Hoạt động 3: HD học sinh Thực hiện làm bài tập theo yêu ấm… KB: - Cô bé chết trong đêm luyện tập cầu và hướng dẫn của GV giao thừa vì đói , rét?. Gọi học sinh đọc yêu cầu bài tập - Ngày [r]
Trang 1
Ngày soạn:25/ 10/ 2007
CHIẾC LÁ CUỐI CÙNG
A.Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh:
- Khám phá vài nét cơ bản về nghệ thuật truyện ngắn của nhà văn Mĩ O Hen-ri
- Rung động trước cái đẹp, cái hay và lòng cảm thông của tác giả đối với những nỗi bất hạnh của người nghèo
B Chuẩn bị:
- HS: Đọc – Soạn bài
- GV: giáo án, SGK, SGV
C Tiến trình lên lớp:
I Ổn định: (1’)
II Kiểm tra bài cũ: 5’ Trình bày cảm nghĩ về truyện ngắn “ Cô bé bán diêm”
III Bài mới:
1 Giới thiệu bài mới: (1’) trực tiếp
2 Tiến trình tổ chức các hoạt động:
Hoạt động 1: Hướng dẫn học
sinh tìm hiểu về tác giả, tác phẩm
GV giới thiệu sơ lược về nước
Mĩ và nhà văn O Hen-ri
? Tóm tắt truyện “ Chiếc lá cuối
cùng” ? Vị trí của đoạn trích?
Lắng nghe – theo dõi c.thích * Tóm tắt đoạn trích, trình bày
về vị trí của đoạn trích
I/ Tác giả - tác phẩm
Hoạt động 2: Hướng dẫn HS
đọc tìm hiểu chú thích - 6’
GV hướng dẫn học sinh đọc:
GV đọc trước 1 đoạn rồi gọi
2→3 học sinh đọc 1 lượt toàn
văn bản
Hướng dẫn nhận xét
Đặt câu hỏi để kt sự chuẩn bị của
học sinh về phần chú thích
Hoạt động 3: Hướng dẫn HS
tìm hiểu văn bản.
GV gợi vài nét khắc hoạ h/ảnh
cụ Bơ-men
? Cụ sống bằng nghề gì? Ước mơ
lớn nhất của cụ là gì?
? Hãy tìm những chi tiết nói lên
tấm lòng thương yêu và hành
động cao cả của cụ với Giôn-xi
GV: Cụ và Xiu nhìn nhau ko nói
→ đang nghĩ cách vẽ chiếc lá
cuối cùng
- Chú ý lắng nghe, ghi nhớ
- Đọc văn bản
- Nhận xét
Dựa vào kt đã chuẩn bị - trả lời
Lắng nghe
- Suy luận, trao đổi, phát hiện, phát biểu: Làm mầu , ước mơ vẽ được một kiệt tác nhưng suốt 40 năm chưa thực hiện được
- Suy luận, thảo luận, phát hiện, phát biểu: “ sợ sệt” khi nhìn thấy những chiếc lá theo nhau rụng thương yêu, lo lắng cho số mệnh của Giôn-xi
- Suy luận, trao đổi, phát hiện,
II/ Đọc – tìm hiểu chú thích:
1 Đọc:
2 Tìm hiểu chú thích:
III/ Tìm hiểu văn bản 1.Kiệt tác của cụ Bơ-men
- “Sợ sệt” khi nhìn thấy
những chiếc lá theo nhau rụng thương yêu, lo lắng
Tuaàn 8
Trang 2? Tại sao nhà văn ko kể sự việc
cụ vẽ chiếc lá trong đêm mưa
tuyết?
- Hướng dẫn học sinh nhận xét
? Tại sao nói chiếc lá cụ vẽ là
một kiệt tác?
? Tìm những chi tiết thể hiện tình
thương yêu của Xiu dành cho
Giôn-xi
? Tìm bằng chứng khẳng định
Xiu không được cụ Bơ-men cho
biết ý định vẽ chiếc lá
? Nếu Xiu biết cụ vẽ chiếc lá
thì truyện có bớt hấp dẫn không?
vì sao?
? Hãy hình dung tâm trạng của
Giôn-xi , Xiu và bạn đọc khi hai
lần Giôn-xi yêu cầu kéo mành
lên
? Nguyên nhân nào quyết định
tâm trạng hồi sinh của Giôn-xi?
? Tại sao nhà văn kết thúc truyện
bằng lời kể của Xiu mà không để
Giôn-xi phản ứng gì thêm?
( tr sẽ kém hay nếu tác giả cho
biết Giôn-xi sẽ nghĩ gì, nói gì và
hành động gì )
? Chứng minh qua đoạn trích và
qua truyện được kết thúc trên cơ
phát biểu: như vậy mới tạo được bất ngờ cho Giôn-xi và gây hứng thú, bất ngờ cho người đọc
- Suy luận, thảo luận, phát hiện, phát biểu : Giống lá thật – nhưng quan trọng hơn là vì
nó đem lại sự sống cho Giôn- xi nó được vẽ bằng cả tình thương và lòng hy sinh cao thượng
- Trao đổi, phát hiện, phát biểu: Lo sợ khi thấy chỉ còn vài chiếc lá, động viên chăm sóc Giôn-xi
- Chính Xiu cũng ngạc nhiên khi thấy chiếc lá cuối cùng còn dai dẳng, không biết đó là
lá vẽ, tâm trạng của cô nặng
nề đeo đẳng —khi biết sự thật “ Ô kìa! ”
Diễn tả nỗi ngạc nhiên của xiu & Giôn-xi
- Suy luận, trao đổi, phát hiện, phát biểu ( Tr sẽ kém hay vì Xiu ko bị bất ngờ, cta
ko được thưởng thức đoạn văn nói tâm trạng lo lắng thấm đượm tình người của cô)
- Suy luận, trao đổi, phát hiện, phát biểu : lẳng lặng, hồi hộp
nếu sau một đêm rụng hết, Giôn-xi sẽ ra sao? 1 đêm nữa qua làm sao chiếc lá trụ được Xiu: tâm trạng lo lắng chỉ ở lần kéo mành thứ nhất
Giôn-xi: cả 2 lần lạnh lùng, thản nhiên đón chờ cái chết
Suy luận, trao đổi, phát hiện, phát biểu ( sự gan góc của chiếc lá kiên cường chống chọi với thiên nhiên bám lấy cuộc sống trái ngược với nghị lực yếu đuối của cô
Truyện sẽ có dư âm để lại trong lòng người đọc nhiều suy nghĩ và những dự đoán
Trao đổi, thảo luận, chứng minhphát biểu
, bỗng đảo ngược lúc tr gần
- Không kể việc cụ vẽ nhằm tạo sự bất ngờ, gây hứng thú
- Chiếc lá là một kiệt tác: đem lại sự sống cho Giôn-xi
2 Tình thương yêu của Xiu:
- Lo sợ khi thấy chỉ còn vài chiếc lá bám trên tường
- Ngạc nhiên khi thấy chiếc lá cuối cùng còn dai dẳng
3/ Diễn biến tâm trạng của Giôn- xi:
- Tuyệt vọng, không còn muốn sống
- Hồi sinh nhờ sự gan góc của chiếc lá
4/ Nghệ thuật đảo ngược tình huống hai lần:
Trang 3sở 2 sự kiện bất ngờ đối lập nhau
tạo nên hiện tượng đảo ngược
tình huống hai lần gây hứng thú
cho bạn đọc
? Cả hai lần đảo ngược đều gắn
bó với điều gì?
? Tác dụng của nghệ thuật đảo
ngược 2 lần ?
kết thúc: Giôn-xi ngày càng tiến đến cái chết →trở lại yêu đời, thoát cơn nguy hiểm Cụ Bơ-men đang khoẻ mạnh→
chết vì xưng phổi
Đảo ngược trái chiều, đều liên quan đếnbệnh xưng phổi
và chiếc lá cuối cùng
Gây hứng thú cho độc giả
- Giôn-xi ngày càng tiến đến cái chết →trở lại yêu đời
- Cụ Bơ-men đang khoẻ mạnh→ cái chết của cụ được thông báo lúc kết thúc vì xưng phổi
Hoạt động 4: Hướng dẫn học
sinh tổng kết:
Hướng dẫn học sinh khais quát
các nd phân tích → Ghi nhớ
- Khái quát nd đã phân tích
Đọc, chép phần ghi nhớ
IV/ Tổng kết:
* Ghi nhớ: SGK
IV Củng cố:
- GV treo bảng phụ chép bài tập trắc nghiệm để học sinh làm củng cố bài
- Ý nghĩa của nghệ thuật chân chính được tác giả thể hiện như thế nào trong văn bản? Phát biểu về ý nghĩa của nghệ thuật chân chính được đề cập trong truyện
V/ Dặn dò: (1’)
- Học thuộc ghi nhớ & nội dung bài học, tập tóm tắt truyện
- Chuẩn bị trước bài “Chương trình địa phương”
Ngày soạn: 26/ 10/ 2007 Ngày dạy: 29 /10/ 2007
Tiết: 31 +32: CHƯƠNG TRÌNH ĐỊA PHƯƠNG – T VIỆT
A.Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh:
- Hiểu được các từ ngữ chỉ quan hệ ruột thịt thân thích được dùng ở địa phương
- So sánh các từ ngữ địa phương tương ứng với các từ ngữ toàn dân để thấy rõ những từ ngữ nào trùng, không trùng với từ ngữ toàn dân
B Chuẩn bị:
- HS: Đọc – Soạn bài
- GV: giáo án, SGK, SGV, bảng phụ chép bài tập
C Tiến trình lên lớp:
I Ổn định: (1’)
II Kiểm tra bài cũ: 5’ Thế nào là từ ngữ địa phương? từ nhữ toàn dân? biệt ngữ xã hội?
III Bài mới:
3 Giới thiệu bài mới: (1’) trực tiếp
4 Tiến trình tổ chức các hoạt động:
Hoạt động 1 2’
GV chia lớp thành 8 nhóm, mỗi
tổ 2 nhóm – Phân công 3 nhóm
làm bài tập 1, 3 nhóm làm bài tập
2, nhóm còn lại làm bài tập 3
Gọi học sinh đọc yêu cầu của cả
3 bài tập
Lắng nghe, theo dõi nắm bắt yêu cầu của GV
Đọc yêu cầu của các bài tập
I/ Tổ chức học tập:
Hoạt động 2(15→18’)
Cho học sinh tập trung nhóm - Tập trung nhóm đã được II/ Làm bài tập:
Trang 4Bài tập 1: GV hướng dẫn cho học
sinh kẻ bảng điều tra Cuối bảng
chốt những từ ngữ không trùng
với từ toàn dân - kẻ thêm 01 cột
ghi tiếng H’re ( gạch dưới các từ
toàn dân)
Bài tập 2, 3: Hướng dẫn học sinh
thảo luận nhóm thực hiện
Thư ký của nhóm tập hợp các
sưu tầmcủa thành viên nhóm
mìnhđã điều tra ở nhà/ GV giám
sát – có gợi ý
phân, ổn định
- Khái quát nd đã phân tích
Đọc, chép phần ghi nhớ Thực hiện trao đổi, thảo luận, làm bài tập → cử thư ký ghi vào bảng điều tra chung
Các thành viên củ nhóm đưa
ra phần chuẩn bị của mình→
nhóm đưa ra thảo luận, tìm thêm
→ thư ký của nhóm tập hợp lại
Hoạt động 2:
GV gọi học sinh đại điện các
nhóm trình bày kết quả
→ Hướng dẫn học sinh nhận xét,
bổ sung bài làm của các tổ
- Đại diện 8 nhóm lần lượt trình bày chú ý lắng nghe Nhận xét., sửa chữa
III/ Trình bày, sửa chữa:
( 13 -16’)
IV Củng cố:
- GV treo bảng phụ chép bài tập trắc nghiệm để học sinh làm củng cố bài
V/ Dặn dò: (1’)
Học thuộc ghi nhớ & nội dung bài học, nghiên cứu soạn bài: “ Lập dàn ý cho bài văn tự sự
Mẫu: 1/ Bảng điều tra:
Bài 2, 3:
VD: Cha: tía, cậu, thầy,bọ Cô: o
Mẹ: mế, bầm, bủ, u Em gái: hĩm
Bài 3: O du kích nhỏ dương cao súng
Bầm ơi! O du kích nhỏ
Tiết 32: LẬP DÀN Ý CHO BÀI VĂN TỰ SỰ
Ngày soạn: 26 /10/07 KẾT HỢP VỚI MIÊU TẢ VÀ BIỂU CẢM
Ngày dạy: 29/10/07
A/ Mục tiêu cần đạt: Giúp HS:
- Nhận diện được bố cục các phần Mở bài, thân bài, kết bài của một văn bản tự sự kết hợp với miêu tả
và biểu cảm
- Biết cách tìm, lựa chọn, sắp xếp các ý trong bài văn ấy
Trang 5B/ Chuẩn bị:
- GV: Soạn giáo án, SGK, bảng phụ
- HS: Đọc, học và chuẩn bị bài trước ở nhà bằng cách trả lời trước các câu hỏi và bài tập vào vở soạn bài; SGK
C/ Tiến trình dạy học:
I/ Ổn định lớp: 1'
II/ Kiểm tra bài cũ:
? Trong văn bản tự sự thường có những yếu tố nào ? Miêu tả và biểu cảm có tác dụng gì trong bài văn
tự sự?
III/ Bài mới:
Hoạt động 1
Nêu câu hỏi hướng dẫn học sinh
trả lời các câu hỏi ( SGK)
- Hướng dẫn học sinh nhận xét,
tỏng hợp ý kiến kết luận
? Hãy chỉ ra bố cục của bài văn?
? Nêu nội dung khái quát của
mỗi phần
? Truyện kể về việc gì? Ai là
người kể?
? Câu chuyện xảy ra ở đâu? Vào
lúc nào? Trong hoàn cảnh nào?
? Chuyện xảy ra với ai? Có
những nhân vật nào? Ai là nhân
vật chính? Tính cách của mỗi
nhân vật ra sao?
? Câu chuyện diễn ra như thế
nào?
? Điều gì đã tạo nên sự bất ngờ?
? Các yếu tố miêu tả, biểu cảm
được kết hợp và biểu hiện ở
những chỗ nào trong truyện ?
( Hướng dẫn học sinh phân tích
cụ thể một số đoạn văn => đưa ra
- Chú ý theo dõi, lắng nghe câu hỏi
- Nhận xét
- Phát biêu nêu nội dung chính của mỗi phần:
MB: Kể, tả lại quang cảnh chung cả buổi sinh nhật
TB: Kể món quà sinh nhật độc đáo của người bạn…
KB: Nêu cảm nghĩ… về món quà sinh nhật
Suy luận,trao đổi, phát hiện, phát biêu : Kể về về món quà sinh nhật của Trinh dành cho bạn thân - Người kể là Trang –
“tôi”: ngôi thứ nhất
chuyện xảy ra ở buổi lễ sinh nhật của Trang …
Trang, Trinh là nhân vật chính Diễn biến:
Trinh đến, mang theo món quà độc đáo: … chùm ổi… gợi nhớ sự việc Trang tới nhà Trinh , chơi bên gốc ổi găng đang ra hoa Trinh đã giữ gìn chùm hoa, nâng niu trái quả để làm quà cho bạn…
chùm ổi: món quà SN không phải mua vội… được nâng niu ấp ủ suốt bao ngày … Suy luận,trao đổi, phát hiện, phát biêu:
Các yếu tố miêu tả, biêu cảm đan xen với các yếu tố kể =>
góp phần thể hiện rõ tình cảm của những nhân vật trong
I/ Tìm hiểu dàn ý của bài văn tự sự:
MB: Kể, tả lại quang cảnh
chung cả buổi sinh nhật TB: Kể món quà sinh nhật độc đáo của người bạn…
KB: Nêu cảm nghĩ về món quà sinh nhật
Diễn biến:
SN Trang rất vui, nhiều bạn, nhiều quà, Trinh chưa đến đến, mang theo món quà độc đáo sự việc Trang tới nhà Trinh chơi…
Miêu tả, biêu cảm đan xen với kể => hiện rõ tình cảm của những nhân vật trong chuyện
Trang 6kết luận)
? Tất cả các nội dung … vừa
tìm hiểu được tác giả kể theo thứ
tự nào?
Hoạt động 2:
Qua tìm hiểu…=>
? Bài văn tự sựcó mấy phần?
MB thường nê những nội dung
gì?
? Phần thân bài thường viết gì?
( Thực chất là trả lời câu hỏi:
chuyện đã diễn ra như thế nào?)
? Kết bài thường viết gì?
HD học sinh nhận xét, bổ sung
Chốt vấn đề
Hoạt động 3: HD học sinh
luyện tập
Gọi học sinh đọc yêu cầu bài tập
1phần luyện tập
Hướng dẫn học sinh tìm bố cục 3
phần, nhiệm vụ và nội dung của
mỗi phần
từ sự việc xác định tình
cảm, yếu tố miêu tả trong văn
bản
Hướng dẫn học sinh khái quát
kết luận
Gọi học sinh đọc bài tập 2
Hướng dẫn học sinh thực hiện
các phần
cho học sinh thực hiện ( nếu
còn thời gian cho học sinh
trình bày, nhận xét, bổ sung
chuyện
-Suy luận,trao đổi, phát hiện, phát biêu ( kể theo trình tự thời gian đảo ngược: từ hiện tại quá khứ về hiện tại)
Suy luận,trao đổi, phát hiện, phát biêu
Suy luận,trao đổi, phát hiện, phát biêu
- Đọc yêu cầu bài tập
Thực hiện làm bài tập theo yêu cầu và hướng dẫn của GV
Nhận xét, bổ sung, kết luận
Đọc bài tập 2 và yêu cầu của bài tập
Lắng nghe hướng dẫn, Suy luận,trao đổi, phát hiện, làm vào vở
Trình bày & cùng nhận xét
II/ Dàn ý của bài văn tự sự:
MB: GT sự việc, nhân vật, tình huống xảy ra chuyện ( có khi nêu kết quả của sự việc, số phận nhân vật trước)
TB: Kể lại diễn biến chuyện theo thứ tự nhất định hợp lý KB: Nêu kết cục và cảm nghĩ của người trong cuộc (người kể chuyện hay một nhân vật nào đó)
III/Luyện tập:
1 Bài tập 1:
MB: Giới thiệu quang cảnh đêm giao thừa: em bé bán diêm & gia cảnh của em TB: - Lúc đầu không bán được
bật từng que diêm để sưởi ấm…
KB: - Cô bé chết trong đêm giao thừa vì đói , rét
- Ngày đầu năm mới…
* Miêu tả: ngọn lửa lúc đầu xanh lam… chói
* Biêu cảm : - Chà! Giá quẹt một que…
- Chà! Ánh sáng…
2 Bài tập 2:
MB: GT bạn mình là ai?
- Kỷ niệm xúc động nhất là …
về cái gì?
TB: - T.gian, không gian, hoàn cảnh của kỷ niệm
- Nhân vật chính và các nhân vật khác
- Sự việc chính và các chi tiết
- Điều gì khiến em xúc động,xúc động như thế nào? KB: Nêu cảm nghĩ về sự việc đó
IV/ Củng cố
- Hãy nêu dàn ý của bài văn tự sự ?
- Yếu tố miêu tả, biêu cảm trong văn tự sự được trình bày như thế nào?
V Dặn dò: Về nhà học kỹ kiến thức bài học Soạn nghiên cứu kĩ các đề bài trong SGK chuẩn bị
cho bài viết số 2