người” + “Sách là người bạn tốt” + “Sách là cửa sổ tâm hồn” Phần kết bài ta cần nói - Tình cảm, thái độ của đến những nội dung gì của em đối với sách, lời câu vấn đề giải thích?. nói t[r]
Trang 1Ngày soạn : / / 200 Ngày dạy : / / 200
Tiết : 108
TLV : LUYỆN TẬP LẬP LUẬN GIẢI THÍCH
VIẾT BÀI VĂN SỐ 6 Ỏ NHÀ
A Mục tiêu yêu cầu :
Giúp học sinh :
- Củng cố những hiểu biết về cách làm bài văn lập luận giải thích
- Vận dụng được những hiểu biết đó vào việc làm một bài văn giải thích cho một nhận định, một ý kiến và một vấn đề quen thuộc đối với đời sống của các em
- Có ý thức học tập, yêu thích bộ môn
B Đồ dùng dạy học :
- Gv : Giáo án , Sgk …
- Hs : Bài cũ + Bài mới …
C Phương pháp dạy học :
- Vấn đáp - Giảng giải
D Tiến trình lên lớp :
I Ổn định tổ chức : (1’)
II Kiểm tra bài cũ : (5’)
Muốn làm bài văn giải thích cần thực hiện đầy đủ các bước nào ? Nêu nhiệm vụ
cụ thể của mỗi phần (MB, TB, KB), các phần có quan hệ với nhau như thế nào ?
III Bài mới :
1) Giới thiệu bài : (1’)
2) Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy - học :
t Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung
3’ Hoạt động 1: Gv kiểm tra sự chuẩn bị bài ở nhà của
học sinh
I Kiểm tra sự chuẩn bị
ở nhà
- Yêu cầu hs nhắc lại khái
niệm phép lập luận giải
thích, mục đích, phương
pháp lập luận giải thích, các
nhiệm vụ của từng phần ?
- Đại diện hs trả lời, các
hs khác nhận xét, bổ sung
Nội dung bài cũ
28’ Hoạt động 2 : Hướng dẫn hs thực hành trên lớp II Thực hành trên lớp
- Yêu cầu 1 hs nhắc lại đề
văn
- Gv cho hs thảo luận theo
nhóm, thống nhất trong
nhóm về phần chuẩn bị ở
nhà theo gợi ý câu hỏi sgk
- Gv gọi hs báo cáo
- Một hs nhắc lại đề
- Hs thảo luận, thống nhất
ý kiến theo nhóm
- Đại diện hs báo cáo, các
hs khác nhận xét, bổ sung
* Đề : Một nhà văn nói
“Sách là ngọn đèn sáng bất diệt của trí tuệ con người” Hãy giải thích nội dung câu nói đó ?
1) Thảo luận nhóm :
2) Đọc kết quả thảo luận :
Trang 2- Gv nhận xét, uốn nén, sửa
chữa lại đề văn theo hệ
thống câu hỏi gợi mở sau :
Đề yêu cầu giải thích vấn
đề gì ?
Làm thế nào để nhận ra
yêu cầu đó ?
Để đạt được yêu cầu giải
thích trên, bài làm cần phải
có những ý gì ?
Phần mở bài ta làm
nhiệm vụ gì ?
Phần thân bài ta cần sắp
xếp các ý như thế nào ? Có
thể theo cách lập luận sau
được không ?
+ Giải thích ý nghĩa câu
nói
+ Giải thích cơ sở chân lý
của câu nói
+ Sự vận dụng (dẫn chứng)
của câu nói ?
Vậy giải thích ý nghĩa
câu nói này như thế nào ?
- Hs ghi nhớ
- Vai trò của sách đối với trí tuệ con người
- Căn cứ vào mệnh lệnh
- Căn cứ vào từ ngữ trong
đề : + Sách là gì ? (hình thức
và nội dung) + Ngọn đèn sáng bất diệt? (Soi sáng mãi mãi cho trí tuệ con người) + Trí tuệ là gì ?
- Vì sao sách là trí tuệ bất diệt ?
- Vì sao nói đến sách ta liền nghĩ đến trí tuệ con người ?
- Vì sao trí tuệ con người khi đưa vào sách lại trở thành nguồn sáng không bao giờ tắt ?
- Giới thiệu về vai trò của sách:
+ Loài người phát triển gắn liền với những thành tựu trí tuệ
+ Sách là nơi lưu giữ những thành tựu đó?
+ Vì thế có nhà văn đã nói
- Được
- Cần giải thích từng yếu
tố : + Trí tuệ : Tinh tuý, tinh hoa của hiểu biết
a) Tìm hiểu đề và tìm ý:
- Đề yêu cầu giải thích vai trò của sách đối với trí tuệ con người
- Các từ ngữ cần giải thích :
+ Sách là gì ? (hình thức và nội dung)
+ Ngọn đèn sáng bất diệt? (Soi sáng mãi mãi cho trí tuệ con người) + Trí tuệ là gì ?
- Vì sao sách là trí tuệ bất diệt ?
- Vì sao nói đến sách ta liền nghĩ đến trí tuệ con người ?
- Vì sao trí tuệ con người khi đưa vào sách lại trở thành nguồn sáng không bao giờ tắt ?
b) Lập dàn bài :
* Mở bài :
- Giới thiệu về vai trò của sách :
+ Loài người phát triển gắn liền với những thành tựu trí tuệ
+ Sách là nơi lưu giữ những thành tựu đó? + Vì thế có nhà văn đã nói
* Thân bài :
- Cần giải thích từng yếu
tố : + Trí tuệ : Tinh tuý, tinh hoa của hiểu biết
+ Sách là ngọn đèn sáng : Rọi sáng soi đường đưa con người ra khỏi chốn tối tăm (sự không hiểu biết)
+ Sách bất diệt :Ngọn đèn sáng không bao giờ tắt
Trang 3 ý cả câu là gì ?
Giải thích cơ sở chân lí
của câu nói là cần giải thích
vấn đề gì ?
Gv: “Sản xuấn, chiến đấu,
quan hệ xã hội, kiến thức
khoa học, các công trình
nghiên cứu ”
Tìm những dẫn chứng
cho câu nói trên ?
Ta cần dẫn chứng thêm
những câu nói về vai trò của
sách không ? Vì sao ?
Phần kết bài ta cần nói
đến những nội dung gì của
vấn đề giải thích ?
+ Sách là ngọn đèn sáng : Rọi sáng soi đường đưa con người ra khỏi chốn tối tăm (sự không hiểu biết) + Sách bất diệt :Ngọn đèn sáng không bao giờ tắt
- Sách là nguồn sáng bất duyệt được thắp lên từ trí tuệ của con người và soi sáng cho trí tuệ của con người
- Nói tới sách là nói tới trí tuệ của con người
+ Hình thức : Lưu trữ tri thức từ xưa tới nay
+ Nội dung : Là những tri thức, phương pháp và suy sắc của con người trong mọi lĩnh vực truyền đến nhiều thế hệ
- Dẫn chứng cho thấy sách là trí tuệ bất diệt : + Tác phẩm ghi lại truyện
cổ dân gian, ca dao, dân
ca, những tác phẩm văn chương
+ Tác phẩm khoa học vô giá của các nhà khoa học + Sách giáo khoa là sự kết tinh những cuốn sách mang trí tuệ con người
- Cần + “Sách mở ra những chân trời mới cho mọi người”
+ “Sách là người bạn tốt”
+ “Sách là cửa sổ tâm hồn”
- Tình cảm, thái độ của
em đối với sách, lời câu nói trên
+ Chọn sách để đọc + Chăm đọc sách để biết
- Cả câu : Sách là nguồn sáng bất duyệt được thắp lên từ trí tuệ của con người và soi sáng cho trí tuệ của con người
- Hình thức : sách là nơi lưu trữ tri thức từ xưa tới nay
- Nội dung : sách là những tri thức, phương pháp và suy sắc của con người trong mọi lĩnh vực truyền đến nhiều thế hệ
- Tìm dẫn chứng + Tác phẩm ghi lại truyện cổ dân gian, ca dao, dân ca, những tác phẩm văn chương + Tác phẩm khoa học vô giá của các nhà khoa học
+ Sách giáo khoa là sự kết tinh những cuốn sách mang trí tuệ con người
- Dẫn chứng thêm nhiều câu nói về vai trò của sách
* Kết bài :
- Tình cảm, thái độ của
em đối với sách, lời câu nói trên
+ Chọn sách để đọc
Trang 4- Yêu cầu hs nhắc lại nhiệm
vụ của phần kết bài
- Yêu cầu hs viết kết bài
- Yêu cầu hs báo cáo
- Gv nhận xét, bổ sung
nhiều hơn và sống tốt hơn
+ Tiếp nhận tinh hoa trí tuệ từ sách, cố hiểu sách
và làm theo sách
- Đại diện hs trả lời, các
hs khác nhận xét, bổ sung
- Hs viết
- Đại diện hs báo cáo, các
hs khác nhận xét, bổ sung
- Hs ghi nhớ kiến thức
+ Chăm đọc sách để biết nhiều hơn và sống tốt hơn
+ Tiếp nhận tinh hoa trí tuệ từ sách, cố hiểu sách
và làm theo sách
3) Học sinh viết đoạn văn :
3) Củng cố: (5’)
- Gv củng cố lại từng phần trong bài văn giải thích (tiết học trước)
- Gv cho đề và yêu cầu hs về nhà viết bài TLV số 6
+ Câu 1 : lập dàn bài cho đề văn sau
+ Câu 2 : Hãy giải thích câu tục ngữ “ Thương người như thể thương thân”
4) Đánh giá tiết học : (1’)
Gv nhận xét, tiết học
5) Dặn dò (1’)
- Xem lại văn lập luận giải thích và làm bài văn số 6
- Soạn bài mới “Những trò lố hay là va-ven và Phan Bội Châu”
IV Rút kinh nghiệm , bổ sung :