Sáng kiến kinh nghiệm: Quản lý hoạt động dạy và học

Thực trạng về công tác quản lý hoạt động dạy và học ở trường cho thÊy: Công tác quản lý của nhà trường đã có nhiều cố gắng thực hiện tốt từ khâu xây dựng các loại kế hoạch dạy học, đến v[r]

Phần thứ nhất: mở đầu

1 Tớnh cấp thiết của đề tài.

1.1 Cơ sở lý luận:

Vấn đề nâng cao chất lượng quản lý hoạt động dạy và học là một vấn

đề được tất cả cỏc nhà quản lý trong nhà trường đều suy nghĩ, trăn trở, nó có

ý nghĩa vô cùng quan trọng trong việc nâng cao chất lượng dạy và học của mỗi nhà trường Tuy trăn trở và tỡm tũi hướng đi cho việc nõng cao chất lượng nhưng chưa có sự nghiên cứu kỹ lưỡng vấn đề quản lý hoạt động dạy

và học của trường tiểu học Tả Van

1.2 Cơ sở thực tiễn:

Cùng với sự xuất hiện hoạt động dạy và học là hoạt động quản lý hoạt

động dạy và học - đa số các nhà quản lý giáo dục (Hiệu trưởng, Hiệu phó) hiểu tương đối rõ nhiệm vụ của mình và thực hiện chúng tương đối tích cực - nhiệt tình, đầy đủ và cũng mang lại hiệu qủa nhất định Song nhiều khi nó cũng mang cả cách "quản lý kinh nghiệm", "quản lý theo tình cảm", "quản

lý theo kiểu cá nhân", chưa theo những khoa học cụ thể

Mặt khác, chất lượng giáo dục - dạy học hiện nay chưa đáp ứng kịp theo yêu cầu phát triển của nền kinh tế - xã hội, nhất là giỏo dục vựng cao, yêu cầu nâng cao chất lượng giáo dục đang là một yêu cầu bức thiết, ngành giáo dục nói chung đã có nhiều giải pháp, trong đó giải pháp "Nâng cao chất lượng - hiệu quả quản lý" là giải pháp quan trọng

Bản thân tôi cũng là một thành viên trong Ban giám hiệu trường tiểu học Tả Van tôi đã được trang bị một số kiến thức về quản lý, song kinh nghiệm quản lý chưa nhiều vỡ vậy quá trình áp dụng còn nhiều vướng mắc, chất lượng quản lý hoạt động dạy và học tuy đã đạt về nhiều mặt, song cũng còn có những hạn chế nhất định

Với tất cả những lý do nêu trên, tôi quyết định nghiên cứu đề tài "Giải pháp quản lý- nâng cao chất lượng hoạt động dạy và học” của trường tiểu học Tả Van

2 Mục đích nghiên cứu:

Xác định được những nguyên nhân dẫn đến chất lượng quản lý hoạt

động dạy và học, từ đó phát hiện tìm ra những biện pháp hữu hiệu khắc phục tình trạng này

3 Nhiệm vụ nghiên cứu:

3.1 Nghiên cứu về lý luận quản lý hoạt động dạy và học trường tiểu

học Tả Van huyện Sa Pa

3.2 Đánh giá được thực trạng chất lượng - quản lý hoạt động dạy và

học của trường tiểu học Tả Van huyện Sa Pa

3.3 Đề xuất được các giải pháp quản lý để nâng cao chất lượng hoạt

động dạy và học

4 Đối tượng nghiên cứu :

4.1 Đối tượng: Giải pháp Quản lý nâng cao chất lượng hoạt động dạy

và học trường tiểu học Tả Van huyện Sa Pa tỉnh Lào Cai

4.2 Đối tượng khảo sát: Cán bộ quản lý, giáo viên trường tiểu học Tả

Van huyện Sa Pa Sở dĩ chọn cán bộ quản lý, giáo viên làm đối tượng khảo sát là vì đây là đối tượng trực tiếp quản lý( Hiệu trưởng, phú hiệu trưởng) cũng như chịu sự quản lý ( giáo viên ) hoạt động dạy học ở nhà trường

5 Giới hạn- Phạm vi nghiên cứu:

Đề tài này chỉ tiến hành trong phạm vi trường tiểu học Tả Van huyện

Sa Pa tỉnh Lào Cai

6 Phương pháp nghiên cứu:

6.1 Nghiên cứu và tham khảo tài liệu về quản lý hoạt động dạy và học 6.2 Thu thập thông tin và xử lý thông tin

6.3 Phân tích, tổng hợp.

6.4 Đối chiếu, so sánh.

Phần thứ hai : nội dung

Trường tiểu học Tả Van là một trường cú bề dầy về thành tớch học tập,

đó nhiều năm nhà trường đạt danh hiệu trường tiên tiến Đội ngũ giáo viên nhiệt tình, yên tâm công tác, có tinh thần trách nhiệm cao trong công việc Tập thể giáo viên nhà trường đoàn kết, giúp đỡ lẫn nhau Luôn có tinh thần học hỏi chuyên môn nghiêp vụ để nâng cao chất lượng dạy và học

Các em học sinh của nhà trường thuộc cỏc dõn tộc Mụng, Dao, Dỏy…phần lớn các em học sinh ngoan Hằng năm được duy trì về cả số lượng và chất lượng

1 Thực trạng quản lý hoạt động trường TIểU HọC TẢ VAN

1.1 Về việc xõy dựng kế hoạch quản lý hoạt động dạy học.

a Ưu điểm.

Xây dựng đầy đủ các loại kế hoạch: Từ tổ chuyên môn, đến khối chuyên mụn và nhà trường, từ kế hoạch chi tiết theo tuần tháng đến kế hoạch năm học

Kế hoạch tuyển sinh, kế hoạch mở lớp, thời khoá biểu được xây dựng khoa học và có điều chỉnh tương đối phù hợp

Các loại kế hoạch được xây dựng đều dựa trên đặc điểm thực tiễn và khoa học nên đều mang tính khả thi tương đối cao

Các kế hoạch trên đều được phổ biến đến các giáo viên một cách đầy

đủ, kịp thời

b Tồn tại.

Một số phần trong kế hoạch của tổ chuyên môn còn mang tích chất chung chung

1.2 Về tổ chức chỉ đạo việc thực hiện các nội dung cơ bản hoạt

động dạy học.

a Hoàn thiện tổ chức chỉ đạo dạy học.

a.1 Ưu điểm

Trong những năm qua nhà trường làm tốt công tác tổ chức, đánh giá, giao nhiệm vụ đúng người đúng việc

Thực hiện tốt việc phân cấp quản lý từ tổ chuyên môn, đến chỉ đạo chuyên môn (Phó hiệu trưởng) đến nhà trường (Hiệu trưởng) Nên đa số các

vị trí đều hoàn thành tốt nhiệm vụ

- Đội ngũ các tổ trưởng chuyên môn, tổ phú chuyờn mụn đều được xây dựng đầy đủ, đảm bảo: có năng lực và nhiệt tình được mọi người đánh giá là có năng lực tốt nhất trong trường

Đánh giá chung: Việc hoàn thiện tổ chức chỉ đạo dạy và học được thực hiện sát và phù hợp với điều kiện hiện tại

a.2 Tồn tại

Nhà trường cú nhiều điểm trường, cú những điểm trường quỏ xa, đội ngũ làm chuyờn mụn phải đứng lớp cho nờn việc quản lý, chỉ đạo chuyờn mụn cũn gặp nhiều khú khăn

b Về việc chỉ đạo xây dựng nền nếp dạy học.

b.1 Ưu điểm:

Tổ chức nghiên cứu, chỉ đạo thực hiện các văn bản pháp quy, quy chế của nhà nước và của ngành giáo dục về nền nếp dạy và học đầy đủ chính vì vậy trong những năm qua, đặc biệt là năm học 2010 – 2011 và năm học

2011 – 2012

100% cán bộ giáo viên, công nhân viên thực hiện đúng theo các hướng dẫn của Phòng giáo dục, nội quy, quy định của nhà trường và của ngành, không có giáo viên vi phạm pháp luật Giáo viên xếp loại đạo đức tốt: 100%; 100% học sinh có hạnh kiểm thực hiện đầy đủ

Tổ chức, chỉ đạo thực hiện tương đối tốt các loại kế hoạch về dạy và học Đa số các giáo viên và học sinh thực hiện nghiêm túc theo thời khoá biểu và lịch hoạt động (hoạt động ngoài giờ lên lớp, hoạt động giữa giờ ) của nhà trường

Chỉ đạo tốt việc thực hiện hồ sơ sổ sách chuyên môn: 100% giáo viên

có đủ các loại hồ sơ sổ sách; hồ sơ sổ sách của giáo viên được trình bày trên khổ giấy A4, được trình bày tương đối sạch đẹp Năm học 2010 - 2011: 100% loại hồ sơ của giáo viên được xếp loại từ khá trở lên

Sinh hoạt chuyên môn được tổ chức thường kỳ 2 tuần/1 lần

Khuôn viên nhà trường không ngừng được xây dựng và giữ gìn xanh - sạch - đẹp, xây dựng kiên cố với sân bê tông, bồn hoa cây cảnh đầy đủ

Thường xuyên tổ chức kiểm tra đánh giá thực hiện nền nếp: đối với học sinh nhà trường thành lập đội cờ đỏ và lớp trực tuần chấm điểm và xếp loại thi đua hàng tuần

Đối với giáo viên, có phân công người chấm công, tổ trưởng và BGH cùng theo dõi và tổng hợp đánh giá

b.2 Tồn tại.

Một số ít giáo viên chưa thường xuyên cập nhật thông tin nhất là việc vận dụng CNTT vào dạy học còn hạn chế phần đa ở các giáo viên mới ra trường

Khuôn viên nhà trường còn thiếu nhiều hạng mục theo đúng yêu cầu của trường chuẩn Quốc gia

Đánh giá chung:

Việc chỉ đạo xây dựng nền nếp dạy học của nhà trường có nhiều tiến

bộ qua các năm, cụ thể cách chỉ đạo quản lý nền nếp dạy và học đã thực sự được chỳ trọng Nền nếp của nhà trường đã thực sự đi vào kỷ cương

c Về việc chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy học.

c.1 Ưu điểm:

Phó hiệu trưởng nhà trường giao cho các tổ trưởng chuyên môn trực tiếp phụ trách và chỉ đạo việc đổi mới phương pháp dạy học của khối mình.Các tổ chuyên môn chỉ đạo tổ mình: mỗi học kỳ phải tổ chức sinh hoạt chuyên đề - các chuyên đề phải tập trung vào việc giải quyết các khó khăn trong việc dạy và học, đồng thời các chuyên đề cũng cần tập trung tìm ra những phương pháp hay phù hợp ( phương phỏp chủ đạo là vận dụng phương phỏp CCM ) Với mỗi loại bài (ôn tập, luyện tập, lý thuyết ) tiến hành dạy minh hoạ, rút kinh nghiệm và đưa ra phương hướng chung để từng

tổ thực hiện

Ngoài chuyên đề của tổ chuyên môn còn thực hiện chuyên đề cụm trường Giao cho mỗi tổ chuyên môn thực hiện một giờ dạy vận dụng CNTT vào dạy học

Dự giờ và rút kinh nghiệm ở tổ, thống nhất chung toàn trường

Tổ chức việc dự giờ, thăm lớp rút kinh nghiệm, trao đổi giúp đỡ lẫn nhau thường xuyên

Cuối học kỳ, cuối năm học đều tổ chức đánh giá khen thưởng cho những cá nhân có thành tích tốt, tích cực đổi mới phương pháp dạy học

c.2 Tồn tại

Một số giáo viên còn chậm đổi mới phương pháp dạy học, chưa coi trọng đến việc tự đổi mới phương pháp dạy học

Đánh giá chung: Việc đổi mới phương pháp dạy học trong nhà trường

được diễn ra mạnh mẽ và có những kết quả tương đối tốt

d Tổ chức phong trào "Thi đua dạy tốt học tốt"

d.1 Ưu điểm: Phong trào thi đua dạy tốt học tốt được nhà trường phát

động theo từng tháng và xuyên suốt trong cả năm học, theo chủ điểm của từng tháng, ví dụ: "Thi đua dạy tốt học tốt chào mừng ngày nhà giáo Việt Nam 20-11"; "Thi đua dạy tốt học tốt chào mừng ngày thành lập quân đội nhân dân Việt Nam 22-12" v.v

Tổ chức tốt hội thi giáo viên dạy giỏi hàng năm, năm học 2010 –

2011 tham gia: cấp trường 36 đồng chớ, cấp huyện 18, cấp tỉnh 01 đồng chớ Chỉ đạo tốt các tổ chuyên môn đạt các danh hiệu thi đua, năm học 2010 -

2011 nhà trường đạt trường tiên tiến xuất xắc

Tổ chức tốt việc thi đua xây dựng tập thể học sinh tiên tiến, xuất sắc, năm học 2010- 20011 có 15/27 tập thể học sinh đạt tập thể học sinh tiên tiến; 5 tập thể học sinh đạt tiên tiến xuất sắc

Tổ chức và tham gia tốt các cuộc thi và giao lưu “ thi học sinh giỏi lớp 5 dành cho học sinh dõn tộc thiểu số” cấp trường, cấp huyện, cấp tỉnh; “ giao lưu tiếng Việt cho học sinh dõn tộc thiểu số” cấp trường, cấp huyện, cấp "Thi viết chữ đẹp" trong giáo viên và học sinh, "Thi làm và sử dụng đồ dựng dạy học” cấp trường, cấp huyện, “giao lưu năng khiếu nghệ thuật”,

d.2 Tồn tại:

Số học sinh tham gia thi học sinh giỏi của khối lớp 5 còn ít

Đánh giá chung: việc tổ chức phong trào thi đua dạy tốt học tốt đã có nhiều kết quả trong năm học 2010-2011 và học kỡ I năm học 2011 - 2012

1.3 Tổ chức kiểm tra đánh giá kết quả dạy học

a Ưu điểm

Tổ chức tốt việc kiểm tra định kỳ theo kế hoạch, kết quả học sinh

được đánh giá khách quan trung thực, theo đúng chuẩn kiến thức kỹ năng và các quy chế đánh giá xếp loại do bộ giáo dục và đào tạo quy định

Nhà trường có kế hoạch cụ thể cho việc kiểm tra đánh giá Trước khi

đánh giá xếp loại giáo viên, học sinh học đều được học tập quy chế cẩn thận

Đối với giáo viên thường xuyên sử dụng hình thức kiểm tra đột xuất nên có tác dụng tích cực đối với chất lượng dạy học

Dựa trên đánh giá xếp loại, nhà trường hàng kỳ, hàng năm học đều tiến hành rút kinh nghiệm và đưa ra phương pháp, phương hướng phù hợp

b Tồn tại

Việc đánh giá xếp loại giáo viên nhiều khi còn nể nang

Đánh giá chung:

Việc tổ chức kiểm tra đánh giá kết quả dạy và học của nhà trường có nhiều kết quả tương đối tốt qua các năm học

2 Kết quả khảo sát (Thời điểm thỏng 11 năm 2010)

Tổng số giỏo viờn được khảo sỏt : 20 người

Kết quả cụ thể như sau: Tốt: 04

Khỏ: 07

TB: 04

CĐYC: 03

Dựa vào kết quả khảo sỏt trên, ta có những nhận xét về quản lý hoạt

động dạy học và chất lượng dạy học như sau:

2.1 Về vấn đề kế hoạch của nhà trường

Đã xây dựng đầy đủ có tính khoa học, tính khả thi cao.Có tác dụng nâng cao chất lượng dạy và học trong nhà trường

2.2 Kết quả của việc tổ chức chỉ đạo việc thực hiện các nội dung cơ

bản của hoạt động dạy học.

Chất lượng và phương pháp dạy học của giáo viên đạt kết quả TB khỏ, việc tổ chức chuyên đề cũng như việc thực hiện nền nếp dạy học thực sự hiệu quả nhưng chưa đỏp ứng được yờu cầu của thực tiễn

Phong trào thi đua dạy tốt học tốt đạt được kết quả và để lai ấn tượng trong giáo viên, học sinh của nhà trường

2.3 Về vấn đề đánh giá

Tổ chức đánh giá ở mức khá tốt

Tóm lại, việc quản lý hoạt động dạy học của nhà trường mới ở mức khá tốt

3 Bình luận về thực trạng quản lý hoạt động dạy và học trường TIỂU HỌC TẢ VAN

Thực trạng về công tác quản lý hoạt động dạy và học ở trường cho thấy:

Công tác quản lý của nhà trường đã có nhiều cố gắng thực hiện tốt từ khâu xây dựng các loại kế hoạch dạy học, đến việc hoàn thiện tổ chức chỉ

đạo hoạt động dạy học, rồi đến việc chỉ đạo xây dựng nền nếp, chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy học, tổ chức phong trào thi đua dạy tốt, học tốt, thực hiện công tác kiểm tra đánh giá giáo viên và học sinh

giảI PHÁP

1 Căn cứ để đưa ra giải pháp

Căn cứ vào những vấn đề lý luận và thực trạng quản lý hoạt động dạy học của trường tiểu học Tả Van

Căn cứ vào yêu cầu, nhiệm vụ chung của ngành giáo dục, của nhà trường trong cuộc vẫn động 2 không "Nói không với tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục, nói không với vi phạm đạo đức nhà giáo và học sinh ngồi nhầm lớp", “xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực”và các cuộc vận động “ Hoc tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” ; “ Mỗi thầy cô giáo là một tấm gương đạo đức, sáng tạo và tự học”….trong năm học

Căn cứ vào yêu cầu của đại bộ phận quần chúng nhân dân, các bậc phụ huynh HS, học sinh và lãnh đạo địa phương về vấn đề chất lượng giáo dục, sự nghiệp GD - ĐT thế hệ trẻ

Căn cứ vào kinh nghiệm công tác quản lý của bản thân

Tôi xin đề ra một số giải pháp quản lý nâng cao chất lượng hoạt động dạy học như sau

2 Giải pháp CỤ THỂ

2.1 Về công tác kế hoạch:

a Nội dung:

Tổ chức tốt việc xây dựng các loại kế hoạch dạy học: từ kế hoạch dài hạn (5 - 10 năm), đến kế hoạch năm học, tháng , tuần ,kế hoạch chuyên

đề.và các kế hoạch khác

b ý nghĩa:

Biện pháp này giúp cho toàn bộ hệ thống hoạt động dạy học của nhà trường được tiến hành theo đúng quỹ đạo

c Cách thực hiện:

BGH nhà trường tổ chức nghiên cứu xem xét số lượng các loại kế hoạch dạy học cần thiết cho năm học là gì?

Tổ chức phân công cho cá nhân hoặc tổ làm các loại kế hoạch, các loại kế hoạch nên thống nhất về các số liệu, chỉ tiêu phấn đấu, đề ra biện pháp cụ thể để thực hiện kế hoạch Tổ chức duyệt từng loại kế hoạch

Công khai kế hoạch của nhà trường từng tháng, từng tuần

Lưu ý: với tất cả cỏc kế hoạch đều để tại văn phũng nhà trường.

2.2 Về cụng tỏc tổ chức

a Nội dung: Xây dựng đội ngũ quản lý có năng lực chuyên môn tốt

từ tổ chuyên môn đến các thành viên Ban giám hiệu nhà trường

b ý nghĩa:

Giải pháp này có ý nghĩa quan trọng đối với việc nâng cao chất lượng quản lý hoạt động dạy học, "Sẽ không thể có chất lượng dạy học tốt với những nhà quản lý tồi"

c Cách thực hiện:

BGH nhà trường phải tham mưu với phòng giáo dục xin đầy đủ biên chế

Dựa trên đội ngũ hiện có tổ chức đánh giá phân loại và lựa chọn tổ trưởng chuyên môn

Xây dựng kế hoạch cho đội ngũ quản lý hoạt động dạy học tham gia bồi dưỡng nâng cao nghiệp vụ quản lý

Tổ chức kiểm tra đánh giá chất lượng quản lý, triển khai nhiệm vụ của đội ngũ làm chuyờn mụn ( tổ trưởng, tổ phú chuyờn mụn ) nếu thành viên nào không đảm đương được nhiệm vụ cần thay thế bằng người khác

2.3 Về việc chỉ đạo xây dựng nền nếp dạy học

a Nội dung:

a.1.Thường xuyên tổ chức cho giáo viên, học sinh học tập, nghiên cứu các văn bản luật, nội quy, quy định của ngành

a.2 Tổ chức xây dựng nội quy nhà trường chặt chẽ, phù hợp; tiến hành theo dõi đánh giá, xử lí thường xuyên "Thực hiện đúng tình thần: Kỷ cương - Tình thương - trách nhiệm"

a.3 Phối kết hợp với các đoàn thể khác cùng tham gia giáo dục học sinh

b ý nghĩa:

b.1 Giải pháp b1 giúp tránh được tình trạng thiếu thông tin, mù thông tin, thực hiện sai các quy định, luật pháp một cách vô tình, giúp cho mọi người tự tin khi thực hiện các nhiệm vụ giáo dục dạy học của mình

B.2 Gải pháp a2: việc xây dựng được nội quy nhà trường chặt chẽ và

tổ chức thực hiện nghiêm chỉnh sẽ góp phần hạn chế và tránh được những vi phạm, xây dựng được nền nếp dạy học của nhà trường ngày càng hoàn thiện

b.3 Giải pháp a3: Giải pháp này nhằm huy động các lực lượng khác ngoài nhà trường, phát huy được sức mạnh tổng hợp để xây dựng nền nếp nhà trường

c Cách thực hiện

c.1 Với giải pháp a1:

BGH cần tổ chức nghiên cứu xem đội ngũ giáo viên đang vương mắc

về những vấn đề gì? Thường vi phạm những vấn đề gì?

Lựa chọn nội dung - phân công người triểu khai- theo dõi tổng kết rút kinh nghiệm

c.2 Với giải pháp a2:

BGH tổ chức nghiên cứu điều lệ nhà trường, nghiên cứu việc thực hiện nền nếp nhà trường những năm qua

Tổ chức tập hợp ý kiến giáo viên và giao nhiệm vụ cho một số người trực tiếp đề ra nội quy và tiến hành phê duyệt

Tổ chức học tập, tuyên truyền nội quy nhà trường đến mọi giáo viên, học sinh và phụ huynh học sinh

Thành lập các tổ theo dõi, giao nhiệm vụ cho tổ và các cá nhân cụ thể

Tổ chức đánh giá, xử lí thường xuyên

c Với giải pháp a3:

BGH xây dựng kế hoạch phối hợp kết hợp với các đoàn thể trong nhà trường

Tăng cường xuyên các biện pháp chỉ đạo giám sát giáo viên chủ nhiệm trong việc ghi sổ liên lạc; thăm hỏi gia đình học sinh, các biện pháp phối kết hợp khác của giáo viên chủ nhiệm

Tổng kết rút kinh nghiệm công tác này vào cuối học kì và cuối năm học

2.4 Về việc chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy học

a Nội dung:

a.1 Các tổ chuyên môn, khối chuyên môn đến nhà trường cần xây dựng kế hoạch cụ thể và tổ chức tốt các đợt bồi dưỡng phương pháp dạy học,

đặc biệt là các chuyên đề đổi mới phương pháp dạy học

a.2 Động viờn, khuyến khớch giỏo viờn bồi dưỡng chuyờn mụn bằng cỏch trao đổi, học hỏi cỏc đồng nghiệp trong và ngoài nhà trường; tự bồi dưỡng chuyờn mụn thụng qua sỏch bỏo và cỏc phương tiện thụng tin đại chỳng Tổ chức phối kết hợp với các lực lượng ngoài nhà trường như giáo