Giáo viên – học sinh Hướng dẫn học sinh tìm hiểu về phương tiện ngôn ngữ dùng để liên kết trong đoạn văn -Phương tiện ngôn ngữ dùng để liên kết các câu trong đoạn văn là gì ?các từ, ngữ…[r]
Trang 1Phòng Giáo Dục Đào Tạo
TRƯỜNG THCS TRẦN QUỐC TUẤN
GIÁO ÁN: T ự ch ọ n
NGỮ VĂN – lớp 7 Năm học: 2009-2010
Trang 2 CHỦ ĐỀ 1: TẬP LÀM VĂN
LIÊN KẾT CÁC ĐOẠN VĂN TRONG VĂN BẢN
I Mục tiêu :
Giúp học sinh
- Nắm được thế nào là liên kết các đoạn văn trong văn bản
- Xác định được các yếu tố dùng để liên kết các đoạn văn
- Xác định được chủ đề của đoạn văn
II Chuẩn bị :
Giáo viên : Phương pháp tích hợp, một đoạn văn mẫu
Học sinh : Một số yếu tố để liên kết đoạn văn
III Tiến trình hoạt động dạy – học
1 Ổn định lớp 1’
2 Kiểm tra chuẩn bị bài của học sinh
3 Giới thiệu bài
Hoạt động Giáo viên – học sinh Nội dung ghi bảng Hoạt động1
20’ Hướng dẫn học sinh về cách liên kết trong đoạn văn sau (ghi
bảng)
- Nêu tính liên kết trong văn bản về nghĩa như thế nào ?(học sinh trả lời)
-Ngôn ngữ liên kết trong đoạn văn trên là gì ?
+ Học sinh thảo luận câu hỏi trên Giáo viên gợi ý :Ánh trăng, một số trạng ngữ, quan hệ từ…
+Mỗi nhóm nêu ý kiến và học sinh khác bổ sung
- Em hãy nêu một số yêu cầu để đoạn văn có tính liên kết
?(Nội dung các câu, các đoạn, /thống nhất gắn bó…đồng thời nối kết các câu các đoạn đó
I Đoạn văn :
Từ lâu em sống ở thành thị nên ánh sáng của đèn điện quá quen thuộc đối với em Và ngày rằm vừa qua, nhân dịp có trăng em thử ngắm nhìn ánh trăng như thế nào mà từ lâu đã có biết bao thi nhân hết lời ca ngợi
Tiết 1
Trang 3Hoạt động2
20’
bằng phương tiện ngôn ngữ (từ, câu )
- Lấy ví dụ phương tiện ngôn ngữ
Hướng dẫn học sinh luyện tập về tính liên kết trong văn bản : cuộc chia tay của những con búp bê
+Học sinh thảo luận về tính liên kết trong đoạn văn trên +1hs đọc lại toàn văn bản
- Nêu nội dung của từng đoạn ?
- Sự gắn bó thống nhất như thế nào giữa các đoạn văn?
-Phương tiện ngôn ngữ dùng để liên kết các đoạn văn là gì
?(2hs trả lời)
II Luyện tập :
-Tính liên kết trong văn bản :
+Chủ đề :Sự chia tay của Thành và Thủy
+Các câu các đoạn thống nhất…
- Nội dung của mỗi đoạn đều hướng vào nhau
-Phương tiện ngôn ngữ để liên kết
IV Củng cố 4’: Liên kết và phương tiện ngôn ngữ đùng để liên kết
Một bài văn mâu có tính liên kết rõ ràng
+ Dặn dò : Chuẩn bị : một số phương tiện liên kết trong 1 đoạn văn.
Chủ đề I
PHƯƠNG TIỆN LIÊN KẾT TRONG VĂN BẢN
I Mục tiêu :
Giúp học sinh
- Nắm một số phương tiện ngôn ngữ để liên kết trong đoạn văn
- Xác định ngôn ngữ liên kết trong đoạn văn
- Viết được đoạn văn có tính liên kết
II.Chuẩn bị :
-Học sinh : Một đoạn văn có tính liên kết
-Giáo viên : Một số phương tiện để liên kết
III Tiến trình hoạt động dạy –học:
1 Ổn định lớp 1’
2 Kiểm tra chuẩn bị bài của học sinh : 1 số phương tiện liên kết
Tiết 2
Trang 43 Giới thiệu bài : Tính liên kết trong đoạn văn
4 Bài mới :
Hoạt động Giáo viên – học sinh Nội dung ghi bảng Hoạt động 1
10’
Hoạt động 2
29’
Hướng dẫn học sinh tìm hiểu về phương tiện ngơn ngữ dùng để liên kết trong đoạn văn
-Phương tiện ngơn ngữ dùng để liên kết các câu trong đoạn văn là
gì ?(các từ, ngữ…)
- Kết nối các câu, các từ …bắng những phương tiện ngơn ngữ nào
?(Từ nối hoặc quan hệ từ…) -Cho ví dụ về ngơn ngữ dùng để liên kết các câu văn với nhau
?(2hs ví dụ → giáo viên nhận xét)
Để đoạn văn cĩ tính liên kết ngồi ngơn ngữ ra cịn cĩ mặt nào dùng để liên kết ?(nội dung,
ý nghĩa ) -Chọn một số đoạn văn trong các văn bản đã học rồi chỉ ra ngơn ngữ dùng để liên kết ?
+Câu này học sinh thảo luận theo nhĩm, tìm ra ngơn ngữ liên kết trong đoạn văn Sau đĩ đại diện nhĩm phát biểu ý kiến +Giáo viên nhận xét và lưu ý về một số ngơn ngữ cần sử dụng khi liên kết
Hướng dẫn học sinh làm bài tập + Học sinh viết một đoạn văn cĩ
sử dụng một số ngơn ngữ dể liên kết
+3hs viết đoạn văn lên bảng
giáo viên và học sinh khác nhận xét bổ sung chữa bài tập
- Theo em ngồi ngơn ngữ liên kết ra cịn cĩ mặt nào dùng để liên kết ?(nội dung ý nghĩa)
I Phương tiện liên kết trong đoạn văn :
- Ngơn ngữ để liên kết :
Từ nối, quan hệ từ, trạng ngữ …
+ Ví dụ : (một đoạn văn)
II Luyện tập :
Viết đoạn văn cĩ sử dụng phương tiện liên kết
IV Củng cố 5’ :
- Một số ngơn ngữ dùng để liên kết trong đoạn văn, văn bản
Dặn dị :
Trang 5- Viết ra đoạn văn và chỉ ra nội dung ý nghĩa, phương tiện ngơn ngữ liên kết
- Chuẩn bị : Xác định chủ đề trong đoạn văn
Chủ đề I
XÁC ĐỊNH CHỦ ĐỀ TRONG MỘT ĐOẠN VĂN
I Mục tiêu :
Giúp học sinh :
- Xác định chủ đề của một đoạn văn
- Luyện viết một đoạn văn theo chủ đề tự chọn
- Hình thành khả năng phân tích một đoạn văn
II Chuẩn bị :
Giáo viên : Một đoạn văn và 2 chủ đề
Học sinh : Tìm hiểu về chủ đề trong đoạn văn
III Tiến trình hoạt động dạy- học :
1 Ổn định lướp 1’;
2 Kiểm tra :5’ – Nêu phương tiện liên kết trong đoạn văn ?
3 Giới thiệu bài:
4 Bài mới:
Hoạt động Giáo viên –học sinh Nội dung ghi bảng
Hoạt động 1
10’ Hướng dẫn học sinh tìm hiểu chủ đề trong một đoạn văn
-Em hãy cho biết chủ đề là gì
?(chủ chốt) -Chủ đề đóng vai trò gì trong câu
? (3hs trả lời)
- Xác định chủ đề trong đoạn văn sau (bảng phụ )
+Tất cả học sinh xác định chủ đề và nêu ý kiến)
(Em vá áo cho anh)
- Trong đoạn văn cần phải có tính liên kết, vậy phương tiện liên kết trong đoạn văn là gì ?(ngôn ngữ)
- Câu chủ đề trong đoạn văn thường đứng vị trí nào trong câu?(câu chốt, đứng đầu)
I Đoạn văn :
-“Gia đình tôi khá giả Anh
em tôi …mẹ không biết được đâu”
(Cuộc chia tay của những con búp bê)
Tiết 3
Trang 6Hoạt động 2
24’
-Lấy một đoạn văn có câu chủ đề đứng ở đầu đoạn ?(1hs) học sinh khác bổ sung, giáo viên nhận xét và chữa bài
+Học sinh chỉ phương tiện liên kết
Hướng dẫn học sinh viết một đoạn văn theo chủ đề : Học tập _Viết một đoạn văn khoảng 10 dòng và chỉ ra câu chốt của đoạn
? +Học sinh thảo luận về một đoạn văn được 1 học sinh khác ghi lên bảng
-Nêu câu chốt của đoạn văn?
-Chỉ ra ngôn ngữ dùng làm phương tiện để liên kết?
Nội dung ý nghĩa của mootx câu được liên kết?
+Giáo viên giảng về phương tiện liên kết và chủ để của đoạn văn
II Luyện tập :
Viết một đoạn văn theo chủ đề Học tập.(khoảng 15 dòng)
IV Củng cố :5’
– Chủ đề và câu chốt trong đoạn văn , phương tiện liên kết
+ Dặn dò
: Viết một đoạn văn theo chủ đề tự chọn – Một số lỗi chính tả thường gặp
Chủ đề I
VIẾT MỘT ĐOẠN VĂN THEO CHỦ ĐỀ TỰ CHỌN
I Mục tiêu :
Giúp học sinh
- Xác định chủ đề trong đoạn văn
- Viết được một đoạn văn có tính liên kết cao và theo chủ đề
- Cách dùng từ và đặt câu phù hợp với lời văn diễn đạt
II Chuẩn bị :
Giáo viên : Bảng phụ, đoạn vcawn có chủ đề
Học sinh : Xác định chủ đề trong đoạn văn
III Tiến trình hoạt động dạy –học :
1 Ổn định lớp 1’
Tiết 4
Trang 72 Kiểm tra bài :5’ – Chủ đề là gì ?Nêu tính liên kết trong văn bản ?
3 Giới thiệu bài : Viết đoạn văn tự chọn
4 Bài mới:
Hoạt động Giáo viên –học sinh Nội dung ghi bảng
Hoạt động 1
15’
Hoạt động2
10’
Hoạt động3
10’
Hướng dẫn học sinh ôn tập về chủ đề và tính liên kết trong đoạn văn
- Chủ đề là gì ? Nêu câu chốt trong đoạn văn thường nằm vị trí nào trong đoạn văn ? (Chủ đề, câu đầu)
- +Học sinh thảo luận tìm chủ đề trong đoạn văn sau : “Mùa đông
…bước vào mùa đông”(Trang 33 sách ngữ văn tập 1)
_Hãy nêu tính liên kết trong đoạn văn trên ?(2hs trả lời)
Giáo viên Hướng dẫn học sinh viết theo chủ đề tự chọn
+Học sinh lưu ý các vấn đề sau : _ Chủ đề nói về vấn đề gì ? -Câu chốt , câu cơ bản nằm ở vị trí nào trong đoạn văn ?
- Đoạn văn liên kết bằng những phương tiện ngôn ngữ nào ?
- Đoạn văn viết như thế nào cho rõ nghĩa , dễ hiểu ?
Xác định cấu tạo ngữ pháp của từng câu (chủ ngữ, vị ngữ, trạng ngữ…)
+3 học sinh lên bảng chép lại bài viết của mình
+Học sinh khác chữa bài, bổ sung, giáo viên nhận xét
-Nêu vài nét nghệ thuật được sử dụng trong đoạn văn ?(các học sinh thảo luận , góp ý)
-Câu chủ chốt và nội dung của đoạn văn khác nhau như thế nào ? (học sinh trả lời)
I.Chủ đề và tính liên kết
trong đoạn văn
_Chủ đề :
- Tính liên kết trong văn bản
Chủ đề của đoạn văn :
“Mùa đông, giữa mùa…bước vào mùa đông”(Trang 33 sách ngữ văn 7 tập 1)
II Luyện tập :
Viết đoạn văn theo chủ đề tự chọn (khoảng 10-15 dòng)
III Chữa đoạn văn :
Trang 8IV Củng cố :(4’)
-Các phương tiện liên kết trong đoạn văn
- Chủ đề và câu kết của đoạn văn
+Dặn dò :
-Viết một đoạn văn và xác định chủ đề , câu chốt của đoạn
-Tìm hiểu một số lỗi thường gặp khi viết văn bản (chính tả, câu, dùng từ…)
- Chuẩn bị : Chữa lỗi dùng từ , diễn đạt trong đoạn văn
Chủ đề I
CHỮA MỘT SỐ LỖI TRONG ĐOẠN VĂN
I Mục tiêu
Giúp học sinh
- Chữa một số lỗi cơ bản trong đoạn văn
- Xác định câu chốt, chủ đề và cách diễn đạt trong đoạn văn
- Tính cẩn thận khi dùng từ, câu , diễn đạt hoặc trình bày đoạn văn
II Chuẩn bị :
Giáo viên : Một đoạn văn mẫu, 1 đoạn văn viết sai nhiều lỗi
Học sinh : Một đoạn văn viết theo chủ đề tự chọn
III Tiến trình hoạt động dạy –học :
1 Ổn định lớp 1’
2 Kiểm tra việc chuẩn bị đoạn văn ở nhà của học sinh
3 Giới thiệu bài: Chữa một số lỗi trong đoạn văn
4 Bài mới :
Hoạt động Giáo viên –học sinh Nội dung ghi bảng Hoạt động 1
9’
Hoạt động 2
Hướng dẫn học sinh nhận biết về đoạn văn
- Đoạn văn là gì ? Những dấu hiệu để nhận biết đoạn văn ?(Dấu chấm sang dòng, gồm nhiều câu, diễn đạt 1 ý trọn vẹn)
- Câu chủ đề và câu chốt như thế nào ?(Nêu ý chính, câu đứng ở đầu đoạn )
- Cho ví dụ về một số đoạn văn trong sgk.(học sinh thảo luận +giáo viên phân tích)
Hướng dẫn học sinh chép lại đoạn
I Đoạn văn là gì ?
(Sang dòng, gồm nhiều câu, diễn đạt ý trọn vẹn…)
II Chép đoạn văn
Tiết 5
Trang 9Hoạt động3
15’
Hoạt động4
5’
văn lên bảng (4hs) -Em có nhận xét gì về các đoạn văn trên bảng ?(Chữ viết, câu ,dấu câu, lỗi chính tả, diễn đạt…)
+ Học sinh thảo luận và chỉ ra một số lỗi
+Giáo viên rút ra một số lỗi thường gặp + học sinh tìm hiểu thêm
- Học sinh tiếp tục tìm ra lỗi sai của bạn
Hướng dẫn học sinh tự rút ra một số lỗi thường gặp khi viết đoạn văn (chính tả, dùng từ, đặt câu, diễn đạt …lỗi về chữ viết chưa rõ ràng)
+Giáo viên chép đoạn văn mẫu và cho học sinh nêu câu chốt, chủ đề
- Tính liên kết trong đoạn văn này là gì ? (ngôn ngữ, nội dung )
III Chữa lỗi thường gặp
trong đoạn văn.
IV Đoạn văn mẫu
IV Củng cố 5’:- Nhận diện đoạn văn , một số lỗi thường gặp trong đoạn văn,
tính liên kết và mạch lạc trong đoạn văn, cách viết đoạn văn theo cách qui nạp
+ Dặn dò :-Chuẩn bị viết bài văn theo thẻ loại kể chuyện
Chủ đề I
VIẾT BÀI TẬP LÀM VĂN
Đề bài :Hãy kể cho bố mẹ nghe một câu chuyện lí thú(hoặc cảm động) mà
em đã gặp ở trường
A Yêu cầu chung :
Học sinh viết theo thể loại kể chuyện Kể về một câu chuyện lí thú Bài viết đầy đủ 3 phần , khoảng 100- 150 từ
B Yêu cầu cụ thể :
1 Bài viết đúng theo yêu cầu trên, có bố cục rõ ràng, mạch lạc, tính liên kết
2 Nội dung là kể lại một câu chuyện lí thú mà em gặp ở trường
- Mở bài : Giới thiêu được câu chuyện, theo phương pháp qui nạp hoặc phương pháp khác mà có sự lôi cuốn
- Thân bài :Trình bày diễn biến câu chuyện kết hợp với một số phương pháp khác (miêu tả, so sánh…)
Tiết 6
Trang 10-Kết bài :-Nêu cảm nghĩ của bản thân, rút ra bài học kinh nghiệm.
+ Bài viết không sai lỗi dùng từ , đặt câu …
Chủ đề 2: Tiếng Việt
ÔÂN TẬP MỘT SỐ TỪ LOẠI ĐÃ HỌC
I Mục tiêu
Giúp học sinh nắm:
- Một số từ loại trong Tiếng Việt mà em đã học
- Chức năng của :Danh từ, tính từ, động từ trong câu
- So sánh các từ loại với nhau
II Chuẩn bị :
Giáo viên : Phương pháp tích hợp, bảng phụ
Học sinh : Các khái niệm về từ loại, ví dụ
III Tiến trình hoạt động dạy – học :
1 Ổn định lớp:1’
2 Kiểm tra chuẩn bị bài của học sinh
3 Giới thiệu bài
4 Bài mới :
Hoạt động Giáo viên – học sinh Nội dung ghi bảng Hoạt động 1
15’
Hướng dẫn học sinh ôn lại các khái niệm về từ loại
- Hãy nêu các từ loại mà em đã học ?(danh từ, động từ, …)
- Danh từ là gì ?Danh từ chia ra làm mấy loại ?(từ chỉ vật, người…Có 2 loại danh từ chung và danh từ riêng)
- Danh từ thường đóng vai trò gì trong câu ?(chủ ngữ)
-Động từ là gì ? Và thường đóng vai trò gì trong câu ?(từ chỉ hoạt động, thường làm vị ngữ trong câu)
- Tính từ là gì ?Và đóng vai trò gì trong câu ?(từ chỉ tính chất, màu sắc….tính từ thường làm vị ngữ trong câu)
I.Ôân các từ loại :
- Danh từ : Chỉ người và vật
Thường giữ vai trò chủ ngữ
Ví dụ:
- Động từ : Chỉ hoạt động Thường làm vị ngữ
Ví dụ:
- Tính từ : Tính chất, màu sắc
Thường làm vị ngữ
Tiết 1
Trang 11Hoạt động 2
23’
- Đại từ là gì ? Đại từ thường có vai trò gì trong câu ?(Dùng để thay thế,chủ ngữ )
- Quan hệ từ là gì ?(nối, phụ từ) +Học sinh cho ví dụ cho các từ loại trên
Hướng dẫn học sinh luyện tập
_ Em hãy xác định từ loại trong bài thơ Bánh trôi nước –của Hồ Xuân Hương?(học sinh xác dịnh các từ loại vừa ôn tập)
+Giáo viên chép bài thơ lên bảng
+ Một học sinh chữa bài và các học sinh khác nhận xét, bổ sung
- Đại từ :Thay thế
Ví dụ:
- Quan hệ từ : phụ từ, nối…
Ví dụ:
II Luyện tập :
Từ loại trong bài thơ :
Bánh trôi nước
Thân em vừa trắng lại vừa tròn- Bảy nổi ba chìm với nước non- Rắn nát mặc dù tay kẻ nặn- Mà em vẫn giữ tấm lòng son.(Hồ Xuân Hương)
IV Củng cố :6’
_ Các từ loại :Danh từ, động từ, tính từ, đại từ, …ví dụ cho mỗi loại
+ Dặn dò :
-Xác định các từ loại trong đoạn văn
Chủ đề 2
xác định từ loại trong đoạn văn
I.Mục tiêu
Giúp học sinh
- Xác định một số từ loại đã học
- Cách dùng các từ loại để diễn đạt
- Viết đoạn văn có dùng nhiều tính từ
II Chuẩn bị :
Giáo viên : Một đoạn văn mẫu, các từ loại
Học sinh : Bảng hệ thống các từ loại
III Tiến trình hoạt động dạy – học :
1 Ổn định lớp 1’
2 Kiểm tra bài :5’ – Danh từ là gì? Động từ là gì? Ví dụ ?
3 Giới thiệu bài:
4 Bài mới :
Hoạt động Giáo viên - học sinh Nội dung ghi bảng Hoạt động 1
20’ Hướng dẫn học sinh xác định các từ loại trong đoạn văn I Xác định các từ loại danh từ, tính từ, động từ
Tiết 2
Trang 12Hoạt động 2
13’
+Học sinh xác định : Danh từ, động từ, tính từ (4học sinh)
+Xác định 3 từ loại
Hướng dẫn học sinh chữa bài tập
- Đặt câu với những từ vừa tìm được (4hs lên bảng)
-Học sinh thảo luận lấy ví dụ về tính từ làm vị ngữ trong câu -Nêu sự khác nhau giữa động từ và tính từ ?(3hs)
trong đoạn văn sau:
“Từ xưa đến nay, rừng là
lá phổi xanh của con
người Nó có vai trò rất
quan trọng là để duy trì sự sống, để con người hít
thở… Nạn phá rừng là nỗi
lo cho các nhà sinh thái”
II Chữa bài tập:
IV Củng cố 6’:
-Các từ loại đã học (nêu các khái niệm)-đọc đoạn văn mẫu và chỉ danh từ làm chủ ngữ, động từ làm vị ngữ
+Dặn dò : Tìm hiểu chức năng của từ loại đóng vai trò gì trong câu ?
Chủ đề 2
chức năng của một số từ loại trong câu
I Mục tiêu :
Giúp học sinh :
- Nắm chức năng, vai trò của một số từ loại trong câu
- Vận dụng từ loại để đặt câu, diễn đạt…
- Viết được đoạn văn và xác định được từ loại
II Chuẩn bị:
Các từ loại đã học và đoạn văn có nhiều từ loại là đanh từ, động từ, tính từ
III Tiến trình hoạt động dạy – học:
1 Ổn định lớp 1’
2 Kiểm tra bài 5’: Nêu một số từ loại đã học và cho ví dụ ?
3 Giới thiệu bài: Vai trò và chức năng của một số từ loại đã học…
4 Bài mới”
Hoạt động Giáo viên – học sinh Nội dung
Hoạt động 1
4’
Hướng dẫn học sinh nêu các khái niệm về một số từ loại đã học
I Ôn một số từ loại đã học:
Tiết 3