Bài giảng môn học Ngữ văn lớp 7 - Tiết 27: Quan hệ từ (Tiết 2)

SỬ DỤNG QUAN HỆ TỪ 1/ Trong các trường hợp dưới đây, trường hợp nào bắt buộc phải có quan hệ từ.. Trường hợp nào không baét buoäc phaûi coù?[r]

Chào mừng quý đồng nghiệp cùng tất cả

các em học sinh

Chào mừng quý đồng nghiệp cùng tất cả các em học sinh

Chào mừng quý đồng nghiệp cùng tất cả các em học sinh

Chào mừng quý đồng nghiệp cùng tất cả các em học sinh

Kiểm tra bài cũ

1/ Từ Hán Việt khi sử dụng thì tạo ra những sắc thái tính chất gì?

Đáp án:

- Tạo sắc thái trang trọng thể hiện thái

độ tôn kính.

- Tạo sắc thái cổ phù hợp với bầu không khí xã hội xưa.

- Tạo sắc thái tao nhã tránh gây cảm giác thô tục, ghê sợ.

2/ Lạm dụng từ Hán Việt thì sẽ gây ra những

tác hại như thế nào?

Đáp án:

Không nên lạm dụng từ Hán Việt,

làm cho lời ăn tiếng nói thiếu tự nhiên, thiếu trong sáng không phù hợp với

hoàn cảnh giao tiếp.

Để liên kết các thành phần

của cụm từ, câu, giữa câu với câu người ta sẽ dùng quan hệ từ Vậy quan hệ từ là những từ nào? Cách

sử dụng ra sao, qua tiết học này các em sẽ rõ.

Giới thiệu :

BÀI MỚI

PHÂN MÔN: TIẾNG VIỆT

QUAN HỆ TỪ

TiÕt 27

I Thế nào là quan hệ từ ?

1 Dựa vào kiến thức đã học ở bậc tiểu học,

hãy xác định quan hệ từ trong những câu

dưới đây:

a/ Đồ chơi của chúng tôi chẳng có nhiều

b/ Hùng Vương thứ mười tám có một người con gái tên là Mị Nương, người đẹp như hoa, tính nết hiền diệu.

c/ Bởi tôi ăn uống điều độ và làm việc có chừng mực nên tôi chóng lớn lắm

(Tô Hoài)

2/ Caực quan heọ tửứ noựi treõn lieõn keỏt nhửừng tửứ ngửừ

hay nhửừng caõu naứo vụựi nhau? Neõu yự nghúa cuỷa moói quan heọ tửứ

“của” liên kết những thành phần nào trong câu?

“của” liên kết với danh từ “đồ chơi” và

đại từ “chúng tôi”

ý nghĩa sở thuộc

a/ ẹoà chụi cuỷa chuựng toõi chaỳng coự nhieàu.

b/ Hùng Vương thứ mười tám có một người

con gái tên là Mị Nương, người đẹp như

hoa, tính nết hiền diệu.

“như” liên kết những thành phần nào trong cụm tính từ?

“như” liên kết bổ ngữ “hoa” nối với tính từ “đẹp”

“như” biểu thị ý nghĩa gì?

“như” biểu thị ý nghĩa giống nhau trong (quan hệ tương đồng) so sánh

Nếu bỏ từ “như” câu văn còn nghĩa

so sánh không?

Không rõ nghĩa

Từ “bởi”, “nên” liên kết những thành phần

nào trong câu? “và” liên kết những thành phần nào trong câu? Biểu thị ý nghĩa gì? “bởi”, “nên” biểu thị ý nghĩa gì?

c/ Bởi tôi ăn uống điều độ và làm việc có

chừng mực nên tôi chóng lớn lắm

“bởi”, “nên” liên kết câu

với vế câu “bởi”, “nên” dùng

biểu thị ý nghĩa

nhân quả

“và” là quan hệ từ liên kết đoạn câu

với đoạn câu

Biểu thị quan hệ đẳng lập

Như vậy các từ “của”, “như”, “và”, “bởi, nên”, … gọi là quan hệ từ Vậy quan hệ từ dùng để làm gì?

Quan hệ từ dùng để biểu thị các ý nghĩa như sở hữu, so sánh, nhân quả, … giữa các bộ phận của câu hay giữa câu với câu trong đoạn văn.

Ghi nhớ SGK trang 97

1/ Trong các trường hợp dưới đây, trường hợp nào bắt buộc phải có quan hệ từ Trường hợp nào không bắt buộc phải có?

a) Khuôn mặt của cô gái

b) Lòng tin của nhân dân

c) Cái tủ bằng gỗ mà anh vừa mới mua

d) Nó đến trường bằng xe đạp

e) Giỏi về toán

g) Viết một bài văn về phong cảnh hồ Tây

h) Làm việc ở nhà

i) Quyển sách đặt ở trên bàn

II SỬ DỤNG QUAN HỆ TỪ

a) Những trường hợp bắt buộc phải dùng quan hệ từ:

- Lòng tin của nhân dân.

- Nó đến trường bằng xe đạp.

- Viết một bài văn về phong cảnh hồ Tây.

- Làm việc ở nhà.

b) Những trường hợp không bắt buộc phải dùng quan hệ từ:

- Khuôn mặt của cô gái.

- Cái tủ bằng gỗ mà anh vừa mới mua.

- Giỏi về toán.

Như vậy, chúng ta cần sử dụng quan hệ từ như thế nào?

• Khi nói hoặc viết , có những trường hợp bắt buộc phải dùng quan hệ từ Đó là những trường hợp nếu không có quan hệ từ thì câu văn sẽ đổi nghĩa Bên cạnh đó, cũng có những trường hợp không bắt buộc dùng quan hệ từ (dùng cũng được , không dùng cũng được)

2/ Tìm quan hệ từ có thể dùng thành

cặp với các quan hệ từ sau đây:

Nếu

Vì

Tuy

Hễ

Sở dĩ

Quan hệ từ có thể dùng thành cặp:

- Nếu thì

- Vì nên

- Tuy nhưng

- Hễ thì

- Sở dĩ là do

3/ Đặt câu với các quan hệ từ vừa tìm được.

Nếu trời mưa thì đường lầy lội

Vì gia đình quá khó khăn nên Thuỷ phải nghỉ học.

Tuy nhà xa nhưng Thành luôn đi học đúng giờ.

Hễ gió thổi mạnh thì diều bay cao.

Sở dĩ em đi học trễ là do bị kẹt xe.

Vậy các em thấy có phải lúc

nào quan hệ từ cũng đi riêng

lẻ hay không?

• Có một số quan hệ từ được

dùng thành cặp.

Ghi nhớ SGK trang 98

III Luyện tập

• Bài tập 1: Tìm các quan hệ từ trong đoạn đầu văn bản

“Cổng trường mở ra”

• “Vào đêm trước ngày khai trường của con, mẹ không ngủ được Một ngày kia còn xa lắm, ngày đó con sẽ biết thế nào là không ngủ được Còn bây giờ giấc ngủ đến với con dễ

dàng như uống một ly sửa, ăn một cái kẹo Gương mặt thanh thoát của con tựa nghiêng trên gối mềm, đôi môi hé mở và thỉnh thoảng chúm lại như đang mút kẹo.

• Con là một đứa trẻ nhạy cảm Cứ mỗi lần, vào đêm trước ngày khai trường con lại háo hức đến nỗi lên giường mà

không sao nằm yên được Nhưng mẹ chỉ dỗ một lát là con đã ngủ Đêm nay con cũng có niềm háo hức như vậy: ngày mai con vào lớp một Việc chuẩn bị quần áo mới, giày nón mới, cặp sách mới, tập vở mới, mọi thứ đâu đó đã sẵn sàng, khiến con cảm nhận được sự quan trọng của ngày khai trường

Nhưng cũng như trước một chuyến đi xa, trong lòng con

Bài tập 2: Điền các quan hệ từ vào chỗ trống

thích hợp trong đoạn văn sau đây:

Lâu lắm rồi nó mới cởi mở tôi như vậy Thực ra, tôi nó ít khi gặp nhau Tôi đi làm, nó đi học Buổi chiều, thỉnh thoảng tôi ăn cơm nó Buổi tối, tôi thường vắng nhà Nó có khuôn mặt đợi chờ Nó hay nhìn tôi cái vẻ mặt đợi chờ đó tôi lạnh lùng nó lảng

đi Tôi vui vẻ tỏ ý muốn gần nó, cái vẻ mặt ấy thoắt biến đi thay vào khuôn mặt tràn trề

hạnh phúc

(Theo Nguyễn Thị Thu Huệ)

với và

với

với

và

Bài tập 3: Trong các câu sau đây, câu nào đúng,

câu nào sai?

a) Nó rất thân ái bạn bè

b)Nó rất thân ái với bạn bè

c) Bố mẹ rất lo lắng con

d)Bố mẹ rất lo lắng cho con

e) Mẹ thương yêu không nuông chiều con

g) Mẹ thương yêu nhưng không nuông chiều con h) Tôi tặng quyển sách này anh Nam

i ) Tôi tặng quyển sách này cho anh Nam

k) Tôi tặng anh Nam quyển sách này

l ) Tôi tặng cho anh Nam quyển sách này

Đ

Đ

Đ

Đ

Đ

S

S

S

S

Đ

Bài tập 4: Viết một đoạn văn

ngắn có sử dụng quan hệ từ

Gạch dưới các quan hệ từ trong đoạn văn đó.

1/ Thế nào là quan hệ từ?

2/ Đặt một câu trong đó có sử dụng quan hệ từ.

LUYỆN TẬP VÀ CỦNG CỐ