KiÕn thøc: - Được sơ giản về Hồ Xuân Hương - Vẻ đẹp và thân phận chìm nổi của người phụ nữ qua bài thơ bánh trôi nước - Tính chất đa nghĩa của ngôn ngữ và hình tượng trong bài thơ.. - Bư[r]
Trang 1Ngày soạn:
Ngày giảng:
Tiết 25
Văn bản:
Bánh trôi nước
( Hồ Xuân Hương)
A Mục tiêu : Giúp HS nắm
1 Kiến thức:
2 Kĩ năng:
- Nhận biết thể loại của văn bản
- Giúp HS hiểu nỗi sầu chia ly sau phút chia tay, giá trị tố cáo chiến tranh phi nghĩa, niềm khát khao hạnh phúc lứa đôi và giá trị của nghệ thuật ngôn từ trong đoạn trích
- L < đầu hiểu thể thơ song thất lục bát
kiến
B Chuẩn bị
- HS: Đọc kĩ bài thơ, soạn bài
C Phương pháp:
- P.P: Vấn đáp, phân tích giảng bình, thảo luận, tích hợp
- KT: Động não
D Tiến trình giờ dạy
1- ổn định tổ chức (1’)
2- Kiểm tra bài cũ (4’)
Trần Nhân Tông? Nêu cảm nhận của em về nội dung ý nghĩa bài thơ?
- HS đọc thuộc diễn cảm bài thơ
Trang 2- Cảm nhận: Bức tranh cảnh vật làng quê thôn dã trầm lặng mà không đìu thơ
Tông
- Cảm xúc sâu lắng của vị vua – thi sĩ
3- Bài mới
* Trong nền văn học trung đại của dân tộc ta, bên cạnh những nam thi nhân tiêu biểu cho thi đàn dân tộc là những nữ sĩ tài hoa Một trong số đó là
Hoạt động 1
P.P: Vấn đáp, thuyết trình
KT: Động não
?) Nêu những nét lớn về tác giả? Tác phẩm?
- Gọi 2 HS trình bày -> GV chốt
- GV nêu yêu cầu đọc
- Gọi 2 HS đọc bài thơ
- Tìm hiểu một số chú thích
Hoạt động 2
P.P: Đọc diễn cảm, phân tích giảng bình
KT: Động não
?) Bài thơ thuộc thể loại thơ nào? Vì sao?
nghĩa
?) Vậy em hiểu thế nào là tính đa nghĩa trong
thơ?
- Đa nghĩa là một thuộc tính của ngôn ngữ
…
?) Bài thơ có 2 lớp nghĩa, đó là những lớp
nghĩa nào?
I Tìm hiểu chung( 5’)
1.Tác giả:
- Sống ở thế kỷ 18
- $ mệnh danh là bà chúa thơ Nôm
2 Tác phẩm
- Là một trong những bài thơ nổi tiếng của Hồ Xuân
II.Đọc hiểu văn bản (29’)
1 Đọc, tìm hiểu chú thích
2 Kết cấu bố cục:
Luật
- Bài thơ đa nghĩa
3 Phân tích:
3.1 Nghĩa đen (tả thực)
Trang 3?) Với nghĩa thứ nhất (Nghĩa đen - Tả thực)
- Trắng, tròn, làm bằng bột nếp, có nhân bằng
bánh nổi lên
trôi…
?) Với nghĩa thứ 2(Nghĩa bóng) hình ảnh
+ Câu 1: - Hai vế tiểu đối (Trắng - tròn) vẻ
đẹp tạo hoá đáng trân trọng, vẻ đẹp duyên
dáng -> làm nên cái nữ tính đáng yêu của
nâng niu -> Câu thơ ánh lên niềm tự hào
muôn thủa của phái đẹp qua cách sử dụng cặp
quan hệ từ: vừa - vừa
- Thân em: Cách nói quen thuộc trong ca dao
-> đậm đà màu sắc dân gian…
*GV: Câu thơ không chỉ ca ngợi nhan sắc bên
ngoài mà còn trân trọng, tự hào về tâm hồn,
?) Nghệ thuật nổi bật của câu 2, 3 là gì? Tác
dụng?
- Thành ngữ “Bảy nổi ba chìm”=> thân phận
chìm nổi bấp bênh giữa cuộc đời
cảm phục và trân trọng
ảnh ẩn dụ “Tay kẻ nặn” => sự lệ thuộc vào lễ
giáo phong kiến…
?) Phân tích tác dụng kiểu cấu trúc câu ở 2
2 Nghĩa bóng (ẩn dụ)
trong trắng, son sắt, thuỷ chung muốn & lên số phận
Trang 4câu (3, 4)
- Cấu trúc liền mạch theo kiểu câu ghép
- Có quan hệ từ “mặc dầu…mà” => tạo 2
chiến thắng hoàn cảnh số phận để giữ vững
phẩm chất
?) Hình ảnh “Tấm lòng son”?
- Hình ảnh ánh lên vẻ đẹp của bản lĩnh làm
?) Em có nhận xét gì về cấu trúc của bài thơ?
+ C2, 3: số phận, cuộc đời đau khổ
+ C4: khẳng định cốt cách, phẩm chất của
Hoạt động 3:
P.P: Vấn đáp, tổ chức cho HS tự tiếp thu kiến
thức
KT: Động não
?) Trong 2 tầng nghĩa của bài thơ, nghĩa nào
là nghĩa chính? Vì sao?
- Nghĩa 2 là nghĩa chính vì nghĩa : < chỉ là
?) Hãy đánh giá những thành công về nội
dung , nghệ thuật của bài thơ?
- NT: + Ngôn ngữ thơ bình dị, hầu hết là từ
thuần Việt
+ Thể thơ thất ngôn tứ tuyệt đã việt
hoá
+ Thơ hàm súc đa nghĩa, giàu bản sắc
văn hoá
4 Tổng kết
1 Nội dung:
- Trân trọng vẻ đẹp, phẩm chất trong trắng, son sắt của ngày R 3
thân phận chìm nổi của họ 4.2 Nghệ thuật:
- Thể thơ thất ngôn tứ tuyệt
đã Việt hoá
- Thơ hàm súc đa nghĩa
- Ngôn ngữ bình dị 4.3 Ghi nhớ: SGKT95
Trang 5? Đọc ghi nhớ SGKT95?
Hoạt động 4 (4’)
P.P: Vấn đáp, tổ chức cho HS tự tiếp thu KT
KT: Động não
- HS trình bày
- GV nhận xét, bổ sung
III Luyện tập( 4’)
1 Đọc thêm (96)
2 Bài tập 1(96)
- Mối liên quan : Cảm xúc nhân đạo cá nhân đối với phụ nữ
4 Củng cố :( 1’)
- Đánh giá những thành công về nội dung, nghệ thuật của bài thơ
- Nêu những cảm xúc của em sau khi học xong bài thơ
5 Hướng dẫn về nhà(1’)
- Học thuộc lòng bài thơ Phân tích nội dung , nghệ thuật
- Chuẩn bị: + Quan hệ từ
+ Qua đèo ngang
V Rút kinh nghiệm
………
………
………
………
………
…………
………
………
………