ÔN TẬP PHẦN VĂN A-Mục tiêu bài học:Giúp HS: - Nắm được nhan đề tác phẩm trong hệ thống văn bản, nội dung cơ bản của từng cụm bài, những giới thuyết về văn chương, về đặc trưng thể loại c[r]
Trang 1Ngày 20/3/2012
Ngày dạy:
Tiết 121
ễN TẬP PHẦN VĂN
A-Mục tiờu bài học:Giỳp HS:
- Nắm được nhan đề tỏc phẩm trong hệ thống văn bản, nội dung cơ bản của từng cụm bài, những giới thuyết về văn chương, về đặc trưng thể loại của cỏc văn bản,
về sự giàu đẹp của tiếng Việt thuộc chương trỡnh Ngữ văn 7
B- Chuẩn bị:
- Gv: Những điều cần lưu ý sgv
C-Tiến trỡnh lờn lớp:
1.Ổn định lớp
2 Kiểm tra:
3 Bài mới:
Câu 1: Lập bảng thống kê các tác phẩm văn học đã học trong cả năm học
3 Cuộc chia tay của … con búp bê 27 Tinh thần yêu nước của nhân dân ta
4 Những câu hát tình cảm gia đình 28 Sự giàu đẹp của tiếng Việt(đọc
thờm)
5 Những câu hát về ty qh, đn, cn 29 Đức tính giản dị của Bác Hồ
6 Những câu hát than thân 30 ý nghĩa văn chương
7 Những câu hát châm biếm 31 Sống chết mặc bay
8 Nam quốc sơn hà 32 Những trò lố hay là Va-ren và
PBC(đọc thờm )
9 Tụng giá hoàn kinh sư 33 Ca Huế trên sông Hương
10 Thiên Trường vãn vọng 34 Quan Âm Thị Kính (trích)(đọc
thờm)
11 Côn Sơn ca
12 Chinh phụ ngâm khúc
13 Bánh trôi nước
14 Qua Đèo Ngang
15 Bạn đến chơi nhà
16 Vọng Lư sơn bộc bố (Xa ngắm…)
17 Tĩnh dạ tứ (Cảm nghĩ trong đêm )
18 Bài ca nhà tranh bị gió thu phá
19 Cảnh khuya
20 Rằm tháng giêng
21 Tiếng gà trưa
Trang 222 Một thứ quà của lúa non: Cốm
23 Sài Gòn tôi yêu
24 Mùa xuân của tôi
Cõu 2-Định nghĩa về cỏc thể loại: - Đọc lại cỏc chỳ thớch* ở bài 3,5,7,8; làm thơ
lục bỏt ở bài 13; ghi nhớ ở bài 16 (ễn tập tỏc phẩm trữ tỡnh); chỳ thớch * ở bài 18, cõu 2 ở bài 26 (phần Đọc- Hiểu văn bản) để nắm chắc cỏc định nghĩa
- Ca dao, dõn ca:
- Tục ngữ:
- Thơ trữ tỡnh:
- Thơ thất ngụn tứ tuyệt Đường luật:
- Thơ thất ngụn bỏt cỳ:
- Thơ lục bỏt:
- Thơ song thất lục bỏt:
- Phộp tương phản và phộp tăng cấp trong NT
Cõu 3- Ca dao, dõn ca:
- * Những câu hát về tình cảm gia đình: Bày tỏ tâm tình, nhắc nhở về công ơn sinh thành, tình mẫu tử và tình anh em ruột thịt
- Ca dao về tỡnh yờu quờ hương đất nước,con người: Thường nhắc đến tờn nỳi, tờn sụng, tờn đất với những nột đặc sắc về hỡnh thể, cảnh trớ, lịch sử, văn húa Đằng sau những cõu hỏi, lời đỏp là những bức tranh phong cảnh, tỡnh yờu, lũng tự hào đối với con người, quờ hương, đất nước
- Những cõu hỏt than thõn: Diễn tả tâm trạng, thân phận của con người, bày tỏ lòng
đồng cảm với số phận khổ đau, đắng cay của người lao động, phản kháng, tố cáo chế độ phong kiến
- Những cõu hỏt chõm biếm: Phờ phỏn và chế giễu những thúi hư, tật xấu trong đời sống gia đỡnh và cộng đồng bằng NT trào lộng dõn gian giản dị mà sõu sắc
Cõu 4- Tục ngữ:- Tục ngữ về thiờn nhiờn và lao động sản xuất: Phản ỏnh, truyền
đạt những kinh nghiệm quớ bỏu của nhõn dõn trong việc quan sỏt cỏc hiện tượng tự nhiờn và trong lao động sản xuất
- Tục ngữ về con người và XH: Luụn tụn vinh giỏ trị con ngời, đa ra nhận xột, lời khuyờn về những phẩm chất và lối sống mà con ngời cần phải cú
Cõu 5- Thơ:- Cỏc bài thơ trữ tỡnh VN tập trung vào 2 chủ đề là tinh thần y.nước và
tỡnh cảm nhõn đạo:
+ Nội dung là tỡnh y.nước chống xõm lược, lũng tự hào DT và yờu chuộng cuộc sụng thanh bỡnh được thể hiện trong cỏc bài thơ Sụng nỳi nước Nam, Phũ giỏ về Kinh, Buổi chiều đứng ở phủ Thiờn Trờng trụng ra,
+ Tỡnh cảm nhõn đạo cũn thể hiện ở tiếng núi chỏn ghột c.tr phi nghĩa đó tạo nờn cỏc cuộc chia li sầu hận (Chinh phụ ngõm khỳc), ở tiếng lũng xút xa cho thõn phận
"bảy nổi ba chỡm" mà vẫn giữ ven "tấm lũng son" của ngời phụ nữ (Bỏnh trụi nư-ớc), ở tõm trạng ngậm ngựi tưởng nhớ về một thời đại vàng son nay chỉ cũn vang búng (Qua đốo Ngang)
Trang 3- Các bài thơ trữ tình Việt Nam thời kì hiện đại thể hiện tình yêu quê hương đất n-ước, yêu cuộc sống (Cảnh khuya, Rằm tháng giêng), tình cảm gia đình qua kỉ niệm đẹp của tuổi thơ (tiếng gà tra)
- Các bài thơ Đường có nội dung ca ngợi vẻ đẹp và tình yêu thiên nhiên ( Xa ngắm thác núi L), tấm lòng yêu quê hơng tha thiết (Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh, nhân buổi mới về quê) và tình cảm nhân ái, vị tha (Bài ca nhà tranh bị gió thu phá)
Câu 6- Văn xuôi:
a- Cổng trường mở ra (Lí Lan):
- Tấm lòng thương yêu của ngời mẹ đối với con và vai trò to lớn của nhà trường
- Văn biểu cảm tâm tình, nhỏ nhẹ và sâu lắng
b-Mẹ tôi (Ét môn đô Ami xi):
- Tấm lòng thơng yêu lo lắng, sự hi sinh quên mình của ngời mẹ đối với con và tình thương yêu kính trọng thiêng liêng của ngươi con đối với mẹ
- Văn biểu cảm qua hình thức 1 bức thư của ngời bố gửi cho con
c- Cuộc chia tay của những con búp bê (Khánh Hoài):
- Tcảm g đình là quí báu và quan trọng, hãy cố gắng giữ gìn và bảo vệ hạnh phúc ấy
-Văn tự sự có bố cục rành mạch và hợp lí
d-Một thứ quà của lúa non - Cốm (Thạch Lam):
- Một phong vị, một nét đẹp văn hóa trong một thứ quà độc đáo mà giản dị của dân tộc
- Tùy bút tinh tế, nhẹ nhàng, sâu sắc
e-Sài gòn tôi yêu(Minh Hương):
- Nét đẹp riêng của người Sài Gòn và phong cách cởi mở, bộc trực, chân tình và sống tình nghĩa của người Sài gòn
- NT biểu hiện cảm xúc của tác giả qua thể văn tùy bút
g-Mùa xuân của tôi (Vũ Bằng):
- Cánh sắc thiên nhiên và không khí mùa xuân ở Hà nội và miền Bắc được cảm nhận, tái hiện trong nỗi nhớ thương tha thiết của người xa quê hương
- Văn tùy bút giàu hình ảnh gợi cảm
h-Ca Huế trên sông Hơng (Hà Ánh Minh):
- Vẻ đẹp của ca Huế, một hình thức sinh hoạt văn hóa- âm nhạc thanh lịch và tao nhã, một sản phẩm tinh thần đáng quí
Y-Sống chết mặc bay (Phạm Duy Tốn):
- Lên án gay gắt bọn quan lại thực dân Phong kiến vô nhân đạo và bày tỏ niềm cảm thương vô hạn trước cảnh cơ cực của người dân qua việc cứu đê
- Truyện ngắn hiện đại với NT tg phản tăng cấp và lời kể, tả, bình sinh động, hấp dẫn
- Dựa vào bài 21 (Sự giàu đẹp của tiếng Việt), kết hợp với việc học tập TP văn học bằng Tiếng Việt đã có, hãy phát biểu những ý kiến về sự giàu đẹp của Tiếng Việt (có dẫn chứng kèm theo) ?
Trang 4k-Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu (Nguyễn ái Quốc):
- Vạch trần bộ mặt giả dối và t cách hèn hạ của bọn Thực Dân Pháp, đồng thời ca ngợi nhân cách cao thượng và tấm lòng hi sinh vì dân, vì nước của người chí sĩ cách mạng Phan Bội Châu
- Truyện ngắn được h cấu tưởng tượng qua giọng văn châm biếm, hóm hỉnh
Câu 7-Văn nghị luận:
a-Sự giàu đẹp của tiếng Việt (Đặng Thai Mai):
Cái đẹp của Tiếng Việt là sự cân đối, hài hòa về nhịp điệu, về âm hưởng, về thanh điệu: "MN là máu của VN, thịt của VN Sông có thể cạn, núi có thể mòn, song chân
lí đó không bao giờ thay đổi" (HCM)
Cái hay của Tiếng Việt được thể hiện ở sự uyển chuyển tế nhị trong cách dùng từ, đặt câu, biểu thị được sự phong phú, sâu sắc t.cảm của con người: "Hỡi cô tát nớc bên đàng, Sao cô tát ánh trăng vàng đổ đi"(ca dao
Tóm lại, cái hay và cái đẹp của Tiếng Việt là biểu thị sự hùng hồn sức sống mãnh liệt của DT VN
b-Ý nghĩa văn chương (Hoài Thanh):
ý nghĩa văn chương là "hình dung sự sống, hoặc sáng tạo ra sự sống" Nguồn gốc
của văn chương "cũng là giúp cho t.cảm và gợi lên lòng vị tha" Nghĩa là văn học
có chức năng phản ánh hiện thực, nâng cao nhận thức, giúp ngời đọc "hình dung sự sống muôn hình vạn trạng" đó là điều kì diệu của văn thơ
Văn chương "gây cho ta những tình cảm ta không có luyện cho ta những tình cảm
ta sẵn có " Ví như thương người, yêu q.hg, say mê học tập, lao động, mơ ước v-ươn tới chân trời bao la Những tình cảm ấy là do c.sống và văn chv-ương bồi đắp cho tâm hồn
Văn chương còn làm cho cuộc đời thêm đẹp, thêm phong phú hơn như tác giả đã viết: "Cuộc đời phù phiếm và chật hẹp của cá nhân vì văn chương mà trở nên thâm trầm và rộng rãi đến trăm nghìn lần" Ví dụ: "Tôi yêu non xanh, núi tím, tôi yêu đôi mày ai nh trăng mới in ngần và tôi cũng xây mộng ước mơ, nhưng tôi yêu nhất mùa xuân" (Vũ Bằng)
Câu 9- Tác dụng của việc học Ngữ văn 7 theo hướng tích hợp:
- Tích hợp là sát nhập 3 phân môn: văn- tiếng Việt- TLV vào một chỉnh thể là Ngữ văn Từ đó mỗi bài học được thực hiện gọn trong một tuần
- Chương trình Ngữ văn 7 đã tạo ra sự thuận lợi cho việc học phần văn
Câu 10-Đọc bảng tra cứu các yếu tố HV:
* Hướng dẫn học bài:
- Học bài theo nội dung đã ôn
- Chuẩn bị bài: Soạn bài dấu gạch ngang