I Môc tiªu : Ôn lại thế nào là hai đường thẳng song song đã học ở lớp 6 C«ng nhËn dÊu hiÖu nhËn biÕt hai ®êng th¼ng song song * Biết vẽ đường thẳng đi qua một điểm nằm ngoài một [r]
Trang 1
Hình học : 7
Ngày soạn 25/08/2007
Đường thẳng vuông góc Đường thẳng song song
ChưngI hình học 7 là phần bổ sung trực tiếp kiến thức hình học 6 vẩn nằm trongmạch kiến thức
về hình học phẳng
A Mục tiêu của chương
+ Học sinh được cung cấp những kiến thức sau
- Khái niệm về hai đường thẳng vuông góc, hai đường thẳng song song
- Quan hệ giữa tính vuông góc và tính song song
- Tiên đề Ơ-clit về đường thẳng song song
+ Học sinh được rèn luyện các kỹ năng về đo đạc , gấp hình , vẽ hình tính toán , đặc biệt h/s biết vẽ thành thạo hai đường thẳng vuông góc , hai đừng thẳng song song bằng thước thẳng
và êke
+ Học sinh được rèn luyện các kỹ năng quan sát , dự đoán ; rèn luyện tính cẩn thận chính xác; tập suy luận có căn cứ và bước đầu biết thế nào là chứng minh một định lý
B Cụ thể:
Tuần1:
Tiết1: Bài1 : Hai góc đối đỉnh
Kiến thức cơ bản
- Hiêu thế nào là hai góc đối đỉnh
- Nêu đượctính chất : Hai góc đối đỉnh thì bằng nhau
Kỹ năng cơ bản
- Vẽ được góc đói đỉnh với góc cho trước
- Nhận biết đượ góc đối đỉnh trong mộ hình
Tư duy : Bước đầu suy luận , lập luận
Trang 2II- Chuẩn bị:
G/v: Thước thẳng , êke , nghiên cứu tài liệu + soạn + bảng phụ vẽ sẳn (H.1) H/s: một số đồ dùng cần thiết + ôn tập
III- Tiến trình dạy học:
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
Hoạt động1
Kiểm tra dụng cụ của h/s
G/v: Kiểm tra dụng cụ đồ dùng học tập
của h/s
Hoạt động2 1/ Thế nào là hai góc đối đỉnh
G/v: Treo bảng phụ (H.1)
Hai đường thẳng xy , x’y’ cắt nhau ở 0
Hai góc 01, 03 được gọi là hai góc đối
đỉnh
G/v: Yêu cầu h/s làm việc cá nhân
hoàn thành (?1)
G/v: (?) Các góc 01 và 02; 03 và 04 có
đối đỉnh với nhau không ?
G/v:Ta có định nghĩa :
Hai góc đối đỉnh là hai góc mà mỗi
cạnh của góc này là tia đối của một
cạnh góc kia
H/s:Theo dõi + ghi chép
H/s: (?1)
- Cạnh ox là tia đối của cạnh ox’
- Cạnh oy là tia đối của cạnh oy’
- Mỗi cạnh của góc này là tia đối của mỗi cạnh góc kia
- Hai góc 01 và 03 là hai góc đối
đỉnh H/s: Suy nghĩ trả lời
Hoạt động3 2/ Tính chất của hai góc đối đỉnh
G/v: Treo bảng phụ vẽ sẳn (H1)
Yêu cầu h/s làm (?3)
G/v: Tập suy luận : Xem hình 1 không
đo có thể suy ra được : 01 = 03 hay
không ?
G/v:(?) Các góc 01 và 02
03 và 04
H/s: Quan sát hình : Dùng êke đo các góc 01 , 02 , 03 , 04
Ta thấy các góc 01 = 03
02 = 04
Vì góc 01 và 02 ; 03 và 04 là các cặp góc kề bù nhau nên:
01 + 02 = 1800 (1)
Trang 3Có quan hệ như thế nào với nhau ?
Từ đó suy ra điều gì ?
= 1800 (2)
02
03
Từ (1) và(2) ta có
02 = 1800 (3)
01 02 03
Từ (3) suy ra 01 03 Vậy các góc đối đỉnh thì bằng nhau
Hoạt động 4 Cũng cố
G/v: Yêu cầu h/s nhắc lại thế nào là hai
góc đối đỉnh
Hai góc đối đỉnh thì có số đo bằng
nhau không ?
Yêu cầu h/s làm bài tập 1 sgk trang 82
H/s: nghiên cứu trả lời
H/s: Hoàn thành bài tập1 sgk trang 82
Về nhà :
- Xem lại lý thuyết đã học
- Làm các bài tập sgk + sbt
- Chuẩn bị tiết sau luyện tập
Ngày soạn 28/08/2007
Tiết2:
Bài : luyện tập
Thông qua tiết luyện tập giúp học sinh cũng cố và khắc sâu các kiến thức đã học về :
- Hai góc đối đỉnh
- Số đo của hai góc đối đỉnh
- Cách suy luận rút ra số đo của hai góc đối đỉnh
Làm tốt các bài tập sgk , sbt
G/v: Nghiên cưu tài liệu sgk + soạn
Thước thẳng + ê ke
H/s: Học bài + làm bài tập + một số đồ dùng cần thiết
III- Tiến trình dạy học
Hoạt động 1
Kiểm tra
Trang 4G/v: (?) Thế nào là hai góc đối đỉnh
?
Xem các góc sau các cặp góc nào
đối đỉnh với nhau ?
2
1 3
4 0
G/v: Nhận xét ửa chữa + ghi điểm
(nếu có)
H/s: Hai em lần lượt trả lời
Hoạt động 2
Tổ chức luyện tập
Bài tập2: (sgk trang 82)
G/v: Yêu cầu h/s đọc bài ra
(?) Hai góc có mỗi cạnh của góc này
là ti đối của một cạnh góc kia được
gọi là hai góc như thế nào với nhau ?
G/v: Yêu cầu hai h/s lên cảng trình
bày lời giải
G/v: Nhận xét sửa chữa uốn nắn ghi
điểm (nếu có)
Bài tập5: (sgk trang 82)
G/v: (?a/) Muốn vẽ góc ABC ta có
thể dùng dụng cụ gì ?
(?) Nêu các bước để thực hiện vẽ
hình?
(?b) Muốn vẽ góc kề bù ta làm thế
nào?
(?) Số đo của góc ABC’ bằng bao
nhiêu?
Bài tập6: (sgk trang 83)
G/v: Yêu cầu h/s đọc bài ra
(?) Ta dùng những dụng cụ gì để vẽ ?
(?) Bằng cách nào ta vẽ được góc
470
(?) Muốn tính các góc còn lại ta
dùng những kiến thức nào đã học ?
G/v: Nhận xét sữa chữa + ghi điẻm
H/s: a/ Hai góc có mõi cạnh góc này là tia đối của một cạnh góc kia được gọi là hai góc đối đỉnh
b/ Hai đường thẳng cắt nhau tạo thành hai cặp góc đối đỉnh
H/s: a/ Vẽ tia BC sau đó dùng êke (hoặc thước đo góc để vẽ) theo các bước đã học
ở chương trình lớp 6 b/ Dùng tia BA hoặc BC làm một cạnh của góc ABC’ còn cạnh kia là tia đối diện của cạnh còn lại
- Sốđo của góc ABC’ = 1240
H/s: Một em đọc to H/s: dùng thước thẳng và êke
2
3 0 1
Trang 5nếu có
Bài tập7: (sgk trang 83)
G/v : Yêu cầu một h/s đọc to
G/v: Vẽ hình
G/v: Yêu cầu 1 h/s tìm các căp góc
bằng nhau
Sau đó yêu cầu 1 /s khác lên bảng
trình bày lời giải ?
G/v: Nhận xét sữa chữa + ghi điểm
4
H/s: Nếu góc 01 = 470 Thì : Góc 02 = 04 = 1800 – 470 =
1330 Góc 03 = 470
y z’ x
0
z x’
y’ H/s: Cắc cặp góc bằng nhau :
z x x z z y z y y x y
x0 ' 0 ' ; 0 ' ' 0 ; ' 0 ' 0
Về nhà
- Xem lại cá bài tập đã giải
- Làm tiếp các bài tập còn lại trong sgk + sbt
Ngày soạn :3/09/2007
Tuần2:
Tiết3: Bài2 : hai đường thẳnh vuông góc
I) Mục tiêu :
_ Hiểu được thế nào là hai đường thẳng vuông góc với nhau
_ Công nhận tính chất: Có duy nhất một đường thẳng b đi qua A và b a
_ Hiểu thế nào là đường trung trực của một đoạn thẳng
_ Biết vẽ đường thẳng đi qua một điểm cho trước và vuông góc với một đường thẳng cho trước
Trang 6II) Chuẫn bị : Giáo án, êke, thước giấy rời
IV) Lên lớp :
1) Kiểm tra bài cũ :
2) Bài mới
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Phần ghi bảng
?1: Lấy một tờ giấy gấp hai
lần như hình 3 (Sgk) Trải
phẳng tờ giấy ra rồi quan sát
các nếp gấp và các góc tạo
thành bởi các nếp gấp đó
?2: ở hình 4, hai đường
thẳng xx’
và yy’ cắt nhau tại O và góc
xOy
vuông Khi đó các góc
yOx’,x’Oy’,y’Ox cũng đều
là những góc vuông Vì sao
?
Khi xx’và yy’ là hai đường
thẳng vuông góc (và cắt
nhau tại O) ta còn nói :
Đườnh thẳng xx’ vuông góc
với đường thẳng yy’(tại O )
hoặc đường yy’ vuônggóc
với đường thẳng xx’(tại O),
hoặc hai đường thẳng xx’,
yy’ vuông góc với nhau ( tại
O )
?3 : Vẽ phát hai đường
thẳng a và a’ vuông góc với
nhau và viết kí hiệu
?4 : Cho một điểm O và một
đường thẳng a Hãy vẽ
đường thẳng a’đi qua O và
vuông góc với đường thẳng
a
Khi xy là đường trung trực
của đoạn thẳng AB ta cũng
nói: Hai điểm A và B đối
Hai nếp gấp là hai đường thẳng , hai đường thẳng này cắt nhau tại một điểm và tạo thành bốn góc có số đo bằng nhau
?2 :Tập suy luận :
xOy + yOx’=180o(Hai góc
kề bù)
90o + yOx’ = 180o
Suy ra yOx’ = 180o - 90o =
90o
x’Oy’ = yOx = 90o ( Hai góc đđ )
y’Ox = yOx’ = 90o (Hai góc
đđ ) a
?3 :
0 a’
Kí hiệu : a a’
Đọc định nghĩa đường trung trực của đoạn thẳng ?
I) Thế nào là hai đường thẳng vuông góc ?
Định nghĩa : Hai đường thẳng xx’,yy’ cắt nhau và trong các góc tạo thành có một góc vuông
được gọi là hai đường thẳng vuông góc và được kí hiệu là
xx’ yy’
y x’ 0 x
y’
II) Vẽ hai đường thẳng vuông góc
Cách vẽ : ( Sgk / 85)
Ta thừa nhận tính chất sau :
Có một và chỉ một đường thẳng a’ đi qua điểm O và vuông góc với đường thẳng a cho trước
III) Đường trung trực của
đoạn thẳng
Đường thẳng vuông góc với một
đoạn thẳng tại trung điểm của nó
được gọi là đường trung trực của
đoạn thẳng ấy
x
A B O
Trang 7xứng với nhau qua đường
Ngày soạn : 7/7/2007
Tiết4 : Bài : luyện tập
I) Mục tiêu :
_ Cũng cố kiến thức lý thuyết về hai đường thẳng vuông góc; đường trung trực của đoạn thẳng
_ Rèn luyện kỉ năng vẽ hình cho học sinh, tập suy luận có căn cứ,sử dụng thành thạo êke,thước
thẳng
II) Chuẫn bị :
_ Giáo viên : Giáo án , êke, thước thẳng , giấy rời
_ Học sinh : Êke , thước thẳng ,
III)Phương pháp giảng dạy chính : Nêu vấn đề
IV) Lên lớp :
1) Kiểm tra bài cũ : Thế nào là hai đường thẳnh vuông góc ?
Cho một điểm O ở ngoài đường thảng a, hãy vẽ đường thẳng d đi qua O và vuông góc với a
?
Định nghĩa đường trung trực của đoạn thẳng ? Cho đoạn thẳng AB hãy vẽ đường trung trực
của đoạn thẳng này ?
2) Bài mới : Giải các bài tập phần luyện tập từ bài 15 đến bài 20
15) Vẽ đường thẳng xy và
điểm O thuộc đường thẳng
đó trên giấy trong (như hình
8a) Gấp giấy như hình 8b
(điểm gấp là O,
Vẽ đường thẳng xy và điểm
O thuộc đường thẳng đó trên giấy trong (như hình 8a) Gấp giấy như hình 8b
15) Nhận xét rút ra là : Nếp gấp zt vuông góc với
đường thẳng xy tại O
Có bốn góc vuông là :
Trang 8tia Oy trùng với tia Ox).Trải
tờ giấy rồi tô xanh nếp gấp
zt (hình 8c) Hãy nêu những
kết luận rút ra từ các hoạt
động trên ?
16) Vẽ đường thẳng d’ đi
qua điểm A và vuông góc
với đường thẳng d cho trước
chỉ bằng êke
17) Dùng êke hãy kiểm tra
xem hai đường thẳng a và
a’ ở hình 10(a,b,c) có vuông
góc với nhau hay không ?
19) Nói rõ trình tự vẽ hình
11 ?
(điểm gấp là O,tia Oy trùng với tia Ox)
Trải tờ giấy rồi tô xanh nếp gấp zt (hình 8c)
Nêu những kết luận rút
ra từ các hoạt động trên
16) a) Khi A d
Đặt đỉnh góc vuông của êke trùng với điểm A, một cạnh êke trùng với d, vẽ theo cạnh êke kia một
đường thẳng ,đó là đường thẳng d cần dựng
b) Khi A d
Đặt một cạnh êke trùng với d,
trược êke trên d sao cho A trùng trên cạnh kia của êke, dùng viết kẻ theo cạnh êke
đó, đường thẳng đó là đường thẳng d’ cần dựng
18) Vẽ góc xOy có số đo
45o Lấy điểm A bất kỳ nằm trong góc xOy
Vẽ qua A đường thẳng vuông góc với tia Ox tại B
1
d
Vẽ qua A đường thẳng vuông góc với tia Oy tại
2
d
C
xOz , zOy, yOt, tOx
d A
d’ d’ A d 17 ) Hai đường thẳng a và a’ ở hình 10a, 10c không vuông goc với nhau Hai đường thẳng a và a’ ở hình 10b vuông goc với nhau 18)
d x
A 0 y
C d2
A B C
19) Trình tự :
+ Vẽ đường thẳnh tùy ý vẽ d1
dường thẳng cắt tại O d2 d1
và tạo với góc 60o
1
d
+ Vẽ điểm A tùy ý nằm
B
Trang 920) Vẽ hình trong hai trường
hợp
- Ba điểm A,B,C không
thẳng hàng,ba điểm A,B,C
thẳng hàng
trong góc Od1 d2
+ Vẽ đoạn thẳmg AB vuông góc với tại Bd1
+ Vẽ đoạn thẳng BC vuông góc với tại Cd2
d1
B A
O 60 o
2
d
C
20)
A C B
Ngày soạn : 13/09/2007
Tuần3:
Tiết5 : Các góc tạo bởi
một đường thẳng cắt hai đường thẳng
I ) Mục tiêu :
Trang 10Hiểu được tính chất :
Cho hai đường thẳng và một cát tuyến Nếu có một cặp góc so le trong bằng nhau thì : + Hai góc so le trong còn lại bằng nhau
+ Hai góc đồng vị bằng nhau
+ Hai góc trong cùng phía bù nhau
Học sinh có kĩ năng nhận biết :
* Cặp góc so le trong
* Cặp góc đồng vị
* Cặp góc trong cùng phía
II ) Chuẫn bị :
GV : Giáo án , thước thẳng , thước đo góc
HS : Sách giáo khoa , thước thẳng , thước đo góc
III) Tiến trình dạy học :
Hoạt động 1 : Kiểm tra bài
cũ :
- Định nghĩa hai đường
thẳng vuông góc ? Ghi kí
hiệu ?
- Vẽ đoạn thẳng MN dài
5cm vẽ đường trung trực của
đoạn thẳng ấy ?
G/v: Nhận xét sữa chữa +
ghi diểm (nếu có)
Hoạt động 2: Góc so le
trong ,góc đồng vị
Gọi một HS lên bảng vẽ :
- Vẽ hai đường thẳng phân
biệt a và b
- Vẽ đường thẳng c cắt hai
đường thẳng a và b lần lượt
tại A và B
- Hãy cho biết có bao nhiêu
góc đỉnh A, có bao nhiêu
góc đỉnh B
Đánh số các góc như trên
hình vẽ
GV giới thiệu :
Hai cặp góc so le trong là
Định nghĩa : Hai đường thẳng xx’,yy’ cắt nhau và trong các góc tạo thành có một góc vuông
được gọi là hai đường thẳng vuông góc và được kí hiệu là
xx’ yy’
M N
5 cm A
B
Có 4 góc đỉnh A, 4 góc đỉnh B
A
I) Góc so le trong ,goc đồng vị
A
B
a)Hai góc và cũng như A1 B3
hai góc và được gọi là A4 B2
hai góc so le trong b) Các cặp góc và ; A1 B1
và ; và ; và
2
A B2 A3 B3 A4 B4
Trang 11và ; và
1
A B3 A4 B2
Bốn cặp góc đồng vị là :
và ; và ; và
1
A B1 A2 B2 A3
;
3
B
và
4
A B4
GV Giải thích rõ hơn các
thuật ngữ “góc so le trong ”;
“ góc đồng vị “
Cả lớp làm ?1
Hoạt động 3: Tính chất
Cả lớp hoạt động theo nhóm
?2
Đại diện nhóm 1 trình bày
câu a
3 2
1
4
6 B 5
7 8
Hai cặp góc so le trong là:
và ; và
1
A B6 A4 B5
Bốn cặp góc đồng vị là :A1
và ;B8
và ; và ; và
2
A B5 A3 B6 A4 B7
?2 :
A
3 2
4 1
3 2
4 1
B
Tính : a) ; ?A1 B3
+ = 180A4 A1 o ( hai góc kề
bù )
45o + = 180o
1
A
= 180o - 45o = 135o
A1
Tương tự : + = 180B2 B3 o ( hai góc kề
bù )
45o + =1 80o
3
B
B3= 180o - 45o = 135o Vậy : = = 135o
1
A B3
b) Tính :A2
= ( hai góc đối đỉmh )A2 A4
Mà = = 45o
4
A B2
A2 = = 45B2 o
c )Ba cặp góc đồng vị còn lại:
= = 135o
2
A B1
được gọi là các cặp góc
đồng vị
II) Tính chất : ( SGK/89 )
Trang 12Đại diện nhóm 2 trình bày
câu b
Đại diện nhóm 3 trình bày
câu c
Hoạt động4: Về nhà
Hoạt động 5: Củng cố :
Giải bài tập 22 / 89
= = 135o
3
A B3
= = 45o
4
A B4
* Cặp góc so le trong còn lại bằng nhau
* Hai góc đồng vị bằng nhau
Bài tập về nhà : 23 / 89 SGK Bài 16,17,18,19,20/ 75,76,
77 SBT
Ngày soạn15/09/2007
Tiết6: hai đường thẳng song song
I ) Mục tiêu :
Ôn lại thế nào là hai đường thẳng song song ( đã học ở lớp 6 )
Công nhận dấu hiệu nhận biết hai đường thẳng song song
* Biết vẽ đường thẳng đi qua một điểm nằm ngoài một đường thẳng cho trước và song song với
đường thẳng ấy
* Biết sử dụng êkeđể vẽ hai đường thẳng song song
II) Chuẩn bị của giáo viên và học sinh :
GV : Giáo án ,thước thẳng, êke ,bảng phụ
HS : SGK, thước thẳng, êke
III) Tiến trình dạy học :
Trang 13cũ
a)Nêu tính chất các góc tạo
bởi một đường thẳng cắt hai
đường thẳng
b) Cho hình vẽ :
3 2
115 o 4 A
1
3 115 o
B 4 2
1
Điền tiêp vào hình số đo các
góc còn lại ?
Hoạt động 2:
Nhắc lại kiến thức lớp 6
- Thế nào là hai đường
thẳng song song ?
- Hãy nêu vị trí của hai
đường thẳng phân biệt ?
Cho đường thẳng a và
đường thẳng b, muốn biết
đường thẳng a có song song
với đường thẳng b hay
không ta làm thế nào ?
Hoạt động 3 :
Dấu hiệu nhận biết hai
dường thẳng song song
Cả lớp làm ?1 SGK
Đoán xem các đường thẳng
nào song song với nhau
Đưa lên bảng phụ hình
c d g
a
45 o= 90 o
b 45 o e 80 o
như
SGK ( trang 89 )
65 o
3 2 115 o
115 o 4 A
1
65 o
65 o
3 115 o
B 4 2
115 o 1
65 o
HS trả lời :
* Hai đường thăng song song là hai dường thẳng không có điểm chung
* Hai dường thẳng phân biệt thì hoặc song song hoặc cắt nhau
+ Em có thể ước lượng bằng mắt nếu đường thẳng a
và b không cắt nhau thìa a song song với b
+ Em có thể dùng thước kéo dài mãi hai đường thẳng nếu chúng không cắt nhau thì a song song với b
HS ước lượng bằng mắt và trả lời
- Đường thẳng a song song với b
- Đường thẳng m song song với n
- Đường thẳng d không song song với đường thẳng e
+ ở hình a Cặp góc cho trước là cặp góc so le trong , số đo mỗi
I) Nhắc lại kiến thức lớp 6 SGK/ 90
II ) Dấu hiệu nhận biết hai
dường thẳng song song
Ta thừa nhận tính chất sau : Nếu đường thẳng c cắt hai
đường thẳng a,b và trong các góc tạo thành có một cặp góc so le trong bằng