Giáo án Ngữ văn 8 - Tuần 1 đến tuần 5

– Vận dụng kiến thức đã học về trường từ vựng, viết một đoạn văn ngắn có sử dụng ít nhất 5 từ thuộc trường từ vựng “môi trường” – Đọc kĩ vb người thầy đạo cao, đức trọng?. d Dùng cách ch[r]

1

-Ngày soạn: 15.08.2011

Tuần 1- tiết 1,2

(Thanh Tịnh)

I Mức độ cần đạt: Cảm nhận được tâm trạng hồi hộp, cảm giác bỡ ngỡ của n.vật “tôi” trong một đoạn trích truyện có kết hợp các yếu tố miêu tả và biểu cảm

II Trọng tâm kiến thức, kỹ năng:

1 Kiến thức:

— Cốt truyện, nhân vật, sự kiện trong đoạn trích “Tôi đi học”

— Nghệ thuật miêu tả tâm lý trẻ nhỏ ở tuổi đến trường trong một văn bản tự sự qua ngòi bút Thanh Tịnh

2 Kỹ năng:

— Đọc – hiểu đoạn trích tự sự có yếu tố miêu tả và biểu cảm

— Trình bày những suy nghĩ, tình cảm về một sự việc trong cuộc sống của bản thân

III Chuẩn bị:

1 GV: Sưu tầm một số tranh về ngày khai trường

Viết một số đoạn văn vào film trong

2 HS: Đọc lại văn bản “Cổng trường mở ra” (Lí Lan – Ngữ văn 7, tập 1)

Đọc kỹ văn bản “Tôi đi học”, trả lời câu hỏi 1, 2, 3

IV Tiến trình lên lớp:

1 Giới thiệu bài: Trong cuộc đời của mỗi con người, những kỉ niệm tuổi học trò thường được lưu giữ bền lâu trong trí nhớ Đặc biệt là những kỉ niệm về buổi tựu trường đầu tiên Truyện ngắn

“Tôi đi học” đã diễn tả những kỉ niệm s.sắc ấy của một thời tuổi thơ Thanh Tịnh Văn bản “Tôi đi học” sẽ giúp ta thấy rõ điều đó

2 Tiến trình tổ chức các hoạt động Dạy – Học

Hoạt động 1: Tìm hiểu chung

? Hãy nêu những hiểu biết của em về tác giả Thanh Tịnh

— GV: Thanh Tịnh là nhà văn có s.tác từ trước CMT8 ở

các thể loại thơ truyện; Sáng tác của ông thường toát lên

vẻ đẹp đằm thắm, tình cảm êm dịu, trong trẻo

? Em cho biết hoàn cảnh ra đời của văn bản?

— “Tôi đi học” in trong tập “Quê mẹ” (1941)

? Em có nhận xét gì về trình tự đoạn trích?

— Trình tự sự việc trong đoạn trích: từ thời gian và không

khí ngày tựu trường ở thời điểm hiện tại, nhân vật “tôi”

hồi tưởng về kỉ niệm ngày đầu tiên đi học

Hoạt động 2: Hướng dẫn HS tìm hiểu văn bản, GV hình

thành cho HS kỹ năng suy nghĩ, tìm kiếm và quyết định

bằng PP đóng vai (đọc VB), PP học tập hợp tác nhóm (suy

nghĩ, tìm kiếm và quyết định)

– GV h.dẫn HS đọc vb: chậm, dịu, hơi buồn, sâu lắng

– GV đọc mẫu 1 đoạn, 2 em HS đọc tiếp

I Sơ lược về t.giả – t.phẩm

1 Tác giả:

— Thanh Tịnh (1911–1988), tên Trần Văn Ninh, quê ngoại

ô TP.Huế

— Sáng tác của ông thường toát lên vẻ đẹp đằm thắm, tình cảm êm dịu, trong trẻo

2 Văn bản: In trong tập “Quê mẹ” (1941)

II Đọc - hiểu văn bản

Truong THCS Giáo án Ngữ Văn8

? Hãy tìm bố cục của vb & nêu ý chính của mỗi đoạn

Đ1: Từ đầu… “lướt ngang trên ngọn núi”: Cảm nhận của

“Tôi” trên con đường tới trường

Đ2: Tiếp theo… “được nghỉ cả ngày nữa”: Cảm nhận của

“Tôi” lúc ở sân trường

Đ3: Phần còn lại: Cảm nhận của “Tôi” trong lớp học

? Từ bố cục và ý chính của mỗi phần, em hãy nêu chủ đề

chính của vb (ý nghĩa văn bản)

(HS thảo luận – film trong)

– Những cảm nhận của n.v“Tôi”trong ngày đầu tiên tới

trường (buổi tựu trường đầu tiên sẽ mãi không thể nào

quên trong kí ức của nhà văn Thanh Tịnh)

 GV lưu ý HS một số chú thích: 1,2,3,4

Hoạt động 3: Hướng dẫn HS phân tích, GV hình thành cho

HS kỹ năng tìm kiếm, phân tích, giải quyết vấn đề, tư duy

sáng tạo, học tập hợp tác

GV: “Tôi đi học” thuộc kiểu văn bản tự sự, là một truyện

ngắn có bố cục theo dòng hồi tưởng, cảm xúc của n.v “tôi”;

qua dòng hồi tưởng mà bộc lộ cảm xúc, lời kể giàu chất thơ

nên còn gọi là truyện ngắn trữ tình

? Kỉ niệm ngày đầu đến trường của n.v “tôi” gắn với th.gi,

kh.gian nào? (HS phát hiện, GV x.định trên film trong)

? Vì sao kh.gian & th.gian ấy trở thành kỉ niệm trong tâm

trí t.giả?

– Đó là thời điểm & nơi chốn quen thuộc, gần gũi, gắn

liền với tuổi thơ of t.giả ở quê hương

– Đó là lần đầu tiên được cắp sách tới trường

T.giả là người yêu q.hương tha thiết

? Khi nhớ về kỉ niệm of buổi đầu tựu trường đầu tiên, tâm

trạng of t.giả được diễn tả qua nhg từ ngữ nào?

(HS phát hiện, GV gạch chân trên film trong)

– Lòng tôi lại nao nức…Những cảm giác trg sáng nảy

nở…Lòng tôi lại tưng bừng rộn rã

? T.giả diễn tả tâm trạng of n.v “tôi” bằng những từ ngữ

như thế nào? Đó là tâm trạng gì?

(HS phát hiện, GV gạch chân trên film trong)

GV: Những k.niệm of buổi đầu t.trường đầu tiên of n.v

“tôi” mặc dù chưa được ghi lên giấy nhưng n.v “tôi” k.định

đó là những kỉ.niệm đẹp khg thể nào quên được

? Những kỉ niệm đó làm cho “tôi” có những cảm nhận ntn?

(gợi ý: trên con đường tới trường, cảnh vật xq, trang phục)

– Con đườg quen đi lại lắm lần … tự nhiên thấy lạ

– Cảnh vật t.đổi như chính lòng tôi đang có sự t.đổi

– Không lội qua sông, không đi ra đồng …

– Thấy mình trang trọng và đứng đắn

III Phân tích

1 Cảm nhận của n.vật “tôi” trên con đường tới trường

– Từ láy, hình ảnh trong sáng, vui tươi, gợi cảm

– Cảm giác vui, nao nức

3

-– Cẩn thận, nâng niu mấy quyển vở, vừa lúng túng, vừa

muốn thử sức và khẳng định chính mình

? Vì sao n.v “tôi” có những cảm nhận như thế?

(HS th.luân)

? T.giả sử dụng NT gì để thể hiện tâm trạng của nhân vật

“tôi”?

? Qua cảm nhận ấy, em hiểu thêm gì về n.vật?

TIẾT 2: HS đọc đ.2

? T.giả đã cảm nhận ntn cảnh trước sân trg làng Mĩ Lí?

(HS phát hiện chi tiết, GV gạch chân trên film trong)

? Cảnh trường ML khi chưa đi học được t.giả cảm nhận

như thế nào?

(HS phát hiện chi tiết, GV gạch chân trên film trong)

? T.giả có dụng ý gì khi dùng phép so sánh ở đây?

? Từ cảm nhận về ngôi trường, trong lòng t.giả có những

cảm xúc ntn?

– Lòng tôi đâm ra lo sợ

? Ngoài ra, n.vật “tôi” còn c.nhận được điều gì về bạn bè?

(HS phát hiện chi tiết, GV gạch chân trên film trong)

? Hình ảnh ss trên có ý nghĩa ntn? (HS th.luận)

? Tiếng trống trường đầu tiên đã để lại trong lòng n.vật

“tôi” những cảm nhận ntn?

– Cảm thấy chơ vơ, lúng túng, vụng về

? Tâm trạng của nhân vật “tôi” được thể hiện ntn khi nghe

ông đốc gọi tên?

(HS phát hiện chi tiết, GV gạch chân trên film trong)

? Khi xếp hang vào lớp, tâm trạng của nhân vật “tôi” được

thể hiện ntn?

– Dúi đầu vào lòng mẹ … khóc nức nở

? Em hiểu ntn về tiếng khóc ấy? (HS th.luận)

? Em có n.xét gì về cách sử dụng từ ngữ để thể hịên những

cảm xúc of nhân vật “tôi”?

? Qua đó, em hiểu được điều gì về nhân vật “tôi”

HS đọc doạn cuối.

? Vì sao khi xếp hàng vào lớp, nhân vật “tôi” cảm thấy

“chưa lần nào xa mẹ như lần này”?

– Vì nv “tôi”cảm nhận sự đ.lập của mình khi đi học

? Khi bước vào lớp học, nv “tôi” có những c.giác gì?

– Nghệ thuật so sánh – Tâm trạng hồi hộp, cảm giác ngỡ ngàng

N.vật “tôi” tự thấy mình

đã lớn lên, là người có chí h.tập ngay từ ngày học đầu tiên

2 Cảm nhận của n.vật “tôi” lúc ở sân trường

Phép so sánh → K.khí ngày khai trường & t.cảm của t.giả đối với mái trường tuổi thơ

– Cách m.tả tâm trạng bằng những h.ảnh s.động & giàu c.xúc

Cảm giác bỡ ngỡ, e sợ nhưng

có dấu hiệu trưởng thành trong nhận thức & tình cảm ngay từ trong ngày học đầu tiên

3 Cảm nhận của nhân vật

“tôi” trong lớp học

Truong THCS Giáo án Ngữ Văn8

? Vì sao nhân vật “tôi”có những cảm giác như thế?

(HS th.luận)

? Những cảm giác đó thể hiện t.cảm gì của t.giả?

? Đoạn cuối v.bản có 2 chi tiết:

– Một con chim liệng … Tôi đưa mắt thèm thuồng nhìn

theo cánh chim

– Tiếng phấn của thầy … lẩm nhẩm đánh vần đọc

Những chi tiết đó nói thêm điều gì về nhân vật “tôi”?

Hoạt động 4: Hướng dẫn tổng kết, GV hình thành cho HS

kỹ năng hợp tác, kỹ năng ra quyết định, đạt mục tiêu

? Em có n.xét gì về bố cục của tr.ngắn?

? Việc sử dụng các y.tố kể, tả, b.cảm có td ntn?

? Qua dòng hồi tưởng, em thấy được cảm xúc của nv “tôi”

ntn? Từ đó, em hiểu gì về nhân vật “tôi”?

Hoạt động 5: Hướng dẫn luyện tập, GV hình thành cho HS

kỹ năng tư duy sáng tạo, kỹ năng hợp tác, kỹ năng ra quyết

định, đạt mục tiêu

Bài 1: HS thực hiện theo nhóm

HOẠT ĐỘNG 6: Hướng dẫn h.tập ở nhà

– Đọc lại VB, học – hiểu n.dung VB, học kĩ phần III

– Đọc lại các VB (c.đề g.đình và nhà trường) đã học

– Ghi lại những ấn tượng, cảm xúc của bản thân về một

ngày tựu trường mà em nhớ nhất

– Làm b.tập2 (SGK,tr.9); b.tập2 (sách BTNV,tr.3)

– Vẽ sơ đồ SGK,tr.10 & tr.bày cách hiểu về sơ đồ

Tình cảm trong sáng, tha thiết: yêu th.nhiên, yêu tuổi thơ, yêu cả học hành để trưởng thành

IV Tổng kết

1 Nghệ thuật:

– Truyện có bố cục theo dòng h.tưởng, cảm xúc of nhân vật

“tôi”

– Các y.tố kể, tả, b.cảm có sự kết hợp hài hoà tạo nên chất trữ tình cho truyện

2 Nội dung:

Tâm trạng hồi hộp, cảm giác bỡ ngỡ của nhân vật “tôi” ở buổi tựu trường đầu tiên Qua đó,

ta thấy đựơc t.yêu q.hương, sự trân trọng sách vở; tình bạn bè, thầy cô, lớp học of t.giả

Luyện tập:

Bài 1: HS thực hiện theo nhóm (Th.gian: 5ph)

Bài tham khảo (film trong)

– Đọc tr.ngắn “Tôi đi học” of Thanh Tịnh, trong tôi như sống lại bao k.niệm thời thơ ấu K.niệm ấy cũng như “Tôi đi học” of Thanh Tịnh, vừa nhẹ nhàng sâu lắng mang nhiều dư vị, vừa man mác, vừa trong trẻo dịu êm, vừa ngọt ngào quyến luyến … đ.biệt và đáng nhớ hơn cả chính

là t.trạng, c.xúc về ngày tựu trường đầu tiên

– “Tôi đi học” quả là có sức cuốn hút đ.với tôi qua dòng c.xúc sâu lắng của nv “tôi” – một c.xúc thật nhẹ nhàng nhưng rất khó phai được thể hiện trong hồi tưởng of t.giả Từ h.tại mà nhớ về dĩ vãng, cách kết hợp phép ss giàu sức g.cảm, cách v.dụng hài hòa y.tố kể, tả, b.cảm cũng như cách thể hiện t.trạng, c.giác của nv đã giúp cho tôi khám phá được những nét rất riêng của Thanh Tịnh

RÚT KINH NGHIỆM

5

-Ngày soạn: 17.08.2011

Tuần 1- tiết 3

CẤP ĐỘ KHÁI QUÁT CỦA NGHĨA TỪ NGỮ.

I Mức độ cần đạt:

— Phân biệt được các cấp độ k.quát về nghĩa t.ngữ

— Biết vdụng hiểu biết về cấp độ k.quát về nghĩa t.ngữ vào đọc – hiểu và tạo lập VB

— Giáo dục cho HS một số kỹ năng sống: suy nghĩ, tư duy, sáng tạo

II Trọng tâm kiến thức, kỹ năng

1) Kiến thức: các cấp độ k.quát về nghĩa t.ngữ

2) Kỹ năng: thực hành so sánh, phân tích các cấp độ k.quát về nghĩa t.ngữ

III Chuẩn bị:

— GV: Vẽ sơ đồ SGK tr.10 (film trong)

— HS: Thực hịên yêu cầu của GV trong bài học trước

IV Lên lớp

1) KT việc soạn bài của HS (5 – 8 em)

2) GT bài mới: Ngoài q.hệ đồng nghĩa, trái nghĩa, từ ngữ còn có nhiều mối q.hệ khác Đó là những q.hệ nào? Ch.ta sẽ cùng tìm hiểu trong bài “Cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ.” 3) Tổ chức các hoạt động Dạy - Học

Hoạt động1:HS q.sát sơ đồ (đ.chiếu) và trả lời câu hỏi:

? Hãy trình bày cách hiểu của em về mối q.hệ nghĩa

của các từ ngữ trong sơ đồ

(HS th.luận và trình bày, th.gian: 5ph GV cho nhận

xét, bổ sung & GV chốt ý)

VOI, HƯƠU SÁO, TU HÚ CÁ RÔ, CÁTHU

– Nghĩa của từ “động vật”: rộng hơn nghĩa của các

từ “ thú, chim, cá”

– Nghĩa của các từ “thú, chim, cá” rộng hơn nghĩa

của các từ “ voi, hươu, sáo, tu hú, cá rô, cá thu”

? Từ những n.xét trên, em hiểu ntn về cấp độ kh.quát

of nghĩa từ ngữ?

– Nghĩa of một từ ngữ có thể rộng hơn (kh.quát hơn)

hoặc hẹp hơn (kh.quát ít hơn) nghĩa of từ khác

? Một từ được coi là có nghĩa rộng khi nào và có

I Bài học

1 Cấp độ k.quát của nghĩa từ ngữ

– Rộng hơn: Phạm vi nghĩa của nó

ĐỘNG VẬT

Truong THCS Giáo án Ngữ Văn8

nghĩa hẹp khi nào?

– Nghĩa rộng: phạm vi nghĩa của từ đó bao hàm

phạm vi nghĩa của một số từ ngữ khác

– Nghĩa hẹp: phạm vi nghĩa của từ đó được bao hàm

phạm vi nghĩa của từ ngữ khác

Hoạt động 2: HS theo dõi sơ đồ (fiml trong – VD 1)

? Nghĩa của các từ “thú, chim, cá” rộng hơn nghĩa của

các từ nào đồng thời hẹp hơn nghĩa of từ nào?

? Từ cách ss trên, em có nhận xét gì về quan hệ cấp

độ kh.quát of nghĩa từ ngữ?

Hoạt động 3: Hướng dẫn HS luyện tập

Bài 1: lập sơ đồ cấp độ kh.quát of nghĩa từ ngữ

– HS đọc đề bài (đèn chiếu)

– GV cho HS làm trên bảng

Bài 2: Tìm từ có nghĩa rộng so với nghĩa of các từ ở

mỗi nhóm

(HS thực hiện nhóm.) Bài 3, tr.11: Tìm từ có nghĩa được bao hàm trong

phạm vi nghĩa của mỗi từ ngữ sau:

(HS thực hiện trò chơi tiếp sức theo 4 tổ)

 GV cho HS nhận xét bài 1

a) Y phục Quần Áo

Quần dài Quần đùi Áo sơ mi Áo dài

b) Vũ khí Súng Bom

Súng trường Đại bác Bom ba càng Bom bi

Hoạt động 4: Hướng dẫn học tập

– Học thuộc 2 nội dung

– Làm BT 4,5 tr.11; BT7 tr.6 sách BTNV

– Đọc kĩ vb“Tôi đi học”& trả lời các câu hỏi:

 Tác giả nhớ lại những kỉ niệm s.sắc nào trg thời

thơ ấu? Sự hồi tưởng ấy gợi lên những ấn tượng gì

trg lòng t.giả?

 Căn cứ vào đâu mà em biết vb “Tôi đi học” nói

lên những kỉ niệm về buổi tựu trường đầu tiên? Vấn

đề chính của văn bản này là gì?

bao hàm phạm vi nghĩa của từ ngữ khác

– Hẹp hơn: Phạm vi nghĩa của nó được bao hàm trong phạm vi nghĩa của từ ngữ khác

2 Mối q.hệ về cấp độ khái quát Một từ có thể có nghĩa rộng hơn từ ngữ này nhưng lại hẹp hơn

so với nghĩa của từ ngữ khác

II Luyện tập Bài 2, tr.11

a) chất đốt b) nghệ thụât c) thức ăn d) nhìn e) đánh Bài 3, tr.11

a) Xe cộ (x.đạp, x.máy, x.hơi) b) Kim loại (sắt, đồng, nhôm) c) Hoa quả (cam, chanh, xoài) d) Họ hàng (nội, ngoại, bác) e) Mang (xách, khiêng, gánh)

RÚT KINH NGHIỆM

7

-Ngày soạn: 19.08.2011 – Tuần 1, tiết 4

I Mức độ cần đạt:

— Thấy được tính thống nhất về ch.đề of VB và x.định được ch.đề của một VB cụ thể

— Biết viết một VB đ.bảo tính thống nhất về chủ đề

— Giáo dục cho HS một số kỹ năng sống: kỹ năng ứng xử cá nhân, kỹ năng tư duy

II Trọng tâm kiến thức, kỹ năng:

— Chủ đề văn bản

— Những thể hiện chủ đề trong một văn bản

III Chuẩn bị

1) GV: Sơ đồ ND bài học (film trong)

2) HS: Thực hiện tốt việc soạn bài theo y/c của GV

IV Lên lớp

1) KT việc soạn bài của HS (KT vở soạn của 3 em)

2) GT bài mới:

Tính liên kết & mạch lạc là hai nội dung liên quan mật thiết đến tính thống nhất về chủ đề

of VB Ta hiểu ntn về v.đề này? Bài học hôm nay sẽ giúp ta tìm hiểu một cách đầy đủ hơn

3) Tổ chức các hoạt động Dạy - Học

Hoạt động 1: HS đọc lại vb “Tôi đi học”

? T.giả nhớ lại những kỉ niệm s.sắc nào trong thời thơ ấu of mình?

– kỉ niệm về ngày đầu tiên tới trường

? Sự hồi tưởng kỉ niệm về ngày đầu tiên tới trường gợi lên ấn

tượng gì trg lòng t.giả?

? Vậy vb “Tôi đi học” đề cập đến đ.tượng & v.đề chính nào?

– Nhân vật “Tôi”& những kỉ niệm of nvật “Tôi” trong buổi tựu

trường

? Gọi 2 ND trên là chủ đề chính of vb “Tôi đi học”, em hãy nêu

chủ đề of vb này

? Từ một vb cụ thể, em cho biết c.đề of vb là gì?

Hoạt động 2:

? Vbản có nhan đề là “Tôi đi học” Vậy nhan đề có thể hiện được

chủ đề of vb khg? Vì sao?

(HS th.luận) – Có Vì nhan đề “Tôi đi học” cho phép dự đoán nói về chuyện

đi học of “Tôi”

? Ngoài nhan đề, từ ngữ, câu trong vb có thể hiện c.đề khg? Nếu

có, hãy tìm một số chi tiết

– Có thể hiện.(HS phát hiện một số chi tiết GV chốt lại bằng sơ

I Chủ đề của văn bản

Chủ đề là đ.tượng và v.đề chính mà vb biểu đạt

II Tính thống nhất về chủ đề

Truong THCS Giáo án Ngữ Văn8

đồ trên Fiml trong)

? Ngoài chủ đề nêu trên, vb “Tôi đi học” còn thể hịên chủ đề nào

khác? (Không)

? Từ những y.tố trên, ta nói vb đã có tính thống nhất Vậy tính

thống nhất về chủ đề of vb là gì?

? Bên cạnh nhan đề, từ ngữ, câu, c.đề of vb “Tôi đi học” còn thể

hiện qua những ND nào?

(HS phát hiện chi tiết, GV ghi bảng có điều chỉnh, bổ sung)

– Trên đường đi học

– Trong sân trường

– Trong lớp học

? Từ những nội dung trên, em cho biết tính thống nhất về chủ đề

of vbản còn thể hiện ntn?

Hoạt động 3: hướng dẫn luyện tập

Bài 1- tr.13: Phân tích tính thống nhất of vb “Rừng cọ quê tôi”

– GV y.cầu 1 HS đọc đề bài& x.định y.cầu đề

– GV cho HS làm BT theo tổ

Gợi ý:

a)

– Văn bản viết về đối tượng gì? (Rừng Cọ) Về v.đề gì? (Sự gắn

bó & tình cảm y.thương of người dân S.Thao đ.với R.Cọ quê

mình.)

– Đối tượng & v.đề được tr.bày theo thứ tự: G.thiệu chung về

R.Cọ → Tả cây cọ → Nêu t.dụng of cây cọ → t.cảm gắn bó với

cây cọ

– Có thể thay đổi trình tự sắp xếp này đựơc khg? Vì sao? (tr.tự

sắp xếp này là hợp lí, khg thay đổi được → VB này có tính

thống nhất về chủ đề)

b) Chủ đề of vb (câu a)

c) Chủ đề of vb: Sự gắn bó & tình cảm y.thương of người dân

S.Thao đ.với R.Cọ quê mình

CHỦ ĐỀ

Nhan đề: Trình tự ND các ý (3 ý)

Rừng cọ quê tôi -Tả cây cọ -Tác dụng of cây cọ

-T.cảm g.bó với cây cọ

d) Từ ngữ, câu thể hiện chủ đề: Rừng cọ quê tôi, Rừng cọ trập

trùng Thân cọ… lá cọ… búp cọ Căn nhà tôi ở núp dưới rừng

cọ Ngôi trường khuất trong rừng cọ… C.sống quê tôi gắn bó với

cây cọ… cũng nhớ về rừng cọ quê mình

Hoạt động 4: Hướng dẫn học tập

– Đọc kĩ vb “Trong lòng mẹ” & các chú thích

Vbản có tính thống nhất về chủ đề khi chỉ biểu đạt chủ đề đã x.định, không

xa rời hay lạc sang chủ đề khác

Để viết or hiểu 1 vb, cần xđ c.đề được thể hiện ở nhan đề, đề mục trong q.hệ giữa các fần of vb & các từ ngữ then chốt thường được lặp đi lặp lại

III Luyện tập:

Bài 1- tr.13 Bài 2- tr.14 – Chọn a,c,e – Loại câu b,d Bài 3- tr.14 – Ý lạc chủ đề: c,g – Ý hợp chủ đề nhưng do cách diễn đạt chưa tốt nên thiếu sự tập trung vào chủ đề: b,e

* Phương án có thể chấp nhận được

– (a),(b): Cảm thấy con đg thường “đi lại lắm lần” tự nhiên cũng thấy lạ, nhiều cảnh vật th.đổi

– (d): Cảm thấy ngôi trườngvốn qua lại nhiều lần cũng có nhiều th.đổi

→ Cảm thấy gần gũi, thân thương đ.với lớp học, với những người bạn mới

9

-– Trả lời câu hỏi 1,2,3,4,5(tr.20)

– Dựa vào câu hỏi 1,2 để tìm bố cục của đoạn

RÚT KINH NGHIỆM

Ngày soạn: 22.08 – Tuần 2, tiết 5, 6

Bài 2: TRONG LÒNG MẸ (Trích “Những ngày thơ ấu” của Nguyên Hồng)

I Mức độ cần đạt:

— Có được những kiến thức sơ giản về thể văn hồi ký

— Thấy được đặc điểm của thể văn hồi kí qua ngòi bút Nguyên Hồng: Thấm đượm chất trữ tình, lời văn chân thành, dồi dào cảm xúc

— Giáo dục cho HS một số kỹ năng sống: thể hiện sự cảm thông, kỹ năng ứng phó với căng thẳng và cảm xúc, kỹ năng giao tiếp ứng xử cá nhân, kỹ năng nhận thức-tự trọng

II Trọng tâm kiến thức, kỹ năng

1) Kiến thức

— Khái niệm thể loại hồi ký

— Cốt truyện, nhân vật, sự kiện trong đoạn trích “Trong lòng mẹ”

— Ngôn ngữ truyện thể hiện niềm khát khao tình cảm ruột thịt cháy bỏng của nhân vật

— Ý nghĩa GD: những thành kiến cổ hủ, nhỏ nhen, độc ác không thể làm khô héo tình cảm ruột thịt sâu nặng, thiêng liêng

2) Kỹ năng

— Biết đầu biết đọc – hiểu một văn bản hồi ký

— Vận dụng kiến thức về sự kết hợp các phương thức biểu đạt trong VBTS để phân tích tác phẩm truyện

III Chuẩn bị:

1) GV:

— Đọc truyện ngắn “Những ngày thơ ấu”

— Ghi một số đoạn trích lên film trong

— Tham khảo SGV Ngữ văn 8

2) HS: Đọc kĩ vb & thực hiện những y.cầu được giao

IV Lên lớp

A KT việc chuẩn bị bài của HS

1) Câu nào thể hiện chủ đề of vb Tôi đi học?

a) Hàng năm cứ vào cuối thu, lá ngoài đường rụng nhiều…

b) Tôi quên thế nào được những cảm giác trong sang ấy nảy nở trong lòng tôi…

c) Buổi mai hôm ấy, một buổi mai đầy sương thu và gió lạnh

d) Hôm nay tôi đi học.*

2) Chất thơ of vb Tôi đi học được tạo nên từ đâu?

a) Từ những câu văn giàu nhạc điệu

b) Từ những câu văn trữ tình, giàu cảm xúc

c) Từ những câu văn có nhiều h.ảnh gợi tả, giàu cảm xúc và có nhiều b.pháp tu từ như ss, đ.ngữ…*

Truong THCS Giáo án Ngữ Văn8

d) Tất cả các câu trên đều đúng

3) Đọc thuộc lòng đoạn văn em thích nhất trong văn bản “Tôi đi học”

B GT bài mới:

Ng.Hồng là nhà văn of những người l.động cùng khổ trong XH Viết về những con người ấy,ông bộc lộ niềm thương cảm s.sắc, mãnh liệt, long trân trọng những vẻ đẹp đáng quý với giọng

văn giàu chất trữ tình VB Trong lòng mẹ sẽ giúp ta thấy rõ đ.điểm đó.

C Tổ chức các hoạt động Dạy - Học

HOẠT ĐỘNG 1: tìm hiểu chung

? Em hãy tr.bày những hiểu biết về t.giả Ng.Hồng

— Ng.Hồng là nhà văn của những người cùng khổ, có

nhiều sáng tác ở các thể loại: tiểu thuyết, ký, thơ

? Thế nào là hồi ký?

Thể văn ghi chép, kể lại những biến cố đã xảy ra trong

quá khứ mà t.giả – đồng thời là người kể – người tham

gia goặc chứng kiến

? Nêu vị trí của đoạn trích

HOẠT ĐỘNG 2:

 GV hướng dẫn HS cách đọc: chậm rãi, t.cảm, thể

hiện nội tâm (khi thì uất ức xót xa, khi thì hồi hộp,

sung sướng)

GV đọc đoạn ngắn, HS đọc tiếp cho hết vb

? vb thuộc ph.thức biểu đạt nào?

? X.định bố cục of vb & nêu ý chính mỗi phần

– Từ đầu…“người ta hỏi chứ”: Cuộc đối thoại giữa

người cô & bé Hồng

– Đoạn còn lại: Niềm sung sướng of chú bé Hồng

khi gặp lại mẹ

? Em hãy nêu c.đề of vb

– Tình mẫu tử là mạch nguồn tình cảm không bao

giờ vơi trong tâm hồn con người (cách riêng đối với

chú bé Hồng)

GV lưu ý cho HS các chú thích: 5, 8, 12, 13, 14

HOẠT ĐỘNG 3:

GV cho HS đọc đoạn 1 (đ chiếu)

? Theo dõi phần đầu of t.phẩm, hãy cho biết cảnh ngộ

of bé Hồng có gì đ.biệt?

(HS phát hiện dựa vào phần tóm tắt)

? Cảnh ngộ ấy giúp em hiểu gì về bé Hồng?

– Thân phận bé hồng thật cô độc, đau khổ, luôn khao

khát tình mẫu tử

? Trong đoạn đối thoại, n.vật “cô tôi” có q.hệ ntn với

I Sơ lược tác giả, tác phẩm

1 Tác giả:

– Ng.Hồng (1918 – 1982) tên khai sinh là Nguyễn Ng.Hồng

– Ông s.tác nhiều thể loại, những s.tác

of ông thường hướng về những người cùng khổ gần gũi mà ông yêu thương thắm thiết

2 Văn bản:

Trong lòng mẹ là chương IV của tập

hồi kí Những ngày thơ ấu?

II Đọc - hiểu văn bản

III Phân tích

1 Cuộc đối thoại giữa người cô và

bé Hồng

a Người cô