* Giới thiệu bài mới : Để nắm được thế nào laø ruùt goïn caâu vaø ruùt goïn caâu coù taùc duïng như thế nào, người nghe, người đọc không hieåu sai noäi dung caâu noùi chính laø baøi hoïc[r]
Trang 1TIẾT 78:
A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT: Giúp học sinh
- Nắm được cánh rút gọn câu
- Hiểu được tác dụng của câu rút gọn
B CHUẨN BỊ:
- GV: Phấn màu, thước kẻ, sgk
- HS: Soạn bài theo yêu cầu
C TIẾN TRÌNH CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC:
HĐ1 : Khởi động
* Kiểm tra bài cũ :
- Tục ngữ là gì ? Đọc 1
câu tục ngữ về chủ đề
lòng biết ơn
* Giới thiệu bài mới :
Để nắm được thế nào
là rút gọn câu và rút
gọn câu có tác dụng
như thế nào, người
nghe, người đọc không
hiểu sai nội dung câu
nói chính là bài học
hôm nay
HĐ2 :Hình thành
kiến thức
1 Tìm hiểu khái niệm
rút gọn câu.
-Tìm xem trong hai
câu đã cho có từ nào
khác nhau ?
- HS trình bày k/n tục ngữ sgk/3
- Aên quả nhớ kẻ trồng cây
- ……
- Ghi tên bài
- Đọc VD1: (câu 1,2,3) sgk/14,15
a, Học ăn, học nói, học gói, học mở ( TN)
b, Chúng ta học ăn, học nói, học gói, học mở
- VD (a) Rút gọn CN
I/ THẾ NÀO LÀ RÚT GỌN CÂU ?
* Ví dụ 1 : sgk/14,15
- VD (a) Rút gọn CN
RÚT GỌN CÂU
Trang 2- Vậy cấu tạo của hai
câu có gì khác nhau ?
- Tìm những từ ngữ có
thể làm CN trong câu a
?
- Giải thích vì sao CN
ở câu a có thể lược bỏ
?
- GV chốt lai kiến thức
và chuyển sang câu 4
- Trong những câu in
nghiêng thành phần
nào của câu được lược
bỏ ?
- Tại sao có thể lược
bỏ VN ở câu a và cả
CN và VN ở câu b ?
* SƠ KẾT :
- Để tạo thành câu rút
gọn, ta có thể lược bỏ
một số thành phần nào
- VD ( b) Có CN : Chúng ta
Từ ngữ có thể làm
CN : Chúng ta, Người Việt Nam … ; Chúng
em …
Ta dễ dàng khôi phục thành phần được rút gọn
- Vì câu tục ngữ đưa ra lời khuyên cho mọi người hoặc nêu lên một nhận xét chung về đặc điểm của người
VN ta
- Đọc VD 2 : Câu 4 (sgk/15)
a, Hai người đuổi theo
nó Rồi ba bốn người, sáu bảy người.
b, - Bao giờ cậu đi HàNội?
- Ngày mai.
Vd (a) Lược bỏ VN
( đuổi theo nó )
Vd (b) Lược bỏ cả
CN và VN ( nòng cốt
câu) ( mình đi Hà Nội)
- 2 HS đọc ghi nhớ
- VD ( b) Có CN : Chúng ta
Từ ngữ có thể làm
CN : Chúng ta, Người Việt Nam … ; Chúng
em …
Ta dễ dàng khôi phục thành phần được rút gọn
* Ví dụ 2 : (sgk/15)
a, Hai người đuổi theo
nó Rồi ba bốn người, sáu bảy người.
b, - Bao giờ cậu đi HàNội?
- Ngày mai.
Vd (a) Lược bỏ VN
( đuổi theo nó )
Vd (b) Lược bỏ cả
CN và VN ( nòng cốt
câu) ( mình đi Hà Nội)
* GHI NHỚ : sgk/15.
Trang 3của câu ?
- Lược bỏ một số TP
đó nhằm mục đích gì ?
2 Tìm hiểu cách dùng
câu rút gọn.
- Những câu in
nghiêng thiếu thành
phần nào ?
- Có nên rút gọn như
vậy không ? Vì sao ?
- Cần thêm những từ
ngữ nào vào câu rút
gọn ( in nghiêng ) để
thể hiện thái độ lễ
phép ?
- Từ hai bài tập trên,
hãy cho biết : Khi rút
gọn câu cần chú ý
những điều gì ?
HĐ3 : LUYỆN TẬP.
BT1/ Chỉ định 1 HS
đọc và xác định yêu
cầu cần đạt
- Chốt lại kiến thức và
cho học sinh ghi bài
vào tập
BT2/ Đọc 2 bài thơ, ca
dao và xác định yêu
cầu của bài
- Đọc VD1 : sgk/15
Các câu đều thiếu CN
Không nên rút gọn, câu khó hiểu
- Đọc VD2 : sgk/15
- … mẹ ạ
- Dựa vào ghi nhớ HS tự rút ra kiến thức
- 2 HS đọc ghi nhớ sgk/15
- 1 hs đọc và xác định y/c
- Làm việc độc lập, có nhận xét bổ sung
- Trao đổi nhóm ( có thể cho HS chuẩn bị bảng phụ)
II/ CÁCH DÙNG CÂU RÚT GỌN.
* Ví dụ : sgk/15 1.
Các câu thiếu CN
Không nên rút gọn, câu khó hiểu
2 Thêm những từ ngữ
để thể hiện thái độ lễ phép
- … mẹ ạ.
* GHI NHỚ : sgk/16.
III/ LUỆN TẬP.
1 Xác định câu, thành phần và nêu mục đích câu rút gọn.
- Câu b,c : rút gọn CN
- Rút gọn chủ ngữ , câu trở nên gọn hơn
- Ngụ ý hành động, đặc điểm nói trong câu là của chung mọi
người
2 Tìm câu rút gọn, khôi phục TP rút gọn, giải thích thơ ca
Trang 4BT3/Hướng dẫn HS
tìm 3 câu rút gọn
Hiểu lầm
BT4/ Cho về nhà- GV
gợi ý
- Tìm câu rút gọn ?
- Chàng phàm ăn này
gây cười và phê phán
điều gì ?
- Đại diện lên trình bày
- Nhận xét – bổ sung
- Thảo luận nhóm
- Nhận xét – rút ra bài học
- Hs làm vào vở BT
thường có câu rút gọn
?
Đều rút gọn CN
- Trong thơ, ca dao thường gặp nhiều câu rút gọn bởi thơ, ca dao chuộng lối diễn đạt súc tích, vả lại số chữ trong một dòng thơ rất hạn chế
3 Truyện “Mất rồi”– Nguyên nhân của sự hiểu lầm ?
- Cậu bé và người khách hiểu lầm nhau, bởi vì khi trả lời người khách , cậu bé đã dùng
3 câu rút gọn
- Bài học : Phải cẩn thận khi dùng câu rút gọn, vì dùng không đúng có thể gây hiểu lầm
HĐ4 :
* Củng cố :
- Hai học sinh đối thoại ( chủ đề tự chọn) có sử dụng câu rút gọn
- Khi rút gọn câu cần chú ý điều gì ? ( GV liên hệ khi nói, viết TLV )
* Hướng dẫn về nhà :
@ Bài vừa học :
Trang 5- Học thuộc lòng 2 ghi nhớ sgk/15,16.
- Làm các bài tập còn lại
@ Chuẩn bị bài mới :
Soạn bài : Đặc điểm của văn bản nghị luận.
- Đọc văn bản “ Chống nạn thất học”
- Tìm luận điểm chính cụ thể qua câu văn nào ?
- Tìm hiểu luận cứ – nhận xét vai trò ?
- Nhận xét trình tự lập luận- ưu điểm ?