I.Môc tiªu: 1.KiÕn thøc: Học sinh nắm được Văn bản nhật dụng thể loại bút kí giới thiệu về vẻ đẹp của một sinh hoạt văn hoá ở cố đô Huế, một vùng dân ca phong phú về nội dung, giàu có về[r]
Trang 1Ngày soạn: 4/4/11
Ngày giảng: 7a: 6/4/11
7c: 14/4/11
Ngữ văn - bài 28 Tiết 118 Văn bản
Ca huế trên sông hương
Hà Ánh Minh
I.Mục tiêu:
1.Kiến thức: Học sinh nắm được
Văn bản nhật dụng thể loại bỳt kớ giới thiệu về vẻ đẹp của một sinh hoạt văn hoỏ ở cố
đụ Huế, một vựng dõn ca phong phỳ về nội dung, giàu cú về làn điệu, tinh tế và độc đỏo trong cỏch biểu diễn và thưởng thức, những nghệ sĩ chuyờn nghiệp rất đỗi tài ba
2.Kĩ năng: Cú kĩ năng đọc, tỡm hiểu và phõn tớch văn bản nhật dụng, bỳt kớ giới thiệu
một sinh hoạt văn hoỏ ở một vựng đất nước cho học sinh
3.Thái độ: Giỏo dục tỡnh yờu quờ hương đất nước cho học sinh
II.Các kĩ năng sống cần giáo dục trong bài
1 Ra quyết định
2 Giao tiếp
III.Chuẩn bị:
1.Giỏo viờn: giáo án.sgk , Chuẩn kiến thức kĩ năng
2.Học sinh: soạn bài
IV.Phương pháp: Đàm thoại, phân tích, bình luận,
V.Các bước lên lớp:
1.ổn định: (1’)
7a:
7c:
2.Kiểm tra: (4’)
?Qua truyện ngắn “ Những trũ lố hay là Varen và Phan Bội Chõu” em hiểu gỡ về hai nhõn vật này?
- Varen: kẻ phản bội, tờn chớnh khỏch làm trũ chớnh trị, kẻ ruồng bỏ giai cấp, tờn lừa dối trắng trợn, trơ trỏo và vụ liờm sỉ
- Phan Bội Chõu: bậc anh hựng, vị thiờn sứ, đỏng xả thõn được tụn sựng, con người đỏng tụn kớnh, ngưỡng mộ
3.Tiến trình tổ chức các hoạt động.
Khởi động (1’)
Ở lớp 6, cỏc em đó được học một số văn bản nhật dụng với đề tài khỏc nhau.Nếu Động Phong Nha là một danh lam thắng cảnh, Cầu Long Biờn là một di tớch lịch sử thỡ ca Huế trờn sụng Hương lại giỳp chỳng ta hỡnh dung một cỏch cụ thể một sinh hoạt văn hỏo rất đặc trưng, nổi bật ở xứ Huế mộng mơ
Hoạt động 1 Đọc và thảo luận chú thích. 7’ I.Đọc và thảo luận chỳ
Trang 2Mục tiêu: Hiểu được tác dụng của việc đọc có liên
quan đến việc hiểu và phân tích văn bản
Gv hướng dẫn đọc: Chậm rói rừ ràng, mạch lạc, lưu
ý những cõu đặc biệt
Gv đọc mẫu.Học sinh đọc ( 3 em) -> nhận xột
Gv nhận xột, sửa chữa
Gv hướng dẫn học sinh tỡm hiểu cỏc chỳ thớch trong
sgk
? Văn bản thuộc thể loại gỡ ?
Hoạt động 2:Tìm hiểu bố cục.
Mục tiêu: Hs phân chia được bố cục của văn bản từ
đó có cơ sở cho việc phân tích văn bản
? Bố cục của văn bản được chia làm mấy phần ?
-P1: đầu -> lớ Hoài Nam: giới thiệu một số điệu dõn
ca Huế
-P2: cũn lại: tả một đờm trăng nghe đàn trờn sụng
Hương
- Thể loại:
Hoạt động 3:Tìm hiểu văn bản.
Mục tiêu: Hiểu được nội dung và ý nghĩa của văn
bản
? Em biết gỡ về cố đụ Huế Hóy nờu một vài đặc
điểm tiờu biểu của xứ Huế mà em biết
H: Là miển đất nổi tiếng của miền trung phong
cảnh nờn thơ, cú nhiều cảnh đẹp ( sụng Hương , nỳi
Ngự) là đất cố đụ nổi tiếng văn hoỏ phong phỳ, độc
đỏo, đậm đà bản sắc dõn tộc bao gồm văn hoỏ cung
đỡnh và văn hoỏ dõn gian
Theo dừi đoạn đầu Thống kờ cỏc điệu ca Huế và
đặc điểm của nú?
H: Cỏc làn điệu Huế và đặc điểm của nú
- Chốo cạn, bài thoại, hũ đưa linh ( buồn bó)
- Hũ gió gạo, ru em, gió vụi…, điệp, bài chũi, bài
liệm, nàng vung( nỏo nức, nồng hậu, tớnh người)
- Hũ lơ, hũ ụ, xay lỳa, hũ nện( gần gũi với dõn ca
Nghệ Tĩnh)
- Nam ai, Nam bỡnh, quả phụ tương tư khỳc, hành
võn ( buồn man mỏc, thương cảm, bi ai , vương
vấn)
- Tứ đại cảnh: khụng vui, khụng buồn
? Quỏ trỡnh miờu tả, tỏc giả sử dụng biện phỏp nghệ
5’
25’
thớch.
1.Đọc văn bản.
2.Thảo luận chỳ thớch.
* , 3, 16, 21.
3.Thể loại :
Văn bản nhật dụng Thể loại bỳt kớ
II Bố cục
2 phần
III Tỡm hiểu văn bản 1.Cỏc làn điệu ca huế.
Trang 3thuật gì
- Liệt kê ( học sau)
? Trong bài, tác giả nhắc đến tên những nhạc cụ nào
Một số nhạc cụ
H: Đàn trạm, đàn nguyệt, đàn tì bà, đàn nhị, đàn
tam, đàn bầu, sáo sanh
? Những bản đàn nào được nhắc đến trong văn bản
Các bản đàn
Lưu thuỷ, kim tiền, xuân phong, long hổ, tứ đại
cảnh
Hs: Đọc “ Không gian yên tĩnh” ( trang 101)
? Tìm những từ ngữ miêu tả nghệ thuật sử dụng
nhạc cụ của các nhạc công
H: Nhân, mổ, vỗ, vả, bấm, day, chớp, búng, phi, rãi
? Nghệ thuật sử dụng ? Liệt kê
? Qua đoạn phân tích em có nhận xét gì về nghệ
thuật biểu diễn của họ
H: nghệ thuật biểu diễn
Sử dụng động từ miêu tả động tác, liệt kê
-> sự điêu luyện trong nghệ thuật biểu diễn của các
nhạc công
-> nghệ thuật ca Huế phong phú, đa dạng, điêu
luyện , tài tình
? Chi tiết nào miêu tả cảnh đêm trăng nghe ca Huế
trên sông Hương?
H: Thành phố lên đèn như sao sa, màn sương dày
dần lên, cảnh vật mờ đi, không gian rộng thoáng
H: Trăng lên, gió mơn man dìu dịu, dòng sống
trăng gợn sóng, con thuyền bồng bềnh
? Cảnh đêm trăng trên sông Hương như thế nào
Tìm chi tiết miêu tả hoạt động, cảm xúc con người?
- Lữ khách giang hồ, thơ lai láng
- Ca công trẻ tuổi duyên dáng
- Tâm trạng chờ đợi, xao động
- Con gái Huế tâm hồn phong phú, âm thầm , kín
đáo, sâu thẳm
H: Cảnh thơ mộng,yên tĩnh , êm đềm
? Tâm trạng họ thể hiện như thế nào
H: Con người háo hức, nồng hậu, duyên dáng, lịch
sự
Bằng sự hiểu biết và tài quan sát, miêu tả tác giả đã cho ta thấy sự phong phú đa dạng của các làn điệu và nhạc cụ ca huế
2.Cảnh đêm nghe ca Huế trên dòng Hương Giang
Bằng sự cảm nhận tinh tế và sâu sắc, tác giả đã làm nổi bật vẻ đẹp của cảnh ca huế trong đêm trăng thơ mộng trên dòng sông hương
Trang 4Ca Huế được hình thành từ đâu?
H: Nhạc dân gian biểu hiện tâm hồn lạc quan của
nhân dân nên hồn nhiên, sôi nổi, tươi vui, thường
được dùng trong sinh hoạt và lễ hội
- Nhạc cung đình nhã nhạc dùng trong các buổi lễ
nơi cung đình, nơi tôn miếu nên trang trọng,uy nghị
? Tại sao có thể nói ca Huế là một thứ tao nhã
H: Ca Huế thanh cao, lịch sự, nhã nhặn, sang trọng
và duyên dáng từ nội dung đến nghệ thuật, từ cách
biểu diễn đến phục trang -> ca Huế quả là thứ tao
nhã
Hoạt động 3: HD tæng kÕt rút ra ghi nhớ.
HS đọc nội dung ghi nhớ
Mục tiêu: Hs hiểu được nội dung nghệ thuật của
bài thơ qua phần ghi nhớ
Hs dọc phần ghi nhớ
Gv chốt lại nội dung chính
Hoạt động 4: Hướng dẫn luyện tập
Mục tiêu: Hs biết áp dụng những kiến thức đã học
để giải quyết được yêu cầu của bài tập
Học sinh thảo luận nhóm 4 thời gian 3phút
Tày: hát then
Hoạt động 6.Đọc thêm.
Mục tiêu:Hs hiểu được tác dụng của việc đọc thêm
có liên quan đến việc tìm hiểu văn bản từ đó có
hứng thú …
Hs đọc văn bản
Gv nhận xét
2’
5’
3’
3.Nguồn gốc của ca Huế
Ca nhạc dân gian và ca nhạc cung đình do vậy ca Huế vừa sôi nổi vui tươi, vừa trang trọng, uy nghi
IV Ghi nhớ.
IV Luyện tập
Hãy kể tên một vài làn điệu dân ca ở địa phương em
- Dân ca Tày, Nùng, Thái
V Đọc thêm
4 Củng cố.Hướng dẫn học bài: (3’)
? Em hiểu gì về nghệ thuật ca Huế?
Học ghi nhớ + nội dung phân tích
Học thuộc một đoạn trong văn bản em thích
Chuẩn bị bài: Quan âm thị kính