Phò giá về kinh - Trần Quang Khải - GV: Bài Phò giá về kinh của Trần Quang Khải là thể thơ ngũ ngôn tứ tuyệt Đường luật, còn bài Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh là thể thơ ngũ ngôn tứ tuyệ[r]
Trang 1Ngày soạn: 18.10.11
Ngày giảng: 7a:….10.11
7b:….10.11
Tiết: 38
Văn bản:
cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh
(Tĩnh dạ tứ - Lý Bạch)
A Mục tiêu cần đạt:
nhẹ nhàng mà sâu lắng, thấm thía trong bài thơ cổ thể của Lí Bạch
- Thấy !+, tác dụng của n/thuật đối và vai trò của câu cuối trong một bài thơ tứ tuyệt
1 Kiến thức:
- Nghệ thuật đối và vai trò của câu kết trong bài thơ
- Hình ảnh ánh trăng – vầng trăng tác động đến tâm tình nhà thơ
2 Kĩ năng:
- Đọc – hiểu bài thơ cổ thể qua bản dịch tiếng Việt
- Nhận ra nghệ thuật đối trong bài thơ
- :!', đầu tập so sánh bản dịch thơ và bản phiên âm chữ Hán, phân tích tác phẩm
- GDKNS: Tự nhận thức, giao tiếp, trình bày
3 Thái độ:
Yêu quý, trân trọng
B Chuẩn bị :
-Thầy : SGK, SGV, tài liệu tham khảo, hd chuẩn kt-kn
- Trò : học bài cũ , chuẩn bị bài mới theo CHĐH Văn bản
C Phương pháp :
- KT: Động não, tự nhận thức, trình bày
D.Tiến trình giờ dạy – giáo dục:
1 ổn định
2 Bài cũ:
? Đọc thuộc lòng bài thơ "Xa ngắm …" Cảm nhận kq về bài thơ
HS: Trả lời ghi nhớ (sgk/112): Với hình ảnh tráng lệ, huyền ảo, b/thơ đã m/tả 1 cách
đó t/hiện ty thiên nhiên đằm thắm và phần nào bộc lộ t/cách mạnh mẽ, hào phóng của tg
3 Bài mới:
* GT:
khú
tài muụn
Trang 2Hoạt động của thầy và trò Ghi bảng
PP: Đàm thoại,
KT: động não, trình bày
GV: Chỳng ta
qua bài
? Nhắc lại 1 vài nét cơ bản về tg Lý Bạch?
HS Nhắc lại theo sgk/111
- Mệnh danh là "Tiên thơ"
- Thơ ông: B/hiện t/hồn tự do phóng khoáng
ngữ tự nhiên mà điêu luyện
* Bổ sung
- Thơ ông là đỉnh cao của thơ ca lãng mạn cổ điển
T.Quốc
? Vỡ sao Lớ Bạch lại được mệnh danh là “Tiờn
? Theo em, b/thơ 9: sáng tác trong h/cảnh nào?
? Quan sát chú thích sgk/124, nêu chủ đề của bt?
HS Nêu chủ đề -> GV Ghi bảng
- Bổ sung thêm: Thơ lý Bạch tràn ngập ánh trăng
Hình ảnh trăng trong thơ LB đa dạng và ý nghĩa cũng
vô cùng phong phú
+ Chủ đề của bài thơ là 1 chủ đề quen thuộc trong
thơ cổ -> cách thể hiện giản dị mà độc đáo
+ Trăng - Lý Bạch có mối quan hệ gắn bó, gần gũi vì
truyền rằng: Lý Bạch uống %!+ -> với tay ôm bóng
trăng !' sông -> chết
+ 25 tuổi Lý Bạch xa quê -> xa mãi -> trăng là biểu
? Dựa vào số cõu, số tiếng trong bản phiờn õm và
bản dịch thơ, em hóy cho biết bài thơ được viết
theo thể thơ nào? Bài thơ cú vần khụng? Vần ở
đõu? (cõu 2,4).
I.Giới thiệu chung:
1 Tác giả: sgk/111
2 Tác phẩm
- I khi t/giả xa quờ trong ,L
K, sỏng
- Chủ đề: Vọng nguyệt hoài
-Thể thơ : Ngũ ngôn tứ tuyệt cổ
thể
Trang 3? Ta đó gặp thể thơ ngũ ngụn tứ tuyệt ở bài thơ
nào? (Phũ giỏ
- GV: Bài Phũ giỏ
học)
PP: Đọc sáng tạo
KT:Động não.
GV Nêu y.c đọc: Đúng nhịp 2/3, giọng trầm buồn ->
- Đọc mẫu - 2 hs đọc
G Nhận xét cách đọc của học sinh
? Giải nghĩa nhan đề bài thơ?(sgk)
GV Ngay từ đầu bài thơ, chúng ta đã thấy sự gần
gũi, quen thuộc mặc dù đó là bài thơ của nhà thơ
- Bài thơ !+, đánh giá là "Bài thơ có khuôn khổ
nhỏ nhất , ngôn từ đơn giản tinh khiết nhất song
cũng là bài thơ có ma lực lớn nhất , 9: truyền
tụng rộng rãi nhất ”.
pt tìm hiểu bài thơ
PP: vấn đáp,đọc sáng tạo, pt,bình giảng.
KT:Động não, tự nhận thức, trình bày.
? Có 9P nói rằng trong bài “Tĩnh dạ tứ ”,hai
câu đầu thuần tuý tả cảnh , hai câu sau thuần tuý
tả tình Em có tán thành ý kiến đó không ? Vì sao?
HS: 2 câu đầu , 2 câu cuối không phải là tả cảnh hay
tả tình thuần tuý vì trong cảnh vẫn có suy !0 cảm
có tình, , trong tình có cảnh
-> p/ tích, tìm hiểu mối quan hệ giữa cảnh và tình
II Đọc – hiểu văn bản:
1 Đọc, Tìm hiểu chú thích
2 Phân tích
Trang 4HS Đọc 2 câu thơ đầu
? Nêu nội dung 2 câu thơ đầu ?
? Trăng được gợi tả như thế nào trong 2 cõu thơ
đầu?
- ỏnh sỏng (minh - quang)
Khỏc nào
? Em cú nhận xột gỡ về cỏch sử dụng từ ngữ của
tỏc giả?Những từ đú đó gợi tả ỏnh trăng như thế
nào?
-> 1 XY 1 )* cỏc W [ : ?
-> ỏnh
? Em hiểu “Sàng” nghĩa là gỡ?
? Cách dùng từ Z;! Z[9P \ giúp 9P đọc
hình dung ntn về 9 thế và trạng thái của nhà thơ?
HS - Sàng
trạng thái nằm mà thao thức, không ngủ nhìn thấy
? Nếu thay từ sàng bằng từ án (bàn) thì ý nghĩa
câu thơ sẽ thay đổi ntn?
HS Tự bộc lộ:
không thấy !+, tâm trạng trằn trọc, không ngủ !+,
của nhà thơ
? Chữ nào trong 2 câu thơ đầu diễn tả tâm trạng
trằn trọc, nửa tỉnh , nửa mơ của tác giả?
HS: Chữ: Nghi thị (ngỡ là) - ĐT =>Trạng thái ngỡ
? Nghi thị thuộc từ loại nào, nó có tác dụng biểu
đạt trạng thái, tâm lý ntn?
a- Hai câu đầu
Cảnh đêm trăng thanh tĩnh
Trang 5? Hai cõu thơ đầu gợi cho ta thấy vẻ đẹp của
trăng như thế nào?
? Cách cảm nhận trăng ngỡ là ;93 mặt đất gợi
cho ta thấy điều gì về tâm hồn tác giả?
+ '* thỏi bõng khuõng, ] ngàng, buồn, lạnh lẽo
-> tõm *
? Trong 2 câu thơ đầu, trăng là chủ thể hay con
người là chủ thể trữ tình? Cách dịch từ “rọi”,
“phủ” đã sát chưa?
GV Ánh trăng là đối tượng biểu cảm, là cái duyên
cớ đánh thức tâm tư của tác giả Chỉ 1 động từ chỉ
trạng thái tâm lý "Nghi thị" (ngỡ là), câu thơ đã bộc
lộ rõ cái tình trong cảnh -> cảnh là ánh trăng tình là
… 2 câu thơ đầu đã
bộc lộ sự giao hoà giữa cảnh và tình – 2 cõu
HS Đọc 2 câu cuối (phần dịch nghĩa, dịch thơ)
GV: Câu thơ thứ 3 trong bài thơ có td 9 1 bản lề
tiếp nối 2 câu trên với câu R9$
? Theo em ý nào 9: tiếp tục nói đến ở 2 câu R9$
và 2 câu R9$ ý thơ 9: chuyển 9$ ntn?
- ý ánh trăng sáng !+, tiếp nối ở 2 câu !' tạo sự
liên kết
- 2 câu cuối chuyển sang hành động khác
? Đó là những hành động nào?
HS: Cử đầu vọng minh nguyệt.
? Cảm nhận 2 câu 3,4?
( chỉ ra và pt td của phép đối…)
- Phộp
2 tõm
2
- SL câu chữ bằng nhau, cấu trúc ngữ pháp giống
giống nhau
- Hành động :
- Ánh tràn
=> e: ! X - ờm, , màng, yờn
- Tâm trạng bâng khuâng của
b) Hai câu cuối
Trang 6+ Cử đầu (cử: cất lên, nâng lên): a %- ->
hướng ngoại ->ngắm trăng sáng 1 hđ tất yếu để
hay trăng?
-> ánh mắt của LB chuyển từ trong ra ngoài, từ mặt
đất -> bầu trời , từ chỗ chỉ thấy ánh trăng nhìn rõ
trăng sáng
+ Đê đầu (đê: cúi xuống): cỳi %- -> hành động
hướng nội thể hiện tâm trạng suy tư của con
người: nhớ cố hương
Gv:
và tõm
Hành
? Theo em “nhớ cố hương” là thế nào?
-
? Vỡ sao tỏc giả nhỡn trăng sỏng lại gợi nỗi nhớ
quờ? (Dựa vào chỳ thớch - sgk-124)
GV bình: Hai ! thế "ngẩng đầu - Cúi đầu", 2 tâm
trạng nhìn (vọng), nhớ # !*0 2 hình ảnh sóng đôi:
Trăng sáng và cố 93 đã góp phần thể hiện sâu
sắc tình cảm yêu quê hương, nhớ quê hương của
tác giả Chỉ trong 1 khoảnh khắc đã động mối tình
sâu nặng biết bao!
? Chỉ ra các ĐT trong bài và tìm CN của hành
động ở ĐT?
HS:
- Có 5 ĐT: Nghi (ngỡ), cử (ngẩng), đê (cúi), ! (nhớ),
- Phép đối nặng của tác giả
- ĐT: vọng, nghi, cử, đê, ! -> tạo
sự thống nhất, liền mạch của cảm xúc
Trang 7vọng (ngắm)
? Điều đó có tác dụng gì đối với những suy 97 cảm
xúc của bài thơ?
-> tạo tính thống nhất, liền mạch của cảm xúc trong
bài thơ
GV: Bổ sung : Việc 3!+, bỏ các CN cũng có thể xem
của những cảm xúc trong thơ trữ tình, yếu tố tạo nên
hương
Hai hình ảnh ấy gắn bó với nhau trong mạch cảm
thía, cảm động , nâng cánh cho hồn thơ bay lên Có
thể nói bài thơ Tĩnh dạ tứ của Lí Bạch là bài thơ
tuyệt bút Tác giả đã rất tinh tế lấy ngoại cảnh là ánh
trăng miền đất lạ để gửi trọn tâm tình : nỗi buồn nhớ
quê, ai đã từng mang một tâm hồn yêu trăng hẳn sẽ
bồi hồi xúc động khi đọc bài thơ thấm đẫm nỗi niềm
PP: Đàm thoại vấn đáp.
KT: động não.
? Khái quát những nét đặc sắc về giá trị nội dung
và NT của bài thơ
nhà trong đêm trăng thanh tĩnh.Đúng hay sai
A: Đúng B: Sai
b Nghệ thuật:
A Ng, giản dị tự nhiên mà tinh luyện
B Phép đối !+, sử dụng hiệu quả
C Lời thơ nhẹ nhàng mà thấm thía, tình cảnh giao
hoà
3 Tổng kết
a.ND
diết, sâu nặng trong tâm hồn, tình
b NT
- Từ ngữ giản dị , tự nhiên mà tinh luyện
- Phép đối !+, sử dụng hiệu quả
- Lời thơ nhẹ nhàng, thấm thía , chứa chan cảm xúc
Trang 8D Cả A,B,C
HS Đọc ghi nhớ
PP: Luyên tập thực hành
KT:Động não, tự nhận thức, trình bày.
HS Đọc diễn cảm bài thơ.
HS : Thảo luận câu hỏi luyện tập sgk.
GV Chữa theo đáp án: sgk/138
c Ghi nhớ (sgk/124)
III Luyện tập 1.Đọc diễn cảm bài thơ.
2.BT ( sgk/125)
- 2 câu thơ không theo nguyên thể, không thể hiện !+, NT đối…
4 Củng cố:
GV: Khái quát bài học
5 %9$ dẫn:
1.Thuộc lòng bài thơ (phiên âm, dịch thơ) , thuộc ghi nhớ So sánh thấy !+, sự khác nhau giữa bản dịch và nguyên tác
- Viết 1 đoạn văn ngắn PBCN về bài thơ
2 Tiết sau: Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê
E Rút kinh nghiệm:
- Thời gian toàn bài:………
-Thời gian từng phần:………
- Nội dung kiến thức:………
………
... class="text_page_counter">Trang 7< /span>vọng (ngắm)
? Điều có tác dụng suy 97 cảm
xúc thơ?
-& gt; tạo tính thống...
- Viết đoạn văn ngắn PBCN thơ
Tiết sau: Ngẫu nhiên viết nhân buổi quê
E Rút kinh nghiệm:
- Thời gian toàn bài: ………
-Thời gian...
HS:
- Có ĐT: Nghi (ngỡ), cử (ngẩng), đê (cúi), ! (nhớ),
- Phép đối nặng tác giả
- ĐT: vọng, nghi, cử, đê, ! -& gt; tạo
sự thống nhất, liền mạch cảm xúc