H: Tác giả sử dụng lí lẽ, đây là đoạn giải thích bằng lí lẽ mở rộng vấn đề: phân biệt lối sống giản dị với lối sống khắc khổ của tu hành -> đánh giá cao lối sống giản dị của Bác giúp mọi[r]
Trang 1Ngày soạn: 1/3/11
Ngày giảng: 7a: 2/3/11
7c: 4/3/11
Ngữ văn - bài 23 Tiết 98 Văn bản
Đức tính giản dị của bác hồ
Phạm Văn Đồng
I.Mục tiêu:
1.Kiến thức: Học sinh cảm nhận được qua bài văn một trong những phẩm chất cao đẹp
của Bỏc Hồ là đức tớnh giản dị: giản dị trong lối sống trong quan hệ với mọi người, trong việc làm…
Thấy được nghệ thuật nghị luận đặc sắc, đặc biệt là cỏch nờu dẫn chứng cụ thể, toàn diện, rừ ràng, kết hợp với giải thớch, bỡnh luận ngắn gọn mà sõu sắc, giọng văn sụi nổi, nhiệt tỡnh, cuốn hỳt
2.Kĩ năng: Rốn kĩ năng đọc, phõn tớch văn bản nghị luận chứng minh
3.Thái độ: Giỏo dục tỡnh cảm yờu kớnh lónh tụ vĩ đại của dõn tộc, lối sống giản dị trong
sỏng
Hs yờu thớch mụn học
1.Giáo viên: giáo án.sgk , Chuẩn kiến thức kĩ năng.
II.Các kĩ năng sống cần giáo dục trong bài
1 Ra quyết định
2 Giao tiếp
III.Chuẩn bị:
1.Giỏo viờn:
2.Học sinh: soạn bài
IV.Phương pháp: Đàm thoại, phân tích, bình luận,
V.Các bước lên lớp:
1.ổn định: (1’)
7a:
7c:
2.Kiểm tra: (4’)
? Trong văn bản “ Sự giàu đẹp của Tiếng Việt” tỏc giả chứng minh rằng Tiếng Việt đẹp như thế nào?
-Tiếng Việt đẹp vỡ hệ thống nguyờn õm, phụ õm khỏ phong phỳ, giàu thanh điệu, cỳ phỏp cõn đối nhịp nhàng, từ vựng dồi dào cả ba mặt thơ , nhạc, hoạ
3.Tiến trình tổ chức các hoạt động.
Khởi động (1’)
Phạm Văn Đồng là một học trũ xuất sắc và là một cộng sự gần gũi của chủ tịch Hồ Chớ Minh Đặc biệt trong hơn 30 năm giữ cương vị thủ tướng chớnh phủ, cú điều kiện sống
và làm việc bờn cạnh Bỏc Hồ, ụn đó viết nhiều cuốn sỏch, bài bỏo về Bỏc ở cỏc lĩnh vực khỏc nhau.Bài hụm nay chỳng ta sẽ tỡm hiều về đức tớnh giản dị của Bỏc
Trang 2Hoạt động của thầy và trò TG Nội dung chính
Hoạt động 1 Đọc và thảo luận chú thích.
Mục tiêu: Hiểu được tác dụng của việc đọc có liên
quan đến việc hiểu và phân tích văn bản
Gv hướng dẫn đọc: mạch lạc, rừ ràng, sụi nổi cảm
xỳc, chỳ ý ngữ điệu ở những cõu cảm
Gv đọc mẫu.Học sinh đọc -> nhận xột
Gv sửa chữa, uốn nắn
? Xem chỳ thớch * Sgk.Nờu vài nột về tỏc giả
? Giải thớch nghĩa của từ “ tao nhó” ; “ thanh bạch”
? Văn bản thuộc thể loại gỡ?
H: Nghị luận chứng minh bằng lớ lẽ và dẫn chứng
cú pha chỳt ớt giải thớch và bỡnh luận
Hoạt động 2:Tìm hiểu bố cục.
Mục tiêu: Hs phân chia được bố cục của văn bản từ
đó có cơ sở cho việc phân tích văn bản
? Văn bản chia làm mấy phần? Tiờu để của từng
phần?
H: Bố cục: hai phần
P1: hai cõu đầu” cuộc sống giản dị và khiờm tốn
của Bỏc
P2: chứng minh cuộc sống giản dị của Bỏc bằng
dẫn chứng và lớ lẽ
Hoạt động 3:Tìm hiểu văn bản.
Mục tiêu: Hiểu được nội dung và ý nghĩa của văn
bản
? Bài văn nghị luận về vấn đề gỡ?
H: Đức tớnh giản dị của Bỏc Hồ
? Luận điểm đú thể hiện ở cõu nào?
H: Thể hiện ở tờn văn bản vàn mở đầu của văn bản
? Vấn để tỏc giả nờu ra ở đõy là gỡ?
H: Đức tớnh giản dị và khiờm tốn của Bỏc Hồ
? Đức tớnh ấy được mở rộng và nhấn mạnh như thế
nào trước khi chứng minh?
H: Tỏc giả vừa nờu vấn đề trực tiếp vừa nhấn mạnh
nú, đặt nú trong mối quan hệ giữa cuộc đời hoạt
động chớnh trị long trời lở đất với cuộc sống hàng
ngày, sự kết hợp hài hoà và thống nhất giữa hai
phẩm chất vĩ đại và giản dị
? Tiếp theo tỏc giả đề cập đến vấn đề gỡ?
H: Tỏc giả giải thớch mở rộng đức tớnh giản dị
khiờm tốn ấy được giữ nguyờn vẹn qua cuộc đời
7’
5’
25’
I.Đọc và thảo luận chỳ thớch.
1.Đọc văn bản.
2.Thảo luận chỳ thớch.
3.Thể loại :
Nghị luận chứng minh
II Bố cục
2 phần
III Tỡm hiểu văn bản
1.Đức tớnh giản dị và khiờm tốn của Bỏc Hồ
-tỏc giả vừa nờu vấn đề truwcjtiếp vừa nhấn mạnh tầm quan trọng của đức tớnh giản dị và khiờm tốn
-Tỏc giả giải thớch mở rộng đức tớnh giản dị và khiờm
Trang 3hoạt động cách mạng của Bác vì mục đích duy nhất
và vô cùng cao đẹp: tất cả vì nước, vì dân, vì sự
nghiệp cao đẹp của dân tộc
Học sinh đọc đoạn: “ con người Bác….” Trang 53
? Đoạn này tác giả chứng minh điều gì?
?Tác giả chứng minh vấn đề, nêu các luận điểm,
luận cứ và luận chứng như thế nào?
( Trình tự có hợp lí không? Có thuyết phục không?
Vì sao?)
H: Câu đầu khái quát luận đề thành ba luận điểm:
bữa ăn và đồ dùng, cái nhà, lối sống
? Tác giả đã lần lượt chứng minh các luận điểm đó
như thế nào?
? Câu trên là loại câu gì?
H: Câu cảm
? Việc đưa cảm xen lẫn có tác dụng gì?
H: Làm cho đoạn văn nghị luận hấp dẫn hơn-> thể
hiện cảm xúc của người viết, yêu quý, kính trọng,
khâm phục
? Sau đó tác giả chứng minh lối sống của Bác bằng
những dẫn chứng nào?
H: Việc lớn: cứu nước, cứu dân
Việc nhỏ: trồng cây, viết thư, đi thăm công nhân,
nói chuyện…
GV: đời sống giản dị của Bác Hồ được rất nhiều
nhà thơ phản ánh:
-Bác Hồ đó chiếc áo nâu đậm đà
Màu quê hương bền bỉ đậm đà
-Nhớ ông cụ mắt sáng ngời
Áo nâu túi đỏ đẹp tươi lạ thường
-Nơi Bác ở sàn mây vách gió
Sớm nghe chim rừng hót quanh nhà
-Bác thường để lại đĩa thịt gà mà ăn trọn mấy quả
cà xứ Nghệ
-Tránh nói to và đi rất nhẹ ở trong vườn
(Việt Phương)
? Em kể một câu chuyện em biết về đức tính giản dị
của Bác Hồ
tốn được giữ nguyên vẹn qua hơn 60 năm hoạt động cách mạng của Bác
2 Đời sống giản dị, khiêm tốn của Bác Hồ
-Bữa ăn đạm bạc, tiết kiệm, giản dị từ món ăn đơn giản, dân dã đậm vị quê hương, cách ăn chậm rãi và cẩn thận
-Cái nhà: vẻn vẹn có ba phòng lộng gió và ánh sáng, phảng phất hương thơm của hoa vườn
-Tự mình làm việc từ việc lớn đến việc nhỏ
Trang 4Học sinh theo dõi “ Nhưng chớ hiểu lầm… ( 53)
? Đoạn văn này tác giả sử dụng dẫn chứng hay lí lẽ
tác dụng của nó là gì?
H: Tác giả sử dụng lí lẽ, đây là đoạn giải thích bằng
lí lẽ mở rộng vấn đề: phân biệt lối sống giản dị với
lối sống khắc khổ của tu hành -> đánh giá cao lối
sống giản dị của Bác giúp mọi người nhìn nhận vấn
đề bao quát , toàn diện hơn
Học sinh theo dõi đoạn: Giản dị trong đời sống
( trang 53)
? Đoạn văn này chứng minh điều gì?
? Tác giả đưa ra dẫn chứng gì đề chứng minh luận
điểm này?
H: Tác giả đưa ra ba khía cạnh của luận điểm,
những chỉ dẫn hai câu nói của Bác” Không có
gì….”; “ Nước Việt Nam là một”
? Em hãy tìm thêm một số dẫn chứng về lời nói, bài
viết giản dị của Bác?
H: Tôi nói đồng bào nghe rõ không? Hồ Chí Minh
- Không có việc gì khó
Chỉ sợ lòng không bền… Hồ Chí Minh
- Tôi chỉ có một ham muốn, ham muốn tột bậc là
đất nước ta được hoàn toàn độc lập, tự do, đồng bào
ta ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học
hành
Hoạt động 3: HD tæng kÕt rút ra ghi nhớ.
HS đọc nội dung ghi nhớ
Mục tiêu: Hs hiểu được nội dung nghệ thuật của
bài thơ qua phần ghi nhớ
Hs dọc phần ghi nhớ
Gv chốt lại nội dung chính
Hoạt động 4: Hướng dẫn luyện tập
Mục tiêu: Hs biết áp dụng những kiến thức đã học
để giải quyết được yêu cầu của bài tập
Học sinh thảo luận nhóm 4 thời gian 3phút
2’
5’
3 Đức tính giản dị của Bác
Hồ trong quan hệ với mọi người, trong tác phong, lời nói, bài viết
IV Ghi nhớ.
IV Luyện tập
Tìm một số ví dụ chứng minh sự giản dị trong thơ văn Bác
- Thơ chữ Hán: Trượt ngã , Bốn tháng rồi
- Hòn đá to; Ca du kích; Ca sợi chỉ; Thư trung thu gửi các cháu thiếu nhi nhi đồng, Thư Bác Hồ gửi cho học
Trang 5Hoạt động 6.Đọc thêm.
Mục tiêu:Hs hiểu được tác dụng của việc đọc thêm
có liên quan đến việc tìm hiểu văn bản từ đó có
hứng thú …
Hs đọc văn bản
Gv nhận xét
3’ sinh nhân ngày khai trườngV Đọc thêm
4 Củng cố.Hướng dẫn học bài: (3’)
? Đức tính giản dị của Bác Hồ được thể hiện như thế nào?
- Học bài, ghi nhớ
- Tập trung sưu tầm truyện, thơ về Bác
- Chuẩn bị kiểm tra văn học