Quan sát đoạn văn : - Đọc “Taám göông: Baêng - Ca ngợi đức tính trung Sơn thực của con người , ghét - Noäi dung bieåu caûm : thoùi xu nònh , doái traù.. Ca ngợi đức tính trung thực của c[r]
Trang 1Ngày soạn : Ngày dạy :
Tiết : 23
Bài dạy : ĐẶC ĐIỂM CỦA VĂN BIỂU CẢM
A Mục tiêu yêu cầu :
1 Giúp hs hiểu các đặc điểm của văn biểu cảm
2 Hiểu được đặc điểm phương thức biểu cảm là thường mượn cảnh vật , đồ vật , con người để bày tỏ tình cảm , khác với văn miêu tả , nhằm mục đích tái hiện đối tượng được miêu tả
3 Giáo dục ý thức học tập của học sinh
B Đồ dùng dạy học :
- Gv : Giáo án – Sgk
- Hs: Bài cũ + Bài mới
C Phương pháp dạy – học :
- Vấn đáp – Giảng giải
D Tiến trình lên lớp :
I Ổn định tổ chức : (1’)
II Kiểm tra bài cũ : (5’)
Văn biểu cảm là gì ? Phương tiện biểu cảm ? Đặc điểm chung của văn biểu cảm ?
III Bài mới :
1 Giới thiệu bài mới : (1’)
2 Phát triển bài :
TG Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung
15’ Hoạt động 1: Hướng dẫn
hs đọc và trả lời các câu
hỏi về bài tấm gương :
- Gọi hs đọc
Bài văn tấm gương biểu
đạt tình cảm gì ?
- Gv lưu ý cho hs đến từ
ngữ và giọng điệu ca ngợi
và phê phán tính không
trung thực
Để biểu đạt tình cảm đó
tác giả đã làm như thế nào
?
- Đọc
- Ca ngợi đức tính trung thực của con người , ghét thói xu nịnh , dối trá
- Tác giả mượn tấm gương làm điểu tựa , vì tấm gương luôn phản chiếu
I Tìm hiểu đặc điểm của văn biểu cảm :
1 Quan sát đoạn văn :
“Tấm gương: (Băng Sơn)
- Nội dung biểu cảm :
Ca ngợi đức tính trung thực của con người , ghét thói xu nịch , dối trá
- Tác giả mượn hình ảnh chiếc gương để thể hiện nội dung biểu cảm
Trang 23’
Bố cục bài văn gồm
mấy phần ?
Phần mở bài và kết bài
có quan hệ như thế nào với
nhau ?
Phần thân bài nêu lên
những ý gì ?
Những ý đó liên quan
đến chủ đề bài văn như thế
nào ?
Tính cách, sự đánh giá
của tác giả có rõ ràng chân
thực không ?
Điều đó có ý nghĩa như
thế nào đối với bài văn ?
- Cho hs đọc đoạn văn
“Mẹ ơi! … biết không”
Đoạn văn trên biểu
hiện tình cảm gì ?
? Tình cảm ở đây được
biểu hiện trực tiếp hay
gián tiếp ?
? Em dựa vào những dấu
hiệu nào mà khẳng định
điều đó ?
trung thành mọi sự vật xung quanh Nói với gương , ca ngợi gương là gián tiếp
ca ngợi người trung thực
- 3 phần : Mở bài , thân bài, kết bài
- Ca ngợi tính trung thực của gương
- Thân bài nói về các đức tính của gương
- Hai vd về MĐC và Tchi là 2 vd về 1 người đáng trọng, đáng thương , nhưng nêu soi gương thì gương cũng không vì tình cảm mà nói sai lệch sự thật
- Nhằm biểu dương tính trung thực
- Rõ ràng, chân thực , không thể bác bỏ
- Hình ảnh tấm gương có sức khêu gợi , tạo nên giá trị của bài văn
- Đọc
- Tình cảm cô đơn , cầu mong sự giúp đở và thông cảm
- Tình cảm của nhân vật được biểu hiện một cách trực tiếp
- Biểu hiện trực tiếp qua tiếng kêu , lời than , câu hỏi biểu cảm
(Vì gương luôn phản chiếu trung thành mọi sự vật xung quanh gương )
- Phần mở bài và kết bài : ca ngợi tính trung thực của gương
- Thân bài : Nói về các đức tính của tấm gương
=> Tính cách , sự đánh giá của tác giả thể hiện trong bài rất rỏ ràng, chân thực > có sức khêu gợi tạo nên giá trị của bài văn
2 Quan sát đoạn văn :
“Mẹ ơi! … biết không” (trích những ngày thơ ấu )
- Nội dung biểu cảm : Tình cảm cô đơn rất mong sự giúp đỡ và thông cảm
=> Tình cảm của nhân vật được biểu hiện trực tiếp qua tiếng than, lời kêu, câu hỏi biểu cảm
Trang 3? Mỗi bài văn biểu đạt tình
cảm như thế nào ?
? Để biểu đạt tình cảm ấy
người viết biểu lộ tình cảm
như thế nào ? Lựa chọn
hình ảnh như thế nào ?
? Bài văn biểu cảm có bố
cục như thế nào ?
? Tình cảm trong bài văn
phải là tình cảm như thế
nào ?
- Gv nhấn mạnh lại nội
dung trong phần ghi nhớ
- Tập trung biểu cảm 1 tình cảm chủ yếu
- Lựa chọn hình ảnh có ý nghĩa biểu trưng , để gởi gắm tình cảm, tư tưởng hoặc biểu lộ tình cảm trực tiếp
- Ba phần : Mở bài , thân bài, kết bài
- Tình cảm rõ ràng trong sáng, chân thực thì bài văn mới có giá trị Ghi nhớ : sgk
tr86
7’ Hoạt động 2 : Hướng dẫn
hs luyện tập :
- Gọi hs đọc
Bài văn biểu cảm tình
cảm gì ?
Việc miêu tả hoa
phượng đóng vai trò gì
trong bài văn biểu cảm
này ?
Vì sao tác giả gọi hoa
phượng là hoa học trò ?
Tìm mạch lạc đoạn văn
?
Đoạn 1 biểu hiện nội
dung gì ?
Đoạn 2 biểu hiện nội
dung gì ?
Đoạn 3 biểu hiện nội
dung gì ?
Bài văn biểu cảm trực
tiếp hay gián tiếp ?
- Đọc
- Nổi buồn, cô đơn khi hè về, sự chia li ngày hè đối với học trò
- Tác giả mượn hình ảnh hoa phượng nở hoa , hoa phượng rơi để thể hiện tình cảm buồn nhớ đó
- Một loài hoa nở rộ vào dịp kết thúc năm học – biểu tượng sự chia lý ngày hè đối với học trò
- Kì nghỉ hè, bạn bè rẽ chia , cảm xúc bối rối thẩn thờ
- Cảm xúc trống trải (Học trò về hết phượng buồn nên mệt nhọc và rụng hoa)
- Cảm xúc cô đơn, nhớ bạn và pha chút dổi hờn
- Vừa trực tiếp vừa gián tiếp có tác dụng truyền cảm sâu sắc
II Luyện tập :
Đoạn văn “Hoa học trò”
(Xuân Diệu)
Trang 43 Củng cố :(2’)
- Gv nhấn mạnh nội dung phần ghi nhớ sgk tr 86
4 Đánh giá tiết học : (1’)
5 Dặn dò :(1’)
- Học bài , làm các bài tập vào vở ,
- Xem trước bài : Đề văn biểu cảm và cách làm bài văn biểu cảm
IV Rút kinh nghiệm , bổ sung :