Mục tiêu yêu cầu : Giúp hs : - Cảm nhận được nét đẹp của cảnh sắc mùa xuân ở Hà Nội và xứ Bắc được tái hiện trong bài tuỳ bút qua ngòi bút tài hoa, tinh tế giàu xúc cảm và hình ảnh đã gó[r]
Trang 1Ngày soạn : / / 200 Ngày dạy : / / 200
Tiết : 64
Văn bản : MÙA XUÂN CỦA TÔI
Vũ Bằng (Trích “ Thương nhớ mười hai”)
A Mục tiêu yêu cầu :
Giúp hs :
- Cảm nhận được nét đẹp của cảnh sắc mùa xuân ở Hà Nội và xứ Bắc được tái hiện trong bài tuỳ bút qua ngòi bút tài hoa, tinh tế giàu xúc cảm và hình ảnh đã góp phần thể hiện tình quê hương, đất nước sâu đậm của tác giả
- Giáo dục lòng yêu đất nước quê hương gắn liền với cảnh sắc, hương vị của thiên nhiên và cuộc sống của xứ sở gia đình
- Rèn luyện kỹ năng phân tích tác phẩm tuỳ bút
B Đồ dùng dạy học :
- Gv : Giáo án , Sgk …
- Hs : Bài cũ + Bài mới …
C Phương pháp dạy học :
- Vấn đáp - Giảng giải
D Tiến trình lên lớp :
I Ổn định tổ chức : (1’)
II Kiểm tra bài cũ : (4’)
Tình cảm của tác giả đối với thành phố Sài Gòn được thể hiện như thế nào? Biện pháp nghệ thuật nào được sử dụng để thể hiện tình cảm của tác giả ?
Nét đặc trưng trong phong cách người Sài Gòn là gì ? Thái độ, tình cảm của tác giả đối với con người Sài Gòn được thể hiện như thế nào ?
III Bài mới :
1) Giới thiệu bài : (1’)
2) Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy - học :
10’ Hoạt động 1 : Hướng dẫn hs đọc và tìm hiểu chung về
văn bản : I Đọc – Tìm hiểu chung về văn bản :
- Gọi hs đọc văn bản
Lưu ý cho hs đọc diễn cảm,
thể hiện tình cảm nhiệt tình,
tha thiết
- Gọi hs đọc chú thích
Bài văn viết về cảnh sắc
và không khí mùa xuân ở
đâu ? Tình cảnh và tâm
trạng của tác giả khi viết
bài văn này ntn ?
Bài văn có thể chia làm
mấy đoạn ? Nội dung chính
là gì ?
- 3 hs đọc
- Hs đọc + Bài tuỳ bút đã tái hiện cảnh sắc thiên nhiên và không khí mùa xuân trong tháng giêng ở Hà Nội và miền Bắc qua nỗi nhớ thương da diết của một người xa quê
xuân” tình cảm của con người với mùa xuân
1 Đọc văn bản – chú thích :
(sgk tr 173 – 177)
2 Tìm hiểu chung vb :
- Bài tuỳ bút đã tái hiện cảnh sắc thiên nhiên và không khí mùa xuân trong tháng giêng ở Hà Nội và miền Bắc qua nỗi nhớ thương da diết của một người xa quê
- Bố cục : 3 đoạn
Trang 2là một quy luật tất yếu của tự nhiên
+ Đ2 : “….mở hội liên hoan” Cảnh sắc và không khí mùa xuân ở đất trời và lòng người
+ Đ3 : Phần còn lại Cảnh sắc riêng của đất trời từ không khí sau ngày rằm tháng giêng ở miền Bắc
7’
9’
- Yêu cầu hs thảo luận trả
lời các câu hỏi
Tác giả đã diễn tình yêu
mùa xuân là một tình cảm
như thế nào ?
Tác giả đã sử dụng biện
pháp nghệ thuật nào để
diễn đạt điều này ?
Cảnh sắc mùa xuân Hà
Nội và xứ Bắc được gợi tả
như thế nào ?
So sánh với bài tuỳ bút
trước ?
- Hs thảo luận trả lời các câu hỏi :
+ Tình cảm tự nhiên, một quy luật không có gì lạ hết
+ Tác giả say xưa diễn tả tình yêu đối với mùa xuân như là một tương giao, hoà hợp ở mức độ cao nhất, tuyệt vời nhất, mơ mộng và đầy chất thơ + Các cặp so sánh liên tiếp : Non - nước, bướm – hoa , trăng – gió, gắn kết với nổi “thương và yêu”
+ Những giả định “ai bảo được”, “ai cấm được” khẳng định
+ Dùng các điệp từ, điệp ngữ …âm điệu nhịp nhàng, du dương “mê luyến mùa xuân”
+ Mở đầu đoạn 2 tác giả lại một lần nửa khẳng định tình yêu với mùa xuân (không phải “yêu sông xanh, núi tím” , khác với yêu mây, ai như trăng mới in ngần”)
+ Khí hậu đặc biệt “Mưa riêu riêu, gió lành lạnh”
như từ mùa đông vương lại nhưng tràn đầy hơi xuân với “Tiếng nhạn kêu
1 Tình yêu đối với
màu xuân là tình cảm tự nhiên của con người :
(Đoạn 1)
- Thông việc sử dụng ngôn ngữ, điệp ngữ, các cặp đối sánh, giả định … tác giả khẳng định tình cảm với màu xuân là quy luật, không thể khác, không thể cấm
2 Cảnh sắc và không
khí màu xuân trong đất trời và trong lòng người
xứ Bắc :
(đoạn 2)
- “Mưa riêu riêu, gió lành lạnh”
- “Có câu hát huê tình của cô gái đẹp như thơ mộng”
Trang 3 Không khí mùa xuân
như thế nào ?
Mùa xuân trong lòng
người được thể hiện như
thế nào ?
Em có nhận xét gì về
giọng điệu của tác giả trong
đoạn này? Tác dụng ?
Như thế, qua đoạn văn
này tác giả đã cảm nhận
được những điều kì diệu
nào của mùa xuân ?
Không khí và cảnh sắc
thiên nhiên từ sau rằm
tháng giêng được tác giả
cảm nhận như thế nào ?
Em có nhận xét gì về
cuộc sống con người sau
tết?
trong đêm xanh”, “Có câu hát huê tình của cô gái đẹp như thơ mộng” … + Không khí mùa xuân hiện lên trong khung cảnh gia đình đầm ấm với bàn thơ, đèn nến, hương trầm
…và tình cảm anh em đoàn tụ, yêu thương trên kính dưới nhường thật êm đềm
+ Trong lòng mỗi người trỗi dậy một sức sống mới, những khát khao và ước mơ bay bỗng :
“Mùa xuân thần thánh”
“Nhựa sống trong người căng lên” …
+ Vừa sôi nỗi, vừa êm ái tha thiết Câu dài được ngắt bằng nhiều dấu phẩy
+ Tạo nhạc cho lời văn, cuốn hút bạn đọc, thể hiện came xúc mãnh liệt của tác giả
+ Khơi dậy năng lực sống cho muôn loài
+ Khơi dậy những năng lực tinh thần cao quý của con người
+ Khơi dậy tình yêu cuộc sống quê hương
- “Đẹp quá đi, mùa xuân ơi”
Mùa xuân của Hà Nội thân yêu …
Tình cảm tha thiết, xúc động, chân thành cất lên
từ đáy lòng của người xa quê mấy chục năm
- “Tết hết mà chưa hết hẳn” …
- “Bửa cơm giản dị có om với thịt thăn điểm …”
- Hs trả lời
- Khung cảnh gia đình đầm ấm với bàn thơ, đèn nến, hương trầm
- “Mùa xuân thần thánh”
- “Nhựa sống trong người căng lên” …
- Với giọng điệu vừa sôi nổi, vừa êm ái tha thiết, tác giả đã cảm nhận được những điều kì diệu của mùa xuân
+ Khơi dậy năng lực sống cho muôn loài + Khơi dậy những năng lực tinh thần cao quý của con người
+ Khơi dậy tình yêu cuộc sống quê hương
3 Cảnh sắc riêng của đất trời mùa xuân sau rằm tháng giêng ở đất Bắc :
( Đoạn 3)
- “Tết hết mà chưa hết hẳn” …
- “Bửa cơm giản dị có
om với thịt thăn điểm
…”
Trang 4 Cảnh tượng ấy mang lại
cảm xúc đặc biệt nào cho
con người ?
+ Vui vẻ, phấn chấn trước một năm mới : “cảm thấy rạo rực một niềm vui, sáng sủa”
Không gian rộng rãi, sáng sủa , không khí đời thường giản dị, ấm cúng, chân thật
Em cảm nhận những gì
sâu sắc nhất về mùa xuân
đất Bắc từ văn bản mùa
xuân của tôi
- Mưa phùn, chim én
- Sức sống muôn loài trỗi dậy
- Gia đình sum họp
- Tình người rạo rực
3) Củng cố : (2’)
- Gv nhấn mạnh lại nội dung của bài học ở phần ghi nhớ và gọi hs đọc
4) Đánh giá tiết học : (1’)
5) Dặn dò :(1’)
- Học bài
- Làm các bài tập sgk
- Đọc thêm bài “Xuân về “
- Xem trước bài luyện tập sử dụng từ
IV Rút kinh nghiệm , bổ sung :