Dấu được dùng trong câu đánh dấu ranh Tây Bắc, một hòn ngọc giới một số bộ phận câu để diễn đạt ngày mai của Tổ Quốc, đúng nội dung, mục đích của người nói: đang chờ đợi chúng ta, thóc g[r]
Trang 1Ngày soạn:11.4.2012
Ngày dạy:16.4.2012
Tiết 125
Tiếng Việt
dấu gạch ngang
A Mục tiêu cần đạt
1 Kiến thức: Công dụng của dấu gạch ngang trong văn bản.
2 Kĩ năng:
- Phân biệt dấu gạch ngang với dấu gạch nối
- Sử dụng dấu gạch ngang trong tạo lập văn bản
3 Thái độ : Giáo dục học sinh có ý thức dùng dấu gạch ngang trong quá trình tạo
lập văn bản thật phù hợp
B Chuẩn bị:
1 Giáo viên: Soạn giáo án, đọc tài liệu tham khảo.
2 Học sinh: Đọc và soạn bài 6 ở nhà.
C
D Tiến trình hoạt động.
1.ổn định tổ chức lớp
2 Kiểm tra bài cũ
? Nêu công dụng của dấu chấm lửng, dấu chấm phẩy ?
- Làm BT 3
3 Bài mới.
*Giới thiệu bài:GV dùng lời dẫn vào bài
I Công dụng của dấu gạch ngang:
Trang 2HS đọc VD.
? Trong câu a dấu gạch ngang 16/
dùng để làm gì ?
? Trong câu b dấu gạch ngang 16/
dùng giống câu a không ?
? Câu c, d dấu gạch ngang dùng để
làm gì ?
? Dấu gạch ngang có những công
dụng nào ?
(Học sinh đọc ghi nhớ.)
Bài tập nhanh
Xác định tác dụng của dấu gạch
ngang
? Trong VD d ở mục I, dấu gạch nối
giữa các tiếng trong từ Va ren 16/
dùng làm gì ?
? Cách viết dấu gạch nối có gì khác
với dấu gạch ngang ?
? Vậy phân biệt dấu gạch ngang với
dấu gạch nối n/t/n ?
- Học sinh đọc ghi nhớ
Bài tập nhanh
? Đặt dấu gạch ngang, dấu gạch nối vào
các vị trí thích hợp
1 Ví dụ:
2 Nhận xét:
a- Dấu gạch ngang 16/ dùng để đánh dấu bộ phận giải thích
b- Dấu gạch ngang 16/ dùng để đánh dấu lời nói trực tiếp của nhân vật;
c- Dấu gạch ngang 16/ dùng để lịêt kê; d- Dấu gạch ngang dùng để nối các bộ phận trong liên danh
3 Kết luận: (Ghi nhớ: SGK).
Từ nơi đây, tiếng thơ của Xuân Diệu - thi
sĩ tình yêu - sẽ hoà nhập với tiếng thơ giàu chất trữ tình của dân ca xứ Nghệ, âm vang mãi trong tâm hồn bao đôi lứa giao duyên
> Tách phần giải thích
Ii Phân biệt dấu gạch ngang với dấu gạch nối:
1 Ví dụ:
2 Nhận xét:
Dấu gạch nối các tiếng trong tên riêng
6 ngoài
- Dấu gạch nối ngắn hơn dấu gạch ngang
3 Kết luận: (Ghi nhớ: SGK)
* Bài tập nhanh
1 Sài Gòn hòn ngọc Viễn Đông đang từng ngày, từng giờ thay da đổi thịt
2 Nghe Ra đi ô vẫn là một thói quen thú
vị của những 6R lớn tuổi
Iii Luyện tập:
Trang 3? Xác định yêu cầu của BT 1.
- GV 6 dẫn HS làm BT
- Học sinh lên bảng làm
Bài tập 1:
a- Dùng để đánh dấu bộ phận chú thích, giải thích
b- Dùng để đánh dấu bộ phận chú thích, giải thích
c- Dùng để đánh dấu lời nói trực tiếp của nhân vật và bộ phận chú thích, giải thích d- Dùng để nối các bộ phận trong một liên danh (Tàu Hà Nội -Vinh)
e- Dùng để nối các bộ phận trong một liên danh (Thừa Thiên -Huế)
2.Bài 2 (131) Hóy nờu rừ cụng dụng của dấu gạch nối
- Cỏc dấu gạch nối dựng để nối cỏc tiếng trong tờn riờng nước ngoài: Bộc-lin; An-dat; Lo-ren
3.Bài 3( 131) Đặt cõu
- Thị Kớnh – nhõn vật chớn trong vở chốo
“ Quan Âm Thị Kớnh” là người phụ nữ đức hạnh, thuỷ chung
- Liờn hoan thanh niờn tiờn tiến năm nay
cú đụng đủ đại diện học sinh Bắc- Trung
- Nam
4Củng cố:
? Nêu công dụng của dấu gạch ngang?
? Phân biệt dấu gạch ngang với dấu gạch nối?
5
- Học thuộc bài
Trang 4- Làm bài tập 3.
- Chuẩn bị bài tiếp theo: Ôn tập tiếng Việt
………
……….
Ngày soạn:12.4.2012
Ngày dạy:19.4.2012
Tiết 126,127
Tiếng Việt
ôn tập tiếng việt
A Mục tiêu cần đạt
1 Kiến thức:
- Các dấu câu
- Các kiểu câu đơn
2 Kĩ năng: Lập sơ đồ hệ thống hoá kiến thức.
3 Thái độ : Giáo dục học sinh có ý thức ôn tập nghiêm túc.
B Chuẩn bị:
1 Giáo viên: Soạn giáo án.
2 Học sinh: Đọc và soạn bài 6 ở nhà - Làm đề 6V ôn tập.
C
D Tiến trình hoạt động.
1.ổn định tổ chức lớp
2 Kiểm tra bài cũ
- Kiểm tra phần làm đề 6V ôn tập
3 Bài mới.
*Giới thiệu bài
Trang 5Chỳng ta đó học xong chương trỡnh tiếng việt 7 để củng cố một số kiến thức chỳng
ta cựng ụn tập
I Lí thuyết:
1 Các kiểu câu đơn đã học:
- (G/v 6 dẫn học sinh kẻ bảng ôn tập.)
? Đặt các câu hỏi về khái niệm và ví dụ
S
T
T
Các
kiểu
câu đơn
định có thể đánh giá theo tiêu chuẩn đúng hay sai
- Anh ấy là 6R bạn tốt
Câu cầu khiến Dùng để đề nghị yêu cầu
6R nghe thực hiện hành động 16/ nói đến trong câu
- Cho tôi m6ợn cái bút chì !
- Chúc mừng bạn nhân ngày sinh nhật !
1 Phân
loại
theo
mục
đích nói
Câu cảm thán Dùng để bộc lộ cảm xúc
một cách trực tiếp - Trời ôi ! Nó đau đớn quá !
- A ! Mẹ đã về
thường
Câu cấu tạo theo mô hình
CN + VN
Anh ấy / đi học đều
CN VN
2 Phân
loại
theo
cấu tạo
mô hình CN + VN k6 ! Gió ! Sấm, chớp chúng tôi vẫn đi
2 Các dấu câu đã học:
- (G/v 6 dẫn học sinh kẻ bảng ôn tập.)
- Đặt câu hỏi ôn lại phần công dụng của các dấu câu và cho ví dụ
Trang 6TT dấu câu
chấm
56/ đặt ở cuối câu trần thuật làm dấu hiệu kết thúc câu Trong một đoạn văn khi viết hết một câu trần thuật ta phải đặt dấu chấm
Hoa là một học sinh ngoan Bạn ấy luôn đoàn kết với bạn bè
phẩy
Dấu 16/ dùng trong câu đánh dấu ranh giới một số bộ phận câu để diễn đạt
đúng nội dung, mục đích của 6R nói:
- Thành phần phụ của câu với nòng cốt câu;
- Trạng ngữ với nòng cốt câu;
- Hô ngữ với nòng cốt câu;
- Hô đáp với nòng cốt câu;
- Một từ ngữ với bộ phận chú thích của nó;
- Ranh giới giữa các từ ngữ có cùng chức
vụ 6 nhau trong câu
Tây Bắc, một hòn ngọc ngày mai của Tổ Quốc,
đang chờ đợi chúng ta, thúc giục chúng ta
chấm
phẩy
- Đánh dấu ranh giới giữa các vế của một câu ghép có cấu tạo phức tạp;
- Đánh dấu ranh giới giữa các bộ phận trong một phép liệt kê phức tạp
Cốm không phải thức quà của 6R vội; ăn cốm phải ăn từng chút
ít, thong thả và ngẫm nghĩ
chấm
lửng
- Tỏ ý còn nhiều sự vật, hiện 6/
6V tự 6 liệt kê hết;
- Thể hiện chỗ lời nói bỏ dở hay ngập ngừng, ngắt quãng;
- Làm giãn nhịp điệu câu văn, chuẩn bị cho
sự xuất hiện của một từ ngữ biểu thị nội dung bất ngờ hay hài h6ớc, châm biếm
- Bẩm quan lớn đê
vỡ mất rồi
gạch
- Đặt giữa câu để đánh dấu bộ phận chú thích, giải thích trong câu; Đẹp quá đi, mùa xuân ơi - mùa xuân của Hà Nội
Trang 7ngang - Đặt ở đầu dòng để đánh dấu lời nói
trực tiếp của n/v hoặc để liệt kê;
- Nối các từ nằm trong một liên danh
thân yêu
II Luyện tập:
*Bài tập 1:
? Tại sao nói câu sau đây là câu đặc biệt:
"Một đèo một đèo lại một đèo" (Hồ Xuân Hương).
(Không theo mô hình CN + VN vẫn nêu trọn vẹn một sự việc)
* Bài tập 2: Viết một đoạn văn đối thoại (nội dung tự chọn) có các kiểu câu phân
loại theo mục đích nói
* Bài tập 3: Phục hồi dấu gạch ngang trong các câu sau đây và nêu rõ tác dụng:
- Tôi luôn luôn tránh An nói những cuộc chơi ảnh 67 đến học tập
- Tình hữu nghị Việt Lào Khơ-me anh em đời đời bền vững
- Ban An lớp 67 lớp tôi tuy nhỏ 6R 6 nhanh nhẹn
( Hết tiết 126,chuyển tiết 127)
……… Tiết 127
? Thế nào là dùng cụm C-V
để mở rộng câu? Cho VD
minh hoạ?
? Thế nào là dùng cụm C-V
để mở rộng câu? Cho VD
minh hoạ
I Các phép biến đổi câu
1 Thêm bớt thành phần câu:
a Dùng cụm C-V để mở rộng câu:
=> Dùng cụm C-V để mở rộng câu là dùng những kết cấu có hình thức giống câu, gọi là cụm C-V làm thành phần câu
Trang 8? Đặc điểm của trạng ngữ
Phân loại trạng ngữ?
? Thế nào là rút gọn câu? Các
6R hợp rút gọn câu
- ?Hóy lấy vớ dụ 1 cõu rỳt gọn
- ?Những thành phần nào
thường được lược bỏ
?Lược chủ ngữ, vị ngữ khi
nào
GV: Khi rỳt gọn phải đảm
bảo cõu vẫn rừ ý và khụng bị
cộc lốc, khiếm nhó Khi rỳt
gọn cõu cần chỳ ý quan hệ
vai giữa người núi với người
nghe, người hỏi và người trả
lời
Gv nờu yờu cầu
? Thế nào là câu chủ động ?
VD: Chiếc cặp sách tôi mới mua/ rất đẹp
CN VN
- Thành phần CN, VN, ĐN, BN đều có thể 16/
mở rộng câu bằng cụm C-V
VD: + CN: Mẹ về khiến cả nhà vui
+ VN:Chiếc xe máy này phanh hỏng rồi + BN: Tôi cứ 67 nó hiền lắm
+ ĐN:86R tôi gặp hôm qua là một nhà thơ
- G/v chốt ý: Nhờ việc mở rộng câu bằng
cách dùng cụm C-V làm thành phần câu -> có thể gộp 2 câu ĐL thành 1 câu có cụm C-V làm thành phần
b Thêm trạng ngữ cho câu:
2 Rút gọn câu:
-Khái niệm:Khi núi , viết trong một số tỡnh huống
ta cú thể lược bỏ một số thành phần của cõu để tạo thành cõu rỳt gọn
VD:-Thương nhau như thể thương thõn
- Hai, ba người đuổi theo nú.Rồi bốn, năm, sỏu người
II Cách chuyển đổi câu chủ động thành câu bị
động:
Trang 9Câu bị động ? Mỗi loại lấy 1
VD?
? Mục đích của việc chuyển
đổi câu chủ động sang câu bị
động và 6/ lại để làm gì?
? Có mấy kiểu câu bị động ?
Cho mỗi loại một ví dụ ?
"bị", v16/ v không phải là
câu bị động
VD: Ông bị đau chân
Câu bị động có từ "bị" ->
hàm ý tiêu cực Câu bị động
có từ v16/ v -> hàm ý tích
cực
? Liệt kê là gì? Cho ví dụ?
? Có mấy kiểu liệt kê? Cho ví
dụ?
- Câu chủ động là câu có CN chỉ chủ thể của hành
động
VD: Tôi đánh nó
- Câu bị động là câu có CN chỉ đối 6/ của hành
động
VD: Nó bị tôi đánh
=> Tránh lặp một kiểu câu hoặc để đảm bảo mạch nhất quán
- Có 2 loại câu bị động
+ Câu bị động có từ "bị", v16/ v
VD: Chú bé 16/ mẹ khen
Lan bị mắng
+ Câu bị động không có từ "bị", v16/ v
VD: Mâm cỗ đã hạ xuống Bài thơ đã hoàn thành xong
III Các phép tu từ đã học:
1- Phép liệt kê:
- Là cách sắp xếp nối tiếp hàng loạt từ hay cụm từ cùng loại để diễn tả đ6ợc đầy đủ hơn, sâu sắc hơn những khía cạnh khác nhau của thực tế hay của t6 t6ởng, tình cảm
VD: 56R ta rộng thênh thang tám 6
56R Bắc Sơn, Đình Cả, Thái nguyên 56R qua Tây Bắc, 16R lên Điện Biên 56R cách mạng dài theo kháng chiến
- Cấu tạo:LK theo cặp và LK không theo từng cặp
Trang 10- ý nghĩa: LK tăng tiến và LK không tăng tiến.
4 Củng cố:
-Khái quát nội dung bài học
5
- Ôn tập kỹ,hệ thống kiến thức đã học bằng sơ đồ
- Hoàn chỉnh bài tập vào vở
- Chuẩn bị bài tiếp theo: Văn bản báo cáo
Ngày soạn:15.4.2012
Ngày dạy:20.4.2012
Tiết 128
Tập làm văn
văn bản báo cáo
A Mục tiêu cần đạt
1 Kiến thức: Đặc điểm của văn bản báo cáo: hoàn cảnh, mục đích, yêu cầu, nội
dung và cách làm loại văn bản này
2 Kĩ năng:
- Nhận biết văn bản báo cáo
- Viết văn bản báo cáo đúng quy cách
- Nhận ra những sai sót 6R gặp khi viết VB báo cáo
3 Thái độ : Giáo dục hs có ý thức sử dụng văn bản báo cáo trong cuộc sống một
cách phù hợp
Trang 11B Chuẩn bị:
1 Giáo viên: Soạn giáo án.
2 Học sinh: Đọc và soạn bài 6 ở nhà.
C
D Tiến trình hoạt động.
1.ổn định tổ chức lớp
2 Kiểm tra bài cũ
? Thế nào là văn bản đề nghị? Cách làm văn bản đề nghị?
3 Bài mới.
*Giới thiệu bài:GV dùng lời dẫn vào bài
- Học sinh đọc văn bản SGK
? Viết báo cáo để làm gì ?
? Báo cáo cần phải chú ý những yêu
cầu gì về nội dung và hình thức trình
bày ?
? Hãy dẫn ra một số 6R hợp cần
viết báo cáo trong sinh hoạt và học tập
ở 6R0 lớp em ?
(Khi cần phải sơ kết, tổng kết một phong trào
thi đua hoặc một đợt hoạt động công tác nào
đó.)
* HS đọc các tình huống trong SGK
I Đặc điểm của văn bản báo cáo
1 Ví dụ - SGK
2 Nhận xét
- Để trình bày về tình hình, sự việc và các kết quả đã làm 16/ của một cá nhân hay của một tập thể
- Về nội dung phải nêu rõ: ai viết, ai nhận, nhận về việc gì và kết quả ra sao
- Về hình thức phải đúng mẫu, sáng sủa,
rõ ràng
Tình huống b vì:
Trang 12? Tình huống nào phải viết báo cáo ?
? Thế nào là văn bản báo cáo ?
(Học sinh đọc ghi nhớ.)
? Các mục trong văn bản báo cáo 16/
trình bày theo một thứ tự nào ?
? Điểm giống và khác nhau của 2 văn
bản là gì ?
(Giống nhau về cách trình bày các
mục Khác về nội dung cụ thể.)
? Từ 2 văn bản trên hãy rút ra cách
làm một văn bản báo cáo ?
? Một văn bản báo cáo cần có các mục
nào ? (H/s đọc SGK.)
? Tên văn bản báo cáo 6R 16/
viết n/t/n ?
? Các mục trong văn bản báo cáo 16/
trình bày ra sao ?
? Các kết quả của văn bản báo cáo cần
trình bày n/t/n ?
(H/s đọc SGK.)
- Cô giáo chủ nhiệm cần biết tình hình học tập, sinh hoạt của lớp trong 2 tháng cuối năm;
- Tập thể lớp phải tập hợp các kết quả phấn đấu về 3 mặt trên thành văn bản để cô giáo biết.)
3 Kết luận (Ghi nhớ: SGK/136)
II Cách làm văn bản báo cáo:
1 Tìm hiểu cách làm văn bản báo cáo:
- Quốc hiệu;
- Địa danh, ngày, tháng, năm;
- Tên văn bản báo cáo;
- Nơi gửi;
- Lí do, diễn biến, kết quả;
- Kí tên, ghi rõ họ tên, chức vụ
* Ghi nhớ: SGK
2 Dàn mục một văn bản báo cáo:
3 S3 ý:
- Tên văn bản cần viết chữ in hoa, khổ chữ to
III luyện tập: Tìm hiểu văn bản sau:
Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam
Độc lập -Tự do - Hạnh phúc
báo cáo về vụ cháy
Trang 13Xảy ra lúc 23h30', ngày 15-12-2005 tại số nhà 07, hẻm 12, $6R X
Kính gửi: UBND thành phố Đồng kính gửi UBND $6R
Vào 23h30', ngày 15-12-2005 đã xảy ra vụ cháy tại số nhà 07, hẻm 12, thuộc
$6R X Tuy vụ việc xảy ra bất ngờ 6 lực "6/ phòng cháy chữa cháy
(PCCC) tại chỗ đã kịp thời cứu chữa và sau 1 giờ, ngọn lửa đã 16/ dập tắt
Theo kết quả điều tra ban đầu, nguyên nhân là do sự bất cẩn của chủ nhà khi
sử dụng bếp ga du lịch đã cũ nát
Hậu quả của vụ cháy là:
- Về 6R có 2 6R bị bỏng nặng, 3 6R bị 6V nhẹ
- Về tài sản: Thiệt hại 6 tính khoảng 20 triệu đồng
Chúng tôi đã kịp thời 16 những 6R bỏng nặng đi cấp cứu A6 mắt đã
tổ chức quyên góp giúp các gia đình bị nạn một số tiền là 5 triệu đồng
Nay UBND $6R X xin báo cáo sơ bộ tình hình vụ cháy để UBND thành
phố 16/ rõ
Chúng tôi sẽ tiếp tục chỉ đạo các ngành chức năng có biện pháp khắc phục
hậu quả vụ cháy và tích cực phòng ngừa không để xảy ra các vụ việc 6V tự
t/m UBND phường X
chủ tịch
Kí tên
* Nhận xét:
- 86R gửi: UBND $6R X
- 86R nhận: UBND thành phố
- Nội dung: Về vụ cháy
- Hình thức: Thiếu mục 2: địa danh và ngày, tháng, năm
- Loại báo cáo: đột xuất
4 Củng cố:
? Nêu đặc điểm của văn bản báo cáo của văn bản báo cáo
Trang 14? Liệt kê các mục trong văn bản báo cáo.
5
- Nắm chắc cách thức viết một văn bản báo cáo
- Viết 01 bản báo cáo - chủ đề tự chọn
- Chuẩn bị bài tiếp theo Luyện tập: làm văn bản đề nghị, báo cáo