củng cố, dặn dò
- Nêu nghĩa của từ ghép chính phụ và nghiã của từ ghép dẳng lập?
- Xem kỹ lại các ví dụ, học thuộc các ghi nhớ, làm các bài tập còn lại
- Chuẩn bị trước bài: Liêm kết trong văn bản
Ngày soạn : 12/ 8/2009
Ngày dạy : 8/2009
Tiết 4: Tập làm văn LIÊN KẾT TRONG VĂN BẢN
I/ Mục tiêu bài học
Giúp học sinh
1: Kiến thức - Muốn đạt được mục đích giao tiếp thì văn bản phải có tính liên kết Sự liên kết ấy cần được thể hiện trên cả hai mặt: hình thức ngôn ngữ và nội dung, ý nghĩa
2: Kĩ năng : - Cần vận dụng những kiến thức đã học để bước đầu xây dựng được những văn bản có tính liên kết
II/ Chuẩn bị
III/ Tiến trình lên lớp
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
Nối cột A với cột B để tạo thành từ ghép chính phụ hợp nghĩa
3 Bài mới
Hoạt động 1
Học sinh đọc ví dụ a
I Liên kết và phương tiện liên kết trong văn bản.
1 Tính liên kết của văn bản
Trang 10? Nếu bố En-ri-cô chỉ
viết như vậy thì En-ri-cô
có thể hiểu điều bố
muốn nói chưa?
? VB sẽ không thể hiểu
rõ khi các câu văn sai
ngữ pháp Trường hợp
này có phải như thế hay
không?
? VB sẽ không hiểu rõ
khi nội dung, ý nghĩa của
các câu văn không thật
chính xác, rõ ràng
Trường hợp này có phải
như thế hay không?
? Vậy muốn cho đoạn
văn có thể hiểu được
phải có tính chất gì?
Hoạt động 2
? Đọc lại ví dụ 1 (a)
Thiếu ý gì mà nó trở nên
khó hiểu?
? Em hãy sửa lại?
? Chỉ ra sự thiếu liên kết
của đoạn văn và sửa lại?
Cho học sinh sửa lại
? Một VB có tính liên kết
trước hết phải có điều
kiện gì? Phải sử dụng các
phương tiện gì?
Hoạt động 3
? Sắp xếp các câu văn
- Không thể hiểu rõ được điều bố muốn nói
Học sinh đọc
- Các câu văn trên không sai ngữ pháp
- Không
- Phải có tính liên kết
- Thiếu sự nối liền, gắn kết
Học sinh sửa lại
- Đoạn văn thiếu một số chữ “còn bây giờ” và chép nhầm chữ “con”
thành “đứa trẻ” làm cho đoạn văn rời rạc
- VB cần phải có sự liên kết về phương diện hình thức ngôn ngữ
- Thứ tự các câu văn:
Vd a:
Không hiểu rõ được
Vd b: Chỉ có các câu văn rõ ràng đúng ngữ pháp vẫn chưa đảm bảo sẽ làm nên văn bản
Vd c: Một văn bản muốn hiểu được, muốn thật sự trở nên văn bản thì không thể nào không liên kết
2 Phương tiện liên kết trong văn bản
VDa: Đoạn văn trên thiếu sự nối liền gắn kết
VDb: Đoạn văn còn thiếu và chép sai một số chữ
VDc: VB cần phải có sự liên kết về phương diện hình thức ngôn ngữ
* Ghi nhớ: SGK tr 18
II Luyện tập
Bài tập 1:
Trang 11theo một thứ tự hợp lý để
tạo thành một đoạn văn
có tính liên kết chặt chẽ?
? Các câu văn đã có tính
liên kết chưa? Vì sao?
(1) (4) (2) (5) (3)
Học sinh đọc
- Chưa có tiùnh liên kết:
Vì chúng không nói về cùng một nội dung
Bài tập 2:
4 Củng cố, dặn dò
- Đọc lại mục ghi nhớ và học thuộc
- Xem lại các ví dụ trong bài, làm các bài tập còn lại
- Soạn trước bài: Cuộc chia tay của những con búp bê
TUẦN 2
Ngày soạn :17/8/2009
Ngày dạy : 21/8/2009
Tiết 5 – 6:
Văn bản CUỘC CHIA TAY CỦA NHỮNG CON BÚP BÊ
Khánh Hoài
I/ Mục tiêu bài học
Giúp học sinh
1 Kiến thức
- Nắm được những tình cảm chân thành, sâu nặng của hai anh em
- Cảm nhận được nỗi đau đớn, xót xa của những bạn nhỏ chẳng may rơi vào hoàn cảnh gia đình bất hạnh
- Biết thông cảm và chia sẻ với những người bạn bất hạnh
2 Kỹ năng: Rèn luyện kỹ năng đọc, thấy được cái hay của truyện ở cách kể chân thật và cảm động
3 Thái độ tình cảm: học sinh biết chia sẻ, cảm thông, thương yêu gần gũi với những bạn có nỗi bất hạnh trong cuộc sống
II/ Chuẩn bị
III/ Tiến trình lên lớp
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
? Nêu thái độ của bố En-ri-cô đối với En-ri-cô? Vì sao người bố có thái độ đó?
? Em cảm nhận gì về tấm lòng của người mẹ qua văn bản “Mẹ tôi”?
3 Bài mới