GV: Một thế giới kì diệu mà nhà trường đã mở ra cho chúng ta là bao điều mới mÎ réng lín vÒ tri thøc v¨n ho¸, tri thøc cuộc sống, dạy dỗ bồi đắp cho chúng ta những tư tưởng, Tình cảm đẹp[r]
Trang 1Ngày soạn :10 - 8 - 08 Tiết CT : 1
Ngày giảng : 11 - 8 - 08
Tuần 1 - Tiết 1
L Lan
A - Mục tiêu cần đạt :
* Kiến thức:
- HS cảm nhận và hiểu được những tình cảm thiêng liêng ,sâu sắc của cha mẹ
đối với con cái
- Thấy được ý nghĩa lớn lao của nhà trường đối với cuộc đời mỗi con người
* Kỹ năng:
- HS bước đầu tìm hiểu và cảm nhận vẻ đẹp của kiểu văn bản biểu cảm.
*Giáo dục:
- HS từ đó nhận thức được vai trò và trách nhiệm của mình trong việc học tập
và rèn luyện Yêu thương và kính trọng cha mẹ
B - Chuẩn bị:
* - Đồ dùng : Tranh ảnh về ngày khai trường
* - Những điều cần lưu ý :
Bài văn không có cốt truyện, chủ yếu là tâm trạng hồi hộp, phấp phỏng đón chờ ngày khai trường - > GV cần chú ý điều này để hướng dẫn HS cảm nhận được vẻ
đẹp của lời văn biểu cảm
C - Tiến trình tổ chức các hoạt động Dạy - Học :
I - ổn định tổ chức :
II - Kiểm tra :
- Bài soạn của HS
III - Bài mới :
Năm học mới đã đến Mỗi chúng ta không khỏi xúc động, hồi hộp và lo
âu Còn vương vấn trong ta những cảm xúc bồi hồi xúc động, cả lo lắng, sợ hãi .Ngày khai trường hàng năm đã trở thành ngày hội của toàn dân Bởi ngày đó bắt
đầu một năm học mới với bao mơ ước, bao điều mong đợi trước mắt các em Không khí ngày khai trường thật náo nức với tuổi thơ của chúng ta Còn các bậc làm cha làm
mẹ thì sao ? Văn bản Cổng trường mở ra sẽ giúp chúng ta hiểu được điều đó
Hoạt động của Thầy - Trò Nội dung kiến thức
- Em hãy nêu những hiểu biết của em
về văn bản Cổng trường mở ra ?
GV : Hướng dẫn đọc : Giọng nhẹ
nhàng, thiết tha, chậm rãi
I Giới thiệu chung :
- Là văn bản nhật dụng viết về nhà trường
- Đây là bài kí của tg Lý Lan trích từ báo
“Yêu trẻ số 166 Thành phố Hồ Chí Minh
1 9 2000”
II - Đọc – Hiểu văn bản :
* Đọc
Trang 2GV đọc văn bản - HS đọc - GV nhận
xét
- ? Trong chú thích, có từ nào là từ
HV ? giải nghĩa từ Hán Việt đó ?
+ Can đảm: có tinh thần mạnh mẽ,
không sợ gian khổ, nguy hiểm, khó
khăn
- ? Văn bản viết về việc gì ? Có những
nhân vật nào ? Ai là nhân vật chính ?
+ Người mẹ và đứa con - người mẹ là
nhân vật chính – Vì sao ?
- ? Em có thể chia văn bản này thành
mấy phần ? Mỗi phần từ đâu đến đâu
? ND chính của từng phần ?
GV: Trong đêm trước ngày khai trường
đầu tiên của con, bao nỗi suy tư, bao
tâm trạng khac lạ của mẹ - > VB xoay
quanh những suy nghĩ và tâm trạng đó
- HS đọc đoạn 1
- ? Đêm trước ngày khai trường tâm
trạng của người mẹ hiện lên như thế
nào? Vì sao mẹ lại có tâm trạng đó?
+ Mẹ thao thức, hồi hộp, suy nghĩ triền
miên : )
+ Vừa trăn trở suy nghĩ về con
- ? Từ những việc làm, suy nghĩ của
mẹ, em hiểu gì nỗi lòng của mẹ lúc
này?
GV: Ngày đầu tiên con đi học, vậy mà
mẹ lo lắng, bồn chồn mọi việc với mẹ
giờ đây không còn là điều mà mẹ để ý
đến chỉ còn con
Từ đó em hiểu gì về tấm lòng mà mẹ
dành cho con?
+ Yêu con
- ? Tâm trạng của mẹ và và đứa con
có gì khác nhau ? Chi tiết nào trong
bài thể hiện điều đó?
+ Con thanh thản, nhẹ nhàng, vô tư :
Đêm nay con cũng có niềm vui háo hức
Giấc ngủ đến với con dễ dàng như uống
1 li sữa, ăn 1 cái kẹo -
* Chú thích
- Bài văn viết về tâm trạng của người mẹ trong đêm không ngủ trước ngày khai trường lần đầu tiên của con
- Bố cục: 2 phần + Từ đầu - > bước vào : Nỗi lòng của mẹ trong đêm trước ngày khai trường đầu tiên của con
+ Còn lại : Cảm nghĩ của mẹ về Giáo dục :
1/ Nỗi lòng của mẹ trong đêm trước ngày khai trường đầu tiên của con:
* Tâm trạng của mẹ :
- Suốt buổi tối mẹ không ngủ được
- Hôm nay mẹ không tập trung được vào việc gì cả
- Mẹ lên giường trằn trọc
- Mẹ tin đứa con của mẹ lớn rồi
- > Hồi hộp, lo lắng, xúc động trước 1 sự kiện lớn lao của con mình
Trang 3
+ Đây là tâm trạng khác thường không
giống nhau Đối lập, tương phản để
làm nổi bật những suy nghĩ tâm trạng
cuả mẹ
- ? Trong tâm trạng bồi hồi, xúc
động , mẹ đã làm gì? Hình ảnh nào
trong bài đã giúp ta hiểu rõ thêm về
tấm lòng của mẹ?
+ Ngắm con âu yếm
- ? Những chi tiết đó đã giúp em hiểu gì
về me? Tình cảm của em trước hình ảnh
của người m ẹ?
+ Xúc động, yêu thương mẹ
- ? Để làm nổi bật tâm trạng của mẹ
trong đêm trước ngày khai trường của
con, tác giả đã sử dụng những yếu tố
NT nào?
- HS đọc tiếp
Trong tâm trạng đó người mẹ tiếp tục
suy tưởng về những gì đã đến với mẹ
trong quá khứ
- ?Chi tiết nào chứng tỏ ngày khai
trường năm xưa đã để lại ấn tượng sâu
đậm trong tâm hồn người mẹ ?
+ Dấu ấn sâu đậm : Cứ nhắm mắt lại là
dường như vang bên tai tiếng đọc bài
trầm bổng : ‘‘Hằng năm cứ vào cuối thu
Mẹ tôi âu yếm nắm tay tôi dẫn đi trên
con đường làng dài và hẹp ”)
- Em có nhận xét gì về cách dùng từ
của tác giả ? Tác dụng của cách dùng
từ đó ?
(Nhớ thương bà ngoại và nhớ mái
trường xưa)
- ? Qua những việc làm đó em cảm
nhận được điều gì về người mẹ ?
GV: Người mẹ nào mà chẳng yêu con,
quên mình vì con, chỉ mong con khôn
lớn thành đạt Đó là đức hi sinh tình yêu
thương hết lòng của mẹ
- Có phải người mẹ đang nói trực tiếp
với con không ? hay người mẹ đang
tâm sự với ai ? (Đang nói với chính
mình) – Cách viết này có tác dụng gì ?
+ Bộc lộ đựơc cảm xúc chân thành, xúc
động
* Những việc làm của mẹ :
- Đắp mền, buông mùng, ém chăn cẩn thận
- Lượm đồ chơi, nhìn con ngủ, xem lại những thứ đã chuẩn bị cho con
- >Yêu thương, hết lòng vì con, luôn dành cho con những điều tốt đẹp nhất
- > Xúc động
- > MT kết hợp TS và biểu cảm
* Nhớ về kỉ niệm tuổi thơ của mẹ :
- Nhớ sự nôn nao, hồi hộp khi cùng bà ngoại đi tới trường và nỗi chơi vơi hốt hoảng, khi cổng trường đóng lại
-
- > Sử dụng một loạt từ láy - > Gợi tả về những hồi ức đẹp , xao xuyến, rạo rực, cháy bỏng trong lòng mẹ khi xưa - > Mẹ muốn truyền ngọn lửa đó, niềm hạnh phúc
đó cho con
2 / Cảm nghĩ của mẹ về vai trò của gia
đình, nhà trường, xã hội:
Trang 4- ? Cùng với những niềm hạnh phúc
của mình khi thấy con đã bắt đầu
lớn
trong đêm không ngủ người mẹ còn
nghĩ đến điều gì ?
- Câu văn nào trong bài nói lên tầm
quan trọng của nhà trường đối với thế
hệ trẻ ? (‘‘Ai cũng biết rằng mỗi sai
lầm trong giáo dục sẽ ảnh hưởng đến cả
1 thế hệ mai sau và sai lầm 1 li có thể
đưa thế hệ ấy đi chệch cả hàng dặm sau
này.”)
- Câu văn này có ý nghĩa gì ? Vì sao ?
(Không được phép sai lầm trong giáo
dục Vì giáo dục quyết định tương lai
của đất nước)
Thảo luận:
- Trong đoạn kết người mẹ đã nói với
con : ‘‘Đi đi con, hãy can đảm lên, thế
giới này là của con, bước qua cánh cổng
trường là 1 thế giới kì diệu sẽ mở ra.’’
Em hiểu thế giới kì diệu đó là gì ? (Tri
thức, tình cảm, tư tưởng, đạo lí, tình
bạn, tình thầy trò)
- Câu nói này có ý nghĩa gì ?
GV: Một thế giới kì diệu mà nhà trường
đã mở ra cho chúng ta là bao điều mới
mẻ rộng lớn về tri thức văn hoá, tri thức
cuộc sống, dạy dỗ bồi đắp cho chúng ta
những tư tưởng, Tình cảm đẹp về đạo lí
làm người, về tình bạn, tình thầy trò, về
tấm lòng yêu thương con người để
không ngừng vươn lên, để phát triển thể
lực, phẩm chất toàn diện của con người,
chuẩn bị cho ngày mai lập nghiệp
- Văn bản Cổng trường mở ra được biểu
đạt bằng những phương thức nào? -
Phương thức nào là chính ? – Sự kết
hợp này có tác dụng gì ?
- Nghệ thuật miêu tả diễn biến tâm
trạng nhân vật có gì đáng chú ý ?
- Bài văn cho em hiểu thêm gì về
người mẹ và nhà trường ? (ghi nhớ -
- Bước qua cánh cổng trường là một thế giới kì diệu sẽ mở ra
=>Khẳng định vai trò to lớn của giáo dục
và tin tưởng ở sự nghiệp giáo dục của nước nhà
- Kết hợp hài hoà giữa tự sự, miêu tả và biểu cảm làm nổi bật vẻ đẹp trong sáng,
đôn hậu trong tâm hồn người mẹ
- Miêu tả diễn biến tâm trạng nhân vật với nhiều hình thức khác nhau : miêu tả trực tiếp, miêu tả qua so sánh, miêu tả hồi ức,
sử dụng ngôn ngữ độc thoại bộc lộ chất trữ tình
* Ghi nhớ : sgk - 9
- Chúng ta phải có trách nhiệm với gia
đình và nhà trường
* Luyện tập:
Trang 5sgk - 9)
- Văn bản này đã cho em bài học gì ?
- Quan sát tranh (SGK) - Bức tranh
minh họa cảnh gì ? Em hãy miêu tả lại
cảnh đó ?
- Hãy nhớ và viết thành đoạn văn về
kỉ niệm đáng nhớ nhất trong ngày
khai trường đầu tiên của mình ?
IV - Hướng dẫn đọc bài :
- Học và tìm hiểu văn bản
- Chú ý tình cảm thể hiện trong trong văn bản - vận dụng khi dạy văn bản biểu
cảm
D - Rút kinh nghiệm:
Bài 1 - Tiết 2 TCT : 2 Ngày soạn Ngày giảng : Văn bản : Mẹ Tôi Thứ 5 ngày 10 tháng 11
_
Et - môn - đô - đơ A - mi - xi
_A - Mục tiêu bài học:
- HS cảm nhận được tình cảm thiêng liêng sâu nặng của cha mẹ đối với con
cái Không được chà đạp lên tình cảm đó
- Rèn kỹ năng tìm hiểu văn bản nhật dụng Chú ý đến khả năng biểu hiện cảm
xúc trong văn bản biểu cảm
- Giáo dục tình cảm yêu thương và kính trọng cha mẹ
B - Chuẩn bị:
- Đồ dùng : Bảng phụ - Phần đọc thêm.
- Những điều cần lưu ý : GV cần hướng dẫn học sinh tìm hiểu và phân tích
văn bản, từ đó rút ra nội dung và ý nghĩa của bài học, tự liên hệ và kiểm điểm thái độ
và tình cảm của bản thân đối với bố mẹ mình
C - Tiến trình tổ chức các hoạt động Dạy - Học:
I - ổn định tổ chức:
II - Kiểm tra:
Trang 6- Bài học sâu sắc nhất mà em rút ra từ văn bản Cổng trường mở ra là gì
?
- Yêu cầu: Trả lời như phần ghi nhớ – SGK (9)
III - Bài mới:
Trong cuộc đời mỗi chúng ta, người mẹ có một vị trí và ý nghĩa hết sức lớn lao, thiêng liêng và cao cả Nhưng không phải khi nào ta cũng ý thức hết được điều đó Chỉ đến khi mắc những lỗi lầm, ta mới nhận ra tất cả Bài Mẹ tôi sẽ cho ta một bài
học như thế
Hoạt động của thầy - trò Nội dung kiến thức
- Em hãy giới thiệu 1 vài nét về tác giả ?
- Em hãy nêu xuất xuất xứ của văn bản
Mẹ tôi ?
GV: Hướng dẫn đọc : Nhẹ nhàng, tha
thiết, thể hiện được những tâm tư tình cảm
buồn khổ của người cha trước lỗi lầm của
con và sự trân trọng của ông với vợ mình
Khi đọc lời khuyên: Dứt khoát, mạnh mẽ
thể hiện thái độ nghiêm khắc
GV đọc - HS đọc - Nhận xét
GV gọi hs đọc chú thích
- Trong phần chú thích, từ nào là từ láy,
từ nào là từ Hán Việt ? (Từ láy: 3,4 - Từ
HV: những từ còn lại)
- Ta có thể chia văn bản làm mấy phần ?
Mỗi phần từ đâu đến đâu ? ý nghĩa của
từng phần ?
Thảo luận :
- Văn bản là 1 bức thư của người bố gửi
cho con nhưng tại sao tác giả lại lấy
nhan đề “Mẹ tôi” ?
+ Nhan đề là của tác giả đặt cho đoạn
trích Tuy người mẹ không xuất hiện trực
tiếp trong câu chuyện, nhưng lại là tiêu
điểm mà các nhân vật và chi tiết đều
hướng tới để làm sáng tỏ)
- Theo dõi phần đầu văn bản , em thấy
En ri cô đã mắc lỗi gì ?
- Em có suy nghĩ gì về lỗi lầm của En ri
cô?
- Tìm những chi tiết nói về thái độ của
người bố đối với En ri cô ?
I Giới thiệu chung :
1 Tác giả: (1846 - 1908)
- Là nhà văn ý nổi tiếng
- Thường viết về đề tài thiếu nhi và nhà trường về những tấm lòng nhân hậu
2 / Tác phẩm:
- Là văn bản nhật dụng viết về người mẹ
- In trong tập truyện : Những tấm lòng cao cả
II - Đọc – Hiểu văn bản:
* Đọc :
* Chú thích :
- Bố cục : 2 phần + Đoạn đầu : Lí do bố viết thư
+Còn lại : Nội dung bức thư
1 / Lỗi lầm của En ri cô :
- Vô lễ với mẹ trước mặt cô giáo
=> Đây là việc làm sai trái, xúc phạm tới mẹ
2 / Thái độ của bố:
- Sự hỗn láo của con như một nhát dao
đâm vào tim bố vậy !
- Bố không nén được cơn tức giận đối
Trang 7- Để diễn tả được tâm trạng của người
bố, tác giả đã sử dụng phương thức biểu
đạt nào? Phương thức biểu cảm được
diễn đạt thông qua những kiểu câu nào?
Tác dụng của các biện pháp nghệ thuật
đó ?
- Những chi tiết trên đã cho ta biết được
tâm trạng của bố lúc này như thế nào?
Buồn bã, đau đớn và tức giận
- Trong thư người bố đã gợi lại những
việc làm, những tình cảm của mẹ dành
cho En ri cô Em hãy tìm những chi tiết,
hình ảnh nói về người mẹ ?
- Khi nói về hình ảnh người mẹ tác giả
đã sử dụng phương thức biểu đạt nào?
Phương thức đó có tác dụng gì ?
- Qua lời kể của người cha, em cảm
nhận được điều gì về mẹ ?
GV : Người mẹ của En ri cô cũng như bao
người mẹ khác trên thế gian này đã yêu
thương, chăm sóc nuôi dạy con cái bằng
tất cả tấm lòng, sức lực, sẵn sàng hi sinh
tất cả hạnh phúc và cuộc sống của mình
cho con cái Tình mẫu tử thật thiêng liêng,
cao cả
Hs đọc đoạn văn 3, 4 - sgk - 10
- Người bố đã khuyên En ri cô những gì
?
- Em có nhận xét gì về cách sử dụng câu
văn ở đoạn này ? Tác dụng của cách
dùng đó ?
với con
- Con mà xúc phạm đến mẹ con ư ?
- > Phương thức biểu cảm được diễn đạt bằng các kiểu câu cảm thán, nghi vấn làm cho lời văn trở nên linh hoạt, sinh động,
dễ đi vào lòng người
=>Thể hiện thái độ buồn bã, đau đớn và tức giận
3/ Hình ảnh người mẹ:
- Mẹ đã phải thức suốt đêm , quằn quại vì nỗi lo sợ, khóc nức nở khi nghĩ rằng có thể mất con
- Người mẹ sẵn sàng bỏ một năm hạnh phúc để tránh cho con 1 giờ đau đớn, người mẹ có thể đi xin ăn để nuôi con, có thể hi sinh tính mạng để cứu sống con
- > Phương thức tự sự kết hợp với miêu tả làm nổi bật tình cảm của người mẹ
.=> Là người mẹ hết lòng yêu thương con, sẵn sàng quên mình vì con
4 / Lời khuyên của bố:
- Không bao giờ được thốt ra những lời nói nặng với mẹ Con phải xin lỗi mẹ,
- Con hãy cầu xin mẹ hôn con, để cho chiếc hôn ấy xoá đi cái dấu vết vong ân bội nghĩa trên trán con
- > Sử dụng câu cầu khiến làm cho lời văn trở nên rõ ràng, dứt khoát
=> Là người bố nghiêm khắc nhưng đầy tình thương yêu sâu sắc
Trang 8- Qua bức thư , em thấy bố của En ri cô
là người như thế nào ?
- Tại sao người cha không nói trực tiếp
với con mà lại viết thư ? Cách viết đó có
tác dụng gì?
+ Tình cảm sâu sắc thường tế nhị và kín
đáo, nhiều khi không nói trực tiếp được
Viết thư tức là chỉ nói riêng cho người mắc
lỗi biết, vừa giữ được kín đáo, vừa không
làm người mắc lỗi mất lòng tự trọng Đây
chính là bài học về cách ứng xử trong gia
đình, ở trường và ngoài xã hội
- Thảo luận :
Theo em, điều gì đã khiến En ri cô “ xúc
động vô cùng ” khi đọc thư bố ?
Hãy tìm hiểu và lựa chọn những lí do mà
em cho là đúng trong các lí do sau: Sgk -
12.)
- Văn bản này được biểu đạt bằng
những phương thức nào ?
Phương thức nào là chính ?
- Em có nhận xét gì về cách diễn đạt câu
văn của tác giả ?
- Qua văn bản em hiểu gì về những điều
mà nhà văn muốn nói?
- Văn bản này đã cho ta hiểu thêm gì về
tác giả ?
- Tác giả : là người yêu mến trẻ em, luôn
mong muốn trẻ em tiến bộ
- Sau khi học xong văn bản này, em có
suy nghĩ gì về trách nhiệm của mình?
+ Yêu kính cha mẹ, học tập tốt hơn
* Ghi nhớ : (12)
- Viết thư để biểu cảm
- Diễn đạt bằng nhiều kiểu câu linh hoạt: câu trần thuật, câu nghi vấn, câu cảm thán, câu cầu khiến làm cho lời văn trở nên trở nên linh hoạt, dễ đi vào lòng người
* Ghi nhớ : sgk - 12.
- Con cái phải biết yêu thương và kính trọng cha mẹ
* Luyện tập :
IV - Hướng dẫn học bài:
- Đọc và tìm hiểu văn bản theo hướng dẫn.
- Có thể học thuộc lòng một đoạn mà em cảm thấy xúc động nhất
- Soạn bài từ ghép
D - Rút kinh nghiệm
Trang 9
Ngày soạn : 11 - 8 - 08
Ngày giảng :12 - 8 - 08 TCT : 3
Bài 1 - Tiết 3
Tiếng Việt : Từ ghép
A - Mục tiêu bài học :
* Kiến thức: - HS nắm được cấu tạo của 2 loại từ ghép : Từ ghép chính phụ và
từ ghép đẳng lập Hiểu được ý nghĩa của các loại từ ghép
* Kỹ năng: - Rèn kỹ năng nhận biết - sử dụng.
* Giáo dục: - HS có ý thức sử dụng từ ghép đúng lúc đúng chỗ.
B - Chuẩn bị :
* Đồ dùng : Bảng phụ
* Những điều cần lưu ý :
- Học về từ ghép không phải chỉ để nhận diện một từ nào đó là từ ghép chính phụ hay từ ghép đẳng lập mà điều quan trọng là hiểu được cơ chế tạo nghĩa của các loại từ ghép Để từ đó có ý thức sử dụng cho phù hợp
C - Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy và học :
I - ổn định tổ chức :
II - Kiểm tra :
Kiểm tra sự chuẩn bị đồ dùng, sách vở của HS
III - Bài mới :
? Tìm 3 từ đơn và 3 từ phức? Từ phức được phân loại như thế nào ?
Hoa, lá, quả; hoa hồng, hoa quả, xanh xanh Từ phức được phân thành hai loại : Từ ghép và từ láy Bài học hôm nay sẽ giúp chúng ta hiểu rõ hơn về từ ghép
Hoạt động của thầy trò Nội dung kiến thức
Đọc VD1
- Trong 2 từ đó, tiếng nào là tiếng
chính, tiếng nào là tiếng phụ bổ
sung ý nghĩa cho tiếng chính ?
- Em có nhận xét gì về trật tự của
những tiếng chính trong những từ
ấy?
+ TC đứng trước tiếng phụ.
- Theo em từ ghép chính phụ có cấu
tạo như thế nào ?
+ 2 tiếng trở lên
- ? Tìm từ ghép chính phụ có tiếng
chính: Bà, thơm ?
+ Bà cô, bà bác, bà dì ; thơm lừng,
I - Các loại từ ghép:
* Ví dụ 1:
Bà ngoại Thơm phức Nhóm 1
TC
- Tiếng phụ bổ sung nghĩa cho tiếng chính
=> quan hệ chính phụ
- Có tiếng chính và tiếng phụ, tiếng phụ bổ sung nghĩa cho tiếng chính
- Tiếng chính đứng trước tiếng phụ
*Ví dụ2 : Trầm bổng
Trang 10thơm ngát)
HS đọc Ví dụ 2
Chú ý các từ trầm bổng, quần áo
- Các tiếng trong 2 từ ghép trên có
phân ra thành tiếng chính, tiếng
phụ không ? 2 tiếng này có quan hệ
với nhau như thế nào ?
+ Quan hệ bình đẳng về mặt ngữ
pháp
- Khi đảo vị trí của các tiếng thì
nghĩa của từ có thay đổi không ?
+ Không
- Tìm một vài từ ghép đẳng lập chỉ
các sự vật xung quanh chúng ta ?
+ Bàn ghế, sách vở, mũ nón
- Từ ghép chính phụ có nghĩa như
thế nào so với nghĩa của tiếng
chính?
+ Nghĩa TC rộng Nghĩa của từ ghép
CP hẹp hơn nghĩa của tiếng chính
- Từ ghép đẳng lập có nghĩa như
thế nào so với nghĩa của từng tiếng
tạo ra nó?
- So sánh từ ghép chính phụ và từ
ghép đẳng lập, chúng giống và khác
nhau ở điểm nào ?
+ Về cấu tạo
+ Về nghĩa
- Hs đọc ghi nhớ 2
GV : Gọi 2 hs lên bảng làm bt
- Phân loại từ ghép đẳng lập, chính
phụ ?
- ? Vì sao em lại xếp như vậy ?
+ Do cấu tạo khác nhau
GV treo bảng phụ - hs điền từ
- Điền thêm tiếng để tạo từ ghép
chính phụ ?
- 2 tiếng ngang hàng nhau về ngữ pháp - > Quan hệ bình đẳng
* Ghi nhớ 1: SGK (14)
II - Nghĩa của từ ghép :
1 Nghĩa của từ ghép chính phụ :
* Ví dụ :
- Bà : chỉ người phụ nữ cao tuổi - >nghĩa
rộng
- Bà ngoại : chỉ người phụ nữ cao tuổi đẻ
ra mẹ - > nghĩa hẹp
+ Thơm : có mùi như hương của hoa, dễ
chịu - > nghĩa rộng Thơm phức : có mùi bốc lên mạnh, hấp dẫn - > nghĩa hẹp
- > Tính chất phân nghĩa
2 - Nghĩa của từ ghép đẳng lập :
* Ví dụ:
+ Quần áo : chỉ quần áo nói chung - > hợp
nghĩa, có nghĩa khái quát hơn
Quần, áo : chỉ riêng từng loại - > Tính chất hợp nghĩa
* Ghi nhớ 2 : SGK (14) III - Luyện tập :
* Bài 1 (15) :
- Từ ghép đẳng lập : Suy nghĩ, chài lưới, cây cỏ, ẩm ướt, đầu đuôi
- Từ ghép chính phụ: Xanh ngắt,nhà máy, nhà ăn, nụ cười
* Bài 2 (15):
- Bút mực (bi, máy, chì)
- Thước kẻ (vẽ, may, đo độ)
- Làm rẫy (ruộng, nương )
- Trắng phau (Xoá, lốp )