1’ Mục tiêu: Hs hiểu được nội dung ý nghĩa của bài thơ: Bánh trôi nước Ngâm khúc là một thể loại văn học có từ rất lâu những tác phẩm thuộc thể loại này rất hiếm.. Về thành tựu của thể n[r]
Trang 1Ngày soạn: 27/9/10.
Ngày giảng: 7a: 1/10/10
7c: 29/9/10
Ngữ văn - bài 7 Tiết 26 Hướng dẫn đọc thờm
Văn bản
SAU PHÚT CHIA LI I.Mục tiêu:
1.Kiến thức: Hướng dẫn học sinh tỡm hiểu văn bản “ Sau phỳt chia li” của Đặng Trần
Cụn Thụng qua việc xỏc định nghệ thuật tiờu biểu -> tỡm hiểu nội dung văn bản Cảm nhận được nối sầu chia li, giỏ trị tố cỏo chiến tranh phi nghĩa, niềm khao khỏt hạnh phỳc lứa đụi của người chinh phụ
2.Kĩ năng: Cú kĩ năng cảm thụ tỏc phẩm văn học hiểu được đặc điểm thể thơ song thất
lục bỏt
3.Thái độ: Giỏo dục học sinh căm ghột chiến tranh phi nghĩa
1.Giáo viên: giáo án.sgk , sgv, TLTK, Chuẩn kiến thức kĩ năng.
2.Học sinh: soạn bài
III.Phương pháp: Đàm thoại, bình giảng, nêu vấn đề
IV.Các bước lên lớp:
1.ổn định: (1’)
7a:
7c:
2.Kiểm tra: (3’)
? Đọc thuộc lũng văn bản “ Bánh trôi nước” Cho biết nội dung và nghệ thuật của bài thơ?
? Thân phận của ngời phụ nữ trong “ Bánh trôi nước” được Hồ Xuõn Hương ví như thế nào?
3.Tiến trình tổ chức các hoạt động.
Khởi động (1’)
Mục tiêu: Hs hiểu được nội dung ý nghĩa của bài thơ: Bánh trôi nước
Ngõm khỳc là một thể loại văn học cú từ rất lõu những tỏc phẩm thuộc thể loại này rất hiếm Về thành tựu của thể này phải kể đến cỏc tỏc phẩm: Cung oỏn ngõm khỳc( Nguyễn Gia Thiều), Chinh phụ ngõm - Đặng Trần Cụn; Ai tư vón – Cụng chỳa Ngọc Hõn Để hiểu rừ hơn về thể ngõm khỳc này chỳng ta sẽ tỡm hiểu một đoạn trớch trong tỏc phẩm Chinh phụ ngõm đú là “ Sau phỳt chia li”
Hoạt động 1 Đọc và thảo luận chú thích.
Mục tiêu: Hiểu đợc tác dụng của việc đọc kể có
liên quan đến việc hiểu và phân tích
GV hướng dẫn đọc
Ngắt nhịp : 3/4 hoặc 3/2/2
10’ I Đọc và thảo luận chỳ thớch:
1 Đọc văn bản.
Trang 22/2/2 4/4
Giọng đọc trầm lắng -> nỗi buồn
GV đọc mẫu
Gọi HS đọc, nhận xét
HS theo dõi chú thích * ( SGK)
? Nêu vài nét về tác giả?
H: Người làng Nhân Mục nay thuộc quận Thanh
Xuân-Hà Nội Sống vào khoảng đầu thế kỉ 18 Một
số tư liệu cho thấy ông sống chưa được 40 tuổi
Rất hiếu học chỉ đỗ hương cống Tính tình phóng
khoáng Thích ngao du đây đó
? Văn bản được trích trong tác phẩm nào?
Hiểu “ Chinh phụ ngâm khúc “ là gì?
H: Khúc ngâm của người vợ có chồng ra trận
GV mỏ rộng về thể loại khúc ngâm
Là thể thơ do người Việt Nam sáng tạo thường diễn
tả tâm trạng sầu bi dằng dặc của con người -> hoàn
toàn trữ tình, còn được gọi là trường ca trữ tình
được viết bằng thể song thất lục bát
Hai câu 7 chữ ( song thất) ngắt nhịp3/4 hoặc 3/2/2
( 7 câu 7 thất ngôn bát cú) 4/3 hoặc 2/2/3 Cách
hiệp vần khác, chữ cuối câu 7 hiệp vần chữ 5 câu 7
sau
-> cách ngắt nhịp tạo nên âm hưởng có tính chất
chu kì vì vậy bài thơ càng dài
-> tạo cảm giác đều đều và buồn
? Em biết gì về hoàn cảnh sáng tác cũng như các
vấn đề liên quan đến tác phẩm này?
H: Hoàn cảnh : Sáng tác đầu thế kỉ 18 khoảng thời
gian bắt đầu có các cuộc khởi nghĩa nông dân
Triều đình phong kiến đàn áp khởi nghĩa -> đất
nước rối loạn, nhân dân đau khổ
Viết bằng chữ Hán
Có 7 bản dịch khác nhau nhưng bản dịch của Đoàn
Thị Điểm hay nhất
Thể thơ: song thất lục bát
GV giới thiệu thể thơ ( SGK 92)
GV treo bảng phụ
? Em hãy nhận diện thể thơ song thất lục bát về số
câu, số chữ cách hiệp vần
HS trả lời
GV gạch trên bảng phụ
H: Gồm ba khổ thơ, mỗi khổ có hai câu 7, một câu
2 Th¶o luËn chú thích:
* Tác giả: Đặng Trần Côn
* Văn bản “ Sau phút chia li” trích ở cuối phần 2 của tác phẩm “ Chinh phụ ngâm khúc”
* Tác phẩm viết bằng chữ Hán
3: ThÓ th¬:
Song thất lục bát
Trang 36 và một cõu 8
Hiệp vần, GV làm trờn bảng phụ
(đỳng quy định về vần của thể thơ)
Hoạt động 2:Tìm hiểu văn bản.
Mục tiêu: Hiểu đợc nội dung và ý nghĩa của văn
bản
? Nghệ thuật sử dụng trong hai cõu thơ? Tỏc dụng?
H: Đối
Thực trạng chia li đó diễn ra Chàng đi vào nơi khú
khăn, vất vả, thiếp về với cảnh vũ vừ, cụ đơn
? Trong cõu thơ sau, tỏc giả sử dụng hỡnh ảnh “
tuụn màu mõy biếc trải ngàn nỳi xanh” Em nhận
xột gỡ về cỏc hỡnh ảnh này, việc sử dụng cỏc hỡnh
ảnh đú cú tỏc dụng gỡ?
H: Hỡnh ảnh thiờn nhiờn, ,vũ trụ -> gợi độ mờnh
mụng, khoảng khụng gian trống vắng
? Ở bốn cõu này cú sử dụng “ Chàng”, “ thiếp” tạo
sắc thỏi gỡ?
H: Từ Hỏn Việt tạo sắc thỏi cổ
Đọc thầm 4 cõu tiếp
? Bốn cõu này diễn tả điều gỡ?
H: Tiếp tục diễn tả nỗi sầu chia li
? Hai cõu 7 sử dụng biện phỏp nghệ thuật gỡ? Cỏch
điệp và đảo vị trớ hai địa danh Hàm Dương, Tiờu
Dương cú ý nghĩa gỡ?
H: - Nghệ thuật:
đối: cũn ngoảnh lại
Hóy trụng sang
điệp từ, đảo vị trớ hai địa danh
chuyển đổi một phần trong cỏch núi địa danh ( chốn
-> cõy, bến -> khúi)
Chia li về cuộc sống, thể xỏc trong khi tõm hồn,
tỡnh cảm vẫn gắn bú thiết tha, cực độ -> sự oỏi oăm,
nghịch chướng
HS đọc thầm
? Tỏc giả sử dụng cỏc từ ngữ, hỡnh ảnh như thế
nào? Cú tỏc dụng gỡ trong việc miờu tả nỗi sầu chia
li?
GV lưu ý: Ngàn dõu: văn học trung đại cú hoặc
khụng cú thật.( trong tõm tưởng người phụ nữ -> ẩn
dụ) Từ này trở đi chia li khụng hẹn ngày gặp mặt
chưa biết điều gỡ đến Và biết đõu khi gặp lại “vật
20’ II Tỡm hiểu văn bản
1 Bốn cõu thơ đầu
Bằng nghệ thuật đối lời thơ diễn tả sự ngăn cỏch, chia li, khắc nghiệt và nỗi sầu chia
li nặng nề phủ vào thiờn nhiờn, vũ trụ
2 Bốn cõu tiếp
Vẫn bằng nghệ thuật đối bài thơ diễn đạt nỗi sầu chia li trong độ tăng trưởng
3 Bốn cõu cuối
-Nghệ thuật: điệp từ, đối, cõu hỏi tu từ
Trang 4đổi sao rời, bãi biển vương dâu”
? Căn cứ vào hoàn cảnh sáng tác em hãy cho biết
ngoài việc thể hiện nỗi buồn chia li của người vợ
tác giả thể hiện điều gì?
H: Tố cáo chiến tranh phi nghĩa
Khát vọng hạnh phúc lứa đôi
Hoạt động 3: HD tæng kÕt rút ra ghi nhớ.
HS đọc nội dung ghi nhớ
Mục tiêu: Hs hiểu được nội dung nghệ thuật của
bài thơ qua phần ghi nhớ
GV chốt
Hoạt động 4: Hướng dẫn luyện tập
GV hướng dẫn
Mục tiêu: Hs biết áp dụng những kiến thức đã học
để giải quyết được yêu cầu của bài tập
1 màu xanh nhắc mấy lần? mây biếc, núi xanh,
ngàn dâu xanh ngắt, xanh xanh
2 Sự khác nhau trong các màu:
- Mây biếc, núi xanh -> gợi không gian rộng lớn,
nỗi sâu chia li mênh mông
- Xanh xanh: màu xanh của ngàn dâu -> sự thay đổi
lớn, nỗi sâu tăng cao có khoảng cách
- Xanh ngắt-> độ mênh mông tất cả chỉ còn một
màu xanh ( không phải màu xanh cụ thể nào) nỗi
sầu ở cấp độ cao hơn
HS đọc phần đọc thêm ( SGK)
2’
8’
- Nội dung: sự cách chia lên đến cực độ như đúc lại thành núi sầu khối sầu
III Ghi nhớ (SGK)
IV Luyện tập
HS làm ở nhà
4 Củng cố.Hướng dẫn học bài: (5’)
Đọc văn bản “ Sau phút chia tay”
Nêu những nét đặc sắc về nội dung và nghệ thuật
Học thuộc văn bản, nắm nội dung và nghệ thuật
Soạn” Qua đèo ngang” theo câu hỏi SGK