Trªn c¬ së t×m hiÓu thùc tr¹ng d¹y häc ph©n m«n vÎ trang trÝ ë THCS vµ ý nghiã phân môn vẽ trang trí trong việc giáo dục cái đẹp Mỹ dục cho học sinh , tôi cho rằng: Nếu tổ chức tốt các h[r]
Trang 1TRêng §¹i Häc MÜ ThuËt Hµ Néi
(khoa t¹i chøc mØ thuËt)
§Ò tµi:
Ph¸t huy tÝnh tÝch cùc cho häc sinh
THCS trong m«n vÏ Trang trÝ
Häc viªn : NguyÓn viÕt th¾ng
Líp : K4-MT
Gi¸o viªn h-& dÈn : Ho¹ sü- GS - TS NguyÔn v¨n A
Vinh, ngµy th¸mg n¨m2011
Trang 2TRêng §¹i Häc MÜ ThuËt Hµ Néi
(khoa t¹i chøc mØ thuËt)
§Ò tµi:
Ph¸t huy tÝnh tÝch cùc cho häc sinh
THCS trong m«n vÏ Trang trÝ
Häc viªn : NguyÓn viÕt th¾ng
Líp : K4-MT
Gi¸o viªn h-& dÈn : Ho¹ sü- GS - TS NguyÔn v¨n A
Vinh, ngµy th¸mg n¨m2010
Trang 3Bản nhận xét đánh giá và chấm
điểm
Tên đề tài :
Phát huy tính tích cực cho học sinh
THCS Trong môn vẽ trang trí: Học viên thực hiện: Nguyển viết thắng Lớp đại học Mỹ thuật - Hệ tại chức Mở liên kết taị -B cao đẳng VHNT Nghệ An 1 ý thức trách nhiệm , '-ơng pháp làm việc của học viên:
2 Nhận xét, đánh giá về nội dung bài viết:
3 Chấm điểm: (Điểm trung bình chung cuối cùng đả thống nhất giửa nhóm giáo viên chấm) Điểm bằng số Bằng chử
Hà nội , ngày tháng năm 2011 khoa tại chức mt Giảng viên chấm Giảng viên chấm
(ký, ghi rỏ họ tên) (ký, ghi rỏ họ tên)
Trang 4mục lục
A: Phần mở đầu
I, Lý do chọn đề tài
II, Mục đích nghiên cứu, nhiệm vụ nghiên cứu III, Khách thể nghiên cứu, đối t-\ nghiên cứu
IV, Giả thiết khoa học
B Nội dung nghiên cứu
-ơng 1:
Một số vấn đề chung
I, Việc dạy và học phân môn vẻ trang trí ở THCS
1, Vài nét về -ờng THCS Tây thành
2, Nội dung dạy học phân môn vẻ trang trí ở trơng THCS
3, Các dạng tài liệu vẻ trang trí ở ch-F trình THCS
4, Đặc điểm phân môn vẻ trang trí ở THCS
5, Thực trạng dạy học phân môn vẻ trang trí ở -B THCS
-ơng 2:
Dạy học vẽ phân môn trang trí ở THCS
I, Những vấn đề chung của '-ơng pháp dạy học vẻ phân môn trang trí ở
THCS
II, -ơng pháp dạy học phân môn vẻ trang trí
1, -ơng pháp trực quan
2, Ph-F pháp vấn đáp gợi mở
3, Ph-F pháp luyện tập
III: Một số hình thức tổ chức dạy học vẻ trang trí
C: Kết luận và kiến nghị
1, Kết luận
2, Kiến nghị
Tài liệu tham khảo
Trang 5
A-Phần mở đầu
I Lý do chọn đề tài
1, Sự nghiệp công nghiệp hoá-hiện đại hoá đất -ớc đòi hỏi nghành giáo dục phải đào tạo nhửng con -ời phát triển toàn diện để đáp ứng nhu cầu của sự phát triển kinh tế xã hội Thực tế đó, đòi hỏi nhà trờng, các cấp phải
mặt: Đức dục, Trí dục, Mỷ dục và Lao động Thực hiện nhiệm vụ mỷ dục phải thông qua nhiều hoạt động, nhiều môn học, trong đó mỉ thuật đóng vai trò quan trọng, là môn cơ sở của giáo dục thẩm mỉ, vì thế đả từ lâu môn mỉ thuật đ-\ xem là một trong nhửng môn học >-\ quy định trong kế hoạch
đào tạo ở bậc THCS góp phần quan trọng vào việc thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện
2, Trong -F trình môn mỉ thuật, phân môn vẻ trang trí không >-\
đặt thành một phần riêng mà nó >-ợc sắp xếp xen kẻ với các phân môn khác:
vẻ theo mẩu (vẻ -\ 5 vẻ tranh, -ởng thức mỉ thuật góp phần làm phong phú nội dung mỉ thuật ở THCS
không rập khuôn mà đòi hỏi phải luôn tạo ra cái mới, cái lạ, cái đẹp , nhiều hình nhiều vẻ từ bố cục, hình mảng, hoạ tiết đến màu sắc Trang trí có một
đặc điểm nổi bật là yêu cầu -ời học phải luôn suy nghỉ, sáng tạo không ngừng để có nhửng bài tập phong phú, đẹp về hình dáng, đẹp về màu sắc, vì thế học trang trí giúp cho học sinh năng lực làm việc dám nghỉ dám làm, dám thay đổi '-F pháp làm việc khoa học, t- duy khoa học, t- duy sáng tạo Vẻ trang trí mang tính giáo dục rất lớn, bồi -ởng và phát triển ở học -Trang trí gần gủi, gắn bó với cuộc sống và nó tạo ra những sản phẩm phục
Trang trí mang sắc thái và mang màu sắc dân tộc rỏ nét nhất bởi nó xuất phát
từ nhu cầu cuộc sống của cộng đồng, mổi dân tộc, mổi quốc gia và - vậy
nó mang tính giáo dục sâu sắc
cơ bản và toàn diện nhất Vì những đặc điểm trên mà học sinh THCS rất thích học trang trí, hơn cả học các phân môn khác trong -F trình, nhất là
đối với các em học sinh nữ, vì học trang trí các em hoàn toàn >-\ tự do vận
Trang 6dụng những gì đả học vào bài vẽ theo cách nghĩ, cách cảm thụ, sự thích thú của mình
3, Thực tiển dạy học phân môn vẻ trang trí cho thấy, giáo viên hiểu biết rất ít về nghệ thuật trang trí và '-F pháp dạy học phân môn vẻ trang trí
Do đó trong quá trình giảng dạy, -B giáo viên thông báo kiến thức một cách chung chung , - chú ý đúng mức đến việc phát huy khã năng sáng tạo của học sinh, -& dẩn - chú ý đến trọng tâm Do vậy kết quả học tập của học sinh thấp, bài vẻ của học sinh thiếu tính sáng t ạo về bố cục, hoạ tiết và màu sắc
Làm thế nào để nâng cao chất @-\ dạy và học phân môn vẽ trang trí, đó
là vấn đề đặt ra cho mổi giáo viên dạy và học phân môn vẽ trang trí ỡ THCS, vì vậy tôi chọn đè tài nghiên cứu là ”Một số vấn đề dạy học trang trí
ơTHCS” Nhằm vào việc cung cấp cho giáo viên dạy mĩ thuật một số kiến thức cơ bản về '-F pháp dạy học vẽ trang trí theo -F phát huy khả năng tìm tòi, sáng tạo của học sinh THCS trong cách làm bài của các em
II, Mục đích nghiên cứu, nhiệm vụ nghiên cứu.
1 Mục đích nghiên cứu.
Mục đích của đề tài nhằm góp phần nâng cao hiệu quả của việc dạy học môn mĩ thuật ở THCS nói chung và phân môn vẽ trang trí nói riêng
Tìm hiểu thực trạng dạy và học phân môn vẽ trang trí ơ THCS
Xác lập hệ thống '-F pháp dạy học phân môn vẽ trang trí
III Khách thể nghiên cứu, đối C nghiên cứu.
1, Khách thể nghiên cứu.
Quá trình dạy và học môn mỹ thuật ơTHCS
2, Đối C nghiên cứu
Trang trí và vấn đề dạy học phân môn vẽ trang trí ở THCS
IV 7F pháp nghiên cứu
Để tiến hành nghiên cứu đề tài này, tôi sử dụng 3 '-F pháp nghiên cứu sau:
1, 7F pháp nghiên cứu lý luận.
Trang 7Để có cơ sở lý luận về đề tài này, tôi đả tiến hành nghiên cứu chắt lọc từ các tài liệu liên quan , - giáo dục học, tâm lý học, '-F pháp dạy học mỹ thuật ởTHCS,dạy học phân môn vẽ trang trí ở THCS, tạp chí nghiên cứu giáo dục, báo giáo dục thời đại, tạp chí mỹ thuật khai thác nội dung -F trình sách giáo khoa từ lớp 2 đến lớp 9
2 7F pháp nghiên cứu kinh nghiệm
Đề ra >-\ '-F pháp dạy học phân môn vẻ trang trí và quy trình lên lớp 1 tiết dạy học vẻ trang trí ở THCS một cách thiết thực và hiệu quả, tôi đả học hỏi kinh nghiệm giảng dạy của một số giáo viên ở một số -B và tham khảo một số ý kiến của họ
Tôi tiến hành quan sát, thu thập những - liệu, thao tác, thể hiện trong các giờ dạy- học của giáo viên và học sinh trong quá trinh dạy học phân môn vẻ trang trí
V Giả thuyết khoa học
Trên cơ sở tìm hiểu thực trạng dạy học phân môn vẻ trang trí ở THCS và ý nghiã phân môn vẽ trang trí trong việc giáo dục cái đẹp (Mỹ dục) cho học sinh , tôi cho rằng: Nếu tổ chức tốt các hoạt động học mỹ thuật cho học sinh THCS, xây dựng >-\ một hệ thông '-F pháp dạy học phân môn vẻ trang trí phù hợp với học sinh củng - vận dụng hợp lý các '-F pháp đó vào dạy học, thì sẻ đem lại chất @-\ cao, hình thành cho học sinh nếp nghỉ, '-F pháp làm việc khoa học, - duy sáng tạo, - duy khoa học, năng lực làm việc, dám nghỉ dám làm,dám thay đổi, mong muốn có hiệu quả làm nên cái đẹp
B Nội dung nghiên cứu
-F I
Trang 8Một số vấn đề chung
I Việc dạy và học phân môn vẻ trang trí ở THCS
1, Vài nét về , THCS Tây thành
* -B THCS Tây thành nằm ở khu vực miền núi phía tây của Huyện
Yên thành-Tỉnh Nghệ An, là một -F có số @-\ học sinh khá nhiều, gần
600hs /17 lớp ,có 32 giáo viên đứng lớp, -B đóng trên địa bàn khá rộng
dân - -5 với số gia đình thuộc hộ nghèo khá nhiều số gia đình theo thiên
chúa giáo đông nên việc quan tâm đến việc học tập của con em còn nhiều
hạn chế, việc đi học của các em còn -F đối khó khăn, nhiều học sinh còn
phải đi học cách xa -B 9-10 cây số Khó khăn là vậy - với sự nhiệt
tình có trách nhiệm của đội ngủ thầy cô giáo trong toàn -B nên đả >-
mọi phong trào ở các đoàn thể trong toàn -B luôn có vị trí ở trong
nghành và luôn có uy tín trách nhiệm trong địa bàn khu dân -D
-Điều kiện cơ sở vật chất Với một địa '-F ở miên núi khó khăn về
nhiều mặt đặc biệt là cơ sở vật chất, các phòng chức năng - đầy đủ,
phòng học riêng cho hoạ, nhạc - có nên việc bồi -n thêm cho các em
còn gặp nhiều khó khăn, do không đủ phòng học nên -B chúng tôi phải
học hai ca trong ngày Điều kiện là vậy - việc sắp xếp việc học thêm, bồi
.-F thêm cho học sinh phải vào các ngày lể và chủ nhật
Với thời gian 31 tiết cho cả 4 năm học, vẻ trang trí ở THCS gồm các nội
dung sau
+ Tập vẻ hoạ tiết trang trí đơn giãn
+ Vẻ các hìmh theo luật xa gần
+ Tập trang trí các hình cơ bản, >-B tròn, hình vuông, hình tròn và trang
trí lều, trại, đầu báo -B (Trang trí nội dung) + Trang trí bìa sách, đồ vật có dạng hình chỡ nhật, trang trí ứng dụng,trang
trí mặt nạ
+ Làm quen với nét chữ đều, nét chữ thanh, đậm, kẻ dòng chữ, kẽ
chữ trang trí, trang trí thời trang
+ Làm quen với màu sắc và sử dụng màu theo ý thích
+ Làm quen với hoạ tiết và hình trang trí dân tộc
Các nội dung này >-\ phân bổ từ lớp 2 đến lớp 9 với yêu cầu về giáo -n
và giáo dục ngày một cao hơn
-yêu cầu về nội dung: Dựa vào đắc điểm tâm sinh lý của học sinh THCS,
yêu cầu nội dung >-\ chia làm 2 giai đoạn
Trang 9+ Giai đoạn 1: ở các lớp 6,7 các em tập sáng tạo hoạ tiết, tập trang trí một số mẩu cơ bản, đơn giản - >-B diềm,hình vuông, hình tròn, tập gọi tên các màu có trong hộp màu, tập pha màu (màu -& 5 màu bột, màu sáp), tập kẻ chử in
+ Giai đoạn 2: ở lớp 8,9 các em tập sáng tạo - bài học có tính chất trang trí ứng dụng - tạo dáng và trang trí túi xách, trang trí mặt nạ, trang trí thời trang, kẻ chử trang trí nhằm giúp các em có năng khiếu và định
-& cho các em sử dụng năng khiếu đó vào cuộc sống hàng ngày và vào học ở các -B năng khiếu
-Trong -F trình ở THCS -B có hai bài tập đó là:
+ Trang trí hình cơ bản: Trang trí cơ bản là trang trí hình cơ bản, các hình học - trang trí hình vuông, hình tròn, >-B diềm (hình chử nhật) Các loại bài tập này vận dụng các luật trang trí một cách chặt chẻ khi vẻ hình mãng, vẻ hoạ tiết và vẽ màu
+ Trang trí ứng dụng: Trang trí ứng dụng là trang trí các đồ vật có tên gọi cụ thể, thông dụng hàng ngày -$ Trang trí cái khăn, trang trí hội
-B 5 trang trí đồ vật có dạng hình chử nhật, cái đĩa, cái lọ hoa, cái quạt giấy hay trang trí góc học tập, trang trí túi xách, trang trí thời trang
Các loại bài tập này củng vận dụng các quy luật của trang trí - nó linh hoạt, thoáng đãng hơn vì còn phụ thuộc vào tính chất, đặc điểm của đồ vật và
- vậy trang trí ứng dụng có nhu cầu riêng
Ví dụ: trang trí cái khăn vuông không nhất thíêt phải đối xứng nhau, đồng đêù - trang trí hình vuông Củng - vậy trang trí cái đĩa tròn không thể nhiều mảng, nhiều màu - trang trí hình tròn
Ngoài ra trong -F trình THCS còn có các bài trang trí sau:
+ Tô màu: Tranh Hoa, Quả,Lá, Tranh dân gian loại này giúp học sinh biết cách sử dụng màu một cách hài hoà, vui mắt, đẹp
+ Tập vẽ hoạ tiết trang trí dân tộc
+ Tập làm quen với chử nét đều, nét thanh, nét đậm, kẽ dòng chử ngắn
+ Kẻ chử trang trí
Khác với vẽ theo mẫu, vẽ trang trí củng từ những mẫu, từ những kiến thức
khác một phần, khác hoàn toàn về hình dáng, bố cục, hình vẻ màu sắc Vị thế đặc điểm của trang trí là suy nghĩ, tìm tòi, sáng tạo -B xuyên, liên tục để luôn có cái mới, cái đẹp, không lặp lại chính mình, không lặp lại
Trang 10Trang trí gần gủi, vẽ trang trí củng từ mẫu,từ kiến thức chung -
khác hoàn toàn về hình dáng , bố cục,hình vẻ, màu sắc
Vì thế đặc điểm của trang trí là suy nghỉ, tìm tòi , sáng tạo -B xuyên, liên tục để luôn luôn có cái mới, cái đẹp , không lặp lại chính mình, nếp nghĩ, '-F pháp làm việc khoa học, - duy sáng tạo, góp phần hình
Trang trí mang màu sắc dân tộc rỏ nét nhất bởi nó xuất phát từ nhu cầu cuộc sống của mổi cộng đồng, mổi dân tộc, mổi quốc gia và - vậy nó mang tính giáo dục sâu sắc
cơ bản và toàn diện nhất
a, Về phía giáo viên
Giáo viên dạy vẽ trang trí có kết quả hơn dạy vẽ các môn khác, cụ thể
là Chuẩn bị cho bài dạy công phu, đồ dùng dạy học đầy đủ,phong phú, - tầm nhiều bài vẽ của học sinh để minh họa Tuy nhiên do không am hiểu sâu rộng về nghệ thuật trang trí và '-F pháp dạy học vẽ trang trí nên giáo viên -F dẩn học sinh vẽ - chú ý đến trọng tâm mà thông báo kiến thức một cách chung chung, - chú ý đến yếu tố thẩm mỷ của bài học, - quan tâm móc nối, liên hệ - gì liên quan để mở rộng tầm hiểu biết của học sinh Do vậy bài vẽ của học sinh thiếu tính sáng tạo cả về bố cục, hình vẽ và màu sắc
b, Về phía học sinh:
Học sinh hứng thú học vẽ trang trí hơn vẽ theo mẩu và phần nào hơn cả vẽ tranh đề tài
và các phân môn khác, bài vẽ trang trí của các em đẹp hơn, có tiến bộ rỏ rệt
về cách dùng màu
Học sinh rất thích vẽ trang trí và học có kết quả hơn so với các phân môn khác, nhất là đối với các em học sinh nữ Học trang trí các em hoàn toàn >-\ tự do vận dụng những gì đả học vào bài học theo cách nghĩ, cách cảm thụ, sự thích thú của mình Vì thế bài vẽ trang trí có vẽ đẹp đa
Trang 11dạng, tuy có tên gọi chung cùng một yêu cầu, cùng một cách dạy, cùng
nhau
Tuy nhiên, việc học vẽ trang trí của học sinh - thực sự thoải mái, các em
vẽ -B gò bó, công thức, đôi khi còn rập khuôn, sự suy nghĩ tìm tòi -
>-\ giải phóng, hiện -\ bắt -& là phổ biến Vì vậy các bài làm của học sinh -B xuyên có nhửng hiện -\ sau
- chú ý đến bố cục mảng lớn,mảng nhỏ, vẽ hình còn tự do, không đều nhau, khoảng trống quá rộng hay quá hẹp
Hình mảng giống nhau - đều và - chú ý đến các trục đối xứng
- Bố cục chung chung, -B chỉ theo cách -& dẩn ở bài học của giáo viên Màu ở bài trang trí phân bố - hợp lý giửa đậm nhạt,nóng lạnh, do đó bài
vẽ - có trọng tâm, thể hiện ở:
+ Màu đậm đều, bài vẽ khô
+ Màu nhạt đều, nhạt nhoà
+ Nhiều màu quá nên đôi khi phá cã hình mãng (do dùng dùng màu giửa các mảng ở cạnh nhau)
+ Màu sắc quá sặc sở và -F phản nên bài vẽ trở nên cứng, khó đẹp
- Sử dụng các chất liệu - quen thể hiện ở chổ
+ Dùng màu -B thiếu độ đậm, do vẽ nhẹ tay
+ Bút dạ, sáp màu -B quá đậm do vễ chậm, màu xuống đẩm,mảng màu không đều
+ - có thói quen pha trộn màu để có nhửng màu đẹp, - ý
+ Dùng màu -& 5 màu bột hiệu quả kém hơn chất liệu khác Và nhửng chất liệu này ít phổ biến ở -B THCS
Tóm lại qua tìm hiểu thực trạng, vấn đề dạy học phân môn trang trí ta thấy việc dạy học trang trí ở THCS là cần thiết, nó góp phần hình thành ở học
tri thức khoa học, dám nghĩ, dám làm, lao động có năng suất cao và biết
-? thức cái hay, cái đẹp trong cuộc sống
F99
Dạy học vẽ phân môn vẽ trang trí ở THCS.
vẽ trang trí ở THCS.